ერთ-ერთი ასეთი ცენტრის საქმიანობას ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე ირინე წაქაძე, პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ზაზა ლომინაძე და სახელმწიფო ზრუნვის სააგენტოს დირექტორი რუსუდან კოხოძე ადგილზე გაეცნენ.
მინისტრის მოადგილის განცხადებით, მსგავსი ცენტრების მუშაობა ხელს შეუწყობს შშმ პირთა დამოუკიდებელ ცხოვრებას და საზოგადოებაში სრულყოფილ ინტეგრაციას.
ცენტრების მუშაობის სტანდარტიზაციის მიზნით, 2023 წელს, ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ, დამტკიცდა „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა დამოუკიდებელი ცხოვრების ცენტრის მომსახურების მინიმალური სტანდარტები“, ხოლო 2024 წლის ოქტომბრიდან მომსახურება სახელმწიფო პროგრამის ნაწილი გახდა.
ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტრო ავრცელებს.
2024 წლის იანვარში საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტმა (PHIG) დიდი ნაბიჯი გადადგა საქართველოში ჯანდაცვის რეფორმირების მიმართულებით, როდესაც დააარსა საქართველოს პაციენტთა საბჭოს ინიციატივა.
ეს ინიციატივა მიზნად ისახავდა აქტიურად ჩაერთო პაციენტები საავადმყოფოების ცხოვრებაში, განსაკუთრებით იმ საავადმყოფოებში, რომლებიც ემზადებიან ან გადიან საერთაშორისო აკრედიტაციის პროცესს, როგორიცაა „აკრედიტაცია კანადის“ (AC) ან საერთაშორისო ჯანდაცვის კომისიის (JCI). პაციენტზე ზრუნვა თანამედროვე ჯანდაცვის საფუძველია, და მნიშვნელოვანია, რომ პაციენტები იყვნენ ჩართულნი გადაწყვეტილების მიღების პროცესში, რაც აისახება მათ მკურნალობაზე. საერთაშორისო აკრედიტაციას მნიშვნელოვანი როლი აქვს მსგავსი ინიციატივების წახალისებაში.
როგორც საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, პროფესორი გიორგი ფხაკაძე განმარტავს:
„მსოფლიოში აღიარებული ინსტიტუტების მიერ ჩატარებული აკრედიტაცია, როგორიცაა AC და JCI, არა მხოლოდ ზრუნვის სტანდარტებს აყენებს უფრო მაღლა, არამედ ქმნის გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების კულტურას. ეს საავადმყოფოებს აძლევს ინსტრუმენტებს და რეკომენდაციებს, რომლებიც მათ პაციენტთა განათლების ყველა ასპექტის გაუმჯობესებაში ეხმარება. ამ აკრედიტაციებმა საფუძველი ჩაუყარა და ბიძგი მისცა ჩვენს პაციენტთა ჩართულობისა და განათლების ინიციატივებს.“
საერთაშორისო აკრედიტაციის მნიშვნელობა შეუძლებელია შეფასდეს სათანადოდ პაციენტთა განათლების გაუმჯობესების გარეშე. აკრედიტაცია კანადა და საერთაშორისო ჯანდაცვის კომისია მსოფლიოში ორი ყველაზე პრესტიჟული ორგანიზაციაა, რომლებიც მკაცრ სტანდარტებს ადგენენ საავადმყოფოებისთვის.
მათი პროცესები მოიცავს ჯანდაცვის ყველა ასპექტის შეფასებას, დაწყებული უსაფრთხოების პროტოკოლებით, დასრულებული პაციენტთა შედეგებით. თუმცა ამ აკრედიტაციების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სარგებელია ფოკუსირება პაციენტების ჯანმრთელობაზე ზრუნვასა და მათ აქტიურ ჩართვაზე ჯანდაცვის პროცესებში.
