ის ყველასათვის მავნებელია და აზიანებს:
ტვინს, თირკმელებს, ღვიძლს, გულ–სისხლძარღვთა სისტემას, რეპროდუქციულ სისტემას.
ბავშვები ყველაზე დაუცველები არიან.
მათი ნერვული სისტემა განვითარების პროცესშია და ამიტომ 4-5-ჯერ უფრო მგრძნობიარენი არიან, ვიდრე მოზრდილები, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს:
გონებრივი ჩამორჩენა
სწავლის უნარის დაქვეითება
ქცევითი პრობლემები
ყველაზე მთავარი ნივთიერება ცილაა. ის პასუხისმგებელია ჩვენი თმის სტრუქტურაზე. ამიტომ საჭიროა ავიღოთ საერთო ცილის ანალიზი.
შემდეგ ვამოწმებთ რკინას. ეს არიოს ჩვენი თმებისთვის წვდომა ჟანგბადზე. აქვე ვიღებთ სისხლის საერთოს და ფერიტინის ანალიზს, რათა გამოვრიცხოთ ანემია.
აუცილებლად უნდა შემოწმდეს D ვიტამინი, რომელიც პასუხისმგებელია ჩვენი თმის სიმკვრივეზე.
ასევე საჭიროა თუთიის ანალიზი, რომელიც პასუხისმგებელია თმის ცვენასა და მის ხარისხზე.
მართალია, თმის ცვენა არ წარმოადგენს სიცოცხლისთვის საფრთხის შემცველ მდგომარეობას, მაგრამ ის მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ცხოვრების ხარისხზე და მის ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე, რაც საბოლოოდ ფიზიკურ ჯანმრთელობაზეც აისახება.
ექიმი ზაზა თელია ვიტამინებისა და მულტივიტამინების შესახებ საუბრობს. მისი თქმით, როდესაც ჩვენი იმუნური სისტემა ძლიერია და სწორად მუშაობს, მას აქვს უკეთესი შესაძლებლობა ებრძოლოს და ,,დაამარცხოს” გაციება და სხვა რიგი ინფექციები. ექიმი მკითხველს 12 რჩევას აძლევს იმისათვის, რომ იმუნური სისტემა იყოს ძლიერი:
საზოგადოებაში სამწუხაროდ გავრცელებულია მითი იმის თაობაზე, რომ ვიტამინები ან მულტივიტამინები აძლიერებს იმუნიტეტს (Boost Immune System).
ასევე სამწუხაროდ, ბოლო პერიოდია ვიტამინების მიღების აგიტაციას ახდენენ ექიმები, თუმცა ამის სამეცნიერო მტკიცებულება არ არსებობს.
იმუნური სისტემის ,,გასაძლიერებლად” ადამიანები რეგულარულად იღებენ ამ ტიპის დანამატებს, ასევე ასმევენ ბავშვებს და ოჯახის წევრებს.
სამეცნიერო მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ ვიტამინების მიღება დანამატის სახით რაიმე სახის სარგებელს აძლევს ადამიანს არ არსებობს და მეტიც, თუ ლაბორატორიულად დადასტურებული არ არის ორგანიზმში რომელიმე კონკრეტული მიკროელემენტის ნაკლებობა, მისი დანამატის სახით მიღება არ არის რეკომენდებული და პოტენციურად შესაძლოა სახიფათო იყოს იმის გამო რომ ჰიპერვიტამინოზით (ვიტამინის ორგანიზმში ნორმაზე მეტად მომატება) ადამიანს დაემართოს ტოქსიკოზი ან სხვა სახის ჯანმრთელობის პრობლემები.
ასევე მულტივიტამინების მიღებით არ ხდება ორგანიზმის დაცვა ვირუსებისგან ან სხვა ინფექციებისგან.იმისათვის რომ იმუნურმა სისტემამ ნორმალურად იმუშაოს და იყოს ძლიერი საჭიროა:
1. ჯანსაღი კვების რუტინა, წყლის მიღება;
2. ფიზიკური აქტივობა, რეგულარული ვარჯიში;
3. მოწესრიგებული ძილი, მინიმუმ 6 საათი;
4. თამბაქოს ელიმინაცია, მეორე და მესამე ხელით მოწევისგან თავის არიდება;
5. ჭარბი ალკოჰოლის მიღების შეზღუდვა;
6. პირადი ჰიგიენა;
7. წონის კლება, კუნთის ჰიპერტროფია
8. მედიკამენტების მიღების შეზღუდვა
როდესაც ჩვენი იმუნური სისტემა ძლიერია და სწორად მუშაობს, მას აქვს უკეთესი შესაძლებლობა ებრძოლოს და ,,დაამარცხოს” გაციება და სხვა რიგი ინფექციები.
12 რჩევა იმისათვის, რომ იმუნური სისტემა იყოს ძლიერი:
1. ჭამე ხილი და ბოსტნეული – სხვადასხვა ფერები; 2. თავი დაანებე მოწევას; 3. დაკავდი სექსით ხშირად; 4. იყავი პოზიტიურად განწყობილი; 5. ხშირად დაიბანე ხელები და სახე; 6. ივარჯიშე სისტემატურად, ხშირად; 7. ჩამოაყალიბე შენი სოციალური ქსელი; 8. გაიცინე ხშირად; 9. შეზღუდე ჭარბი ალკოჰოლის მიღება; 10. გქონდეს კარგი ძილი – მინიმუმ 6 საათი; 11. სკეპტიკურად იყავი განწყობილი მცენარეული და საკვები დანამატების მიმართ, მათი მიღება არ არის რეკომენდებული და პოტენციურად სახიფათოა; 12. კარგია შინაურ ცხოველებთან კონტაქტი – აუცილებელია ისინი იყვნენ აცრილები სხვადასხვა ინფექციების მიმართ,” – აღნიშნავს ზაზა თელია.
ზოგიერთი კორონავირუსი ადვილად გადაეცემა ადამიანიდან ადამიანს, ზოგი კი არა.
დაავადებას ახასიათებს ცხელება, ხველა და სუნთქვის უკმარისობა. ამასთან ერთად,
უკანასკნელი ათწლეულების განმავლობაში, კორონავირუსების ზოგიერთი
წარმომადგენლის მიერ გამოწვეულ იქნა ისეთი დაავადებები როგორიცაა მძიმე მწვავე
რესპირატორული სინდრომი (SARS) და შუა აღმოსავლეთის რესპირატორული
სინდრომი (MERS).
მძიმე მწვავე რესპირატორული სინდრომი (SARS) ეპიდემიოლოგია დაავადების გამომწვევია SARS კორონავირუსი. იგი პირველად აღმოჩენილი იქნა აზიაში, 2003 წლის თებერვალში, თუმცა რეტროსპექტული კვლევით დადგინდა, რომ დაავადების პირველი შემთხვევა დაფიქსირდა 2002 წლის ნოემბერში – გუანგდონგის პროვინციაში (ჩინეთი). მომდევნო რამდენიმე თვეებში, დაავადება გავრცელდა ჩრდილოეთ ამერიკაში, სამხრეთ ამერიკაში, ევროპასა და აზიაში.
საქართველოში SARS-ის შემთხვევა არ დაფიქსირებულა. ყოფილ საბჭოთა კავშირში ერთადერთი შემთხვევა დაფიქსირდა 2003 წელს – რუსეთში, ჩინეთის საზღვართან ახლოს. სულ, 26 ქვეყანაში 8098 შემთხვევა, მათ შორის 774 (9.55%) გარდაცვალება დაფიქსირდა. სხვა რესპირატორული ვირუსების მსგავსად, მასაც ახასიათებს >38° ტემპერატურა, თავის და კუნთების ტკივილი, ზოგადი სისუსტე.
კიბოს სკრინინგის რეგულარულად ჩატარება უზრუნველყოფს დაავადების განვითარების და სიკვდილობის რისკის მკვეთრ შემცირებას,
ძუძუს, საშვილოსნოს ყელის და მსხვილი ნაწლავის კიბოს სკრინინგულ გამოკვლევებს სახელმწიფო უზრუნველყოფს
ბრიტანეთის ეროვნული ჯანდაცვის სერვისის ქირურგმა კარან რაჯმა TikTok-ზე გამოაქვეყნა ვიდეო, რომელშიც ხალხს აფრთხილებდა ჩვილისთვის კოცნის საფრთხეების შესახებ.
რატომ არის სახიფათო ახალშობილისთვის კოცნა?
დაბადებისას ჩვილის იმუნური სისტემა ჯერ სრულად ჩამოყალიბებული არ არის, რაც ამ დროს განსაკუთრებით ამძიმებს სერიოზული ინფექციების რისკს. ახალშობილებისთვის კოცნამ შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული ინფექციები, რომლებსაც მოზრდილებში ძალიან მცირე ეფექტი აქვთ. რაც უფრო ასაკით პატარაა ჩვილი, მით უფრო მოწყვლადია ჰერპესის ინფექციისადმი, განსაკუთრებით დაბადებიდან პირველი ოთხი კვირის განმავლობაში.
დაბადებისას, ბავშვის იმუნური სისტემა სრულად ჩამოყალიბებული არ არის და ამიტომ, გაცილებით მაღალია სერიოზული ინფექციის მიღების რისკი.
გასული წლის ბოლოს, ბრიტანულმა ფონდმა The Lullaby Trust-მა გამოაქვეყნა კვლევის შედეგები, ახალი და მომავალი მშობლების 54 პროცენტი მეგობრებსა და ოჯახის წევრებს ახალშობილისთვის კოცნოს უფლებას მისცემს, რადგან არაფერი იცოდნენ სერიოზულ ინფექციათა რისკის შესახებ.
ჰერპესის ვირუსი — ერთ-ერთი ყველაზე საშიში ინფექცია, რომელიც ჩვილებს უქმნის საფრთხეს. ჰერპესი მოზრდილებში მუწუკებს იწვევს, მაგრამ ჩვილებში ეს ვირუსი შეიძლება სასიკვდილო გახდეს, რადგან ინფექცია შეიძლება სწრაფად გავრცელდეს და მიაღწიოს ორგანიზმის შიდა ნაწილებს.
B ჯგუფის სტრეპტოკოკები — კიდევ ერთი ბაქტერია, რომელიც ახალშობილებისთვის განსაკუთრებით სახიფათოა. ის იწვევს სეფსისს, პნევმონიასა და მენინგიტს, რამაც შეიძლება სერიოზული შედეგები გამოიწვიოს.
როგორ დავიცვათ ახალშობილი ინფექციებისგან?
ახალშობილებს საფრთხე ჰერბესისა და სხვა ინფექციებისგან
ჩვილები განსაკუთრებით მოწყვლადები არიან ჰერპესისა და სხვა ინფექციური ბაქტერიების მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ კოცნა მშობლების სიყვარულის გამოხატვაა, იგი ახალშობილს სერიოზულ საფრთხეს უქმნის.
C ჰეპატიტის პროგრამა საქართველოში კვლავ ძალაშია და მისი გაგრძელება 2026 წლამდე გარანტირებულია. ამერიკულ კომპანია „გილიადთან“ გაფორმებული კონტრაქტი მოქმედებს 2026 წლამდე და არ არსებობს მიზეზი, რომ წამლების მიწოდება შეფერხდეს.
C ჰეპატიტის პროგრამა 2026 წლამდე
„გილიადის“ ფარმაცევტული კომპანია უზრუნველყოფს C ჰეპატიტის წამლის მიწოდებას, რომელიც საქართველოს მოქალაქეებს უპრობლემოდ მიეწოდება. ამირან გამყრელიძის თქმით, კონტრაქტი 2026 წლამდე ძალაში დარჩება და ამ პერიოდის განმავლობაში C ჰეპატიტის წამლის მიწოდების მხრივ პრობლემები არ უნდა იყოს.
2026 წლის შემდეგ
2026 წლის შემდეგ, თუ კონტრაქტი არ გაგრძელდება, საქართველოს მთავრობისთვის არ იქნება რთული C ჰეპატიტის წამლების შესყიდვა, რადგან მას შეუძლია წამლები $200-300 დოლარის ფარგლებში შეიძინოს. სახელმწიფო მზად არის, რომ საჭიროების შემთხვევაში, პროგრამის გაგრძელება თავად უზრუნველყოს.
სხვა პროგრამები და სახელმწიფო ფინანსირება
C ჰეპატიტის პროგრამის მეორე ნაწილი, რომელიც მოიცავს სკრინინგს, სწრაფ ტესტებსა და საგანმანათლებლო პროექტებს, სახელმწიფოს მიერ დაფინანსდება. გამყრელიძე აღნიშნავს, რომ ამ პროექტების შეწყვეტა არ არის მოსალოდნელი, რაც იმას ნიშნავს, რომ პროგრამის წარმატება და C ჰეპატიტის ელიმინაციის პროცესი განაგრძობს განვითარებას.
მოსახლეობის განსაზღვრული საჭიროებები
ამირან გამყრელიძე ხაზს უსვამს, რომ მოსახლეობას არ უნდა ჰქონდეს შეშფოთება იმასთან დაკავშირებით, რომ C ჰეპატიტის პროგრამა შესაძლოა შეწყდეს მხოლოდ პარტნიორული ურთიერთობების გაწყვეტის შედეგად.
„მიუხედავად იმისა, რომ B-ALL არის ბავშვობში ყველაზე გავრცელებული კიბო და ერთ-ერთი ყველაზე განკურნებადი, ზოგიერთ პაციენტს ემუქრება მძიმე შედეგები ქიმიოთერაპიის შემდეგ რეციდივის შემდეგ“, – თქვა სინტია ე. დანბარმა, მედიცინის დოქტორმა, ტრანსლაციის ღეროვანი უჯრედების ბიოლოგიის ფილიალის ხელმძღვანელმა, „ნაციონალურ გულში“ (ფილტვებში. და სისხლის ინსტიტუტი).
ახალი კვლევა იუწყება, რომ ქიმიოთერაპიაში მიზნობრივი კიბოს წამლის ბლინატუმომაბის (ბლინციტო) დამატებამ გაზარდა დაავადებისგან თავისუფლად გადარჩენა სტანდარტული რისკის მქონე პედიატრიულ პაციენტებში. „ისინი საბოლოოდ აჩვენებენ სარგებელს ამ იმუნოთერაპიული წამლის დამატებით, 3 წლის განმავლობაში დაავადებისგან თავისუფლად გადარჩენის 97%-ს მიღწეული ბლინატუმომაბის პლუს ქიმიოთერაპიულ ჯგუფზე, ვიდრე 90%-ია საკონტროლო ჯგუფისთვის მხოლოდ სტანდარტული თერაპიებით“, – თქვა დანბარმა. „ეს ცდა დაადგენს ბლინატუმომაბის დამატებას ბავშვობის B-ALL-ისთვის, როგორც მოვლის სტანდარტად“.
რაც შეეხება მძიმე იმუნური აქტივაციის სინდრომის რისკს, – „იმუნური უჯრედების ამ ჩართულებმა შეიძლება გამოიწვიოს ციტოკინის გამოთავისუფლების სინდრომი და სხვა მძიმე იმუნური აქტივაციის შედეგები“, – თქვა მან. „თუმცა, როგორც ჩანს, ბავშვები ნაკლებად მგრძნობიარენი არიან მათ მიმართ, ყოველ შემთხვევაში სიმძიმის თვალსაზრისით, ვიდრე მოზრდილები. ამ კვლევაში მომხდარმა გართულებებმა არ გამოიწვია სიკვდილიანობა და ადვილად განკურნებადი იყო. ასე რომ, ეს არ იყო ამ პრეპარატის დამატების მთავარი ნაკლი. ”
ბლინატუმომაბის კვლევას აფინანსებს ბავშვთა ონკოლოგიური ჯგუფი.
ბრუცელოზი საქართველოში გავრცელებული ინფექციური დაავადებაა, რომელიც ადამიანს გადაეცემა ცხოველიდან (ძროხა, კამეჩი, თხა, ცხვარი, ღორი და სხვა) და მისგან მიღებული პროდუქტებიდან.
© SheniEkimi.ge
