შაბათი, ივნისი 20, 2026

დონაცია – რატომ უნდა გავიღოთ სისხლი?

დონაცია - რატომ უნდა გავიღოთ სისხლი?
#post_seo_title

დონაცია

რატომ უნდა გავიღოთ სისხლი?

ყველა დონორი გმირია!

სისხლის დონორი შეიძლება გახდეს ნებისმიერი ჯანმრთელი ადამიანი 18-დან 65 წლამდე თუ:

  • ერთი დონორის სისხლი შეიძლება გამოყენებულ იქნას 3 სხვადასხვა პაციენტისათვის. ყველა ჯანმრთელ, ზრდასრულ  ადამიანს შეუძლია სისხლის ჩაბარება 2 თვეში ერთხელ საკუთარი ჯანმრთელობისთვის სრულიად უსაფრთხოდ.
  • სისხლი შეიძლება დასჭირდეს ნებისმიერ ადამიანს, ნებისმიერ დროს. მისი საჭიროება განსაკუთრებით მაღალია ავტოკატასტროფების, დამწვრობების, გულის ოპერაციების, გართულებული მშობიარობის ან მშობიარობის შემდგომი გართულებების, ანემიების, სიმსივნეების დროს.
  • თქვენი წონა 50 კგ და მეტია;
  • არ გაქვთ გადატანილი ჰეპატიტი B ან C, შიდსი,  სიფილისი;
  • არ ხართ დაავადებული აივ ინფექციით, სიფილისით, მალარიით
  • არ ხართ ნარკოტიკების მომხმარებელი

სისხლს ვერ ჩააბარებთ, თუ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში:

  • სისხლის ვარგისიანობის მაქსიმალური ვადაა 42 დღე, თრომბოციტები ინახება მხოლოდ 5 დღე, სისხლის მარაგის შესაქმნელად კი საჭიროა ადმიანთა გარკვეული რაოდენობა აბარებდეს სისხლს.
  • გადატანილი გაქვთ ქირურგიული ოპერაცია;
  • გქონიათ სქესობრივი კავშირი ვინმესთან, ვისაც ჰქონია B ან C ჰეპატიტი, აივ ინფექცია/შიდსი, სიფილისი;
  • გაკეთებული გაქვთ ტატუ, პირსინგი, აკუპუნქტურა;
  • გაგიკეთებიათ ცოფის საწინააღმდეგო აცრა;
  • გქონიათ კონტაქტი სხვის სისხლთან;
  • ქალებს ბოლო 6 თვის მანძილზე გქონიათ ორსულობა

დონაციის დღეს დონორი უნდა იყოს პრაქტიკულად ჯანმრთელი – არ უნდა ჰქონდეს სიცხე, სურდო, კატარი, სხვა გრიპოზული მოვლენები.

რატომ უანგარო დონორი?

  • სისხლის და სისხლის პროდუქტების შემცვლელი ხელოვნური ხსნარები არ არსებობს. სისხლის პროდუქტების მიღების ერთადერთი გზა სისხლის ჩაბარებაა.
  • უსაფრთხოობისა და სანდოობის მაღალი გარანტი;
  • არ მალავენ ინფორმაციას საკუთარი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ;
  • ხდებიან “გმირები” მათთვის, ვისაც სისხლის გადასხმა ესაჭიროება

დამატებითი ინფორმაცია დონორობის მსურველთათვის:

  • სისხლის პროდუქტები ყოველთვის დეფიციტია, სისხლის ჩაბარება არასოდეს არის უსარგებლო ან ზედმეტი გარჯა.
  • სისხლის დონორმა დონაციის ანკეტაში შეტანილ ყველა კითხვას გულახდილად უნდა გასცეს პასუხი;
  • სისხლის უანგარო დონაცია კონფიდენციალური პროცესია და დონორის ანონიმურობა დაცულია;
  • სისხლის დონაცია იოლი, უსაფრთხო და უმტკივნეულო პროცესია და 10-იოდე წუთი გრძელდება.
  • დონორის სისხლის გამოკვლევა ხდება ინფექციებზე, მათ შორის ათაშანგზე, ჰეპატიტებსა და შიდსის ვირუსზე;
  • სისხლის დონაციისას იხმარება მხოლოდ ერთჯერადი მასალა;
  • სისხლის დონაციის შემდეგ მიიღეთ დიდი რაოდენობით სითხე;
  • ორი თვის შემდეგ კვლავ შეგიძლიათ იხსნათ სიცოცხლე!

გმადლობთ, რომ ზრუნავთ სხვისი სიცოცხლის გადასარჩენად!