როგორც პროფესორი ფხაკაძე აღნიშნავს, „როდესაც საქართველოში საავადმყოფოებმა დაიწყეს საერთაშორისო აკრედიტაციის მოპოვება, სწრაფად გავაცნობიერეთ, რომ პაციენტები უნდა ყოფილიყვნენ არამხოლოდ ზრუნვის პასიური მიმღებები. აკრედიტაციის სტანდარტები მოითხოვს, რომ პაციენტები ჩართული უნდა იყვნენ აქტიურად, აცნობიერებდნენ საკუთარ მდგომარეობას, მკურნალობის მეთოდებსა და უფლებებს. აქედან გამომდინარეობს პაციენტთა განათლების კრიტიკული მნიშვნელობა.“ აკრედიტაციის პროცესმა გამოავლინა ჯანდაცვის სისტემაში არსებული ხარვეზები, განსაკუთრებით, პაციენტთა განათლების კუთხით. ხშირად პაციენტებს არ ჰქონდათ ხელმისაწვდომი, მარტივად გასაგები ინფორმაცია საკუთარ დაავადებებსა და პროცედურებზე. ეს გამოწვევა PHIG-ის ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად იქცა პაციენტთა განათლების რეფორმის მიმართულებით. საქართველოს პაციენტთა საბჭოს ინიციატივა და SHENI-EKIMI-ს თანამშრომლობა PHIG-მა, SHENI-EKIMI (შენი ექიმი) პლატფორმასთან პარტნიორობით, რომელიც საზოგადოებისთვის ჯანდაცვის ინფორმაციის მიწოდებაზე მუშაობს, გადაწყვიტა პაციენტთა განათლების დანაკლისის შევსება. „ჩვენი მიზანი იყო მარტივი, თუმცა ამბიციური,“ – აღნიშნავს პროფესორი ფხაკაძე
„გვინდოდა, რომ ყველა პაციენტს, მიუხედავად განათლების დონისა, ხელმისაწვდომი ჰქონოდა გასაგები და სანდო ინფორმაცია. პაციენტებმა უნდა იცოდნენ, რას ელოდონ საავადმყოფოში და როგორ მოაწესრიგონ მათი ჯანმრთელობა.“
PHIG-მა და SHENI-EKIMI-მ თავდაპირველად ხუთი ძირითადი მიმართულება გამოავლინეს, სადაც პაციენტთა განათლების ყველაზე მაღა;ო საჭიროება იყო: კარდიოლოგია, ქირურგია, ონკოლოგია, ქალთა ჯანმრთელობა და პედიატრია. თუმცა, ინიციატივის განვითარებასთან ერთად, ეს სია გაფართოვდა და მოიცვა 15 მიმართულება, მათ შორის ინფექციური დაავადებები, მამაკაცთა ჯანმრთელობა და ჯანმრთელობის ხელშეწყობა.
ამ გამოწვევის გადასაჭრელად PHIG-მა შეკრიბა ექსპერტთა გუნდი, რომელიც მოიცავდა ექიმებს, მედდებს, ჯანდაცვის მენეჯერებსა და პაციენტებს. ეს გუნდი ერთად მუშაობდა პაციენტთა ინფორმაციის ბროშურების შექმნაზე, რომლებიც იქნებოდა მარტივი, გასაგები და ხელმისაწვდომი.
ბროშურების განვითარება: ამ პროექტის ერთ-ერთი ყველაზე ინოვაციური ასპექტია მისი კოლაბორაციული ხასიათი. საავადმყოფოებში დაარსებული პაციენტთა საბჭოები აქტიურად მონაწილეობენ მასალების ფორმირებაში. პაციენტები, რომლებიც ადრე ზრუნვის მხოლოდ მიმღებები იყვნენ, ახლა აქტიურად არიან ჩართულნი, რა ინფორმაცია უნდა მიეწოდოს მათ. 2024 წლის შუა პერიოდისთვის, ამ კოლაბორაციულმა ძალისხმევამ შექმნა მარტივი, ხელმისაწვდომი ბროშურები, რომლებიც დაწერილია ქართულ ენაზე. აქცენტი გაკეთდა მკაფიო, არასამეცნიერო ენაზე, თითოეული ბროშურა ორ A4 გვერდზე თავსდება და მათი განაწილება მარტივი იქნება საავადმყოფოებში. მიზანი იყო, რომ პაციენტებს მიეწოდებოდათ მოკლე და თანმიმდევრული ინფორმაცია პროცედურების, მკურნალობის და მათი გამოცდილების შესახებ. „პაციენტთა ჩართულობა ამ მასალების განვითარებაში კრიტიკულად მნიშვნელოვანი იყო,“ – აღნიშნავს პროფესორი ფხაკაძე. – „მათ მოგვაწოდეს ფასდაუდებელი რეკომენდაციები, თუ რა ტიპის ინფორმაცია აკლდა და როგორ უნდა გავაუმჯობესოთ კომუნიკაცია პაციენტებთან.“
SHENI-PACIENTI:
პაციენტთა განათლების პლატფორმა მასალების შექმნასთან ერთად, PHIG-მა გააცნობიერა, რომ საჭირო იყო სპეციალური პლატფორმა, რომელიც ყველა ამ ინფორმაციას მოიცავდა.
ასე შეიქმნა SHENI-PACIENTI (შენი პაციენტი) – SHENI-EKIMI-ის ახალი განშტოება, რომელიც მთლიანად პაციენტთა განათლებაზე იქნება ორიენტირებული.
PHIG-ის მიზანია, რომ 2024 წლის ნოემბრის ბოლომდე SHENI-PACIENTI-ზე ხელმისაწვდომი იყოს 160 პაციენტთა ინფორმაციის ბროშურა, რომლებიც მოიცავს მრავალფეროვან საკითხებს და ხელმისაწვდომი იქნება როგორც ონლაინ, ასევე საქართველოს საავადმყოფოებში.
თითოეული ბროშურა მიზნად ისახავს ძირითადი ინფორმაციის მიწოდებას კონკრეტულ დაავადებაზე ან პროცედურაზე, რაც პაციენტებს დაეხმარება უკეთ გაიგონ, რას უნდა ელოდნენ.
მათთვის, ვისაც დამატებითი ინფორმაცია სჭირდება, ბროშურებში ჩაშენებულია QR კოდები, რომლებიც მიმართავს დამატებით რესურსებს SHENI-EKIMI-ის ვებგვერდზე.
ეს ინოვაციური ტექნოლოგიური მიდგომა უზრუნველყოფს, რომ პაციენტებს ჰქონდეთ მეტი ხელმისაწვდომობა უფრო სიღრმისეულ საჭირო ინფორმაციაზე.
პაციენტთა განათლების რევოლუცია
საქართველოში ამ ინიციატივის ფართო მიზანია პაციენტთა განათლების მიწოდების ახალი სტანდარტის დანერგვა საქართველოში.
„პაციენტთა განათლება ყოველთვის იყო მნიშვნელოვანი, მაგრამ ხშირად იგი უგულებელყოფილი ან არასაკმარისად შეფასებულია,“- აღნიშნავს პროფესორი ფხაკაძე. „პაციენტები, რომლებიც კარგად არიან ინფორმირებულნი, უკეთეს გადაწყვეტილებებს მიიღებენ, მკურნალობას უფრო კარგად გაითვალისწინებენ და ჯანმრთელობის უკეთესი შედეგები ექნებათ.“
ეს მიდგომა შეესაბამება საერთაშორისო აკრედიტაციის ორგანოების სტანდარტებს, როგორიცაა AC და JCI, რომლებიც პაციენტთა ჩართულობას დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ. ეს აკრედიტაციები არა მხოლოდ ადასტურებს საავადმყოფოებში ზრუნვის ხარისხს, არამედ უბიძგებს ჯანდაცვის დაწესებულებებს, რათა მიიღონ პაციენტებზე ორიენტირებული პრაქტიკა.
პაციენტთა განათლების მომავალი საქართველოში მიუხედავად მიღწეული პროგრესისა, PHIG-ის პაციენტთა განათლების პროექტი ჯერ კიდევ არ არის დასრულებული. ინიციატივა მოქნილი და პასუხისმგებლობით აღჭურვილი იქნება პაციენტთა ფიდბექზე. 2024 წლის ივნისიდან, ბროშურების პილოტური ტესტირება დაიწყო სხვადასხვა საავადმყოფოებში და პაციენტთა საბჭოები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ფიდბექის მიწოდებაში, რაც გამოიყენება მასალების შემდგომ დახვეწის პროცესში.
2024 წლის ნოემბრამდე, ყველა 160 ბროშურა უფასოდ იქნება ხელმისაწვდომი საქართველოს საავადმყოფოებისთვის. ეს არის მნიშვნელოვანი ეტაპი, რომელიც პაციენტთა განათლების ცენტრში ჯანდაცვის გამოცდილების დანერგვისკენ გადადგმულ ფართო ძალისხმევას წარმოადგენს.
