ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის ინდივიდუალური ბარათი
ახალი რეგულაციების მიხედვით უფასოდ ვაქცინაციის ჩატარება შეუძლიათ გოგონებსა და ქალებს 10-დან – 45 წლის ჩათვლით, ხოლო ბიჭებსა და მამაკაცებს 10-დან 26 წლის ჩათვლით.
ახალი რეგულაციების მიხედვით უფასოდ ვაქცინაციის ჩატარება შეუძლიათ გოგონებსა და ქალებს 10-დან – 45 წლის ჩათვლით, ხოლო ბიჭებსა და მამაკაცებს 10-დან 26 წლის ჩათვლით.
• გარდა ამისა, იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამის დამატებითი ღონისძიების ფარგლებში, გოგონებს, აპვ-ის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია, 26 წლის ჩათვლით, უფასოდ შეუძლიათ
• ადამიანის პაპილომავირუსი წარმოადგენს რეპროდუქციული ტრაქტის ყველაზე გავრცელებულ ვირუსულ ინფექციას, რომელიც ქალებსა და მამაკაცებში იწვევს სხვადასხვა დაავადებას – კიბოსწინარე დაზიანებები, სხვადასხვა ლოკალიზაციის კიბო და სხვა
• ვაქცინაცია ხელს უწყობს აპვ-ს პრევენციას!
• პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა მაღალეფექტური და უსაფრთხოა. მრავალწლიანი პრაქტიკით მტკიცდება, რომ მას, თითქმის, არ გააჩნია გვერდითი მოვლენები
• აპვ საწინააღმდეგო აცრები ტარდება ქვეყნის მასშტაბით, ყველა იმ სამედიცინო დაწესებულებაში, რომელიც მონაწილეობს იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამაში.
ემოციები და მათი როლი ჩვენს ცხოვრებაში
ჩვენ ყველას გვქქვონია მომენტები, როდესაც ერთი და იგივე ფაქტი ჩვენში ურთიერთსაწინააღმდეგო ემოციებს იწვევს. მაგალითად, როდესაც შვილი ზრდასრულ ასაკში გადადის და დამოუკიდებლად იწყებს ცხოვრებას, ჩვენ განვიცდით სიხარულს, რომ შვილს დამოუკიდებლობა მივანიჭეთ, ასევე სევდას, რომ იგი ჩვენთან აღარ იქნება. ეს მხოლოდ ერთი მაგალითია, თუმცა ცხოვრებაში უამრავი სიტუაცია არსებობს, სადაც საპირისპირო ემოციები ერთდროულად იქმნება.
რა არის ემოცია?
მეცნიერები განმარტავენ ემოციებს, როგორც ტვინისა და სხეულის მდგომარეობებს, რომლებიც მოქმედების მოტივაციას გვაძლევს. კლასიკური გაგებით, ემოცია შეიძლება იყოს პოზიტიური ან უარყოფითი.
მეცნიერების აზრით, ემოციები ტვინისა და სხეულის რეაქციებია, რომლებიც კონკრეტული მოქმედებების მოტივაციას გვაძლევენ. ბიოლოგიური თვალსაზრისით, ემოციები მტკიცედ დაკავშირებულია გადარჩენასთან. მაგალითად, როდესაც ტყეში მტაცებელს ვხედავთ, შიშის ემოცია ჩვენს ორგანიზმში სასიცოცხლო რეაქციებს იწვევს, რათა გადავრჩეთ.
მეორე მხრივ, პოზიტიური ემოციები, როგორიცაა სიყვარული და სიამოვნება, ჩვენს სოციალურ კავშირს აძლიერებს და ხელს უწყობს ადამიანებთან ახლოს ყოფნას, რაც ასევე ევოლუციური ფუნქციაა.
ორგვარი ემოცია: როგორ ვგრძნობთ ერთდროულად საპირისპირო ემოციებს?
მიუხედავად იმისა, რომ კლასიკური ბიოლოგები აცხადებენ, რომ საპირისპირო ემოციები ერთმანეთთან კონტრასტს ქმნიან და ერთმანეთს “თრგუნავენ”, თანამედროვე კვლევები აჩვენებს, რომ ადამიანები ხშირად განიცდიან შერეულ ემოციებს. მაგალითად, ნოსტალგია შეიძლება იყოს როგორც დადებითი, ისე უარყოფითი, რადგან იგი წარმოადგენს ერთდროულად წარსულის სილამაზის და დაკარგვის ტკივილის შეგრძნებას.
საინტერესო აღმოჩენები ემოციების ტვინში
მეცნიერებმა ხაზი გაუსვეს, რომ როდესაც ადამიანები განიცდიან შერეულ ემოციებს, ტვინში არ ხდება ერთი კონკრეტული ემოციის დომინირება. მაგალითად, ერთი კვლევის დროს, როდესაც მონაწილეები უყურებდნენ ანიმაციურ ფილმს ახალგაზრდა გოგონაზე, რომელიც საკუთარი მამის გარდაცვალების შემდეგ ასტრონავტი ხდება, მათი ტვინში ერთდროულად ვგამოვლინდა როგორც პოზიტიური, ისე უარყოფითი ემოციები. ეს ამბავი აჩვენებს, რომ ტვინი ერთდროულად ამუშავებს როგორც სევდას, ასევე სიხარულს.
როგორ მუშაობს ტვინი ემოციებზე?
კვლევები აჩვენებს, რომ ტვინის ნაწილები, როგორიცაა ამიგდალა და ინსულარული ქერქი, პასუხისმგებელნი არიან საპირისპირო ემოციების მართვაზე, მაგრამ როდესაც ვსაუბრობთ შერეულ ემოციებზე, ყველაზე მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ქერქის ისეთი რეგიონები, როგორიცაა წინა ცინგულატი და ვენტრომედიალური პრეფრონტალური ქერქი. ეს რეგიონები პასუხისმგებლები არიან ინფორმაციის დამუშავებაზე და ემოციური კონფლიქტების გადაწყვეტაზე. სწორედ ამ პროცესების მეშვეობით ხდება შერეული ემოცების ფორმირება.
შერეული ემოციები: რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
შერეული ემოციები ხშირად ჩნდება რთულ სიტუაციებში, რომლებიც მოითხოვს რთულ გადაწყვეტილებებს. როდესაც ადამიანი განიცდის პოზიტიურ და უარყოფით ემოციებს ერთდროულად, ტვინი დაახასიათებს და ამუშავებს ამ გრძნობებს, რაც საშუალებას გვაძლევს ვიმოქმედოთ უკეთესად. მაგალითად, როდესაც პირადი ურთიერთობა დასასრულს უახლოვდება, ხშირად ვგრძნობთ ორივე – ერთგვარად ტკივილს და იმედს, რომ განვაგრძობთ ცხოვრებას, თუმცა ამ მდგომარეობაში გადაწყვეტილებების მიღება გაცილებით რთულია.
ტვინის ბიოლოგიური პასუხი და ემოციების მართვა
ახლა, როდესაც ამ შერეულ ემოციებზე მეტი ვიცით, მკვლევრები კიდევ უფრო მეტად ეძებენ გზებს იმის გასაგებად, როგორ წარმოვაჩინოთ და გადავამუშაოთ ემოციები ეფექტურად. ტვინის აქტივობა, როგორიცაა ემოციური დამუშავება და თვითრეგულაცია, მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ამ პროცესში.
რა იწვევს ამ განსხვავებებს? ეს განსხვავებები დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ ამუშავებს მათ ტვინი. სწორედ ამ პროცესებში უკეთ გარკვევა და მომავალში მათი მართვაა მკვლევრებისთვის საინტერესო. ისინი ამ მიმართულებით კვლევების გაგრძელებას აპირებენ და ვნახოთ, იქნებ ეს ყველაფერი ჩვენი ემოციების უკეთ გარკვევაში დაგვეხმაროს.
დასკვნა:
შერეული ემოციები და მათი როლი ჩვენს ცხოვრებაში
შერეული ემოციები მხოლოდ ადამიანისთვისაა დამახასიათებელი და ისინი უზრუნველყოფენ ჩვენს უნარს, მივიღოთ კომპლექსური გადაწყვეტილებები. მიუხედავად იმისა, რომ ემოციების მართვა და მათი ბალანსირება რთულია, სწორედ ეს არის ის, რაც ჩვენს პიროვნულ ზრდასა და შინაგან სამყაროს დაეხმარება. მეცნიერები კვლავ განაგრძობენ ემოციების შესწავლას, რაც შესაძლოა მომავალში ჩვენს გრძნობებში უფრო ღრმად გარკვევაში დაგვეხმაროს.
მკურნალი ექიმები ზოგჯერ ვერ ამჩნევენ პაციენტებში ონკოლოგიური დაავადების დაბრუნების შიშს. კიბოს განმეორების ან ხელახლა გაჩენის შიში, ონკოლოგიური დაავადების მკურნალობის შემდეგ ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი ემოციაა, რომელიც აუარესებს ცხოვრების ხარისხს. თუ გქონდათ ონკოლოგიური პრობლემა, დაავადების განმეორების შიში ნორმალურია, მაგრამ გადაჭარბებულმა შიშმა შეიძლება გამოიწვიოს ცხოვრების ხარისხის დაქვეითება.
კიბოს განმეორების მოჭარბებული შიშის მქონე ადამიანებს შეიძლება ჰქონდეთ ძილის და კვების პრობლემები, უჭირდეთ კონცენტრირება და გადაწყვეტილებების მიღება, თავს იკავებდნენ ისეთი აქტივობებისგან, რომლებიც ოდესღაც სიხარულსა და კმაყოფილების შეგრძნებას იწვევდა. ასეთ დროს იზრდება ნევროტული აშლილობების განვითარების რისკიც, როგორიცაა: პოსტტრავმული სტრესი, დეპრესია და ა.შ.
ბევრი პაციენტი მოელის, რომ სიმსივნის მკურნალობის დასრულებას შვება და ბედნიერება მოაქვს, თუმცა ეს გრძნობები, შეიძლება, შერეული იყოს ისეთ ემოციებთან, როგორიცაა შფოთვა, მომავლის შიში, ბრაზი და სევდა. დაავადებას „გადარჩენილებს“ ეშინიათ, რომ მომავალში კიბო შეიძლება დაბრუნდეს. ბევრისთვის ეს შიში დროთა განმავლობაში კარგავს აქტუალობას.
ადამიანები, რომლებიც განიცდიან კიბოს დაავადების განმეორების შიშს, სხეულში არსებულ ყველა ტკივილს, დისკომფორტს ხშირად ონკოლოგიურ პრობლემას უკავშირებენ. შესაძლოა ადამიანები ყოველდღიურ რეჟიმში სულაც არ ცხოვრობდნენ განმეორების შიშით, მაგრამ ტრიგერები (მაგ. გეგმიური გამოკვლევები), ახსენებდნენ დააავადების მკურნალობის გამოცდილებას და აუარესებდნენ პაციენტის ფსიქო-ემოციურ მდგომარეობას.
არსებობს გზები, რომლითაც შეგიძლიათ მართოთ ონკოლოგიური დაავადების გამეორების შიში. ყველა ადამიანი განსხვავებულია, ამიტომ მნიშვნელოვანია ვისწავლოთ, როგორ ამოვიცნოთ ტრიგერები და შევძლოთ მათი სწორად მართვა.
იყავით ინფორმირებული
ესაუბრეთ თქვენს ექიმს კიბოს განმეორების შანსებისა და სიმპტომების შესახებ. ჰკითხეთ, როგორ შეგიძლიათ შეამციროთ დაავადების განმეორების რისკი. ფოკუსირება იმაზე, თუ რა შეგიძლიათ გააკეთოთ, დაგეხმარებათ შიშების მართვასა და დაძლევაში.
ამოიცანით შიში და დაარქვით სახელი
არის ეს უფრო მეტი, ვიდრე უბრალოდ კიბოს დაბრუნების შიში? გეშინიათ ტკივილის? გეშინიათ შედეგის? რას ნიშნავს ეს თქვენი ოჯახისთვის? შიშის იდენტიფიცირება დაგეხმარებათ, შეძლოთ მასთან გამკლავება და მართვა.
მიიღეთ ემოციური მხარდაჭერა
გაუზიარეთ თქვენი შიში ოჯახის წევრს, მეგობარს, მრჩეველს ან დამხმარე ჯგუფს (ფსიქოლოგი, ფსიქოთერაპევტი). სხვებთან ამ თემაზე საუბრით დაძლევთ მარტოობის შეგრძნებას, რომელიც თან ახლავს შიშს.
ფსიქო-ემოციური დაძლევის მეთოდი
ყურადღების გაფანტვა შიშის დაძლევის ეფექტიანი მეთოდია. ეს მრავალი ფორმითაა შესაძლებელი: ფიზიკური ვარჯიში, ხატვა, მუსიკის მოსმენა ან დღიურის წერა. ეფექტიანია მედიტაციასთან შერწყმული სუნთქვის ტექნიკები. გააკეთეთ ყველაფერი, რაც დაგეხმარებათ, დარჩეთ აწმყოში და არ ინერვიულოთ იმაზე, თუ რა მოხდება მომავალში.
შეინარჩუნეთ აზრების და გრძნობების წონასწორობა
ნორმალურია შიში, რომ შესაძლოა დაბრუნდეს დაავადება. აზრების და ემოციების დაბალანსებისთვის გირჩევთ, არ დამალოთ ძლიერი ემოციები. იმის ნაცვლად, რომ გაიქცეთ შიშისგან და წუხილისგან, შეეცადეთ, მიიღოთ ისინი, იპოვოთ მათი დაძლევის გზები, შიშები ბედნიერი გრძნობებით დააბალანსოთ. შეეცადეთ, იყოთ კეთილგანწყობილი საკუთარი თავის მიმართ და იცხოვროთ „აწმყოში“.
იპოვეთ აქტივობები სტრესის შესამსუბუქებლად
შესაძლოა, სტრესის დაძლევაში დაგეხმაროთ მედიტაცია, იოგა, შინაური ცხოველთან დროის გატარება. დაირეგულირეთ ძილი, დაიცავით ჯანსაღი დიეტა და ჩაერთეთ ფიზიკურ აქტივობებში.
ინდივიდუალური კონსულტაცია უზრუნველყოფს უსაფრთხო სივრცეს იმ ემოციების და ფიქრების გასახმოვანებლად, რომლებიც, შესაძლოა, ბოლომდე არ ესმოდეთ ახლობლებს. პროფესიონალ მრჩეველთან განხილვა ბევრ ადამიანს ეხმარება უარყოფითი ემოციების შემცირებაში.
ფსიქიატრი, ფსიქოთერაპევტი, ონკოფსიქოლოგი
თამარ კახნიაშვილი
გაითვალისწინეთ, ვებგვერდზე განთავსებული არანაირი ინფორმაცია არ შეიძლება განხილულ იქნას როგორც პირდაპირი სამედიცინო რჩევა ან ექიმის კონსულტაციის ჩამნაცვლებელი.
ამ სტატიაში გავეცნობით ჩვილებში გამონაყარის გავრცელებულ ტიპებს, მიზეზებს, მკურნალობის მეთოდებსა და პრევენციის საშუალებებს.
ჩვილის კანზე გამონაყრის გავრცელებული ტიპები
ჩვილის კანზე გამონაყარი რამდენიმე ტიპისაა. თითოეული მათგანს სხვადასხვა მიზეზი აქვს და მოითხოვს შესაბამის მკურნალობას.
როგორ ვუმკურნალოთ გამონაყარს ჩვილებში?
საფენის გამონაყარი:
ჩვილებში საფენის გამონაყარი საკმაოდ გავრცელებულია. მისი მკურნალობის ძირითადი პრინციპი ხშირად საფენის გამოცვლაა, კანის დაცვა სპეციალური კრემებით და ჰიგიენური ზომების მიღება.
ეგზემა:
ეგზემის დროს ბავშვს კანი უნდა დარჩეს სუფთა და მშრალი. ყველაზე ეფექტური მკურნალობა შედგება სპეციალური კრემების და მალამოების გამოყენებისგან, რომლის დანიშნულებაც ექიმმა უნდა განსაზღვროს.
ნერწყვისგან გამოწვეული გამონაყარი:
ამის თავიდან ასაცილებლად მნიშვნელოვანია, რომ სახე სწორად და ნაზად გაწმინდოთ. თავი აარიდეთ სურნელოვანი კრემებისა და საპნის გამოყენებას.
„აკვნის ქუდი“:
ამ ტიპის გამონაყარს ხშირად ქოქოსის ზეთით მკურნალობენ, ასევე შვება შეიძლება ბავშვის თმის დაბანით.
ინფექციური გამონაყარი:
საჭიროა ექიმთან კონსულტაცია, რადგან ასეთი გამონაყარი შესაძლოა სერიოზული ინფექციის, როგორიცაა წითელა ან ჩუტყვავილა, ნიშანი იყოს.
როდის უნდა მივმართოთ ექიმს?
ცხელება და გამონაყარი:
თუ ჩვილს აქვს გამონაყარი და მას თან ახლავს მაღალი ცხელება, აუცილებლად უნდა მიმართოთ ექიმს.
ხანგრძლივი გამონაყარი:
თუ გამონაყარი ერთი კვირის შემდეგ არ ალაგდება, აუცილებელია ბავშვის პედიატრთან კონსულტაცია.
ალერგიული რეაქციები:
თუ ბავშვი აქვს ანაფილაქსიის ნიშნებს (ხველა, ღებინება, რესპირატორული პრობლემები) გამონაყარით, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სასწრაფო დახმარებას.
მაღალი ცხელება და ნევროლოგიური სიმპტომები:
თუ გამონაყარს თან ახლავს მაღალი ცხელება, სინათლის მიმართ მგრძნობელობა, კანკალი ან სხვა ნევროლოგიური ნიშნები, შეიძლება ეს იყოს მენინგიტის ნიშანი, რაც აუცილებელ გადაუდებელ დახმარებას მოითხოვს.
ჩვილის კანზე გამონაყარის პრევენციისთვის:

წყარო: Healthline.com
ბავშვის აღზრდა და სწავლის მოტივაცია არის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხი.
საუბრობს აკადემიკოსი, პედაგოგი, შალვა ამონაშვილი გადაცემაში „იმედის დღე:
„ჩვენ დაბადებულები ვართ იმისთვის, რომ შევიმეცნოთ ყველაფერი, რაც ჩვენ გარშემოა. რად გვინდა ჩვენ ეს? ყევლაფერი ეს დიდხანს არ დაგვჭირდება, მაგრამ სხვანაირად არ შეგვიძლია – ეს შემეცნებითი ძალა ბავშვზე მოქმედებს დაბადებიდანვე. სამი პირობა უნდა დაიმახსოვრონ უფროსებმა – განავითარეთ ბავშვი, ისე მოექეცით, თითქოს, ის დიდია და აღარ არის პატარა და აგრძნობინეთ, რომ ისინი აკეთებენ იმას, რაც მათ უნდათ, რომ გააკეთონ.
ხანდახან ბავშვს ეუბნებიან – გააკეთე, რაც გინდა. მას თავისუფლება არ უნდა. მას სურს შემდეგი: ვითომ, თვითონ აირჩია ის, რის გაკეთებაც უნდა. ჭეშმარიტი აღზრდა საკუთარი თავის აღზრდით იწყება. ბავშვს სწავლისთვის უნდა მოტივი, – რა მოტივს ვაძლევთ მას სწავლისთვის, ცხოვრებისთვის, ურთიერთობისთვის? სკოლაში ის მიდის უარყოფითი მოტივებით – არ მინდა. რატომ? იმიტომ, რომ ვაძალებთ. ჩვენ – დიდებიც გავურბივართ იმას, რასაც გვაძალებენ, მიუხედავდ იმისა, რომ გვაქვს ნებისყოფა. ბავშვს თავისუფლება უნდა – დააძალებ? გაგექცევა. აარჩევინებ? გამოგყვება. თუ მასწავლებელიც ასე მოიქცევა და ბავშვს მისცემს არჩევანის საშუალებას – ეს გავაკეთოთ თუ ის? მას მიეცემა მოტივი, ითანამშრომლოს მასთან და დიდად იგრძნოს თავი. ასე მოუნდება სკოლაში მისვლა, შემდეგ კი გაუხარდება. თუ ბავშვს არ უხარია სკოლაში მისვლა, თუ მას არ ახარებს მასწავლებლის თვალები, მისი მოფერება და წაქეზება, აქ უკვე არ არსებობს მისთვის მოტივი – ამ მასწავლებლის გაკვეთილიდან გაიპარება. თუ მე, როგორც მშობელი ან როგორც მასწავლებელი, ავტორიტეტი ვარ, მე შემიძლია, ვუთხრა ბავშვს – ეს არ გააკეთო, ძალიან გთხოვ. ჩემი ეს სიტყვა მისთვის დაცვითი პედაგოგიკა აღმოჩნდება, ის უკვე დაცულია. გინდა, რომ კარგი შვილი გყავდეს, ქვეყნისთვისაც კარგი შვილი, საკუთარი ცხოვრებისთვის? მაშ, გაუხსენი მას ნიჭი, მიეცი გზა – თავისუფლების გზა, რომ მან შემდეგ თვითონ გაიკვლიოს, საითკენ გაუხვიოს.
სკოლა არ არის შენობა – ეს არის მასწავლებელი.
მასწავლებელი სულმნათს ნიშნავს. როგორი უნდა იყოს ის – კეთილი, მოსიყვარულე, თავაზიანი, გამგები, გულისხმიერი“, – აღნიშნა შალვა ამონაშვილმა.
წყარო: ,,იმედის დღე”
„საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტო აგრძელებს ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის უწყვეტ მონიტორინგს ავტომატური სადგურების საშუალებით.
ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს შესაძლებლობა აქვს გაეცნოს ინფორმაციას ჰაერის ხარისხის მდგომარეობის შესახებ და ასევე მიიღოს ჯანდაცვითი რეკომენდაციები ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის პორტალზე “რეკომენდაციების” ველში“, – ნათქვამია განცხადებაში.
https://www.facebook.com/