საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტი გაცნობებთ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ჯანმრთელობისა და მიგრაციის დეპარტამენტის მიერ შემუშავებული ახალი კურსის დაწყებას
რა ცვლილებებს განიცდის ქალის ტვინი ორსულობის პერიოდში – კვლევა
ორსულობის პერიოდში ქალის სხეული სერიოზულ ცვლილებებს განიცდის და გამონაკლისი არც ტვინია. ამის დასტურად ამერიკელმა ნეირომეცნიერებმა პირველი დეტალური “რუკა” შექმნეს, რომელიც ფეხმძიმობის სხვადასხვა ეტაპზე ამ ორგანოს მდგომარეობას გვიჩვენებს.
ორსულობის პერიოდი ქალის სხეულისათვის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და რთული პერიოდია. ამ პროცესში როგორც ფიზიკური, ისე ფსიქოლოგიური ცვლილებები ხდება. ამერიკელი ნეირომეცნიერების მიერ ჩატარებული ახალი კვლევა ადასტურებს, რომ ორსულობის განმავლობაში ტვინი მნიშვნელოვან ცვლილებებს განიცდის.
ეს მონაცემები ახალბედა დედის ტვინის გამოსახულებებს ეყრდნობა, რომლებიც დაორსულებამდე, ორსულობის დროს და ბავშვის გაჩენის შემდეგაა გადაღებული. სპეციალისტებმა შენიშნეს, რომ ნაყოფის განვითარების პარალელურად ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში რუხი ნივთიერების რაოდენობა შემცირდა, თეთრი ნივთიერების შემადგენელ ნეირონებს შორის კავშირი კი ბოლო ორ ტრიმესტრში გაუმჯობესდა. ცნობილია, რომ ამგვარი ბალანსი ტვინში ინფორმაციის უფრო ეფექტიანად მიმოცვლას უწყობს ხელს.
კვლევის მიზანი და მეთოდოლოგია
კვლევის ფარგლებში, სპეციალისტებმა შეისწავლეს 38 წლის ქალი, რომელიც ხელოვნური განაყოფიერების საშუალებით დაორსულდა. მას 26-ჯერ ჩაუტარდა ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული სკანირება, რომლის ანალიზმაც გამოავლინა ორსულობის გავლენა ტვინის სტრუქტურაზე.
ტვინის ცვლილებები ორსულობის დროს
კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ ორსულობის პერიოდში ქალის ტვინში რუხი ნივთიერების მოცულობა 4%-ით შემცირდა. თუმცა, ორსულობის დასრულების შემდეგ, რუხი ნივთიერების მოცულობა ნორმას დაუბრუნდა. ასევე, აღინიშნა, რომ ტვინის თეთრი ნივთიერების ნეირონებს შორის კავშირი იყო და გაუმჯობესდა, რაც ხელს უწყობს ინფორმაციის უფრო ეფექტურ მიმოცვლას.
ტვინის ელასტიურობა და ჰორმონალური ცვლილებები
„კვლევებმა აჩვენა, რომ ტვინი უფრო ელასტიურია, ვიდრე ადრე ვვარაუდობდით“, — განაცხადა ნეირომეცნიერმა ემილი ჯეიკობსმა. ორსულობის პროცესში ჰორმონების, როგორიცაა ესტროგენი და პროგესტერონი, ზრდამ შესაძლოა ტვინის გარკვეული ნაწილების ფუნქციონირება შეცვალოს.
ინფორმაცია ქალების კვლევის შესახებ
არსებობს ნაკლები კვლევა ქალების ტვინის ცვლილებების შესახებ ორსულობის დროს, რადგან ისტორიულად ბიოსამედიცინო კვლევებში ქალები ნაკლებად იყვნენ წარმოდგენილი. თუმცა, გასულ წლებში ჩატარებული კვლევები გვიჩვენებს, რომ ორსულობის პერიოდში ქალის ტვინში რუხი ნივთიერების შემცირება და ჰორმონალური ცვლილებები წარმოიქმნება.
ფსიქოლოგიური გავლენები
მკითხველები შესაძლოა დაინტერესდნენ, თუ როგორ მოქმედებს ეს ცვლილებები დედის ქცევაზე. მღრღნელების მაგალითზე, მშვენიერი თავისებურება ჩანს, როცა დედები უფრო მგრძნობიარენი ხდებიან მათი ნაშიერის მიმართ. თუმცა, ადამიანის ფიზიოლოგია გაცილებით რთულია, ამიტომ ზუსტი პასუხები ჯერ კიდევ არ არსებობს.
ავტორები ამბობენ, რომ ორსულობის თანმდევი ნეირობიოლოგიური პროცესების შესახებ ბევრი რამ არ ვიცით, რისი მიზეზიც ისაა, რომ ბიოსამედიცინო კვლევებში ქალებს დიდი ყურადღება არასდროს ექცეოდა. რაც შეეხება ახალ კვლევას, მის ფარგლებში 38 წლის ქალი შეისწავლეს, რომელიც ხელოვნური განაყოფიერების გზით დაორსულდა. მას საერთო ჯამში ტვინის მაგნიტურ-რეზონანსული სკანირება 26-ჯერ ჩაუტარდა. გამოსახულებების ანალიზმა აჩვენა, რომ ორსულობისას მისი ტვინის 80%-ში რუხი ნივთიერება დაახლოებით 4%-ით შემცირდა, მაგრამ ბოლოს ისევ ნორმას დაუბრუნდა.
თითქმის ასეთივე ცვლილებები მიმდინარეობს სქესობრივი მომწიფების დროსაც. უცნობია, ზემოქმედებს თუ არა ეს ქალის ქცევაზე, რისი დადგენაც ცხოველთა მაგალითზეც ძნელია, რადგან აქაც უფრო მეტად მამრები არიან გამოკვლეული. ამის მიუხედავად, მღრღნელებში მაკეობისას ესტროგენისა და პროგესტერონის მოზღვავებაა დაფიქსირებული, რაც ტვინის ჰიპოთალამუსს ისე ცვლის, რომ ნაშიერის სუნისა და ხმის მიმართ დედის მგრძნობელობას ზრდის. შესაძლოა, იგივე ხდებოდეს ადამიანებშიც, მაგრამ ჩვენი ფიზიოლოგია ბევრად რთულია.
ორსულობის დროს ქალის ტვინი განიცდის მნიშვნელოვან ცვლილებებს, რამაც შეიძლება გააძლიეროს დედობრივი ინსტინქტები და გააუმჯობესოს კოგნიტური ფუნქცია მიუხედავად იმისა, რომ უფრო მეტი კვლევა არის საჭირო ამ პროცესების უკეთესი გაგებისთვის, არსებული მონაცემები გვიჩვენებს, რომ ორსულობა არა მხოლოდ სხეულზე, არამედ ტვინზე და ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე დადებით გავლენას ახდენს.
2024 წლის 5 და 6 ოქტომბერს ჩატარდა საქართველოს კარდიოლოგთა საზოგადოების რიგით მე-8 კონგრესი. იგი მიეძღვნება მსოფლიო გულის დღეს
2024 წლის 5 და 6 ოქტომბერს ჩატარდა საქართველოს კარდიოლოგთა საზოგადოების რიგით მე-8 კონგრესი. იგი მიეძღვნება მსოფლიო გულის დღეს.
COVID is Not the Flu: the data shows that COVID-19 remains a far more dangerous virus, both in terms of its immediate effects and long-term consequences
COVID is Not the Flu:
Understanding the True Risks in 2024 9 October 2024, Tbilisi, Georgia Irina Datashvili, Sheniekimi.ge
Featuring insights from Professor Giorgi Pkhakadze, Chair of the Public Health Institute of Georgia As the world moves through 2024, one thing remains clear:
COVID-19 is not the flu. Despite efforts by some in the medical field to downplay the severity of COVID-19 by comparing it to seasonal influenza, the data shows that COVID-19 remains a far more dangerous virus, both in terms of its immediate effects and long-term consequences.
1. The Data: COVID vs. Flu The numbers are staggering. In Denmark, between May 2022 and June 2024, COVID-19 caused 24,687 hospitalizations and 2,393 deaths, while influenza accounted for 8,682 hospitalizations and 522 deaths.
This stark contrast shows that COVID-19 is responsible for almost three times as many hospitalizations and over four times the deaths as influenza during the same period.
In the United States, August 2024 saw COVID-19 claim 5,032 lives, compared to 128 deaths from influenza. These figures are a reminder that the virus continues to pose a serious threat, even as vaccines and treatments have become widely available.
2. The Georgian Context:
COVID is Not the Flu During the pandemic, some healthcare professionals in Georgia, lacking a background in public health, inaccurately labeled COVID-19 as “just another flu.”
This miscommunication caused confusion and led to public complacency at a time when strong, accurate public health messaging was most needed.
Professor Giorgi Pkhakadze, Chair of the Public Health Institute of Georgia, was a vocal critic of these misleading comparisons.
“It was crucial for the public to understand that COVID-19 is far more dangerous than the flu,” said Professor Pkhakadze.
“This virus doesn’t just target the respiratory system—it affects multiple organs, and its long-term effects can be debilitating. We needed clear, science-based communication to protect the public.”
3. The Complexity of Long
COVID One of the most significant differences between COVID-19 and the flu is the long-term impact of the virus.
While influenza rarely causes long-term symptoms, COVID-19 can lead to long COVID, a condition characterized by persistent fatigue, brain fog, respiratory issues, and even cardiovascular complications that can last for months or years.
Professor Pkhakadze emphasized this point, noting, “Long COVID is a multi-system condition that we are still learning about. Unlike the flu, COVID-19 leaves behind a trail of chronic health issues that can significantly impact people’s quality of life. It’s critical that we do not underestimate this aspect of the disease.”
4. A Call for Continued Public Health Vigilance
Despite the availability of vaccines and treatments, COVID-19 continues to mutate, leading to new variants that can partially evade immunity.
As we move into the fall and winter months, there is a heightened risk of another wave of infections, particularly as people spend more time indoors.
Professor Pkhakadze recommended ongoing protective measures, especially for vulnerable populations.
“We cannot afford to be complacent,” he said. “Vaccination is still one of our strongest tools, but we must also continue to promote mask-wearing in high-risk environments and improve ventilation in public spaces.”
5. Lessons for the Future
The comparison between COVID-19 and the flu has proven not only inaccurate but also harmful to public health efforts. In hindsight, the misleading narrative delayed necessary protective measures and contributed to the virus’s spread.
Reflecting on the lessons of the pandemic, Professor Pkhakadze shared this final recommendation:
“We must learn from our mistakes. Going forward, it is essential to listen to public health experts and base our strategies on data and science. Misinformation has no place in a pandemic. The quicker we act on accurate information, the more lives we can save.”
In 2024, the data has confirmed that COVID-19 is far more dangerous than the flu. Misleading comparisons during the pandemic caused confusion and risked lives.
Thanks to the advocacy of experts like Professor Giorgi Pkhakadze, the public is better informed, but the work is far from over. As we prepare for future waves, it is crucial to continue relying on science and public health expertise to guide our actions.
„კოვიდი გრიპი არ არის. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ გაიგოს, კოვიდი ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე გრიპი” – გიორგი ფხაკაძე
კოვიდი გრიპი არ არის: 2024 წლის რეალური რისკების გააზრება, 2024 წლის 9 ოქტომბერი, თბილისი, საქართველო ირინა დათაშვილი, Sheniekimi.ge
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარის, შეხედულებები 2024 წლისთვის ერთ რამეზე ნათელია:
კოვიდი გრიპი არ არის. მიუხედავად იმისა, რომ სამედიცინო სფეროს ზოგიერთმა წარმომადგენელმა პანდემიის დასაწყისში კოვიდის შედარება გრიპთან გააკეთა, მონაცემები ცხადყოფს, რომ კოვიდ-19 ბევრად უფრო საშიშია როგორც მოკლევადიან, ისე გრძელვადიან შედეგებში.
1. მონაცემები:
კოვიდი vs გრიპი მონაცემები შთამბეჭდავია.
დანიაში, 2022 წლის მაისიდან 2024 წლის ივნისამდე პერიოდში, კოვიდმა გამოიწვია 24,687 ჰოსპიტალიზაცია და 2,393 გარდაცვალება, მაშინ როდესაც გრიპმა მხოლოდ 8,682 ჰოსპიტალიზაცია და 522 გარდაცვალება.
ეს ცხადყოფს, რომ კოვიდი სამჯერ უფრო მეტად იწვევს ჰოსპიტალიზაციებს და ოთხჯერ მეტ გარდაცვალებას, ვიდრე გრიპი.
აშშ-ში, 2024 წლის აგვისტოში, კოვიდმა 5,032 სიცოცხლე შეიწირა, მაშინ როდესაც გრიპმა მხოლოდ 128. ეს რიცხვები კიდევ ერთხელ გვახსენებს, რომ კოვიდ-19 კვლავაც მნიშვნელოვან საფრთხეს წარმოადგენს, მიუხედავად ვაქცინების და მკურნალობის გავრცელებისა.
2. საქართველოს კონტექსტი:
კოვიდი გრიპი არ არის, პანდემიის დროს საქართველოში, ზოგიერთი სამედიცინო პერსონალი, ვისაც არ გააჩნდა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის გამოცდილება, კოვიდს “გრიპად” აცხადებდა. ეს არასწორი მესიჯი მოსახლეობაში დაბნეულობას იწვევდა და საფრთხეს უქმნიდა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ღონისძიებებს.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, ამ მცდარი შედარებების აქტიური კრიტიკოსი იყო.
“მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ გაიგოს, კოვიდი ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე გრიპი,” ამბობს პროფესორი ფხაკაძე.
“ეს ვირუსი არამხოლოდ სასუნთქ გზებს აზიანებს – ის ბევრ ორგანოს მოქმედებს, და მისი გრძელვადიანი ეფექტები სერიოზულად საფრთხეს უქმნის ჯანმრთელობას. ჩვენ გვჭირდებოდა მკაფიო, სამეცნიერო ბაზაზე დაფუძნებული კომუნიკაცია მოსახლეობის დასაცავად.”
3. გრძელვადიანი შედეგები:
კოვიდი უფრო რთულია კოვიდისა და გრიპის ერთ-ერთი მთავარი განსხვავება მათი გრძელვადიანი შედეგებია. მაშინ, როდესაც გრიპის შედეგად გრძელვადიანი სიმპტომები იშვიათად ვითარდება, კოვიდ-19 ხშირად იწვევს ე.წ. ხანგრძლივ კოვიდს, რაც გულისხმობს მუდმივ დაღლილობას, “ტვინის ნისლს”, სუნთქვის პრობლემებს და გულ-სისხლძარღვთა გართულებებს, რაც შეიძლება გაგრძელდეს თვეებით ან წლებით.
პროფესორი ფხაკაძე ამ საკითხზე განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს: “ხანგრძლივი კოვიდი მრავალსისტემური მდგომარეობაა, რომელზე შესწავლაც ჯერ კიდევ გრძელდება. გრიპისგან განსხვავებით, კოვიდი ტოვებს ქრონიკული ჯანმრთელობის პრობლემების კვალს, რამაც შეიძლება ადამიანების ცხოვრების ხარისხს მნიშვნელოვნად დააზიანოს. აუცილებელია, რომ არ შევაფასოთ ეს დაავადება არასწორად.”
4. რეკომენდაციები და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ნაბიჯები
მიუხედავად იმისა, რომ ვაქცინები და მკურნალობა უკვე ფართოდ არის ხელმისაწვდომი, კოვიდ-19 კვლავ აგრძელებს მუტაციას, რაც ახალი ვარიანტების გაჩენას იწვევს.
2024 წლის შემოდგომა და ზამთრის სეზონი მოითხოვს უფრო ფრთხილ მიდგომებს, რადგან რისკი კვლავ მაღალია.
პროფესორი ფხაკაძე მოუწოდებს მოსახლეობას, გააგრძელონ სიფრთხილე და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის რეკომენდაციების შესრულება. “ჩვენ არ შეგვიძლია მოდუნება,” ამბობს ის.
“ვაქცინაცია კვლავ ჩვენი ერთ-ერთი ძლიერი ინსტრუმენტია, თუმცა აუცილებელია პირბადის ტარების გაგრძელება მაღალი რისკის სივრცეებში და ვენტილაციის გაუმჯობესება საზოგადოებრივ ადგილებში.”
5. მომავლის გაკვეთილები
კოვიდისა და გრიპის შედარებამ დაამტკიცა, რომ ეს იყო არა მხოლოდ არასწორი, არამედ საზიანოც. ეს მცდარი ინფორმაცია დაეხმარა ვირუსის გავრცელებას და შეაყოვნა აუცილებელი ზომების მიღება.
ამ გამოცდილებიდან გამომდინარე, პროფესორი ფხაკაძე გვიზიარებს ბოლო რეკომენდაციას:
“ჩვენ უნდა ვისწავლოთ ჩვენი შეცდომებიდან. მომავალში აუცილებელია, რომ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტების მოსმენით ვიხელმძღვანელოთ და ჩვენი სტრატეგიები მონაცემებსა და სამეცნიერო კვლევებზე დავაფუძნოთ.
დეზინფორმაციას პანდემიაში ადგილი არ აქვს. რაც უფრო სწრაფად მივიღებთ ზუსტ ინფორმაციას, მით უფრო მეტ სიცოცხლეს გადავარჩენთ.”
2024 წელს მონაცემებმა ცხადყო, რომ კოვიდი ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე გრიპი. პანდემიის დროს მცდარი შედარებების გაკეთებამ დაბნეულობა გამოიწვია და საზოგადოების ჯანმრთელობას საფრთხე შეუქმნა.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის ძალისხმევით, მოსახლეობა უფრო ინფორმირებულია, მაგრამ მუშაობა ჯერ კიდევ არ დასრულებულა. მნიშვნელოვანია, რომ მომავალშიაც ვეყრდნობოდეთ სამეცნიერო ინფორმაციას და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტიზას, რათა დავიცვათ ჩვენი საზოგადოება.
„ჩვენ გვაქვს ზუსტი ხედვა, როგორ უნდა გახდეს კიდევ უფრო მეტად ხელმისაწვდომი სხვადასხვა სამედიცინო სერვისი, თუ – მედიკამენტი“
ჩვენ გვაქვს ზუსტი ხედვა, როგორ უნდა გახდეს კიდევ უფრო მეტად ხელმისაწვდომი სხვადასხვა სამედიცინო სერვისი, თუ – მედიკამენტი. ჯანდაცვის სექტორის განვითარების დინამიკა მუდმივად აღმავალია – ვითარდება თანამედროვე ტექნოლოგიები, ჩნდება ახალი მედიკამენტები. ჩვენის მხრივ, ყველაფერს ვაკეთებთ, რომ რაც შეიძლება სწრაფად მივაწოდოთ ისინი მოქალაქეებს. მაგალითად, სახელმწიფო თავად ყიდულობს და პაციენტებს უზრუნველყოფს იმ ინოვაციური მედიკამენტებით, რომელთა წარმოების უფლება, სხვა კომპანიებს, ჯერ კიდევ არ აქვთ, – განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა.
მიხეილ სარჯველაძემ, მედიკამენტების ფასებსა და ამ მიმართულებით, სამინისტროს ხედვაზეც ისაუბრა. მისი განმარტებით, დაუშვებელია, დეფიციტური პროდუქტები, თუ მათი ფასები კანონმდებლობით არ რეგულირდებოდეს და მხოლოდ ბაზრის აქტორების კეთილსინდისიერებაზე იყოს დამოკიდებული.
„არის შემთხვევები, როდესაც მედიკამენტებთან მიმართებაში, კარტელური შეთანხმებები დასტურდება. ეს გამოცდილება და პრაქტიკა, სამწუხაროდ, არსებობს. სახელმწიფოს აქვს ზემოქმედების შესაძლებლობა, გარკვეული მექანიზმები და ბუნებრივია, ამას იყენებს. მართალია, უნდა გვახსოვდეს, რომ მაქსიმალურად მოზომილები ვიყოთ რეგულაციებში, რათა ეკონომიკურ და ჯანდაცვის ინტერესებს შორის, დისბალანსი არ შეიქმნას, თუმცა, პაციენტის ინტერესი, მისი უფლება და უსაფრთხოება, არის უფრო ამაღლებული და მას სახელმწიფო აუცილებლად დაიცავს. ამას ყველა უნდა ეგუებოდეს, მათ შორის ის, ვისაც ჯანდაცვის სექტორთან მიმართებაში კომერციული ინტერესი აქვს.
კონტროლის მექანიზმია, მაგალითად, რეფერენტული ფასები, რომელზე ძვირადაც მედიკამენტის გაყიდვა დაუშვებელია. ასევე – სახელმწიფოს მიერ, კონკრეტული წამლების დამოუკიდებლად შეძენა და დისტრიბუცია. თუმცა, ბუნებრივია, გვაქვს თანამშრომლობის კარგი გამოცდილებაც და ვფიქრობ, მომავალშიც აუცილებლად ასე გაგრძელდება. ამ არცთუ არაერთგვაროვნების მიუხედავად, დღეს არსებული მდგომარეობას ვერც შევადარებთ ხუთი, ათი და თხუთმეტი წლის წინ არსებულ ვითარებას, მდგომარეობა მუდმივად უმჯობესდება – ის, რომ რეფერენტულმა ფასებმა მედიკამენტებზე ხელმისაწვდომობა გაზარდა, არის დადასტურებული ფაქტი. ასე რომ, სამომავლოდ, ჯანდაცვის მიმართულებით, კიდევ უფრო მეტად გაუმჯობესების მოლოდინი გვაქვს“, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.
„ჩვენ მივიღებთ თანამედროვე სამედიცინო დაწესებულებას, რომელიც იქნება ფლაგმანი არამხოლოდ საქართველოში, არამედ მთლიანად რეგიონის მასშტაბით“
„ჩვენ მივიღებთ თანამედროვე სამედიცინო დაწესებულებას, რომელიც იქნება ფლაგმანი არამხოლოდ საქართველოში, არამედ მთლიანად რეგიონის მასშტაბით“ – განაცხადა ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ.
უწყების ხელმძღვანელის განმარტებით, რესპუბლიკური საავადმყოფოს ახალ კონცეფციას უახლოეს დღეებში პრემიერ-მინისტრი წარადგენს.
„პრემიერ-მინისტრის გადაწყვეტილება ახსოვს საზოგადოებას და უშუალოდ მისი ჩართულობით გადაიჭრა ეს პრობლემა. პრაქტიკულად ყველაზე ოპტიმალური ვერსიაა შემუშავებული და შეთანხმებული იმ კოლექტივთან, რომელიც დღემდე აგრძელებს მუშაობას იმ დაწესებულებაში. ეს არის შესანიშნავი და გამორჩეული კოლექტივი, რომელსაც ძალიან ამბიციური გეგმების განხორციელების უნარი შესწევს. აქედან გამომდინარე, დიდი იმედი გვაქვს, რომ ამ კონცეფციის განხორციელების ერთ-ერთი მამოძრავებელი იქნება სწორედ ის კოლექტივი, რომელიც ამჟამად მუშაობს ამ დაწესებულებაში.
კონცეფციის პრეზენტაცია უახლოეს დღეებში გვექნება და უშუალოდ მუშაობას დავიწყებთ. გვაქვს გარკვეული იდეები – ერთი მხრივ, როგორ რეაბილიტირდეს არსებული ინფრასტრუქტურა და ბუნებრივია, განსაკუთრებული ინტერესის საგანი იქნება ახალი მშენებლობები, რომლის რესურსიც და პოტენციალიც იმ ტერიტორიას, რომელიც განაშენიანებას დაექვემდებარება, გააჩნია.
შესაბამისად, ვფიქრობთ, წამოვიწყოთ ისეთი სახის მშენებლობა, რომლის შედეგადაც ჩვენ მივიღებთ სრულიად ინოვაციურ, თანამედროვე სამედიცინო დაწესებულებას, რომელიც იქნება მთლიანად რეგიონის მასშტაბით ამ სექტორში ფლაგმანი”, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.
ინფორმაციას ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს პრესსამსახური ავრცელებს.
შეიძლება თუ არა ხვრინვის მკურნალობა მედიკამენტებით – პრობლემის მიზეზები და მოგვარების გზები
ხვრინვა: შეიძლება თუ არა ხვრინვის მკურნალობა მედიკამენტებით – პრობლემის მიზეზები და მოგვარების გზები
იცოდით, რომ ხვრინვა მხოლოდ თქვენი პარტნიორის ძილის დისტრუქციით არ სრულდება? ხვრინვას შესაძლოა გაცილებით მძიმე შედეგები მოყვეს, რომელიც უკავშირდება ცხვირ-ხახის სხვადასხვა პათოლოგიებს. ოტორინოლარინგოლოგი ხათუნა ჩიტაძე გვიზიარებს მნიშვნელოვან ინფორმაციას ხვრინვის მიზეზებზე და მკურნალობის გზებზე.
ხვრინვის და აპნოეს კავშირი
ხვრინვა, ესაძლოა ერთ-ერთ უადვილეს პრობლემად გეჩვენოთ, სინამდვილეში, ძალიან სერიოზული რისკების შემცველია. ყველაზე საშიში მდგომარეობა, რომელიც ხვრინვას ახლავს, არის აპნოე — ღამით სუნთქვის შეჩერება. აპნოეს შემთხვევაში, სუნთქვის შეჩერების დროს შეიძლება განვითარდეს ჰიპოქსიური მდგომარეობა, რაც უარყოფითად მოქმედებს ტვინის და გულის ჯანმრთელობაზე.
“ხვრინვა მხოლოდ ცუდი მოსასმენია, თუმცა მისი მთავარი პრობლემა აპნოეს რისკია,” – ამბობს ხათუნა ჩიტაძე. თუ სუნთქვა შეჩერდა, ეს შეიძლება გაგრძელდეს რამდენიმე წამიდან 10 წუთამდე, რაც ძალიან სახიფათოა.
აპნოეს სიმპტომები და სახიფათო შედეგები
აპნოეს დროს, ადამიანი მალევე ფხიზლდება, მაგრამ ამ დროს გვერდით არავინ იმყოფება, შესაძლოა საკმაოდ საშიში იყოს. მთავარი პრობლემა არის ის, რომ ხვრინვას, უმეტესად, ოტოლარინგოლოგიური პრობლემები იწვევს და ამ პრობლემების მკურნალობა შესაძლებელია როგორც ქირურგიული, ისე მედიკამენტოზური გზით.
ხვრინვის გამომწვევი მიზეზები
ხვრინვის მიზეზი 70-75% შემთხვევაში არის:
- ზემო რესპირატორულ გზებში არსებული პრობლემები
- ცხვირის და ცხვირ-ხახის პათოლოგიური პროცესები
- ადენოიდური ქსოვილი ბავშვებში
- ძგიდის გამრუდება მოზრდილებში
მკურნალობის გზები:
- მედიკამენტოზური მკურნალობა: ეს მეთოდი ეფექტური არის იმ შემთხვევაში, თუ ცხვირის სავალი გზები ნაწილობრივ ჩაკეტილია.
- ქირურგიული მკურნალობა: როდესაც მედიკამენტოზური მკურნალობა არ მოქმედებს, ან სავალი გზები სრულად ჩაკეტილია.
რატომ არის მნიშვნელოვანი პრობლემის დროული აღმოფხვრა?
დროული მკურნალობა აუცილებელია, რადგან აპნოე და სუნთქვის შეჩერება ჯანმრთელობას მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ხვრინვის გაკონტროლება და საჭიროების შემთხვევაში, ექიმთან ვიზიტი.
დასკვნა
ხვრინვა შეიძლება იყოს მარტივი და უწყინარი სიმპტომი, თუმცა მის უკან შესაძლოა იყოს სერიოზული პრობლემები. თუ თქვენ ან თქვენი პარტნიორი ხვრინავთ, ნუ დატოვებთ უყურადღებოდ ამ პრობლემას. დროულად მიმართეთ სპეციალისტს, რათა თავიდან აიცილოთ ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები.
“კონსილიუმ მედულას” კლინიკური ონკოლოგი სალომე კორძაია ძუძუს კიბოს სიმპტომებზე საუბრობს
“კონსილიუმ მედულას” კლინიკური ონკოლოგი სალომე კორძაია ძუძუს კიბოს სიმპტომებზე საუბრობს.
Innovative Patient and Family Council Initiative: A Case Study from Georgia
8 October 2024, Tbilisi, Georgia
Professor Giorgi Pkhakadze, PHIG Chair
The Georgian healthcare system is undergoing a significant transformation focused on improving the quality and safety of care through patient and family involvement. This transformation is spearheaded by the introduction of the Patient and Family Council (PFC) initiative, officially launched in January 2024 by the Public Health Institute of Georgia (PHIG), which serves as the official representative of Accreditation Canada (AC) in Georgia. This initiative, now implemented in over 20 hospitals in Tbilisi, Kutaisi, and Batumi, represents a major advancement toward creating a more patient-centered healthcare system in Georgia.

PHIG’s Role as the Official Representative of Accreditation Canada
Since 2014, PHIG has worked closely with Accreditation Canada to drive healthcare reforms in Georgia, with a particular focus on improving patient safety and care quality. As the official representative of Accreditation Canada in Georgia, PHIG plays a pivotal role in assisting hospitals to meet international accreditation standards. This collaboration gained even more importance with the recent legal requirement that all healthcare facilities obtain international accreditation by January 1, 2025, to qualify for state funding.
As part of its efforts to enhance patient safety and care quality, PHIG introduced the Patient and Family Council (PFC) model in early 2024. The model offers patients and their families a structured platform to engage in healthcare decision-making, ensuring their voices are heard and their concerns addressed.

The Patient and Family Council Initiative
The PFC initiative follows a patient-centered approach that brings together healthcare providers, patients, and family members to collaborate on improving healthcare quality. The model is based on international best practices, adapted to fit the unique needs of the Georgian healthcare system. Currently implemented in over 20 hospitals in Tbilisi, Kutaisi, and Batumi, the initiative is set to expand to additional healthcare facilities across the country.
The primary objectives of the PFC model include:
1. Enhancing Patient Safety: By involving patients and families in discussions about hospital policies, safety protocols, and practices, the councils play a key role in identifying potential safety risks and proposing solutions.
2. Improving Communication: PFCs foster open dialogue between healthcare providers and patients, helping to build trust and improve transparency in healthcare settings.
3. Advocating for Patient Rights: The councils raise awareness of patient rights and ensure that these rights are respected within healthcare facilities.
4. Providing Feedback for Quality Improvement: PFCs offer valuable insights into patient experiences, which are used to inform hospital policies and drive continuous improvements in care quality.

Creation of the PFC Secretariat
In January 2024, along with launching the PFC initiative, PHIG established a dedicated Patient and Family Council Secretariat. The Secretariat plays a crucial role in ensuring the success of the PFC model across Georgian hospitals by providing ongoing support and coordination.
The key roles and responsibilities of the PFC Secretariat include:
1. Training and Capacity Building: The Secretariat organizes training sessions for patients, family members, and healthcare staff who participate in the councils. These programs cover topics such as patient safety, effective communication, and patient rights. This ensures that all council members have the necessary skills and knowledge to contribute meaningfully to discussions and decisions.
2. Logistical Support: The Secretariat manages all logistical aspects of the councils, such as scheduling meetings, coordinating with hospital management, and ensuring that meeting materials are available. It also handles administrative tasks such as maintaining meeting records and tracking action items.
3. Patient Satisfaction Surveys: The Secretariat is responsible for conducting regular patient satisfaction surveys, essential for gathering feedback from patients and families about their healthcare experiences. These surveys help identify areas for improvement and assess the impact of the PFC initiative on patient outcomes.
4. Media and Public Awareness: The Secretariat collaborates with Sheni, Georgia’s leading independent public health news agency, to promote the work of the PFCs through various media channels. This includes publishing articles, sharing success stories, and educating the public about the importance of patient and family involvement in healthcare.
5. Support for Accreditation: The Secretariat helps hospitals working towards international accreditation by offering guidance on incorporating patient and family involvement into hospital policies and practices. Feedback from PFCs is crucial for hospitals seeking accreditation, as it demonstrates a commitment to patient-centered care.
6. Technical Assistance: The Secretariat provides ongoing technical support to ensure the councils operate effectively. This includes advising hospitals on how to integrate feedback from PFCs into quality improvement processes and resolving any challenges that may arise during the councils’ implementation.
What PFCs Do
The activities of PFCs include:
• Holding monthly meetings with 5–10 patients and family members, 1–2 hospital representatives, and a PHIG Secretariat representative providing logistical support.
• Reviewing patient satisfaction survey reports provided by the PHIG Secretariat, offering comments and recommendations for improvement.
• Providing general feedback to hospital management regarding issues such as services, renovations, and patient comfort.
• Receiving ongoing training from the PHIG Secretariat on patient rights, communication, and safety protocols.
• Sharing recommendations with hospital management, patients, and the public through channels managed by the PHIG Secretariat.
Case Study: Successful Implementation in Tbilisi, Kutaisi, and Batumi Hospitals
The PFC initiative has been successfully implemented in hospitals across Georgia’s three largest cities—Tbilisi, Kutaisi, and Batumi—leading to noticeable improvements in patient satisfaction and care quality.
• Tbilisi: Hospitals such as Hera 2011, Concilium Medulla, Jo Ann University Hospital, Pineo Ecosystems, and NQurion+ have fully integrated the PFC model into their daily operations. By engaging patients and families in care processes, these hospitals have reported enhanced communication, improved adherence to safety protocols, and greater focus on patient needs.
• Kutaisi: Hospital Ksenoni in Georgia’s second-largest city has benefited from the PFC model by bridging the gap between healthcare providers and patients. Councils have played a key role in improving discharge planning and follow-up care, resulting in better continuity of care and higher patient satisfaction.
• Batumi: The largest regional medical network, MedCenter, has embraced the PFC model to build trust between healthcare providers and the local community. PFCs have served as a forum for addressing patient concerns, resulting in more patient-centered care practices and a significant increase in patient satisfaction scores.
Looking Ahead: The Future of Patient and Family Councils in Georgia
The Patient and Family Council initiative, with the support of PHIG, marks a significant milestone in improving healthcare quality and safety in Georgia. By involving patients and families in decision-making processes, the PFC model has the potential to transform Georgia’s healthcare system into a more transparent, responsive, and patient-centered model.
As the initiative expands, PHIG plans to extend the PFC model to more hospitals across Georgia, with a particular focus on rural areas. The lessons learned from the initial roll-out in Tbilisi, Kutaisi, and Batumi will be applied to ensure the model’s success in diverse healthcare settings across the country.
In conclusion, the Patient and Family Council Secretariat plays a critical role in the success of this initiative by providing essential training, logistical support, and technical assistance. With PHIG’s ongoing support, Georgia’s healthcare system is on a path to becoming more patient-centered, with patients and their families playing an active role in care decisions.
#drpkhakadze #sheneikimi