პროფესორი ფხაკაძე აღნიშნავს:
„ჩვენ ვაყენებთ ახალ სტანდარტს პაციენტთა განათლებისთვის საქართველოში. ეს ბროშურები მხოლოდ დასაწყისია. ჩვენი მიზანია, რომ მუდმივად განვახორციელოთ მათი განახლება და გაფართოება პაციენტთა ფიდბექისა და ჯანდაცვის საჭიროებების გათვალისწინებით. ეს არის მცდელობა, შევქმნათ კულტურა, სადაც პაციენტები ინფორმირებულნი, გაძლიერებულნი და ჩართულნი იქნებიან თავიანთ ზრუნვაში.“ პაციენტებზე ორიენტირებული ჯანდაცვის რევოლუცია PHIG-ისა და SHENI-EKIMI-ის მიერ წამოწყებული პაციენტთა განათლების ინიციატივა არის არა მხოლოდ ინფორმაციის მიწოდების შესახებ. ეს წარმოადგენს ფუნდამენტურ ცვლილებას, თუ როგორ ურთიერთობენ პაციენტები ჯანდაცვის სისტემასთან.
პაციენტებს, რომლებსაც აქვთ ხელმისაწვდომი ინსტრუმენტები საკუთარი ჯანმრთელობისა და ჯანდაცვის უკეთ გაგებისთვის, ექნებათ ძალა, რომ უფრო აქტიურად იყვნენ ჩართულნი თავიანთ თავზე ზრუნვაში.
დასასრულს, საერთაშორისო აკრედიტაციის, პაციენტთა ჩართულობისა და მკაფიო, ხელმისაწვდომი საგანმანათლებლო მასალების კომბინაცია რევოლუციოური ნაბიჯია ჯანდაცვის სისტემაში საქართველოში.
PHIG-ის, SHENI-EKIMI-ის და პაციენტთა საბჭოების ძალისხმევა არა მხოლოდ ზრდის ზრუნვის სტანდარტს საავადმყოფოებში, არამედ ამკვიდრებს ახალ პრეცედენტს პაციენტებზე ორიენტირებული ზრუნვისთვის ქვეყანაში. ეს ინიციატივა წარმოადგენს იმის მაგალითს, როგორ შეიძლება ჯანდაცვა გარდაიქმნას, როდესაც პაციენტები სისტემის ცენტრში არიან.
კვლევა შვეიცარიელმა მეცნიერების მიერ
შვეიცარიელმა მეცნიერებმა ჩაატარეს კვლევა, რომლის დროსაც იდენტიფიცირდა 200 სხვადასხვა აქროლადი ორგანული ნაერთი. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი მათგანი უსაფრთხოა და დაბალი კონცენტრაციითაა წარმოდგენილი, სხვა ნაერთები სწრაფ ქიმიურ რეაქციებს განიცდის და ახალი, პოტენციურად სახიფათო ნაწილაკები იქმნება. ეს ნაწილაკები ფილტვებში მოხვედრის საფრთხეს ქმნის.
ოზონის გავლენა და მისთანები
დღესდღეობით სახლებსა თუ ოფისებში ოზონის მოლეკულების 1 წყარო მაინცაა, როგორიცაა პრინტერები, ქსეროქსის აპარატები ან, რაც არ უნდა ირონიულად ჟღერდეს, ჰაერის გამწმენდები. ასეც რომ არ იყოს, ბევრი გარე დამაბინძურებელი აგენტი მზის სხივებთან ურთიერთქმედების შედეგად ოზონის ფორმირებას იწვევს, რომელიც შიგნით ფანჯრებიდან ან სავენტილაციო სისტემებიდან აღწევს.
ოზონში არსებული ჟანგბადის სამი ატომი მას არასტაბილურს და აქროლად ორგანულ ნაერთებთან მარტივად რეაქციულს ხდის. ამ ქიმიურ პროცესებზე დასაკვირვებლად მკვლევრებმა ბურთულიანი და სპრეი დეოდორანტი, ხელის ლოსიონი, სუნამო და მშრალი შამპუნი გააანალიზეს.
კვლევის შედეგები
კვლევისას მეცნიერებმა შეისწავლეს, რამდენიმე პროდუქტის ემისიები და მათი რეაქცია ოზონთან. აღმოჩნდა, რომ თითქმის ყველა პროდუქტის შემთხვევაში (ბურთულიანი დეოდორანტის გარდა) ნაწილაკების სმოგი წარმოიქმნა, რაც მათი რაოდენობის სწრაფ ზრდას გამოიწვევს.
რეკომენდაციები
მეცნიერები გვირჩევენ, რომ მსგავსი პროდუქტების გამოყენება შევამციროთ ან ბუნებრივი ალტერნატივებით ჩავანაცვლოთ, რომლებშიც ნაკლებად რეაქციული კომპონენტები იქნება. ამის შედეგად, შეგვიძლია დავიცვათ არა მხოლოდ ჩვენი ჯანმრთელობა, არამედ გარემო.
შენიშვნა: დაიცავით საკუთარი თავი და გარემო, შეარჩიეთ ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო და ბუნებრივი ჰიგიენური პროდუქტები.
პირველი ექსპერიმენტი მათთან დაკავშირებული ემისიების შესწავლას დაეთმო, მეორე ცდისას კი ამ ემისიებთან ოზონის რეაქციას დააკვირდნენ. ამისთვის სახლის მსგავს სიმულირებულ სივრცეში ოზონი გაუშვეს, მილიარდში დაახლოებით 35-40 მოლეკულის ოდენობით. აღმოჩნდა, რომ თითქმის ყველა პროდუქტის შემთხვევაში (ბურთულიანი დეოდორანტის გარდა) ნაწილაკების ერთგვარი სმოგი წარმოიქმნა და მათი რაოდენობა საკმაოდ სწრაფად იზრდებოდა.
მეცნიერები გვირჩევენ, რომ მსგავსი პროდუქტების მოხმარება შევამციროთ ან უფრო ბუნებრივი ალტერნატივებით ჩავანაცვლოთ, რომლებშიც რეაქციული კომპონენტები ნაკლებადაა. მათი ნაშრომი გამოცემაში Environmental Science & Technology Letters გამოქვეყნდა.
2024 წლის 9 თვის ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშით აღინიშნება, რომ ჯანდაცვის სამინისტრომ საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაზე 952,885,133 ლარი დახარჯა. ეს თანხა წლიური გეგმის 92%-ია, რომლის მიხედვითაც, საერთო მოცულობა 1,034,078,830 ლარს შეადგენს. დარჩენილი სამი თვის განმავლობაში ასათვისებელი თანხა 81.2 მილიონ ლარს შეადგენს. თუმცა, საშუალო ყოველდღიური ათვისების მაჩვენებელი 3.49 მილიონი ლარია, რაც ნიშნავს, რომ წლის ბოლოსთვის 317 მილიონი ლარი იქნება საჭირო.
გადახარჯვის პრობლემა
გადახარჯვის თავიდან ასაცილებლად, 2024 წლის პროგრამის განხორციელება უფრო დაბალ მაჩვენებელზე უნდა განხორციელდეს. კერძოდ, ამ შემთხვევაში, პროგრამის ყოველდღიური ათვისება 2.82 მილიონი ლარი უნდა ყოფილიყო. 2023 წლის შესრულება კი 1.06 მილიარდი ლარის ფარგლებში იყო, რაც 82 მილიონი ლარით მეტია გეგმური დაფინანსების მიმართ.
პაციენტების მომსახურება
2023 წელს, საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ფარგლებში, მომსახურება 713 ათას პაციენტს გაეწია. თითოეულ პაციენტზე გაწვდილი მომსახურების საშუალო ხარჯი 1,490 ლარი იყო, რაც 19.5%-ით მეტია 2022 წლის მაჩვენებელზე. თუმცა, 2024 წელს მომსახურების მოცულობა და თითოეული პაციენტის ხარჯები ჯერ კიდევ უცნობია.
დასკვნა
საქართველოს საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ბიუჯეტი კვლავ გადახარჯვის საფრთხის ქვეშაა. აუცილებელია, რომ სამომავლოდ მოხდეს მეტი კონტროლი და დაგეგმვა, რათა დაზოგოს სახელმწიფო რესურსები და უზრუნველყოს პაციენტების ხარისხიანი მომსახურება.
საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ბიუჯეტი 2013-2024 წლებში:
“საფუძვლიანი ანალიზის შემდეგ, მე ვფიქრობ, რომ აუცილებელია აკრედიტაციის პროცესის გადადება ერთი წლით. ეს დამატებითი დრო კრიტიკულია საავადმყოფოებისთვის, რათა სრულად მოემზადონ და უზრუნველყონ, რომ აკრედიტაციის სტანდარტები შესრულდება არამხოლოდ ფორმალურად, არამედ პრაქტიკულადაც, რათა მოხდეს ჯანდაცვის მიწოდების ნამდვილი გაუმჯობესება.“ -აცხადებს გიორგი ფხაკაძე.
„კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი კადრების ნაკლებობაა. საერთაშორისო აკრედიტაცია მოითხოვს, რომ საავადმყოფოებს ჰყავდეთ საკმარისი და კარგად მომზადებული პერსონალი, რომელიც უზრუნველყოფს პაციენტის მოვლის, მედიკამენტების მართვის, ინფექციის კონტროლის და პაციენტის უსაფრთხოების ინიციატივების მართვასა და ზედამხედველობას. რამდენიმე საავადმყოფოში, უბრალოდ, არ არის საკმარისი კვალიფიციური პროფესიონალი, რათა შეასრულოს ეს მნიშვნელოვანი ფუნქციები, რაც შეუძლებელს ხდის მოთხოვნილი სტანდარტების დაცვას.“
„ზოგიერთ შემთხვევაში, ქართული საავადმყოფოები იღებენ ე.წ. “სერთიფიკატებს”, რომლებიც თითქოსდა ასახავენ საერთაშორისო აკრედიტაციას, მაგრამ რეალურად ასე არ არის. ეს სერთიფიკატები აკნინებს აკრედიტაციის პროცესის სანდოობას. ნამდვილი საერთაშორისო აკრედიტაცია მოითხოვს მუდმივ, სისტემურ ვალდებულებას ზრუნვისა და უსაფრთხოების გაუმჯობესების მიმართ და არა მხოლოდ ერთჯერად სერთიფიკაციას. როდესაც საავადმყოფოები გადიან აკრედიტაციის აუცილებელ მოთხოვნებს და ირჩევენ მხოლოდ ზედაპირულ აღიარებას, ეს დისკრედიტაციას უკეთებს როგორც ინსტიტუციას, ასევე მთლიანად ჯანდაცვის ხარისხის გაუმჯობესების მიზანს საქართველოში.“
რატომ არის გადადება გამართლებული
„მოვუწოდებ საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს, მიიღოს რაციონალური და გააზრებული გადაწყვეტილება – გადადოს საერთაშორისო აკრედიტაციის პროცესი ერთი წლით. ეს ვადა მისცემს საავადმყოფოებს საშუალებას, სრულყოფილად მოემზადონ და აკრედიტაციის კრიტერიუმების შესაბამისად განახორციელონ პროცესი. ეს საშუალებას მისცემს იმ საავადმყოფოებს, რომლებიც მართლაც ცდილობენ მიაღწიონ საერთაშორისო სტანდარტებს, სათანადოდ მოემზადონ და როდესაც მიიღებენ აკრედიტაციას, ის ნამდვილი და მნიშვნელოვანი იყოს. ერთი წლით გადავადება არ არის უკან გადადგმული ნაბიჯი. ეს არის ნაბიჯი, რომელიც უზრუნველყოფს, რომ აკრედიტაციის პროცესი იყოს სანდო, საფუძვლიანი და სასარგებლო ყველა მხარისთვის — პაციენტებისთვის, ჯანდაცვის მუშაკებისთვის, საავადმყოფოებისთვის და მთლიანად საქართველოს ჯანდაცვის სისტემისთვის. აკრედიტაციის პროცესის დაჩქარება არსებულ პირობებში მხოლოდ დააზიანებს საავადმყოფოების მოლოდინებს და შეამცირებს პაციენტებისა და საზოგადოების ნდობას ჩვენი ჯანდაცვის ინსტიტუტების მიმართ.“
#drpkhakadze #sheniekimi
© SheniEkimi.ge