  • სისხლი და სისხლის პროდუქტები მუდმივად სჭირდებათ უმძიმეს პაციენტებს, მათ შორის ბავშვებს.
  • სისხლის შემცვლელი ხელოვნური ხსნარები არ არსებობს. დაეხმარეთ ადამიანებს, რომლებიც საჭიროებენ სისხლის გადასხმას!
  • სისხლის დონორობა ადამიანური სოლიდარობის გმირული აქტია, რომელსაც შეუძლია ადამიანის სიცოცხლის გადარჩენა;
  • თქვენ შეგიძლიათ გადაარჩინოთ მინიმუმ სამი ადამიანის სიცოცხლე, თუ გახდებით სისხლის უანგარო დონორი!
  • სისხლის უანგარო, რეგულარული დონორობა მთელს მსოფლიოში საამაყო და საპატიოა!
  • გახდი სისხლის უანგარო დონორი, გაიღე სისხლი, გადაურჩინე სიცოცხლე!

ცხელი ხაზი: 15-05, 116001

დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი

მ. ასათიანის 9, თბილისი 0177; ტელ: 231 17 50

 

დაიცავით თქვენი ჯანმრთელობა მოგზაურობისას

დაიცავით თქვენი ჯანმრთელობა მოგზაურობისას
#post_seo_title

დაიცავით თქვენი ჯანმრთელობა მოგზაურობისას

მიირთვით მხოლოდ თერმულად კარგად დამუშავებული საკვები

იდენტიფიცირებულია მოზრდილთა ADHD-ის ყველაზე ეფექტური მკურნალობა

იდენტიფიცირებულია მოზრდილთა ADHD-ის ყველაზე ეფექტური მკურნალობა
#post_seo_title

მოზრდილებში ყურადღების დეფიციტის და ჰიპერაქტიურობის აშლილობის (ADHD) ამჟამად ხელმისაწვდომი ყველა ფარმაკოლოგიური და არაფარმაკოლოგიური თერაპიისგან, მხოლოდ სტიმულატორები და ატომოქსეტინი არიან ეფექტური ძირითადი სიმპტომების შესამცირებლად, აჩვენებს დიდი ყოვლისმომცველი მეტა-ანალიზის შედეგები.

113 რანდომიზებული კონტროლირებადი კვლევის კვლევამ ADHD-ის ოფიციალური დიაგნოზით 15000 ზრდასრულთან ერთად ასევე აჩვენა, რომ ატომოქსეტინი ნაკლებად მისაღებია პაციენტებისთვის და რომ არაფარმაკოლოგიური სტრატეგიების ეფექტურობის შედეგები არათანმიმდევრულია.

მკვლევარებმა აღნიშნეს, რომ ADHD თერაპიის გრძელვადიანი ეფექტურობის შესახებ მონაცემები აკლია, ამიტომ ეს შედეგები ეხება მხოლოდ მოკლევადიან ეფექტურობას.

„მედიკამენტებთან დაკავშირებით ბევრი კამათია, ამიტომ ეს საკმაოდ დამაიმედებელი მონაცემებია და, რა თქმა უნდა, აძლიერებს მედიკამენტების როლს, როგორც ADHD-ის სამკურნალოდ“, – თქვა კვლევის მკვლევარმა სამუელ კორტეზემ, მედიცინის დოქტორი, საუთჰემპტონის უნივერსიტეტიდან, ინგლისი. დიდი ბრიტანეთის სამეცნიერო მედია ცენტრის მიერ გამართულ პრეს ბრიფინგზე, სადაც დასკვნები გამოქვეყნდა.

შედეგები ასევე მიუთითებს „არაფარმაკოლოგიური ინტერვენციების შესაძლო როლზე, რომელიც ამჟამად კარგად არ არის ჩამოყალიბებული მიმდინარე გაიდლაინებში. თუმცა, საჭიროა უკეთესი მტკიცებულება, რომ სრულად გავიგოთ ამ არაფარმაკოლოგიური ჩარევების ზუსტი ეფექტი“, – აღნიშნა კორტეზემ.

კვლევა ონლაინ გამოქვეყნდა 17 დეკემბერს The Lancet Psychiatry-ში.

წყარო:

“აფთიაქებიდან ფსიქოტროპული პრეპარატების უკანონოდ რეალიზაციით, მილიონ ლარზე მეტი უკანონო შემოსავალი მიიღეს” – სასამართლომ 4 ფიზიკური და 1 იურიდიული პირი დამნაშავედ ცნო

#post_seo_title

ბათუმის საქალაქო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პროკურატურის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და აფთიაქებიდან ფსიქოტროპული პრეპარატების უნებართვოდ რეალიზაციის და ორგანიზებული ჯგუფის მიერ უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის ფაქტებზე, ოთხი ფიზიკური პირი და ერთი იურიდიული პირი დამნაშავედ ცნო.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის მიერ ჩატარებული გამოძიების შედეგად, ბრალდების მხარის მიერ სასამართლო პროცესზე გამოკვლეული მტკიცებულებებით დადასტურდა, რომ ბრალდებულებმა აფთიაქიდან ფსიქოტროპული პრეპარატების უკანონოდ რეალიზაციით მილიონ ლარზე მეტი ოდენობის უკანონო შემოსავალი მიიღეს. უკანონო თანხებით ქონება შეიძინეს, რომელიც სხვადასხვა პირებზე გააფორმეს, რითაც მისი წარმოშობის წყარო შენიღბეს, თუმცა თავად ფლობდნენ და განაგებდნენ აღნიშნულ ქონებას.

ფიზიკურ პირებს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 192-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით (უკანონო სამეწარმეო საქმიანობა ჩდენილი ჯგუფურად) და 194-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნტით (უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაცია, ჩადენილი ორგანიზებული ჯგუფის მიერ), ხოლო იურიდიულ პირს 192-ე მუხლის პირველი ნაწილით (უკანონო სამეწარმეო საქმიანობა) წარედგინათ.

ბათუმის საქალაქო სასამართლომ ბრალდებულები სრულად ცნო დამნაშავედ წარდგენილ ბრალდებებში. ორ ფიზიკურ პირს სასჯელის სახედ და ზომად 10-10 წლით, ხოლო ორს 9-9 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა. ასევე მათ ჩამოერთვა უკანონო საქმიანობით მიღებული თანხებით შეძენილი ქონება. რაც შეეხება იურიდიულ პირს, სასამართლომ მას სასჯელად ჯარიმა დაუნიშნა და საქმიანობის უფლება ჩამოართვა.

ინფორმაციას საქართველოს პროკურატურა ავრცელებს.

„ჭარბობს „ღორის გრიპი“ – ივანე ჩხაიძე

საქართველოში H1 გრიპის ვირუსის შემთხვევები მატულობს.
#post_seo_title

„ბოლო ორ კვირაში გრიპის გავრცელების მაჩვენებელი გაორმაგდა – ჭარბობს კარგად ცნობილი „ღორის გრიპი“. ძალიან ბევრი ბავშვი წევს იაშვილის კლინიკაში ფილტვების ანთებით, ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებელიც გაზრდილია“,- ამის შესახებ იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორმა, ივანე ჩხაიძემ მედიაცენტრ „მთავარში“ განაცხადა.

როგორც ივანე ჩხაიძემ განმარტა, დღეს საქართველოში, დადასტურებული გრიპის შემთხვევების რაოდენობა 25%-ს შეადგენს.

„44-ე კვირიდან ფიქსირდება საქართველოში გრიპის შემთხვევები, თუმცა ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ბოლო 3 კვირის განმავლობაში ეს მონაცემები აღმავალ მრუდზეა. მოლოდინი გვაქვს, რომ ეს მატება შემდეგ კვირებშიც გაგრძელდება. ასევე, გვაქვს მოლოდინი, რომ იანვარი იქნება გამორჩეული, პიკის მოლოდინი დეკემბერ-იანვრის პერიოდში გვაქვს. ეს სტატისტიკა ექვემდებარება ანალიზს.

ბოლო 2 კვირაში, 49-ე კვირას, გრიპის დადასტურებული შემთხვევების მაჩვენებელი 12% იყო, 50-ე კვირას, დეკემბერში 2-ჯერ მეტი გვაქვს. დღეს საქართველოში, გრიპის შემთხვევების რაოდენობა 25% არის. დომინანტურია ახლა ქვეყანაში გრიპი.

თუ წინა კვირებში ძირითადად „ა“ ტიპის ვირუსი გვქონდა, ახლა გამოჩნდა „ბე“ ტიპის ვირუსი. 25%-დან 2% არის „ბე“ ტიპის. ყველაზე მეტი მაინც არის H1N1, კარგად ცნობილი „ღორის გრიპი“. ყველაზე მეტი შემთხვევა ფიქსირდება H1N1 ვირუსიდან გამომდინარე. ბოლო 2 კვირაში გრიპის მაჩვენებლები გაორმაგდა, ალბათ გარკვეულ როლს ამინდის ცვლილებაც თამაშობს. გვაქვს მოლოდინი, რომ 51-ე კვირა უფრო აქტიური იქნება.

ჩვენს კლინიკაში, ახლა ყველაზე ბევრი პაციენტი წევს რესპირაციული ვირუსით. მათი აბსოლუტური უმრავლესობა გრიპის ვირუსია. შემთხვევათა 30-40%-ში ვითარდება ფილტვების ანთება. ძალიან ბევრი ბავშვი წევს იაშვილის კლინიკაში ფილტვების ანთებით, ბევრ ბავშვთან დაგვჭირდა ანტივირუსული პრეპარატის გამოყენება. ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებელიც გაზრდილია გრიპის შემთხვევების მატების ხარჯზე“,- აღნიშნა ჩხაიძემ.

დემენციის 5 ნიშანი, რომლებიც უყურადღებოდ არ უნდა დავტოვოთ – ამ ნიშნის შესახებ ალბათ არ იცოდით

დემენციის 5 ნიშანი, რომლებიც უყურადღებოდ არ უნდა დავტოვოთ - ამ ნიშნის შესახებ ალბათ არ იცოდით
#post_seo_title

დემენციის 5 ნიშანი, რომლებიც უყურადღებოდ არ უნდა დავტოვოთ -ამ ნიშნის  შესახებ ალბათ არ იცოდით

დემენცია არის მდგომარეობა, რომელიც ხშირად იწყება თანდათანობით, მაგრამ მისი ნიშნების დროული იდენტიფიცირება მნიშვნელოვნად დაეხმარება პიროვნებას ჯანმრთელობის უკეთესად შენარჩუნებაში.

აქ არის 5 ძირითადი ნიშანი, რომელთაც არ უნდა გამოტოვოთ:

  1. აპათია
    აპათია გულისხმობს გულგრილობასა და ინტერესის დაკარგვას. ადამიანი შეიძლება კარგავდეს მოტივაციას, აღარ დაინტერესდეს მეგობრებთან, ოჯახის წევრებთან ურთიერთობით. ამ მდგომარეობაში მყოფი პიროვნება შესაძლოა დაკარგოს ინტერესს გარშემო არსებული მოვლენების მიმართ, შეიძლება აღარ განიხილავდეს სოციალური ნორმების მნიშვნელობას და აღარ ფიქრობდეს საკუთარ ქმედებებზე.
  2. ემოციური დისრეგულაცია
    დემენციის მქონე ადამიანებმა ემოციური დისრეგულაცია შეიძლება განიცადონ. ეს გამოიხატება იმაში, რომ ისინი ზედმეტად რეაგირებენ ჩვეულებრივ სიტუაციებზე და გადაჭარბებულ ემოციებს გამოხატავენ. შეიძლება გახდნენ მეტად მგრძნობიარეები, ბრაზიანები ან უბედურები, აგრესიულები, რაც გამოიწვევს  სხვა ადამიანებთან კონფლიქტებს.
  3. თვითკონტროლის ნაკლებობა
    დემენციით დაავადებულები ხშირად კარგავენ საკუთარ ქცევის კონტროლს და იმპულსებს. მათ შეიძლება გაუჩნდეთ გაღიზიანება, შეუწყნარებლობა და აგრესია. ასეთ ადამიანებს შესაძლოა განუვითარდეთ უარყოფითი, კომპულსიური ქცევები, როგორიცაა აზარტული თამაშები, მაღაზიებში ქურდობა ან ზედმეტი სმა და მოწევა.
  4. სოციალურად მიუღებელი ქცევისადმი მიდრეკილება
    დემენციის დროს ადამიანებმა შეიძლება ამოიცნონ სოციალურ ნორმებსა და წესებს შორის განსხვავება. მათ შეუძლიათ გაუგებრად, უხეშად საუბარი პირად საკითხებზე ან უცნობ ადამიანებთან ისე, როგორც ახლობლებთან. შესაძლოა დაიწყონ ისეთ ქცევები, რომლებიც სოციალური კონვენციებით არ არის მისაღები, რაც მათ ვერბალურ ან ფიზიკურ კონფლიქტებში ჩართავს.
  5. არანორმალური აზრები და განსჯა
    ზოგიერთს უჩნდება ეჭვი სხვათა განზრახვებში. ისინი შეიძლება ფიქრობდნენ, რომ ვინმე აპირებს მათთვის ზიანის მიყენებას ან მათი ნივთების წაღებას. ამ მდგომარეობაში მყოფი ადამიანებს ხშირად ესმით ხმები, საუბრობენ წარმოსახვით პირებთან და წარმოდგენების სამყაროში მოქმედებენ ისე, რომ სხვები ვერ ხედავენ.

დემენციის ადრეული ნიშნები: სხვა მიზეზებიც შესაძლებელია
განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მივაქციოთ, რომ ეს ნიშნები შეიძლება იყოს სხვა სერიოზული პრობლემების სიმპტომებიც, როგორიცაა მედიკამენტების გვერდითი ეფექტები, ინფექციები, სტრესი ან ფსიქოლოგიური დაავადებები. ამიტომ მნიშვნელოვანია დროული კონსულტაცია ექიმთან.

დამატებითი რჩევები
დემენციის პირველადი ნიშნების აღიარება და ადრეული ჩარევა შესაძლებელია დაეხმაროს პიროვნებას, შეინარჩუნოს ცხოვრების მაღალი ხარისხი და დაავადების პროცესის ეფექტური მართვა შეძლოს.

რატომ ჩნდებიან და რა უნდა გააკეთოთ, თუ თვალებში ამ „ნაწილაკების“ დანახვას დაიწყებთ,

რატომ ჩნდებიან და რა უნდა გააკეთოთ, თუ თვალებში ამ „ნაწილაკების“ დანახვას დაიწყებთ,
თვალის დაავადებების ადრეული ნიშნები, რომლებიც არ უნდა გამოგეპაროთ - თვალების წინ „მცურავი“ სხეულების ან ლაქების გამოჩენა შეიძლება იყოს ბადურის აშრევების სიმპტომი

„ნაწილაკები“ თვალში: რატომ ჩნდებიან და რა უნდა გააკეთოთ?

უმეტეს ჩვენგანს ალბათ ჰქონია შემთხვევა, როდესაც უცნობ ნაწილაკებს ვხედავთ თვალში. ეს უსიამოვნო შეგრძნება ხშირად ჩნდება კაშკაშა სინათლის ან თეთრი კედლის დათვალიერების შემდეგ, – რა არის ამის მიზეზი და როდის უნდა მივმართოთ ექიმს?

რა არის ნაწილაკები თვალში?

ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის სამეფო ოფთალმოლოგთა კოლეჯის ექსპერტმა, დოქტორმა დანიელ პოლიამ, განმარტა, რომ თვალში „ნაწილაკები“ კოლაგენის ბოჭკოების კონდენსაციის შედეგად ჩნდება. კოლაგენის მოლეკულები ერთმანეთს უსწორდება და ქმნის შდილებს, რომლებიც აღიქმება როგორც მცურავი ნაწილაკები. ეს ნაწილაკები ხშირად იღებენ ფორმებს, როგორიცაა მუქი ბურთები ან სქელი ხაზები, რომლებიც თვალში ჩნდება, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც დაკვირვებას ახდენთ კაშკაშა სინათლეზე ან თეთრ კედელზე.

როდის უნდა მივმართოთ ექიმს?

იმის მიუხედავად, რომ ნაწილაკების ხილვა ჩვეულებრივია და შესაძლოა არ იყოს სახიფათო, მნიშვნელოვანია ექიმთან კონსულტაცია მაშინ, როცა ისინი გახშირდება ან გამოჩნდება უცებ. დოქტორი პოლია განმარტავს, რომ „ძალიან მნიშვნელოვანია ექიმთან ვიზიტი, როდესაც პირველად გამოჩნდება ნაწილი“.

ხშირად, ამგვარი ნაწილაკები არ იწვევს პრობლემას და ხდება ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილი, მაგრამ ეს შეიძლება სიგნალი იყოს იმის შესახებ, რომ რაღაც არასწორია.

რა უნდა გააკეთოთ, თუ ნაწილაკები მღელვარებას იწვევს?

თუ ნაწილაკების ხილვა გაუსაძლისად გეჩვენებათ ან შეშფოთება იწვევს, ექიმი დაგინიშნავთ გამოკვლევებს, რათა შეამოწმოს თვალის ჯანმრთელობა. თუ საჭირო გახდება, შესაძლებელია ლაზერული ქირურგიის ჩატარება, რათა გათავისუფლდეთ დიდი და პრობლემური ნაწილებისგან, თუმცა ამას ახლავს გარკვეული რისკები.

რა არის ლაზერული ქირურგია?

ლაზერული ქირურგია ერთ-ერთი მეთოდია, რომელიც გამოიყენება ნაწილაკების სამკურნალოდ. ის ხელს უწყობს მათ დაშლას და მათი თვალიდან მოცილებას, მაგრამ დოქტორი პოლია გვაფრთხილებს, რომ ამ პროცესთან დაკავშირებულია გარკვეული რისკები. ამიტომ, გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს პროფესიონალმა ექიმმა, რომელიც სათანადოდ შეაფასებს თქვენთვის შესაბამისი მკურნალობის მეთოდს.

გაფრთხილება: არასოდეს დააიგნორიროთ ცვლილებები თვალში!

როდესაც თვალში უცნობ ნაწილაკებს ხედავთ, ხშირად არ წუხდებით, მაგრამ თუ ეს მოვლენა გახშირდება, აუცილებლად მიმართეთ ოფთალმოლოგს. რეგულარული ვიზიტები ექიმთან დაგეხმარებათ თვალის ჯანმრთელობის დაცვაში და თავიდან აიცილებთ პრობლემებს.

ბავშვთა გრიპის ვაქცინაციის მაჩვენებელმა ამ სეზონზე დაიკლო – რა არის მიზეზი

საქართველოში იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამა 1996 წლიდან ხორციელდება და მისი მიზანია ქვეყნის მოსახლეობის ეფექტურად დაცვა ვაქცინაციით მართვადი დაავადებებისაგან
#post_seo_title

ბავშვთა გრიპის ვაქცინაციის მაჩვენებლები ამ სეზონზე კლებულობს

CDC-ის ახალი მონაცემებით, წელს ბავშვების მხოლოდ 37%-მა გაიარა გრიპის ვაქცინაცია. ეს არის 7 პროცენტული პუნქტით ნაკლებია წინა წელთან შედარებით, როდედაც ბავშვების 44%-ი აიცრა.

მონაცემები ეხება ჯანდაცვის ჩინოვნიკებს, მით უმეტეს, რომ გასულ წელს გრიპის გამო რეკორდული რაოდენობის ბავშვები გარდაიცვალა.

საბოლოო ჯამში, 2023-2024 წლების გრიპის სეზონზე ბავშვების 55%-მა მიიღო გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია, რაც ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი იყო ბოლო 12 წლის განმავლობაში, განუცხადა CDC-ის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა NBC News-ს. ბოლო წლებში ვაქცინაციის მაჩვენებლები დაეცა ბავშვთა სხვადასხვა ვაქცინაზე. ტენდენციას აბრალებენ ვაქცინის უბდობლობას პანდემიის შემდეგ, ისევე როგორც დეზინფორმაციას ბავშვობისთვის უსაფრთხოების შესახებ.

გრიპის სეზონი უახლოეს კვირებში დაიწყება. საავადმყოფოებსა და კლინიკებში დადებითი გრიპის ტესტების მაჩვენებლები იზრდება. შეერთებული შტატების რამდენიმე ნაწილი უკვე იტყობინება პოტენციურად საშიში რესპირატორული დაავადების მაღალი მაჩვენებლების შესახებ, მათ შორის ლუიზიანა, კოლუმბიის ოლქი, ჯორჯია და არიზონა.

გასული წლის გრიპის სეზონმა მძიმედ აისახა ბავშვებში დეკემბრის ბოლო 2 კვირის განმავლობაში, გრიპისთვის გადაუდებელი დახმარების ოთახში ვიზიტების არაპროპორციული მაჩვენებელი 5-17 წლის ასაკში, გვიჩვენებს CDC-ის მონაცემები. გასულ წელს გამოქვეყნებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ბავშვები, რომლებიც იღებენ გრიპის აცრებს, თითქმის ნახევარი ალბათობით მიმართავენ ER-ს ან სასწრაფო დახმარების კლინიკას გრიპის გართულებების გამო.

წყარო:

დედათა სიკვდილიანობის ტენდენციები საქართველოში

#post_seo_title

დედათა სიკვდილიანობის ტენდენციები საქართველოში

შესავალი

დედათა და პერინატალური ჯანმრთელობა წარმოადგენს პრიორიტეტს მთელი
მსოფლიოსათვის. საერთაშორისო შეთანხმებისა და ადამიანის უფლებების დაცვის დეკლარაციის საფუძველზე, ქალთა და ბავშვთა უპირველესი უფლებაა ჰქონდეთ უნივერსალური ხელმისაწვდომობა მაღალი ხარისხის სამედიცინო სერვისებთან, მიუხედავად მათი რასის, სოციალურ-ეკონომიკური სტატუსისა, კულტურული და რელიგიური კუთვნილებისა [1].
ათასწლეულის განვითარების მიზანთაგან ერთ-ერთს წარმოადგენს 2015 წლისათვის
უნივერსალური ხელმისაწვდომობა რეპროდუქციული ჯანმრთელობის სერვისებზე, ხოლო ამ მიზნის ერთ-ერთ ამოცანაა დედათა სიკვდილიანობის შემცირება [2].
გაეროს სააგენტოების, დონორების, სხვადასხვა ქვეყნების წარმომადგენლებისა და სხვა
დაინტერესებული პარტნიორების მიერ 2014 წლის გაზაფხულზე განხილული იქნა 2015
წლის შემდგომი განვითარების მიზნები. შემუშავებულ იქნა სტრატეგია და დასახულ იქნა მიზნები თითოეული ქვეყნისათვის იმისათვის, რომ თავიდან იქნას აცილებული დედების პრევენტაბელური დაავადებებითა თუ მდგომარეობებით გამოწვეული გარდაცვალება. [3].
დამოუკიდებელ ექპერტთა ჯგუფის (iERG) მიერ 2014 წელს შემუშავებულ დოკუმენტში
პოსტ-2015 დედათა და ახალშობილთა სიკვდილიანობის შემცირების შესახებ, მთავარ
სლოგანად წარმოდგენილი იყო; „დედათა გარდაცვალების პრევენტაბელური მიზეზების
ელიმინაცია ეფექტური სტრატეგიისა და ინტერვენციების გზით“. დოკუმენტის თანახმად,
დედათა და ახალშობილთა სიკვდილიანობის შემცირება მიჩნეული იქნა, როგორც ქვეყნების დაუსრულებელი მისია და შემოთავაზებული იქნა ორი სამოქმედო გეგმა: „სამოქმედო გეგმა ყოველი ახალშობილისათვის“ და „დედათა სიკვდილის პრევენტაბელური მიზეზების ელიმინაცია“. აღნიშნული გეგმების მიხედვით, განისაზღვრა, რომ 2030 წლისათვის დედათა სიკვდილიანობის მაჩვენებლის შემცირება 2/3-ით, ხოლო საბაზისო მონაცემად მიჩნეული იქნა 2010 წლის მაჩვენებელი (4).
დედათა სიკვდილის პრევენტაბელურ მიზეზთა შემცირების პრიორიტეტულ
ინტერვენციებად მიჩნეულია შემდეგი: 1. დედათა გარდაცვალების, ავადობისა და უნარ
შეზღუდულობის მონაცემთა დეტალური ანალიზი იმისათვის, რომ შემუშავებული იქნას
ეფექტური ინტერვენციები; 2. ორსულობის, მშობიარობის და ლოგინობის ხანის მენეჯმენტის გაძლიერება/სრულყოფა და ინტეგრირებული მართვა.; 3. სამედიცინო ხარისხის გაუმჯობესება; 4. ჯანდაცვის სისტემის გაძლიერება (სამედციცინო კადრები, მედიკამენტები და ინოვაციური მიდგომები); 5.დედათა ჯანმრთელობის სერვისებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა და უთანასწორობის დაძლევა; 6. პარტნიორის, ოჯახის და საზოგადოების ჩართულობის გაზრდა დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის მართვაში; 7. ქალთა და ახალშობილთა ჯანმრთელობის სერვისებზე ხელმისაწვდომობის
გაზრდა და უთანასწორობის დაძლევა;
საქართველოში მონაცემები დედათა სიკვდილიანობის შესახებ რამდენიმე წყაროდან
მოიპოვება, კერძოდ: სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის დემოგრაფიის სამმართველო,
შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს ჯანდაცვის დეპარტამენტი,
დკსჯეც-ის სამედიცინო სტატისტიკის დეპარტამენტი, გაეროს დედათა სიკვდილიანობის
შეფასების სააგენტოთაშორისი ჯგუფი (MMEIG), კვლევები, როგორიცაა: რეპროდუქციული
ასაკის ქალთა სიკვდილიანობის კვლევა (GERAMOS-2008) და დედათა სიკვდილიანობის
კვლევა (MMS-2011).

დედათა სიკვდილიანობის ტენდენციები საქართველოში

დაბინძურებული ატმოსფერული ჰაერი

დაბინძურებული ატმოსფერული ჰაერი
#post_seo_title

დაბინძურებული ატმოსფერული ჰაერი

 გაეროს ანგარიშის მიხედვით, მსოფლიო მოსახლეობის დიდი უმრავლესობა – 6.76 მილიონი ადამიანი – მეტისმეტად დაბინძურებული ჰაერის პირობებში ცხოვრობს.  

2016 წლის 27 სექტემბრის მონაცემებით, ყოველწლიურად დაახლოებით 6.5 მილიონი ადამიანი იღუპება ჰაერის დაბინძურების გამო და მსოფლიოს მოსახლეობის 92% იმ ადგილებში ცხოვრობს, სადაც ჰაერის დაბინძურების დონე რეკომენდირებულ ზღვრულად დასაშვებ კონცენტრაციას აღემატება,  გაერთიანებული ერების ორგანიზაციამ დღეს წინა პლანზე წამოწია დეტალური პროფილი აქმდე უპრეცენდენტო – უკიდურესად მძიმე მდგომარეობის შესახებ, რათა მნიშვნელოვნად შეამციროს სიკვდილის ტვირთი.

„შეუძლებელია ჰაერის დაბინძურების წინააღმდეგ მიმართული გადაუდებელი ზომები მალე განხორციელდეს“, – განაცხადა გაეროს ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის გარემოს მიმართულების ხელმძღვანელობის წარმომადგენელმა მარია ნეირამ ჰაერის ხარისხის ახალ მოდელთან დაკავშირებით, რომელიც მოიცავს ინტერაქტიურ რუკებს (http://maps.who.int/airpollution/). რუკებს, რომლებიც თვალსაჩინოდ ასახავენ    ქვეყნებში არსებულ ადგილებს, სადაც ჰაერის დაბინძურების დონე ჯანმოს მიერ დადგენილ  ზღვრულად დასაშვებ  მნიშვნელობებს აჭარბებს.

გასულ წელს  მსოფლიოს მოსახლეობამ 7.35 მილიარდს მიაღწია.  გაეროს მონაცემებით, პრობლემის გადაწყვეტა ქალაქებში მდგრადი ტრანსპორტის განვითარებაში, მყარი საწვავის მოხმარების კონტროლში, სუფთა საყოფაცხოვრებო საწვავისა და სამზარეულო ღუმელებისადმი ხელმისაწვდომობაში და განახლებადი ენერგიების სახეებსა და სამრეწველო გამონაბოლქვის შემცირებაში მდგომარეობს, დასძინა დოქტორმა ნეირამ.

სიკვდილის შემთხვევების დაახლოებით 90%-ს ადგილი აქვს დაბალ- და საშუალო შემოსავლების ქვეყნებში;  ყოველი სამიდან, სავარაუდოდ, ორი სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის და წყნარი ოკეანის დასავლეთ რეგიონებზე მოდის.

ჰაერის დაბინძურება კვლავაც ყველაზე მოწყვლადი მოსახლეობის – ქალების, ბავშვებისა და ხანდაზმული ასაკის მოზრდილების ჯანმრთელობას აწვება ტვირთად, აღნიშნა ფავია ბუსტრეომ, ჯანმოს ასისტენ-გენერალურმა დირექტორმა და დაამატა, „იმისათვის რომ ხალხი ჯანმრთელი იყოს, მათ სუფთა ჰაერი უნდა ისუნთქონ დაბადებიდან სიცოცხლის ბოლომდე“.

ჰაერის დაბინძურების ძირითადი წყაროები მოიცავენ არაეფექტურ სატრანსპორტო საშუალებებს, საყოფაცხოვრებო საწვავისა და ნარჩენების წვას, ქვანახშირზე მომუშავე ელექტროსადგურებსა და სამრეწველო საქმიანობას. თუმცა, ჰაერის დაბინძურება ყველა შემთხვევაში არ მომდინარეიბს  ადამიანის საქმიანობიდან. მაგალითად, ჰაერის ხარისხზე ასევე შეიძლება გავლენა მოახდინოს მტვრის ქარბუქმა, განსაკუთრებით, უდაბნოებთან ახლოს მდებარე რეგიონებში.

“ჯამოს ახალი მოდელი წარმოგვიდგენს ქვეყნებს, სადაც ჰაერის დაბინძურების საშიში წერტილებია. ისინი საბაზისო დონეს ქმნიან გატარებული ზომების პროგრესის მონიტორინგისათვის“, – განაცხადა დოქტორმა ბისრეომ.

გაერთიანებული სამეფოს ბასის (Bath) უნივერსიტეტთან თანამშრომლობით შემუშავებული მოდელი წარმოადგენს ჯანმოს პირველ ყველაზე დეტალურ ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურებასთან დაკავშირებულ ჯანმრთელობის მონაცემებს, რომელიც ეფუძნება სატელიტურ გაზომვებს, საჰაერო ტრანსპორტის მოდელებსა და ხმელეთზე არსებულ მონიტორინგის სადგურებს 3000-ზე მეტ წერტილში, როგორც ქალაქად, ისე სოფლად.

ყოველწლიურად, დაახლოებით სამი მილიონი სიკვდილის შემთხვევა უკავშირდება დაბინძურებული ატმოსფერული ჰაერის ზემოქმედებას. შენობის შიდა ჰაერის დაბინძურება, შეიძლება, ასევე სასიკვდილო იყოს. 2012 წელს, საერთო ჯამში, დაახლოებით 6.5 მილიონი ადამიანის (გლობალური სიკვდილიანობის 11.6%) სიკვდილი იყო ასოცირებული შიდა და გარე ჰაერის დაბინძურებასთან.

სიკვდილის შემთხვევების 94% არაგადამდებ დაავადებებს უკავშირდება; კერძოდ, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს, ინსულტს, ფილტვის ქრონიკულ ობსტრუქციულ დაავადებებსა და ფილტვის კიბოს. ჰაერის დაბინძურება ასევე  ზრდის მწვავე რესპირატორული ინფექციების რისკს.

“ეს ახალი მოდელი დიდ  წინგადადგმულ ნაბიჯს წარმოდგენს  ექვს მილიონზე მეტი სიკვდილის შემთხვევის  უზარმაზარი გლობალური ტვირთის კიდევ უფრო დამაჯერებელი გათვლისათვის, სადაც გლობალური სიკვდილიანობის ყოველი ცხრა შემთხვევიდან ერთი შიდა და გარე ჰაერის დაბინძურების ზემოქმედების შედეგია,” აღნიშნა დოქტორმა ნეირამ, რომელიც ჯანმოს დირექტორია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დეტერმინანტების მიმართულებით.

ჯანმოს  ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის გაიდლაინი ადგენს 2.5 მიკრომეტრზე ნაკლები დიამეტრის (PM2.5) წვრილი ნაწილაკების, როგორიცაა სულფატი, ნიტრატები და ნახშირი, წლიური ექსპოზიციის ზღვარს. ეს ნაწილაკები ღრმად შედიან ფილტვებში და გულ-სისხლძარღვთა სისტემაში, რითიც ჯანმრთელობისადმი უდიდეს  რისკებს ქმნიან.

გაეროს სამიტზე 2030 დღის წესრიგის ფარგლებში შარშან მიღებული მდგრადი განვითარების მიზნები (SDGs)  მოწოდებაა არსებითად შემცირდეს ჰაერის დაბინძურებით გამოწვეული სიკვდილის და დაავადების  შემთხვევები.

მაისში ჯანმომ გამოსცა ახალი გზამკვლევი დაჩქარებული აქტივობებისათვის ჯანდაცვის ადგილობრივ სექტორებთან ერთად მონიტორინგის გაზრდისა და ჰაერის დაბინძურების წინააღმდეგ ლიდერობისათვის.

#drpkhakadze

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights