ხუთშაბათი, ივნისი 18, 2026

ორსულთა, მშობიარეთა და მელოგინეთა საექთნო მართვა – სახელმძღვანელო განკუთვნილია პროფესიული და საბაკალავრო პროგრამის ექთნებისათვის

ორსულთა, მშობიარეთა და მელოგინეთა საექთნო მართვა
#post_seo_title

ევროპის განვითარებისა და რეკონსტრუქციის ბანკისა (EBRD) და ვიანის ერთობლივი პროექტის ფარგლებში გამოიცა 16 მიმართულების ლიტერატურა, რომელიც, თავის მხრივ, რამდენიმე ტომად არის წარმოდგენილი, ჯამში 27 წიგნი.

სახელმძღვანელო განკუთვნილია პროფესიული და საბაკალავრო პროგრამის ექთნებისათვის.

წიგნში მოცემული მასალა მიზნად ისახავს თანამედროვე, დასავლური,
პროფესიული ინფორმაციის მიწოდებასა და მათი კრიტიკული და ანალიტიკური აზროვნების უნარის გაუმჯობესებას.

ექთნები დღეს უნდა გაიზარდონ და განვითარდნენ, მკვეთრად ცვალებადი ჯანდაცვის სისტემის მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად. ამისათვის, საკითხავ ტექსტს თან სადისკუსიო კითხვები და სავარჯიშოები ერთვის, რომელიც ჯგუფური მეცადინეობისას შესაძლოა ნაყოფიერი აღმოჩნდეს.

ორსულთა, მშობიარეთა და მელოგინეთა საექთნო მართვა

ქალისა და მამაკაცის რეპროდუქციული სისტემის ანატომია და ფიზიოლოგია
სქესობრივი განვითარება
სქესობრივი განვითარება იწყება ჩასახვიდან, მას მერე, რაც გენეტიკური სქესი განისაზღვრება კვერცხუჯრედის და სპერმის გაერთიანებით. ბავშვობის პერიოდში სქესობრივი ორგანოები არააქტიურია და სქესობრივი მომწიფების პერიოდში აქტიურდება.
პრენატალური განვითარება დედის კვერცხუჯრედი ატარებს ერთ X ქრომოსომას, ხოლო მამის სპერმატოზოდი კი X ან Y ქრომოსომის მატარებელია. თუ X ქრომოსომიანი სპერმატოზოიდი გაანაყოფიერებს კვერცხუჯრედს შთამომავლობის გენეტიკური სქესი იქნება მდედრობითი, ხოლო თუ Y ქრომოსომიანი სპერმატოზოიდი გაანაყოფიერებს კვერცხუჯრედს, გენეტიკურად მამრობითი სქესის შთამომავალს მივიღებთ.
მიუხედავათ იმისა რომ გენეტიკური სქესი განისაზღვრება ჩასახვის დროს, მამრობითი და
მდედრობითი ნაყოფის რეპროდუქციული სისტემა სქესობრივად არადიფერენცირებულია პრენატალური პერიოდის პირველი 6 კვირის განმავლობაში. მეშვიდე კვირას განსხვავება მდედრობითსა და მამრობითს შორის ჩნდება შინაგან სტრუქტურებში. გარეთა გენიტალიები ერთნაირია მეცხრე კვირამდე, სანამ გარეთა სტრუქტურების ცვლილება დაიწყება. გესტაციური ასაკის მე-12 კვირას გარეთა სქესობრივი ორგანოების დიფერენციაცია დასრულებულია. პრენატალური სქესობრივი განვითარების ძირითადი ტენდენცია მდედრობითი სტრუქტურაა.
Y ქრომოსომის მცირე ნაწილის არსებობა ცვლის ამ ტენდენციას და მიმართავს ადრეულ
(პრიმიტიულ) სქესობრივ უჯრედებს რომ ჩამოყალიბდეს სათესლეებად. Y ქრომოსომის, ამ კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ნაწილის არ არსებობის შემთხვევაში, პრიმიტიული სქესობრივი უჯრედები გააგრძელებს საკვერცხეებად ჩამოყალიბების კურსს.
ნაყოფის განვითარების პერიოდში საკვერცხეები და სათესლეები გამოყოფს პირველად ჰორმონებს, რომლებიცაა ესტროგენი და ტესტოსტერონი.
ტესტოსტერონი განაპიროებებს მამრობითი სქესობრივი ორგანოებისა და გარეთა გენიტალიების განვითარებას, ხოლო მისი არ არსებობა კი მდედრობითი სქესობრივი მახასიათებლების შედეგს გვაძლევს. მიუხედავათ იმისა რომ ესტროგენი გამოიყოფა ნაყოფის საკვერცხეების მიერ, ეს ჰორმონი არ არის საჭირო მდედრობითი სქესობრივი სტრუქტურების განვითარების დასაწყებად.
ბავშვობა მდედრობითი და მამრობითი სასქესო ჯირკვლები არააქტიურია ჩვილობისა და ბავშვობის პერიოდში. სქესობრივი მომწიფების დროს ჰიპოთალამუსი ასტიმულირებს წინა ჰიპოფიზს, რომელიც გამოიმუშავებს მასტიმულირებელ ჰორმონებს, რომლებიც ასტიმულირებს სასქესო ჯირკვლების მიერ სასქესო ჰორმონების გამოყოფას.

202306070740-ორსულთა-მშობიარეთა-და-მელოგინეთა-საექთნო-მართვა

აფხაზეთიდან დევნილებს უფასო სამედიცინო გამოკვლევები ჩაუტარდათ

აფხაზეთიდან დევნილებს უფასო სამედიცინო გამოკვლევები ჩაუტარდათ
#post_seo_title

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ორგანიზებით და ჩაფიძის კლინიკის მხარდაჭერით, აფხაზეთიდან დევნილებს უფასო სამედიცინო გამოკვლევები ჩაუტარდათ.

ყურადღება გამახვილდა ქრონიკული სისხლის მიმოქცევის დაავადების მქონე პაციენტებზე, რომლებმაც კარდიოლოგიური კვლევის სრული მომსახურება მიიღეს.

მსგავს აქციებს აფხაზეთიდან დროებით დევნილებისთვის სამინისტრო მომავალ წელსაც განახორციელებს.

პირველი ფიტნეს აკადემია და ევროპული ფიტნეს აკადემია იყო მოწვეული Georgian Anti-Doping Agency კონფერენციაზე

პირველი ფიტნეს აკადემია და ევროპული ფიტნეს აკადემია იყო მოწვეული Georgian Anti-Doping Agency კონფერენციაზე
#post_seo_title

13 ნოემბერს პირველი ფიტნეს აკადემია და ევროპული ფიტნეს აკადემია იყო მოწვეული Georgian Anti-Doping Agency კონფერენციაზე.

კონფერენცია გაიმართა საერთაშორისო ანტი-დოპინგ სააგენტოს ინიციატივით.

საქართველოში დოპინგის მოხმარება უკონტროლო გახდა როგორც ზრდასრულ, ასევე არასრულწლოვან სპორტის მოყვარულებს შორის.

მკაფიოდ დადგა საკითხი ფიტნეს კლუბების ლიცენზირების აუცილებლობაზე და მარეგულირებელი კანონის შემუშავებაზე, არალეგალური პრეპარატების გაყიდვის შემცირების/შეწყვეტის მიზნით.

ჩვენ უკვე გვაქვს სამწუხარო სტატისტიკა იმის შესახებ, თუ რამდენ ფიტნეს კლუბში ხდება ანაბოლური სტეროიდებით ვაჭრობა მომხმარებლებზე. ამის რეგულაცია შესაძლებელი მხოლოდ კანონის საშუალებით, რადგან პასუხისმგებლობა უნდა დაეკისროს არამხოლოდ იმ მწვრთნელებს, რომლებიც ასაღებენ აკრძალულ პრეპარატებს, არამედ თავად ფიტნეს კლუბს, სადაც ხდება სტეროიდების გასაღება.

 

საექთნო შეფასება ენდოკრინული სისტემა – სახელმძღვანელო განკუთვნილია პროფესიული და საბაკალავრო პროგრამის ექთნებისათვის

საექთნო შეფასება ენდოკრინული სისტემა
#post_seo_title

ევროპის განვითარებისა და რეკონსტრუქციის ბანკისა (EBRD) და ვიანის ერთობლივი პროექტის ფარგლებში გამოიცა 16 მიმართულების ლიტერატურა, რომელიც, თავის მხრივ, რამდენიმე ტომად არის წარმოდგენილი, ჯამში 27 წიგნი.

სახელმძღვანელო განკუთვნილია პროფესიული და საბაკალავრო პროგრამის ექთნებისათვის.

წიგნში მოცემული მასალა მიზნად ისახავს თანამედროვე, დასავლური,
პროფესიული ინფორმაციის მიწოდებასა და მათი კრიტიკული და ანალიტიკური აზროვნების უნარის გაუმჯობესებას.

ექთნები დღეს უნდა გაიზარდონ და განვითარდნენ, მკვეთრად ცვალებადი ჯანდაცვის სისტემის მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად. ამისათვის, საკითხავ ტექსტს თან სადისკუსიო კითხვები და სავარჯიშოები ერთვის, რომელიც ჯგუფური მეცადინეობისას შესაძლოა ნაყოფიერი აღმოჩნდეს.

საექთნო შეფასება
ენდოკრინული სისტემა
ამ თავში თქვენ შეისწავლით:
1. ჰორმონების საერთო მახასიათებლებისა და ფუნქციების აღწერას;
2. ენდოკრინული ჯირკვლების მდებარეობის განსაზღვრას;
3. ჰიპოფიზის, ფარისებრი ჯირკვლის, ფარისებრახლო ჯირკვლის, თირკმელზედა
ჯირკვლისა და პანკრეასის ჰორმონების ფუნქციების აღწერას;
4. ჰორმონული რეცეპტორების მდებარეობისა და როლების აღწერას;
5. შერჩევას ენდოკრინულ სისტემასთან დაკავშირებული იმ მნიშვნელოვანი სუბიექტური და ობიექტური მონაცემებისა, რომელიც პაციენტისგან უნდა შეგროვდეს;
6. ენდოკრინული სისტემის ასაკობრივი ცვლილებების დაკავშირებას შემოწმებისას
გამოვლენილ განსხვავებებთან;
7. ენდოკრინული სისტემის ფიზიკური შემოწმებისას გამოვლენილი ნორმალური
მიგნებების გავრცელებული დარღვევებისგან დიფერენცირებას;
8. ენდოკრინული სისტემის დიაგნოსტიკური კვლევების მიზნის, მათი შედეგების
მნიშვნელობისა და დაკავშირებული საექთნო პასუხისმგებლობების აღწერას;

202306070625-28პათოლოგიების-საექთნო-მართვა-iv-ტომი-asatvirti

ბავშვის ზრდა-განვითარების თეორიული მიდგომები

ბავშვის ნერვული სისტემა და დამოუკიდებლობა - სინამდვილეში როგორ ყალიბდება ბავშვში დამოუკიდებლობა
#post_seo_title

ევროპის განვითარებისა და რეკონსტრუქციის ბანკისა (EBRD) და ვიანის ერთობლივი პროექტის ფარგლებში გამოიცა 16 მიმართულების ლიტერატურა, რომელიც, თავის მხრივ, რამდენიმე ტომად არის წარმოდგენილი, ჯამში 27 წიგნი.

სახელმძღვანელო განკუთვნილია პროფესიული და საბაკალავრო პროგრამის ექთნებისათვის.

წიგნში მოცემული მასალა მიზნად ისახავს თანამედროვე, დასავლური,
პროფესიული ინფორმაციის მიწოდებასა და მათი კრიტიკული და ანალიტიკური აზროვნების უნარის გაუმჯობესებას.

ექთნები დღეს უნდა გაიზარდონ და განვითარდნენ, მკვეთრად ცვალებადი ჯანდაცვის სისტემის მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად. ამისათვის, საკითხავ ტექსტს თან სადისკუსიო კითხვები და სავარჯიშოები ერთვის, რომელიც ჯგუფური მეცადინეობისას შესაძლოა ნაყოფიერი აღმოჩნდეს.

ბავშვის ზრდა-განვითარების თეორიული მიდგომები
ამ თავში განხილულია:
1. ფიზიოლოგიური ზრდისა და განვითარების ეტაპების შეფასება;
2. ახსნილია, თუ როგორ გამოიყენება სხვადასხვა პრინციპები ადამიანის განვითარების სხვადასხვა თეორიის მიმართ;
3. ერთმანეთთან შედარებულია ადამიანის განვითარების სხვადასხვა თეორიები;
4. აღწერილია ადამიანის განვითარების სხვადსხვა თეორიები;
5. ახსნილია, თუ როგორ შეიძლება განვითარების ძირითადი თემები იქნას გამოყენებული ადამიანის განვითარების თეორიებთან მიმართებით;
6. როგორ შეიძლება გამოვიყენოთ ადამიანის განვითარების თეორიები პედიატრიულ პრაქტიკაში.

202306070501-272პედიატრია-i-ტომი-11.07.2020

3 მარტივი სავარჯიშო ბავშვის ხერხემლის გასამაგრებლად – ზურგთან დაკავშირებული პრობლემები

3 მარტივი სავარჯიშო ბავშვის ხერხემლის გასამაგრებლად
#post_seo_title

3 მარტივი სავარჯიშო ბავშვის ხერხემლის გასამაგრებლად

თანამედროვე ბავშვებს პირველ კლასში აღენიშნებათ ზურგთან დაკავშირებული პრობლემები. სკოლა, თავის მხრივ, ამ პრობლემას ხშირად აუარესებს, რადგან ბალანსი და სწორი პოზიცია სკოლაში და საგანმანათლებლო პროცესში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ამასთან, რაც უფრო ადრეულ ასაკში დავიწყებთ პროფილაქტიკას, მით უკეთესი შედეგიანი იქნება.

როგორ დავეხმაროთ ბავშვებს ზურგის პრობლემების თავიდან აცილებაში?

ბავშვებს სკოლაში მხოლოდ ასოებისა და ციფრების სწავლა კი არ სჭირდებათ, არამედ ზურგის სწორად დაჭერაც. სწორი მდგომარეობა ასწავლის ბავშვს არამარტო ფიზიკურ განვითარებას, არამედ ზოგადად სხეულის სწორ ვარჯიშს. გთავაზობთ 3 მარტივ სავარჯიშოს, რომლებიც ბავშვის ხერხემალს გააძლიერებს. ეს სავარჯიშოები მხოლოდ პროფილაქტიკური ხასიათისაა, ხოლო ზურგის სერიოზული პრობლემის შემთხვევაში აუცილებელია ექიმის კონსულტაცია.

1. ცეკვავს ყველა – მარტივი საცეკვაო მოძრაობები

ბავშვებს ცეკვა ძალიან უყვართ, და ეს გატაცება იდეალურია ზურგის გასაძლიერებლად. მოცეკვავე ადამიანებს ლამაზი ზურგი და ტანი აქვთ, სწორედ ამისთვისაც კარგი გზაა ცეკვა. დაიწყეთ მარტივი საცეკვაო მოძრაობებით, მაგალითად, – ტვისტით.

ჯერ ყველაზე მარტივი საცეკვაო მოძრაობებით დაიწყეთ, მაგალითად ტვისტით. დააყენეთ ბავშვი პირსახოცზე და სთხოვეთ ასწიოს ცალი ფეხი თითის წვერზე, რომელსაც ხან მარცხნივ აქანევებს, ხან მარჯვნივ. შემდეგ – მეორე ფეხი. მერე – ორივე ერთად.

2. მხიარული რბოლა – სკამები და გამძაფრებული ვარჯიში

რბოლები ბავშვს ძალიან უყვართ, ხოლო ამ ვარჯიშით მისი ხერხემლის გაძლიერება შესაძლებელია. ამავდროულად, ისიც სარგებლობს მულტიფუნქციური როლით. ბავშვი უნდა გაძვრეს სკამის ქვეშ, თანდათანობით შეაფერხოს მისი მოძრაობა სკამებს შორის. ფრთხილად უნდა გაძვრეს ჯერ ერთი სკამის ქვეშ, მერე – მეორის. თანდათან ამ სკამებისგან ნამდვილი მატარებელი უნდა გაკეთდეს და ბავშვიც ყველა მათგანის ქვეშ უნდა გაძვრეს.

თუ სკამის სიგანე და სხეულის გარშემოწერილობა ამის საშუალებას გაძლევთ, შეგიძლიათ ბავშვთან ერთად იძრომიალოთ.

ეს საშუალებას მისცემს ბავშვს ხერხემლის მოდუნების გარეშე სწორად გადაადგილდეს.

3. ბუშტის თამაში – ზურგის გაძლიერება სასიამოვნოდ

ბუშტის თამაში იდეალური საშუალებაა ზურგისა და მხრების კუნთების გაძლიერებისთვის. ბავშვები იატაკზე მუცლით წვებიან, ხელში ბუშტი უჭირავთ და თამაშობენ, ან ეხმარებიან ერთმანეთს სათამაშოების გადაცემაში. ხელში იკავებენ ბუშტს და ართმანეთში ცვლიან. ან ერთი ბავშვის გვერდით გაამწკრივეთ სათამაშოები (შეარჩიეთ მსუბუქი და კომპაქტური ნივთები), რომლებსაც ბავშვი მეორეს მიაწვდის. თამაში მაშინ დამთავრდება, როცა ყველა სათამაშო მეორე ბავშვის გვერდით გადაინაცვლებს. ეს ვარჯიში არამარტო სასიამოვნოა, არამედ აუმჯობესებს მოძრაობის კოორდინაციას და სასარგებლოა ხერხემლისთვის.

რა მნიშვნელობა აქვს ზურგის პროფილაქტიკას?

ზურგის პრობლემები, რომლებიც სკოლიდან იწყება, შეიძლება გამწვავდეს ასაკთან ერთად, მაგრამ სწორი სავარჯიშოებისა და პროფილაქტიკის დროული აღმოჩენით, შეგვიძლია მათგან თავის დაცვა. თავიდან აიცილოთ ჯანმრთელობის გართულებები და შვილის ჯამმრთელობის გაუმჯობესება ხერხემლით დაიწყეთ.

მოახერხეთ ბავშვის ზურგის ჯანმრთელობას ადრეული ასაკიდან – შრომისმოყვარეობა ამ ვარჯიშებში მისთვის გახდება სასიამოვნო ჩვეულება, რაც დაგეხმარებათ თავიდან აიცილოთ სერიოზული პრობლემები.

ბავშვთა უფლებების დაცვა სამედიცინო დაწესებულებებსა და ჰოსპიტლებში

ბავშვთა უფლებების დაცვა სამედიცინო დაწესებულებებსა და ჰოსპიტლებში
#post_seo_title

ბავშვთა უფლებების დაცვა სამედიცინო დაწესებულებებსა და ჰოსპიტლებში

ბავშვთა უფლებები უნდა იყოს დაცული ყოველთვის, ყველგან და მათ შორის სამედიცინო სერვისების მიწოდებისას. ბავშვთა უფლებების გაძლიერება სამედიცინო სფეროში განსაკუთრებით კი ჰოსპიტალში, აუცილებელია ბავშვთა ჯანმრთელობის გაუჯობესებისთვის და კეთილდღეობისათვის.
ბავშვთა უფლებების დაცვის კომიტეტის No.15 კომენტარის მიხედვით, ბავშვთა უფლება
ჯანმრთელობის შესახებ არის მისი ბაზისური უფლება „ჰქონდეს ხელმისაწვდომობა
ჯანმრთელობის პრევენციულ და ჯანმრთელობის ხელშეწყობის პროგრამებზე; მკურნალობის, რეაბილიტაციის და პალიატიურ მზრუნველობის სერვისებზე; მაგრამ ამავე დროს მას უნდა ჰქონდეს ზრდისა და განვითარების სრულყოფილი პირობები და შეეძლოს მაღალი ხარისხის სამედიცინო სერვისებით სარგებლობა“

ბავშვთა უფლებების დაცვა სამედიცინო დაწესებულებებსა და ჰოსპიტლებში

#drpkhakadze

„ყველა ბავშვისათვის, ყველა ბავშვის უფლებებისათვის“

ბავშვთა საერთაშორისო დღე, 2020 წელი
#post_seo_title

ბავშვთა საერთაშორისო დღე, 2020 წელი – დავიცვათ ბავშვთა უფლებები;
მოვახდინოთ საზოგადოებრივი აზრის მობილიზება,
რათა გაძლიერდეს ზრუნვა ბავშვთა ჯანმრთელობის
გაუმჯებესებისა და მათი დემოკრატიული აღზრდა-განვითარებისათვის

 

სლოგანი: „ყველა ბავშვისათვის, ყველა ბავშვის უფლებებისათვის[1]“-

გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია, გენერალური მდივანი ბატონი ანტონიო გუტერესი

1 ივნისს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში აღინიშნება  ბავშვთა საერთაშორისო დღე, რომლის მიზნებია: დავიცვათ ბავშვთა უფლებები; მოვახდინოთ საზოგადოებრივი აზრის მობილიზება, რათა გაძლიერდეს ზრუნვა ბავშვთა ჯანმრთელობის გაუმჯებესებისა და მათი დემოკრატიული აღზრდა-განვითარებისათვის.

1 ივნისი, როგორც ბავშვთა საერთაშორისო დღე დაარსდა 1925 წელს ბავშვთა კეთილდღეობისადმი მიძღვნილ კონგრესზე ჟენევაში, შვეიცარია. მას შემდეგ, 1 ივნისს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, აღინიშნება ბავშვთა საერთაშორისო დღე.[2] მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიერ ბავშვთა საერთაშორისო დღე, ასევე, აღინიშნება 20 ნოემბერს, რადგან სწორედ 1959 წლის 20 ნოემბერს მოხდა გაერთიანებული ერების გენერალური ასამბლეის მიერ ბავშვთა უფლებების დეკლარაციის დამტკიცება, ხოლო 1989 წლის 20 ნოემბერს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიერ მიღებული იქნა ბავშვთა უფლებების კონვენცია. როგორც ბავშვთა უფლებების დეკლარაცია, ასევე კონვენცია რატიფიცირებული იქნა საქართველოს სახელმწიფოს მიერ.

სამწუხაროდ, მსოფლიოში ჯერ კიდევ არსებობენ ბავშვები და მოზარდები, რომელთაც აქვთ შეზღუდული ხელმისაწვდომობა სიცოცხლისათვის აუცილებელ ისეთ სერვისებზე, როგორიცაა ჯანმრთელობის მაღალი ხარისხის მომსახურება და განათლება, სუფთა ჰაერი და წყალი, ადეკვატური სანიტარია და კვება. შესაბამისად, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ, დაინტერესებულ მხარეთა აქტიური თანამშრომლობით, შეიმუშავა „ქალთა, ბავშვთა და მოზარდთა ჯანმრთელობის ახალი გლობალური სტრატეგია (2016-2030 წწ.)“, რომელიც მიზნად ისახავს ქალთა, ბავშვთა და მოზარდთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებას, მათი სიცოცხლის გადარჩენას და 2030 წლისთვის ყველა ახალშობილისა და ბავშვის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისათვის მდგრადი განვითარების მიზნების განხორციელებას. სტატეგიის თანახმად, 2030 წლისათვის ყველა ბავშვმა და მოზარდმა მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში უნდა შეძლოს თავიანთი უპირველესი უფლების რეალიზება, რომელიც გულისხმობს მათი ფიზიკური განვითარების, მენტალურ ჯანმრთელობის სერვისებზე წვდომისა და კეთილდღეობის უფლებას. მათ უნდა ჰქონდეთ სოციალური და ეკონომიკური განვითარების საშუალება და აქტიურად უნდა მიიღონ მონაწილეობა საზოგადოების პერსპექტიულ და მდგრად განვითარებაში. დასახული მიზნების განხორციელება მოითხოვს დიდ ფინანსურ რესურსებს, თუმცა ქალთა, ბავშვთა და მოზარდთა ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისათვის ჩადებული ინვესტიცია არამარტო აუმჯობესებს სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ მცხოვრებ და მოწყვლადი პოპულაციის, მათ შორის ქალთა, ბავშვთა  და მოზარდთა ჯანმრთელობას, არამედ უზრუნველყოფს მათი ოჯახების სოციალურ სტაბილურობასა და დაცულობას; გლობალურად კი ხელს უწყობს ქვეყნის პროდუქტიულობის გაზრდას და საზოგადოების ეკონომიკური კეთილდღეობის შენარჩუნებას[3].

საქართველომ მნიშვნელოვან პროგრესს მიაღწია ბავშვთა სიკვდილიანობისა და ავადობის შემცირების თვალსაზრისით. ქვეყანამ წარმატებით შეასრულა ათასწლეულის განვითარების მე-4 მიზანი, რომელიც გულისხმობდა 0-დან 5 წლამდე ასაკის ბავშვთა სიკვდილიანობის 2/3-ით შემცირებას 1990-2015 წლების პერიოდში; მნიშვნელოვნად შემცირდა ასევე ჩვილთა სიკვდილიანობაც, რაშიც დიდი წვლილი გაზრდილ სახელმწიფო დაფინანსებასა და სამედიცინო მომსახურებაზე გაუმჯობესებულ ხელმისაწვდომობას მიუძღვის.

კვლავ დაბალ ნიშნულს ინარჩუნებს 0-დან 5 წლამდე სიკვდილიანობის მაჩვენებელი. როგორც 0-1 წლამდე ასევე 0-5 წლამდე სიკვდილიანობის მაჩვენებელი შემცირდა წინა წლებთან შედარებით და 2018 წელს 0-1 წლამდე სიკვდილიანობის მაჩვენებელმა 1000 ცოცხალშობილზე შეადგინა 8.1, ხოლო 0-5 წლამდე სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 1000 ცოცხალშობილზე გახდა 9.5[4].

მნიშვნელოვანია ბავშვებსა და მოზარდებზე ზრუნვა COVID-19 პანდემიის პერიოდში. COVID-19 ახალი ვირუსია და ჯერჯერობით არ გვაქვს საკმარისი ცოდნა, თუ როგორ მოქმედებს ის ბავშვებზე. თუმცა ცნობილია, რომ ვირუსით შეიძლება დაინფიცირდეს ნებისმიერი ასაკის ადამიანი, მათ შორის ბავშვებიც. საბედნიეროდ, ჯერჯერობით, COVID-19 ვირუსით ბავშვების დაავადების შემთხვევების რაოდენობა შედარებით დაბალია.

იმისთვის, რომ დაიცვათ ბავშვები და მოზარდები COVID-19 ინფექციისაგან, აუცილებელია ჰიგიენის წესების დაცვა, კერძოდ მნიშვნელოვანია ხელების სისუფთავის და სასუნთქი გზების ჰიგიენის სათანადო დაცვა, ხელების ხშირი დაბანა. ჩაუტარეთ ბავშვებს გეგმიური აცრები, რათა ისინი დაცული იყვნენ სხვა ვირუსებისგან და ბაქტერიებით გამოწვეული დაავადებებისგან.

ისევე, როგორც სხვა გრიპის მსგავსი რესპირატორული ინფექციების დროს, დროულად მიმართეთ ექიმს, თუ თქვენ ან თქვენს შვილს აღენიშნება დაავადების სიმპტომები და ეცადეთ, თავი აარიდოთ საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებს (სამსახური, სკოლა, საზოგადოებრივი ტრანსპორტი), რომ არ დაუშვათ დაავადების სხვა პირებისთვის გადაცემა.

[1] https://www.un.org/en/observances/world-childrens-day

[2] https://www.awarenessdays.com/awareness-days-calendar/international-childrens-day-2020/

[3] http://who.int/…/global-strat…/global-strategy-2016-2030/en/

[4] https://www.ncdc.ge/Pages/User/News.aspx?ID=a9ee8a02-ef7a-4d3a-b510-39aefd5872da

 

ბავშვთა მიმართ ცუდი მოპყრობა – მნიშვნელოვანი ფაქტები

„ამ პროცესების ხელოვნურად შეჩერებაც წარმოუდგენელია...“ - მნიშვნელოვანი ინფორმაცია
#post_seo_title

ბავშვთა მიმართ ცუდი მოპყრობა

მნიშვნელოვანი ფაქტები

  • მოზარდთა ერთი მეოთხედის განცხადებით ისინი ბავშვობაში ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლი იყვნენ.
  • 5 -დან ყოველი 1 ქალი  და 13-დან ყოველი 1 კაცი ბავშვობაში სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი იყო.
  • ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობა იწვევს ფიზიკური და ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებს, რომლებიც მთელ ცხოვრებას გასდევს და მათი სოციალური შედეგები მნიშვნელოვნად აზიანებს ქვეყნის ეკონომიკასა და განვითარებას.
  • ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობა პრევენტაბელურია და საჭიროებს მულტისექტორულ მიდგომას.
  • ეფექტური პროგრამების საშუალებით ხდება მშობლების მომზადება და მათთვის სასარგებლო უნარ-ჩვევების განვითარება.
  • ბავშვებზე და მათ ოჯახებზე მუდმივი მზრუნველობა ამცირებს ცუდად მოპყრობის განმეორებით ფაქტებს და მის შედეგებს.
  • ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობა წარმოადგენს 18 წლამდე ასაკის ბავშვების დამცირებას, მათზე ძალადობასა და მუქარას. იგი მოიცავს ყველა ტიპის ფიზიკურ და/ან ფსიქოლოგიურ ზემოქმედებას, შეურაცხყოფას, სექსუალურ ძალადობას, უგულვებელყოფას, კომერციულ ან სხვა სახის ექსპლუატაციას, რომელიც იწვევს რეალურ ან პოტენციურ ჯანმრთელობის დაზიანებას.

ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობის შედეგები

ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობა ზიანს აყენებს ბავშვებსა და ოჯახებს, რომელსაც  ხანგრძლივი შედეგები მოყვება. ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობა იწვევს სტრესს, რაც ხელს უშლის თავის ტვინის ადრეულ ეტაპზე განვითარებას. ძლიერმა სტრესმა შეიძლება შეაფერხოს ნერვული და იმუნური სისტემების განვითარება. მოზარდებში, რომლებიც ბავშვობაში განიცდიდნენ ცუდად მოპყრობას, მაღალია ქცევითი პრობლემების, ფიზიკური და ფსიქოლოგიური პრობლემების განვითარების რისკი.

ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობის შედეგები:

  • მოძალადე ან ძალადობის მსხვერპლი
  • დეპრესია
  • მწეველობა
  • სიმსუქნე
  • რისკის შემცველი სქესობრივი ქცევები
  • დაუგეგმავი ორსულობა
  • ალკოჰოლიზმი და წამალ-დამოკიდებულება

რისკ-ფაქტორები

ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობის რისკ-ფაქტორები რამდენიმე კატეგორიად იყოფა: 

ბავშვი

მნიშვნელოვანია ხაზი გაესვას იმ ფაქტს, რომ ბავშვები არიან მსხვერპლი და ისინი არ შეიძლება იყვნენ ცუდად მოპყრობის მიზეზი. ბავშვის ზოგიერთმა ინდივიდუალურმა ხასიათის თვისებამ და ქცევამ შეიძლება გაზარდოს ცუდად მოპყრობის რისკები. ასეთებია:

  • 4 წელზე უმცროსი ან მოზარდი
  • არასასურველი შვილი ან ვერ გაამართლოს მშობლის მოლოდინები
  • განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ბავშვები, მუდმივად მტირალა ან ფიზიკური ნაკლოვანებები

მშობელი ან მეურვე

მშობლის ან მეურვის ზოგიერთმა ინდივიდუალურმა ხასიათის თვისებამ და ქცევამ შეიძლება გაზარდოს ცუდად მოპყრობის რისკები. ასეთებია:

  • ახალშობილთან შეჩვევის პრობლემა
  • ბავშვის აღზრდასთან დაკავშირებული სიძნლეები
  • ბავშვის განვითარების შესახებ ინფორმაციის უქონლობა ან არარეალური მოლოდინების არსებობა
  • ალკოჰოლისა და ნარკოტიკული საშუალებების მოხმარება, მათ შორის ორსულობის პერიოდში
  • კრიმინალური ცხოვრება
  • ფინანსური პრობლემები

ურთიერთობები

მშობლებსა და შვილებს შორის ურთიერთობის, ასევე მეგობრებთან და თანატოლებთან ურთიერთობის ზოგიერთმა თავისებურებებმა შეიძლება გაზარდოს ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობის რისკები. ასეთებია:

  • ოჯახის წევრის ფიზიკური ან გონებრივი განვითარების პრობლემები
  • ოჯახის დანგრევა ან ძალადობა ოჯახის დანარჩენ წევრებს შორის
  • მრავალწევრიან ოჯახებში ბავშვის უგულვებელყოფა

თემი და სოციალური ფაქტორები

თემისა და საზოგადოების ზოგიერთმა თავისებურებამ შეიძლება გაზარდოს ბავშვის მიმართ ცუდად მოპყრობის რისკები. ასეთებია:

  • გენდერული და სოციალური უთანასწორობა
  • ცუდი საცხოვრებელი და გარემო პირობები
  • უმუშევრობისა და სიღარიბის მაღალი დონე
  • ალკოჰოლზე და ნარკოტიკულ საშუალებებზე ადვილი ხელმისაწვდომობა
  • სამართალდამცავებისა და შესაბამისი პროგრამების არასრულფასოვანი მუშაობა, რომელმაც უნდა აღკვეთოს ბავშვთა მიმართ ცუდად მოპყრობა, ძალადობა, ბავშვების პორნოგრაფია, პროსტიტუცია და შრომითი ექსპლუატაცია.
  • სოციალური და კულტრული წეს-ჩვეულებები, რომლებიც ხელს უწყობს ძალადობას, დასჯას, ქალთა უფლებების შელახვას და აკნინებს ბავშვის როლს მშობლისა და შვილის ურთიერთობაში.
  • სოციალური, ეკონომიკური, ჯანმრთელობისა და განათლების ისეთი პილიტიკა რომელიც იწვევს სიღარიბეს, სოციო-ეკონომიკურ უთანასწორობას და არასტაბილურობას;

პრევენცია

ბავშვის მიმართ ცუდად მოპყრობის პრევენცია მოითხოვს მულტისექტორულ მიდგომას. ეფექტური პროგრამების საშუალებით ხდება მშობლების მომზადება და მათთვის სასარგებლო უნარ-ჩვევების განვითარება.

ასეთებია:

  • მშობლების განათლების დონის ამაღლება, ბავშვის აღზრდისთვის საჭირო უნარ-ჩვევების გამომუშავება, მშობლების ცნობიერების დონის ამაღლება ბავშვის განვითარებისა და მათი მოვლის შესახებ.
  • მულტი სექტორალური ინტერვენციები, რომლებიც მოიცავს მშობლების, სკოლამდელი ბავშვების და მოზარდების განათლების დონის ამაღლებას, მოვლა და მხარდაჭერა, და სხვა.
  • პროგრამები რომლებიც მიმართულია ბავშვებში თავის ტრავმის აცილებისაკენ, რაც შეიძლება გამოწვეული იყოს ბავშვის რყევით. მას ასევე ეწოდება ბავშვის რყევის სინდრომი, რაც იწვევს თავის ტვინის ტრავმას. ჩვეულებრივ პროგრამები ხორციელდება ჰოსპიტლებში, კერძოდ ბავშვის ჰოსპიტლიდან გაწერის წინ ახალგაზრდა მშობლებს აცნობენ ინფორმაციას ბავშვის რყევის სინდრომთან და მასთან ასოცირებულ საშიშროებებთან დაკავშირებით, და ასევე მათ აძლევენ რეკომენდაციებს, თუ როგორ უნდა მოიქცნენ თუ ბავშვი ტირის გაუჩერებლად.
  • სპეციალური პროგრამები, რომლებიც ითვალისწინებს ძალადობით გამოწვეული თავის ტრავმების პრევენციას. აღნიშნული პროგრამები ძირითადად ხორციელდება სამედიცონო დაწესებულებების დონეზე და მიმართულია ახალბედა მშობლების განათლებაზე ბავშვის შერხევის სინდრომის შესახებ, ასევე ახალშობილების ტირილის მართვის შესახებ;
  • პროგრამები, რომლებიც მიმართულია ბავშვების სექსუალური ძალადობის პრევენციისთვის და ხორციელდება სკოლის დონეზე, სადაც ბავშვებს ასწავლიან:
  • საკუთარი სხეულის ფლობა;
  • განსხვავება კარგ და ცუდ ფიზიკურ შეხებას შორის;
  • ძალადობის ნიშნების ამოცნობა;
  • უარის თქმა;
  • ცუდად მოპყრობის შესახებ ინფორმაციის მიწოდება ნდობით აღჭურვილი პირისთვის;

რაც უფრო ადრეულ ეტაპზე მოხდება აღნიშნული პრევენციული პროგრამების ინტერვენცია, მით უფრო ეფექტურ შედეგებს მივიღებთ. პრევენციული ღონისძიებების ეფექტიანობის გაზრდის მიზნით ჯანმოს მიერ მოწოდებულია 4 საფეხურიანი საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინტერვენციები:

  1. პრობლემების გამოვლენა;
  2. მიზეზებისა და რისკ-ფაქტორების განსაზღვრა;
  3. ინტერვენციული პროგრამების დანერგვა, რომლებიც მიმართულია რისკ-ფაქტორების შემცირებისკენ;
  4. ეფექტური ინტერვენციების შესახებ ინფორმაციის გავრცელება და ცნობადობის დონის გაზრდა.

ლიტერატურა:

WHO. Child Maltreatment. 2017. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs150/en/

#drpkhakadze

კვალიფიცური კონსულტაცია რაბიოლოგისგან ქუთაისის საეკლესიო საავადმყოფო “ქსენონში”

#post_seo_title

⭕️ ცოფი მწვავე ინფექციური დაავადებაა, რომელიც ცენტრალური ნერვული სისტემის მძიმე დაზიანებას იწვევს.

‼️ ვირუსი გადამდებია დაინფიცირებულ ცხოველთან კონტაქტის: კბენის, გაკაწვრის ან დადობვლის შემთხვევაში.

👨‍⚕️ საეკლესიო საავადმყოფო ქსენონში შეგიძლიათ, რაბიოლოგიურ სამსახურს მიმართოთ და კვალიფიციური კონსულტაცია მიიღოთ ექიმი რაბიოლოგისგან. ქსენონში ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია ტარდება მოზარდებში 16 წლიდან.

📞 𝟱𝟵𝟴𝟬𝟯𝟯𝟬𝟯𝟬
📌 მის: ქუთაისი, ახალგაზრდობის გამზირი # 𝟮𝟭

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights