პარასკევი, ივნისი 26, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 476

მოტივაციის არსის გაგება “გააკეთე შენი მაქსიმუმის  110%!”

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მოტივაციის არსის გაგება
#post_seo_title

მოტივაციის არსის გაგება “გააკეთე შენი მაქსიმუმის  110%!”,

 “იბრძოლე ბოლომდე ან წადით სახლში!” მსგავს მოწოდებებს ხშირად იყენებენ მწვრთნელები სპორტსმენების მოტივაციისთვის. ფიზიკური აღზრდის მასწავლებლები ასევე ცდილობენ  არააქტიური ბავშვების მოტივირებას, რომლებსაც უფრო მეტად იზიდავთ კომპიუტერული თამაშები, ვიდრე ფრენბურთი.

მიუხედავად იმისა, რომ მოტივაცია აუცილებელია ყველა ამ სპეციალისტის წარმატებისთვის, ბევრ მათგანს, სამწუხაროდ, ბოლომდე არ ესმის მოტივაციის არსი. მასწავლებლის, მწვრთნელის ეფექტური მუშაობა დიდწილად განისაზღვრება მოტივაციის არსის გაგებით, მასზე გავლენის ფაქტორების ჩათვლით, ასევე მისი გაუმჯობესობის მეთოდებით. ძალიან ხშირად, სწორედ ეს უნარი განასხვავებს კარგ სპეციალისტს საშუალო დონის სპეციალისტისგან.

რა არის მოტივაცია?

მოტივაცია შეიძლება განისაზღვროს, როგორც პიროვნების ძალისხმევის მიმართულება და ინტენსივობა (Sage, 1977, Ames, 1995).

ძალისხმევის მიმართულება:

ძალისხმევის მიმართულება ნიშნავს, რომ ადამიანი ეძებს ან მიისწრაფვის გარკვეული სიტუაციებისკენ, ან რომ გარკვეული სიტუაციები იზიდავს მას. მაგალითად, საშუალო სკოლის მოსწავლე შეიძლება იყოს მოტივირებული, რომ ითამაშოს ჩოგბურთის გუნდში, ან  სპორტსმენმა რომელმაც მიიღო ტრავმა შეიძლება მოტივირებული იყოს საუკეთესო ექიმის პოვნაში, რომ მალე დაუბრუნდეს თავის საქმიანობას.

სიტუაციაში მონაწილეობის სურვილი: ძალისხმევის ინტენსივობა განაპირობებს შედეგის ხარსხს . მაგალითად, სტუდენტს შეუძლია დაესწროს ფიზიკური აღზრდის გაკვეთილს (მონაწილეობა მიიღოს სიტუაციაში), მაგრამ არ გამოიყენოს დიდი ძალისხმევა.

ძალისხმევის მიმართულებასა და ინტენსივობას შორის ურთიერთობა ადამიანების უმეტესობისთვის მჭიდრო კავშირია.

მაგალითად, სტუდენტები და სპორტსმენები, რომლებიც იშვიათად აცდენენ გაკვეთილებს და ვარჯიშებს, ყოველთვის ადრე მოდიან, უფრო მეტ ინტერესს იჩენენ გაკვეთილებისა და ვარჯიშების დროს.

ხოლო ისინი, ვინც მუდმივად აცდენენ გაკვეთილებს და ვარჯიშებს და ხშირად აგვიანებენ, ნაკლებად შრომობენ.

მოტივაციის დაქვეითების მიზეზები შეიხლება იყოს განპირობებული როგორც გარე, ისევე შიდა ფაქტორებით.

გარე ფაქტორები მიეკუთვნება გარემოს,სიტუაციებს და სოციალური ინჰიბირების შიშს

შიდა ფაქტორები: ფრუსტრაციის შიში, საკუთარ ძალებში ეჭვის შეტანა, არამდგრადობა, მიზნის გაუფასურება, და მიზნის დასახვის არასწორი პატერნები.

როგორც წესი შიდა და გარე ფაქტორები ყოველთვის იკვეთებიან როგორც მოტივაციის ასევე დემოტივაციის შემთხვევაში.

მაგალითად ადამიანი რომელიც დაკავდა სპორტით მშობლების ზეწოლის შედეგად, არ ცხოვრობს საკუთარი მიზნით, ის მშობლების მიზნებით ხელმძღვანელობს, აქედან ჩნდება წაგების შიში, განსჯის შიში, საკუთარ ძალებში ეჭვის შეტანა და შემდგომ ან საკუთარი თავის ან მიზნის გაუფასურება. ჭეშმარიტი მოტივაცია პირველ რიგში მოითხოვს არამხოლოდ მიზნების ან მიზნის არსებობას არამედ ამ მიზნის სწორ პატერნებს.

(უპასუხეთ ამ კითხვებს)

  1. რატომ მსურს ამ მიზნის მიღწევა

2) ვისთვის ვაღწევ ამ მიზანს

3) რა შეიცვლება ჩემში და ჩემს გარშემო როცა ამ მიზანს მივაღწევ

4) რა შეიცვლება ჩემში და ჩემს გარშემო თუ ამ მიზანს  ვერ მივაღწევ

5) იმოქმედებს თუ არა ჩემი მიზნების მიღწევა ჩემს გარემოცვაზე

6) მაბედნიერებს თუ არა გზა ჩემს მიზნამდე

ზოგჯერ ჩვენ ვერ ვასხვავებთ ჩვენს ჭეშმარიტ სურვილებს ფსევდო სურვილებისგან, რომელსაც  გვახვევენ რეკლამები, სოც ქსელები, ამხანაგები. ხშირად ფსევდო სურვილის მოტივაცია ძალიან ძლიერია, მაგრამ როცა თქვენ იღებთ იმას რაც გინდოდათ, შიგნით გებადებათ სიცარიელეს გრძნობა.

ჭეშმარიტი მოტივაციისთვის სირთულეები საშუალებაა მიზანთან მისაახლოებლად

მოტივირებული სპორტსმენისთვის-წაგება არის ახალი გამოცდილების შეძენა და შეცდომების გამოსწორების მანიშნებელი ფაქტორი.

თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს,რომ სპორტსმენი არ იქნება ფრუსტრირებული  ან ემოციურად გამოფიტული. რა თქმა უნდა გარე ფაქტორები ძალიან მოქმედებენ მყარ მოტივაციაზეც კი, მაგრამ როცა მოტივაციის პატერნები სწორია, სპორტსმენი არ ცვლის გეზს ის უბრალოდ ეძებს სხვა ხერხს, რომ მიაღწიოს მიზანს.

მოვარჯიშეს ან პროფესიონალი სპორტსმენის მოტივაცია დამოკიდებულია ასევე მის პიროვნული თვისებებზე, და მწვრთნელის მიდგომაზე.

ბევრ შემთხვევაში მწვრთნელის მიდგომამ შეიძლება დემოტივირება მოახდინოს სპორტსმენის მენტალური შეუთავსებლობის გამო.

1)  ავტორიტარული მიდგომა

2) სპორტსმენის  პიროვნული თვისებების არგათვალისწინება

3) გადაჭარბებული სიმკაცრე

4) მიზნის მიღწევისადმი ინტერესის ნაკლებობა

კვლევებმა აჩვენა

გუნდურ სპორტში მონაწილე  სპორტსმენებს  ხშირ შემთხვევაში ნაკლები პასუხისმგებლობის განცდა აქვთ შედეგზე ვიდრე ინდივიდუალური სპორტის სახეობაში მონაწილე სპორტსმენებს.

მაგრამ ორივე ამ მიმართულების სპორტსმენებს გააჩნიათ მახასიათებელი ატრიბუციები

არასასურველი შედეგის შემთხვევაში,წაგებული სპორტსმენი მიზეზად ასახელებს გარე ფაქტორებს,და არ აანალიზებს საკუთარ შეცდომებს ასპარეზის დროს. ამას ჰქვია გარე ატრიბუციების გამოყენება წარუმატებლობის შემთხვევაში, ეს მიუთითებს სპორტსმენის პიროვნულ თვისებებზე რომელიც მას ხელს აუშლის განვითარებაში.

წარმატებული სპორტსმენები წაგებისას ხაზს უსვამენ შიდა ფაქტორებს და აანალიზებენ საკუთარ შეცდომებს, რათა მომავალში უფრო ხარისხიანად იასპარეზონ

 ვალიტა გორელჩანიკი

 

მხარეებმა დიალიზის სერვისის განვითარების საკითხებზე იმსჯელეს, განიხილეს სექტორში არსებული გამოწვევები და მათი გადაჭრის გზები

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მხარეებმა დიალიზის სერვისის განვითარების საკითხებზე იმსჯელეს, განიხილეს სექტორში არსებული გამოწვევები და მათი გადაჭრის გზები
#post_seo_title ფოტო: ჯანდაცვის სამინისტრო

ჯანდაცვის მინისტრი დიალიზის სერვისის მიმწოდებელი დაწესებულებებისა და დიალიზის, ნეფროლოგიისა და თირკმლის ტრანსპლანტაციის კავშირის წარმომადგენლებს შეხვდა. ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, მხარეებმა დიალიზის სერვისის განვითარების საკითხებზე იმსჯელეს, განიხილეს სექტორში არსებული გამოწვევები და მათი გადაჭრის გზები.

მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, რომ დიალიზის სერვისზე გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფასთან ერთად, მნიშვნელოვანია სერვისის უწყვეტ განვითარებაზე ზრუნვა, რათა პაციენტის საუკეთესო ინტერესები იყოს დაცული. მინისტრის განცხადებით, სექტორი მაღალი კვალიფიკაციის პროფესიონალებითაა დაკომპლექტებული, სამინისტრო კი თავის მხრივ, ხელს შეუწყობს სფეროს კიდევ უფრო განვითარებას.

შეხვედრაზე საუბარი შეეხო დიალიზის სერვისის დაფინანსების, აპარატურის განახლების, ერთიანი სამკურნალო პროტოკოლის შექმნის, სამედიცინო პერსონალის ანაზღაურებისა და მათი უწყვეტი განათლების საკითხებს. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ამ მიმართულებით აქტიური მუშაობა გაგრძელდება. შეიქმნება სამუშაო ჯგუფები, რომელიც სექტორისა და სამინისტროს წარმომადგენლებისგან დაკომპლექტდება და უახლოეს პერიოდში, სამედიცინო სერვისის ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით, საჭირო ცვლილებებს შეიმუშავებს.

შეხვედრას ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილეები თეა გიორგაძე და გიორგი პატარიძე, ჯანმრთელობის დაცვის პოლიტიკის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი ირინე ჯავახაძე, ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს დირექტორი კობა ზურაბიშვილი და დირექტორის მოადგილე ეკატერინე შარაძე ესწრებოდნენ.

“შეიძლება ვირუსები იყოს ალცჰაიმერის დაავადების გამომწვევი მიზეზი”

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
“შეიძლება ვირუსები იყოს ალცჰაიმერის დაავადების გამომწვევი მიზეზი”
#post_seo_title

“შეიძლება ვირუსები იყოს ალცჰაიმერის დაავადების გამომწვევი მიზეზი”

საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ნეიროდეგენერაციული დაავადება, ალცჰაიმერის დაავადება, შესაძლოა სრულიად ახალი მიმართულებით განიხილებოდეს. ახალმა კვლევამ (1) შესაძლო კავშირზე მიუთითა ვირუსებსა და ამ დაავადებას შორის, რაც არსებითად ცვლის ჩვენი მიდგომების საფუძვლებს. ეს აღმოჩენა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საქართველოსა და მისი საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის, რადგან ის შესაძლებლობას აჩენს ახალი პრევენციული და სამკურნალო სტრატეგიების შექმნისთვის.
ალცჰაიმერის დაავადების ახლებური გაგება
ტრადიციულად, ალცჰაიმერის დაავადება ბეტა-ამილოიდის ფოლაქებსა და ტაუპროტეინის ტანჯლებთან იყო დაკავშირებული. თუმცა, ახალი კვლევები მიუთითებს, რომ ჰერპესვირუსები, განსაკუთრებით ჰერპესის ვირუსი ტიპი 1 (HSV-1), შესაძლოა იყოს დაავადების ერთ-ერთი მთავარი გამომწვევი.
მსოფლიოში 55 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს დემენციის სხვადასხვა ფორმით, რომელთა 60-70% ალცჰაიმერზე მოდის (2). საქართველოში, 2021 წლის მონაცემებით, დემენციით დაავადებული მოსახლეობის პროცენტი 1%-ს აღწევს, რაც დაახლოებით 40,000 ადამიანს შეადგენს (3).
კვლევის მიხედვით, HSV-1-ის ინფექციამ შესაძლოა ტვინში ქრონიკული ანთება გამოიწვიოს, რაც ნეიროდეგენერაციულ პროცესებს აძლიერებს (4). ამას თან ერთვის ის ფაქტი, რომ ჰერპესის ვირუსით ინფიცირებული ადამიანები ბევრ ქვეყანაში მოსახლეობის 50%-ზე მეტს წარმოადგენენ (5).
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მნიშვნელობა
თუ ვირუსები მართლაც მნიშვნელოვანი როლი ასრულებენ ალცჰაიმერის განვითარებაში, პრევენციის სტრატეგიები შეიძლება მნიშვნელოვნად შეიცვალოს. მაგალითად, ჰერპესის ვირუსის მართვა ან შესაბამისი ვაქცინაცია ალცჰაიმერის პრევენციის მთავარ ნაწილად შეიძლება იქცეს.
ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საქართველოსთვის, სადაც ნეიროდეგენერაციული დაავადებების მართვა ჯერ კიდევ განვითარების ეტაპზეა. ვირუსების დროული გამოვლენა და მათი კონტროლი ნეიროლოგიური დაავადებების პრევენციის სერიოზულ ბერკეტს წარმოადგენს.
გამოწვევები და შესაძლებლობები
ახალი მიდგომები ასევე სერიოზულ გამოწვევებს აჩენს. ჯერ კიდევ გასარკვევია, ვირუსი პირდაპირი მიზეზია თუ უბრალოდ ხელს უწყობს დაავადების განვითარებას. ასევე, საჭიროა იმის გათვალისწინება, როგორ შეიძლება ასეთი მიდგომების დანერგვა დაბალშემოსავლიან ქვეყნებში, როგორიც საქართველოა.
სტიგმა, რომელიც ჰერპესის ვირუსთანაა დაკავშირებული, შესაძლოა კიდევ ერთი დაბრკოლება გახდეს. ამიტომ, საზოგადოებრივი კამპანიები ამ საკითხების მიმართ განსაკუთრებულ სიფრთხილეს და მგრძნობიარობას მოითხოვს.
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პერსპექტივა
როგორც ექიმი და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სპეციალისტი, მე, გიორგი ფხაკაძე, დავიწყე „საყდრის“ (Sakato) ინიციატივა, რომელიც გულისხმობს ნეიროდეგენერაციული და სხვა ქრონიკული დაავადებების პრევენციისთვის ახალი გზების განვითარებას საქართველოში. Sakato მიზნად ისახავს მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლებას და ადრეული პრევენციული ღონისძიებების მხარდაჭერას.
ეს კვლევა ხაზს უსვამს ინტეგრირებული მიდგომების აუცილებლობას. ალცჰაიმერი მხოლოდ “ტვინის დაავადება” არ არის, ის მრავალმხრივი დაავადებაა, რომელიც დაკავშირებულია ვირუსებთან, გენეტიკასთან, ცხოვრების წესთან და გარემოსთან. ამ პრობლემასთან ბრძოლა მოითხოვს მეცნიერების, მედიცინის და სოციალური პოლიტიკის კოორდინაციას.
საქართველოში, ეს კვლევა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სტრატეგიების გადახედვის აუცილებლობაზე მიუთითებს. ვირუსული ინფექციების მართვა, ვაქცინაცია და მათი ეფექტის შესწავლა მოსახლეობის ნეიროლოგიურ ჯანმრთელობაზე მნიშვნელოვანია.
დასკვნა
ალცჰაიმერის დაავადების შესაძლო ვირუსული წარმომავლობა მნიშვნელოვან სამეცნიერო, პოლიტიკურ და საზოგადოებრივ შედეგებს უტოვებს. საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის, ეს ნიშნავს ახალი პრევენციული პოლიტიკის და ინოვაციების დანერგვას.
როგორც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სპეციალისტი, მე მჯერა, რომ საქართველო შეუძლია გახდეს მაგალითი, თუ როგორ უნდა მოხდეს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის გამოწვევების მართვა გლობალური კვლევების საფუძველზე.
წყაროები
1. Read C. New Study Suggests Viruses Could Be Cause of Alzheimer’s. UNILAD. [Internet]. 2025 Jan 6 [cited 2025 Jan 8]. Available from: https://www.unilad.com/…/alzheimer-disease-cause-virus…
2. World Health Organization. Dementia Fact Sheet. WHO. [Internet]. 2022 Sep 2 [cited 2025 Jan 8]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia
3. Georgian Statistics Office. Health Statistics 2021. GeoStat. [Internet]. 2022 Jan [cited 2025 Jan 8]. Available from: https://www.geostat.ge
4. Itzhaki RF, Lathe R. Herpes Viruses and Alzheimer’s Disease: The Viral Hypothesis. Lancet Neurology. 2018;17(3):271-278. Available from: https://doi.org/10.1016/S1474-4422(18)30090-9
5. Looker KJ, Magaret AS, Turner KM, et al. Global Estimates of Prevalent and Incident Herpes Simplex Virus Type 1 Infections in 2012. PLoS ONE. 2015;10(10):e0140765. Available from: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0140765
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის დამფუძნებელი და თავმჯდომარე, რომელსაც მნიშვნელოვანი გამოცდილება აქვს ხარისხის და აკრედიტაციის პროცესების მართვაში როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო მასშტაბით. პროფესორი ფხაკაძე ცნობილია, როგორც ლიდერი, რომელიც მუდმივად მუშაობს საავადმყოფოებისა და ჯანდაცვის სისტემების გაუმჯობესებაზე, რაც მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაძლიერებისკენაა მიმართული.
@ [61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]

პროტეინის ფხვნილების ფარული რისკები: მკაცრი რეგულაციის აუცილებლობა საქართველოში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
პროტეინის ფხვნილების ფარული რისკები: მკაცრი რეგულაციის აუცილებლობა საქართველოში
#post_seo_title

პროტეინის ფხვნილების ფარული რისკები: მკაცრი რეგულაციის აუცილებლობა საქართველოში

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე
პროტეინის ფხვნილები თანამედროვე ველნესის ინდუსტრიის განუყოფელი ნაწილი გახდა და პოპულარობით სარგებლობს, როგორც კუნთების ზრდის, წონის მართვისა და ზოგადი ჯანმრთელობისთვის აუცილებელი პროდუქტი. თუმცა, ბოლო პერიოდში ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა ამ დანამატებში მძიმე ლითონების, როგორიცაა არშიანი, ტყვია, კადმიუმი და ვერცხლისწყალი, არსებობა (1). ეს მიგნებები კიდევ ერთხელ ადასტურებს რეგულაციის გამკაცრების აუცილებლობას, განსაკუთრებით ისეთ ქვეყნებში, როგორიც საქართველოა, სადაც დიეტური დანამატების მომხმარებელთა დაცვა ნაკლებად რეგულირდება.
პროტეინის ფხვნილები: პოპულარული, მაგრამ პრობლემური პროდუქტი
გლობალურად, პროტეინის ფხვნილების ბაზრის ღირებულება 2022 წელს $21.5 მილიარდს შეადგენდა და მოსალოდნელია, რომ 2027 წლისთვის ეს მაჩვენებელი $32.6 მილიარდს მიაღწევს (2). საქართველოში, სადაც ველნესის ინდუსტრია სწრაფად ვითარდება, იმპორტირებული პროტეინის ფხვნილები განსაკუთრებით პოპულარულია ფიტნესის მოყვარულებსა და ახალგაზრდებს შორის. თუმცა, ამ პროდუქტების უმეტესობას არ გააჩნია ხარისხის სერტიფიკატი, რაც მომხმარებლებს შესაძლო ჯანმრთელობის რისკების წინაშე აყენებს.
საქართველოს შემთხვევა: მცირე კვლევა
2024 წელს, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტმა (PHIG) ჩაატარა მცირე მასშტაბის კვლევა, რათა გაეანალიზებინა პროტეინის ფხვნილების უსაფრთხოება ქართულ ბაზარზე. შეზღუდული რესურსების პირობებში, PHIG-მა 10 პროტეინის ფხვნილი შემთხვევით შეიძინა ქართულ ონლაინ მაღაზიებში და ადგილობრივ საცალო ვაჭრობებში. პროდუქტები შეირჩა ისე, რომ ასახულიყო საქართველოში პოპულარული ბრენდების მრავალფეროვნება.
კვლევამ გამოავლინა შემდეგი:
1. 10 პროდუქტიდან 3-ში არ იყო მითითებული ინგრედიენტების წარმომავლობა ან მესამე მხარის ტესტირების სერტიფიცირება.
2. 2 პროდუქტი აცხადებდა, რომ აკმაყოფილებს საერთაშორისო ხარისხის სტანდარტებს, თუმცა არ წარმოდგენდა მტკიცებულებებს ან სერტიფიკატს.
ამ მცირე კვლევამ გააშკარავა საქართველოში არსებული ფართომასშტაბიანი პრობლემა, სადაც დიეტური დანამატები ხშირად არ ექვემდებარება რეგულირებას. ეტიკეტირებისა და ხარისხის გარანტიის ნაკლებობა მომხმარებლებს ართმევს უსაფრთხო პროდუქტის შეძენის შესაძლებლობას.
მძიმე ლითონები და მათი გავლენა ჯანმრთელობაზე
მძიმე ლითონები ორგანიზმში დროთა განმავლობაში გროვდება და სერიოზულ ჯანმრთელობად გამოწვევებს იწვევს. არშიანის ქრონიკული ზემოქმედება დაკავშირებულია კიბოს, კანის დაზიანებებისა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებთან (4). ტყვიის ზემოქმედება, თუნდაც მცირე დოზებში, აზიანებს ბავშვების კოგნიტიურ განვითარებას და ზრდის ჰიპერტენზიისა და თირკმელების დაავადებების რისკს მოზრდილებში (5). კადმიუმი აზიანებს თირკმელებსა და ძვლებს, ხოლო ვერცხლისწყალი ნეიროლოგიურ დარღვევებს იწვევს (6).
საქართველოს მომხმარებლებისთვის, რისკი კიდევ უფრო იზრდება, რადგან დიეტური დანამატების ტესტირების სტანდარტები ადგილობრივად არ არსებობს. ბევრ პროდუქტს, რომელიც იყიდება სპორტული დარბაზებში, ონლაინ პლატფორმებზე ან მცირე საცალო ქსელებში, არ აქვს ჩატარებული სავალდებულო უსაფრთხოების შეფასება.
რეგულაციების რეფორმის აუცილებლობა საქართველოში
საქართველოში დიეტური დანამატების რეგულაცია მინიმალურ დონეზეა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი იმპორტირებული პროდუქტი აკმაყოფილებს ევროკავშირის ან აშშ-ის სტანდარტებს, ბევრი პროდუქტი შემოდის ბაზარზე სათანადო დოკუმენტაციისა და ტესტირების გარეშე.
PHIG მოითხოვს შემდეგ ნაბიჯებს:
1. სავალდებულო ტესტირება და სერტიფიცირება: ყველა დიეტური დანამატი, მათ შორის პროტეინის ფხვნილები, უნდა გაიაროს ტესტირება მძიმე ლითონებზე, სანამ ბაზარზე მოხვდება.
2. გამჭვირვალე ეტიკეტირების მოთხოვნები: მწარმოებლებმა და დისტრიბუტორებმა უნდა უზრუნველყონ დეტალური ინფორმაცია ინგრედიენტებისა და შესაძლო დამაბინძურებლების შესახებ.
3. საზოგადოების ინფორმირებულობის კამპანიები: საგანმანათლებლო ინიციატივებმა უნდა აცნობონ მომხმარებლებს დაურეგულირებელი დანამატების რისკების შესახებ.
4. თანამშრომლობა საერთაშორისო სააგენტოებთან: ისეთ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა, როგორიცაა ევროპის სურსათის უვნებლობის ორგანო (EFSA) და აშშ-ის საკვები და წამლების ადმინისტრაცია (FDA), დაგვეხმარება საქართველოში მტკიცე რეგულაციების შექმნაში.
მომხმარებელთა ცნობიერების ამაღლება
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტი გეგმავს, 2025 წელს დაიწყოს ქვეყნის მასშტაბის კამპანია, რომელიც მიზნად ისახავს მოსახლეობის ინფორმირებულობის ამაღლებას. ინიციატივები მოიცავს:
• ინფორმაციული მასალის გავრცელებას ქართულ და ეთნიკური უმცირესობების ენებზე;
• სპორტული დარბაზების, აფთიაქებისა და ჯანდაცვის პროვაიდერების პარტნიორობით სანდო ინფორმაციის მიწოდებას;
• ონლაინ მონაცემთა ბაზის შექმნას, სადაც მომხმარებლები შეძლებენ პროდუქტის უსაფრთხოების სტატუსის გადამოწმებას.
დასკვნა
პროტეინის ფხვნილების საკითხი საქართველოში და მსოფლიოში გვახსენებს, რომ აუცილებელია კოლექტიური ქმედება. ქვეყნის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტებმა, რეგულირების ორგანოებმა და მომხმარებლებმა ერთად უნდა იმუშაონ ამ პრობლემის გადასაჭრელად. რეგულაციების გამკაცრებით, ინფორმირებულობის ამაღლებით და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული პრაქტიკის გავრცელებით, ჩვენ შეგვიძლია დავიცვათ საქართველოს მოსახლეობა და უზრუნველვყოთ, რომ ველნესის პროდუქტებმა ნამდვილად შეუწყოს ხელი ჯანმრთელობას და არა მის დაზიანებას.
წყაროები
1. CNN. (2025, იანვარი 9). პროტეინის ფხვნილები და მძიმე ლითონები: რა უნდა იცოდეთ. CNN Health.
2. Grand View Research. (2023). პროტეინის დანამატების ბაზრის ანალიზი. Grand View Research.
3. Clean Label Project. (2023). პროტეინის ფხვნილების ანგარიში. Clean Label Project.
4. WHO. (2018). არშიანის ფაქტები. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია.
5. CDC. (2022). ტყვიის ზემოქმედება მოზრდილებში. Centers for Disease Control and Prevention.
6. EFSA. (2021). მძიმე ლითონების რისკების შეფასება საკვებ დანამატებში. EFSA.
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]

ოფიციალურად დადასტურდა: ჩინეთში ვირუსის აფეთქება სახიფათო არ არის!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ოფიციალურად დადასტურდა: ჩინეთში ვირუსის აფეთქება სახიფათო არ არის!
Giorgi Pkhakadze

ოფიციალურად დადასტურდა: ჩინეთში ვირუსის აფეთქება სახიფათო არ არის!

ევროპის დაავადებათა პრევენციისა და კონტროლის ცენტრი (ECDC) ჩინეთში არსებულ სიტუაციას აფასებს, როგორც სეზონურ ზრდას ჩვეულებრივი სასუნთქი ვირუსული ინფექციების და არა საფრთხეს ევროპის კავშირისა და ევროპის ეკონომიკური ზონის (EU/EEA) ქვეყნებისთვის (1).
ECDC აგრძელებს მონიტორინგს ჩინეთის დაავადებათა კონტროლის ცენტრთან და ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ევროპის რეგიონულ ოფისთან (WHO/EURO) ერთად (2).
ჰუმანური მეტაპნევმოვირუსი (#hMPV) არის სეზონური პათოგენი, რომელიც ყველაზე მეტად აქტიურია გვიან ზამთარში და გაზაფხულზე. ის ხშირად ცირკულირებს სხვა სასუნთქი ვირუსების, მაგალითად, გრიპის (#influenza) და რესპირატორული სინციციალური ვირუსის (#RSV) გვერდით (3).
ეს არ არის ახალი ვირუსიდა ის მსოფლიო მასშტაბითათწლეულებია არსებობს (4).
რეკომენდაციები:
მსუბუქი სიმპტომების მქონე პირებმა უნდა დარჩნენ სახლში და დაისვენონ, რათა არ მოხდეს სხვების ინფიცირება (5).
მაღალი რისკის ჯგუფში მყოფმა ან რთული / მძიმე სიმპტომების მქონე პირებმა დაუყოვნებლივ უნდა მიმართონ სამედიცინო დახმარებას (5).
პირებმა, განსაკუთრებით ხალხმრავალ ან ცუდად განიავებულ სივრცეებში, უნდა გამოიყენონ პირბადე, დახველების / დაცემინების დროს დაიცვან ჰიგიენა ხელსახოცით ან მოხრილი იდაყვით, რეგულარულად დაიბანონ ხელები და მიიღონ რეკომენდებული ვაქცინები (#გრიპი, #COVID19, #RSV; hMPV-ს ვაქცინა არ არსებობს) ექიმის და ადგილობრივი საჯარო ჯანმრთელობის სამსახურის რჩევის შესაბამისად (5).
ჯანმრთელობა და სიფრთხილე ყველას!
References:
1. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). Official statement on respiratory infections in China. Available at: www.ecdc.europa.eu.
2. World Health Organization Regional Office for Europe (WHO/EURO). Updates on seasonal respiratory infections and monitoring collaborations. Available at: www.euro.who.int.
3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Human metapneumovirus (hMPV) seasonal activity and global circulation. Available at: www.cdc.gov.
4. Peer-reviewed studies on hMPV. Historical presence and activity trends worldwide.
5. National Public Health Guidelines. Preventative measures for respiratory viruses.

Mpox-ის ახალი ვარიანტი: მთავარი გამოწვევა მსოფლიო ჯანდაცვისთვის – სამწუხაროდ, ახალი ვირუსი ვრცელდება – Mpox-ის ახალი ვარიანტი მთავარი საფრთხეა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
Mpox-ის ახალი ვარიანტი: მთავარი გამოწვევა მსოფლიო ჯანდაცვისთვის
#post_seo_title

სამწუხაროდ, ახალი ვირუსი ვრცელდება – Mpox-ის ახალი ვარიანტი მთავარი საფრთხეა

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
Mpox-ის ახალი ვარიანტი: მთავარი გამოწვევა მსოფლიო ჯანდაცვისთვის
მსოფლიოში ინფექციური დაავადებები სულ უფრო მეტად ხდება ჯანდაცვის სისტემების გამოწვევა, და Mpox ვირუსი ამის ნათელი მაგალითია. ბოლო თვეებში მეცნიერები ყურადღებას ამახვილებენ Mpox-ის ახალ ვარიანტზე (Clade 1b), რომელიც გლობალურად მზარდი საფრთხეა (1,2).
ახალი ვარიანტი უფრო გადამდები და შესაძლოა მძიმე ფორმებით გამოიხატოს. ჩინეთში, სიერა-ლეონეში, საფრანგეთში, და სხვა ქვეყნებში დაფიქსირებული შემთხვევები აჩვენებს, რომ ვირუსი შეიძლება უფრო სწრაფად გავრცელდეს, ვიდრე მანამდე ცნობილი შტამები (3,4).
საქართველოს ჯანდაცვის სექტორის მზაობა: საერთაშორისო აკრედიტაციის როლი
ინფექციური დაავადებების ზრდის ფონზე, ჯანდაცვის სექტორის მზადყოფნა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. საერთაშორისო აკრედიტაციის პროგრამები, როგორიცაა Accreditation Canada (AC), საქართველოსთვის პრევენციის და ეფექტური რეაგირების მთავარი ინსტრუმენტია.
ამჟამად საქართველოში 9 საავადმყოფო უკვე აკრედიტირებულია AC-ის მიერ, რაც ნიშნავს, რომ ეს დაწესებულებები მოქმედებენ საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. მათი მზაობა და ორგანიზაციული მართვის ხარისხი უზრუნველყოფს:
• ინფექციური დაავადებების დროულ იდენტიფიკაციას და კონტროლს.
• პაციენტთა უსაფრთხოების გაძლიერებას.
• სისტემატური მონიტორინგისა და პრევენციული ზომების ეფექტურობას.
როგორც პროფესორმა გიორგი ფხაკაძემ აღნიშნა:
„საერთაშორისო აკრედიტაცია არ არის მხოლოდ აღიარება – ეს არის პრაქტიკული ინსტრუმენტი, რომელიც უზრუნველყოფს ჯანდაცვის სექტორის მზადყოფნას არამარტო რეგულარულ ოპერაციებში, არამედ კრიზისების დროსაც. საქართველოში ამ მიმართულებით მიღწეული პროგრესი სასიამოვნოა, მაგრამ აუცილებელია უფრო ფართო ჩართულობა.“
ახალი ვარიანტის სიმპტომები
Mpox ვირუსის ახალი ვარიანტი გამოირჩევა შემდეგი სიმპტომებით:
1. კანის გამონაყარი – იწყება სახეზე და ვრცელდება სხეულის სხვა ნაწილებზე.
2. ცხელება და სისუსტე.
3. თავის და კუნთების ტკივილი.
4. ლიმფური ჯირკვლების გადიდება.
5. სასუნთქი სისტემის დარღვევები – მძიმე შემთხვევებში.
მკურნალობა და პრევენცია
Mpox-ის მკურნალობა სიმპტომატურია, თუმცა ახალი ვარიანტის მართვა მოითხოვს კარგად ორგანიზებულ სისტემას.
• პაციენტების იზოლაცია და ჰიგიენის დაცვა ინფექციის გავრცელების შესაჩერებლად კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
• ანტივირუსული პრეპარატების გამოყენება.
• ვაქცინაცია მაღალი რისკის ჯგუფებისთვის.
პრევენცია მოიცავს:
1. ინფორმაციის გავრცელებას. საზოგადოებამ უნდა იცოდეს, როგორ გადავიდეს რისკებს.
2. პირადი ჰიგიენის დაცვას და ინფიცირებულებთან კონტაქტისგან თავის არიდებას.
3. სამედიცინო დაწესებულებების სრულ მზადყოფნას.
რეკომენდაცია: საერთაშორისო სტანდარტების გაფართოება საქართველოში
Mpox-ის ახალი ვარიანტის ზრდის ფონზე, საქართველოსთვის უმთავრესია ჯანდაცვის სექტორის გაძლიერება და საერთაშორისო სტანდარტების გაწევა. Accreditation Canada-ის აკრედიტაციის პროცესმა უკვე შეცვალა 9 დაწესებულების მუშაობა, მაგრამ ეს საკმარისი არ არის.
მნიშვნელოვანია:
1. აკრედიტირებული დაწესებულებების რიცხვის გაზრდა, რათა მეტი კლინიკა მოქმედებდეს საერთაშორისო სტანდარტების მიხედვით.
2. მუდმივი ტრენინგები სამედიცინო პერსონალისთვის, რომ ახალი ინფექციური დაავადებების მართვა უფრო ეფექტური გახდეს.
3. საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლება, რათა პაციენტებმა იცოდნენ, როგორ მოიქცნენ კრიზისულ სიტუაციებში.
როგორც პროფესორმა გიორგი ფხაკაძემ აღნიშნა:
„აკრედიტაცია არ არის მხოლოდ ფორმალური პროცესი. ეს არის გზამკვლევი, რომელიც ხელს უწყობს ჯანდაცვის სექტორს ნებისმიერი ინფექციური დაავადების ეფექტურად მართვაში. საქართველოსთვის ეს არის გზა უფრო უსაფრთხო და მდგრადი ჯანდაცვისკენ.“
დასკვნა
Mpox ვირუსის ახალი ვარიანტი სერიოზულ გამოწვევას წარმოადგენს როგორც მსოფლიოსთვის, ისე საქართველოსთვის. ჯანდაცვის სექტორის გაძლიერება, საერთაშორისო აკრედიტაციის პროცესების გაფართოება და საზოგადოებრივი განათლების ამაღლება კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ვირუსის გავრცელების შესაჩერებლად. საქართველო უკვე გადადგმული ნაბიჯებით საერთაშორისო დონეზე პოზიტიური მაგალითია, მაგრამ საჭიროა სისტემური გაძლიერება, რათა უფრო მეტი კლინიკა გახდეს აკრედიტირებული და მომზადებული ნებისმიერი გამოწვევისთვის.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის შესახებ:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე არის საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და ჯანდაცვის ხარისხის საერთაშორისო ექსპერტი. მისი საქმიანობა მოიცავს საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვას, პაციენტთა განათლებას და ჯანდაცვის სექტორის სისტემურ განვითარებას.
გამოყენებული ლიტერატურა:
1. La Tribune: Variant du Mpox – Un foyer découvert en Chine.
2. BFMTV: Mpox – Un premier cas du clade 1b confirmé au Sierra Leone.
3. Science et Vie: Mpox – Un premier cas lié au nouveau variant identifié en France.
4. Medisite: Mpox en Bretagne – Pas de poussée épidémique, mais attention.
5. CDC: Mpox Cases.
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]

პროფილაქტიკური აცრების ეროვნული კალენდარი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
აცერი და დაიცავი
#post_seo_title

აცერი და დაიცავი

პროფილაქტიკური აცრების ეროვნული კალენდარი

FLYER-sayvarelidze

საქართველოში იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამა 1996 წლიდან ხორციელდება და მისი მიზანია ქვეყნის მოსახლეობის ეფექტურად დაცვა ვაქცინაციით მართვადი დაავადებებისაგან

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
საქართველოში იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამა 1996 წლიდან ხორციელდება და მისი მიზანია ქვეყნის მოსახლეობის ეფექტურად დაცვა ვაქცინაციით მართვადი დაავადებებისაგან
#post_seo_title

იმუნიზაცია

საქართველოში იმუნიზაციის სახელმწიფო პროგრამა 1996 წლიდან ხორციელდება და მისი მიზანია ქვეყნის მოსახლეობის ეფექტურად დაცვა ვაქცინაციით მართვადი დაავადებებისაგან, მაღალი მოცვის და ხარისხიანი მომსახურების უზრუნველყოფით (გლობალური და რეგიონული მიზნების გათვალისწინებით). პროგრამის ფარგლებში იფარება:
– გეგმიური იმუნიზაციისთვის ვაქცინების შესყიდვა
– ინფექციური დაავადებების (ყვითელი ცხელება, ცოფი, ტეტანუსი, ბოტულიზმი, გველის შხამი და მალარია) პრევენციისა და მკურნალობისათვის საჭირო ვაქცინების, შრატებისა და იმუნოგლობულინების შესყიდვა
– ასაცრელი მასალების მიღება, შენახვა და განაწილება და ცივი ჯაჭვის სისტემის
საჭიროებების მონიტორინგი.
იმუნიზაცია საქართველოს მთავრობისთვის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მხრივ ერთერთი მაღალი პრიორიტეტული საკითხია, რომლის დასტურია პროგრამის დაფინანსების მნიშვნელოვანი ზრდა ბოლო წლებში 4 მილიონი ლარიდან (2012წ.) 16 მილიონამდე (2017წ).

იმუნიზაცია

თირკმლის დაავადებები მომატებული არტერიული წნევის მქონე პაციენტებში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
თირკმლის დაავადებები მომატებული არტერიული წნევის მქონე პაციენტებში
#post_seo_title

თირკმლის დაავადებები მომატებული არტერიული წნევის მქონე პაციენტებში

როგორ მოქმედებს მომატებული წნევა თირკმლის ფუნქციაზე?

მაღალი არტერიული წნევის გამო ზიანდება ორგანიზმის მთელი სისხლძარღვოვანი სისტემა, მათ შორის თირკმლის სიხლძარღვები, რის გამოც თირკმლის გამომყოფი ფუნქცია უარესდება, ორგანიზმში რჩება სითხის დიდი რაოდენობა, რაც, თავის მხრივ კიდევ უფრო მაღლა წევს წნევას და ასე იქმნება ე.წ.მანკიერი წრე.

მაღალი არტერიული წნევა არის რიგით მეორე მიზეზი, თირკმლის უკმარისობისას

რა არის სისხლის მაღალი წნევა ?

არტერიული წნევა არის სისხლძარღვებზე  ზეწოლის ძალა, გულის, როგორც ტუმბოს მუშაობის პროცესში. მაღალი წნევა ანუ ჰიპერტენზია წარმოადგენს აღნიშნული ძალის მომატებას ორგანიზმში სისხლის მოძრაობისას.

იმ ფაქტორებს, რომლებიც საფუძვლად უდევს წნევის მომატებას, მიეკუთვნება  მოცირკულირე სისხლის მოცულობის  გაზრდა  სითხის  შეკავების გამო ორგანიზმში და ასევე  შევიწროვებული, ხისტი  ან დახშული სისხლძარღვების  გამო.  არტერიული წნევის გაზომვის შედეგი გამოისახება ორი ციფრით, რომელთაგან პირველი არის სისტოლური არტერიული წნევა და  გამოხატავს გულის შეკუმშვასა და სისხლძარღვებში სისხლის გადასროლის წნევას და მეორე ანუ დიასტოლური წნევა  – გულის შეკუმშვათა შორის, სისხლძარღვთა გაფართოვებისას წარმოშობილ წნევას. ნორმალური არტერიული წნევა    არის 120/80 მმ ვერცხლისწყლის სვეტისა, პრეჰიპერტენზიად მოიაზრება წნევის მაჩვენებლები 120/80-139/89 მმ.ვწყ.სვეტისა. არტერიული წნევა 140/90 მმ.ვწყ.სვ. და მეტი ითვლება მაღალ წნევად ანუ ჰიპერტენზიად.

მომატებული არტერიული წნევის მქონე პირებმა უნდა განიხილონ მათი წნევის ციფრები, მკურნალობისას მისაღწევი სამიზნე წნევა და წნევის კონტროლის გეგმა სამედიცინო პერსონალთან ერთად.

 რა არის თირკმლის ფუნქცია?

თირკმელი ლობიოს ფორმის წყვილი ორგანოა, რომლებიც განლაგებულია გულმკერდის ღრუს ქვევით, ხერხემლის ორივე მხარეს. ყოველდღიურად თირკმელებში იფილტრება 120-150 ლიტრი სისხლი, საბოლოოდ 1-2 ლიტრი შარდის სახით (ნარჩენები და დამატებითი სითხე) გამოიყოფა.

თირკმელები ფუნქციონირებენ მიკროსკოპულ დონეზე. თირკმელი არ უნდა წარმოვიდგინოთ, როგორც ერთი მთლიანი ფილტრი, თითოეული თირკმელი შედგება მილიონამდე ნეფრონისაგან, რომლებიც მონაწილეობას იღებენ ფილტრაციის პროცესში და  ამ პროცესში საბოლოო პროდუქტი არის შარდი.

 როგორია  სიმპტომატიკა მაღალი არტერიული წნევისა თირკმლის დაავადების  დროს?

ადამიანების უმრავლესობას, რომელსაც აქვთ მაღალი წნევა, არ აქვთ სიმპტომები ანუ ჩივილები. ასევე პაციენტს, თირკმლის დაავადებით, ადრეულ სტადიაზე შესაძლოა არ ჰქონდეს სიმპტომატიკა. შეშუპების საფუძველი (რომელიც განიხილება, როგორც ერთ-ერთი პირველი სიმტომთაგანი) თირკმლის უნარის  დაქვეითებაა, გამოყოს ზედმეტი სითხე და მარილი. შეშუპება უხშირესად ვითარდება ქვემო კიდურების, ტერფის, კოჭის და უფრო იშვიათად, ხელისა და სახის მიდამოში. შემდგომში, სიმპტომები ვითარდება უფრო სწრაფად და მოიცავს:

  • უმადობას
  • გულისრევას
  • პირღებინებას
  • ადვილად დაღლასა და საერთო სისუსტეს
  • კონცენტრაციის  პრობლემებს
  • ძილის დარღვევებს
  • შარდვის პრობლემებს
  • ქავილს
  • კანის სიმშრალეს
  • თავის ტკივილს
  • წონაში დაკლებას
  • კუნთების ტკივილს
  • სუნთქვის პრობლემებს
  • ტკივილს გულმკერდში

 როგორ ხდება მაღალი არტერიული  წნევისა და თირკმლის დაავადების დიაგნოსტირება?

ჯანდაცვის პროფესიონალის მიერ დაისმება არტერიული ჰიპერტენზიის დიაგნოზი, როდესაც სხვადასხვა ვიზიტებზე, წნევის რამდენიმე გაზომვისას დაფიქსირდება ციფრები ≥140/90 მმ.ვწყ.სვ.-სა. თირკმლის დაავადების დიაგნოზი დაისმება შარდისა და სისხლის ლაბორატორიული ტესტის საფუძველზე.

შარდში ალბუმინ/კრეატინინის თანაფარდობა

კრეატინინი თირკმელში სისხლის ფილტრაციის პროდუქტია და ამ თანაფარდობის მაჩვენებელი >30/მგ/გრ, მიანიშნებს თირკმლის პათოლოგიის არსებობას.

 თირკმლის დაავადებების პრევენცია მაღალი არტერიული წნევის მქონე პაციენტებში

მაღალი არტერიული წნევის მქონე პაციენტებში თირკმლის დაავადებათა ადრეულ ეტაპზე გამოსავლენად და გართულებათა თავიდან ასაცილებლად, რეკომენდირებულია რეგულარული სკრინინგი (სისხლის ტესტი, შარდში ალბუმინის განსაზღვრა).

თირკმლის პათოლოგიის მქონე პაციენტებში მედიკამენტების რეგულარული გამოყენებითა და ჯანსაღი კვებით, ფიზიკური აქტივობის ოპტიმიზაციით, კვების საკითხების მოგვარებით შესაძლებელია პროცესების პროგრესირების თავიდან აცილება.

ჯანდაცვის პროფესიონალები რეკომენდაციას იძლევიან ე.წ. DASH დიეტის, ანუ ჰიპერტენზიის საწინააღმდეგო კვებითი რჩევების სასარგებლოდ.

აღნიშნული დიეტის ძირითადი მახასიათებლებია:

  • ცხიმისა და ქოლესტეროლის დეფიციტი
  • დაბალცხიმიანი ან უცხიმო რძის პროდუქტები, თევზი, ფრინველის ხორცი
  • ნაკლები წითელი ხორცი, ტკბილეული, შაქარი და ტკბილი სასმელები
  • ნუტრიენტების, ცილისა და უჯრედისის სიჭარბე

თირკმლის პათოლოგიის მქონე  პაციენტებისათვის დიეტოლოგების რეკომენდაციები მიმართულია სითხისა და მარილის, ასევე ნაჯერი ცხიმებისა და ქოლესტეროლის შეზღუდვისკენ.

ფიზიკური აქტივობა

ფიზიკური აქტივობის ოპტიმიზაცია გულისხმობს 30-60 წთ-ის განმვლობაში აქტივობებს, კვირის უმეტეს დღეებში ან ყოველდღიურად.

სხეულის წონა

ჭარბი  წონა გულისხმობს სხეულის მასის ინდექსის მაჩვენებელს (წონა გაყოფილი სიმაღლის კვადრატზე) 25-29-ის ფარგლებში, ხოლო 30-ზე  მარალი  არის სიმსუქნე. ჰიპერტენზიის კონტროლის მიზნით სხეულის მასის ინდექსის სამიზნეს წარმოადგენს მისი მნიშვნელობა 25-ზე ქვევით.

თამბაქოზე უარის თქმა

ჰიპერტენზიის მკურნალობა და კონტროლი წარმოუდგენელია ამ რეკომენდაციის გარეშე.

სტრესის მართვა

  • ვარჯიში
  • მუსიკის მოსმენა
  • კონცენტრირება მშვიდ გარემოზე

 ლიტერატურა:

National Kidney and Urologic Diseases Information Clearinghouse

თირკმლის დაავადებები დიაბეტის დროს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
თირკმლის დაავადებები დიაბეტის დროს
#post_seo_title

თირკმლის დაავადებები დიაბეტის დროს

თირკმლის უკმარისობის პრობლემა

აშშ-ში ყოველწლიურად 100,000 ადამიანზე მეტი დიაგნოსტირებულია თირკმლების უკმარისობით  – მძიმე მდგომარეობით, როდესაც თირკმელს არ შეუძლია ორგანიზმის მავნე პროდუქტებისაგან განთავისუფლება. თირკმლის უკმარისობა თირკმელების ქრონიკული დაავადებების საბოლოო სტადიაა. დიაბეტი თირკმლების უკმარისობის ყველაზე გავრცელებული მიზეზია, რომელიც ახალი შემთხვევების თითქმის 44%-ს შეადგენს. მაშინაც კი, როდესაც დიაბეტი კონტროლირებადია, დაავადებამ შეიძლება გამოიწვიოს თირკმლების ქრონიკული დაავადებები და თირკმლების უკმარისობა. ამერიკის შეერთებულ შტატებში თითქმის 24 მლნ. ადამიანს აქვს დიაბეტი და დაახლოებით 180,000 ადამიანი ცხოვრობს დიაბეტის შედეგად გამოწვეული თირკმლის უკმარისობით. 2005 წელს, ამერიკის  შეერთებული შტატებს თირკმლის უკმარისობაზე გაწეული ხარჯები თითქმის 32 მილიარდ ამერიკულ დოლარს  შეადგენდა.

აფრო-ამერიკელებს, ამერიკელ ინდიელებსა და ლათინო-ამერიკელებს დიაბეტის, თირკმელების ქრონიკული დაავადებებისა და თირკმელების უკმარისობის განვითარების რისკი მაღალი აქვთ კავკასიელებთან შედარებით, რისი ახსნაც  მეცნიერებმა ჯერჯერობით ვერ შეძლეს. მეცნიერების მიერ დადასტურებულია, რომ მაღალი არტერიული წნევა და სისხლში გლუკოზის მაღალი ციფრები დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებში თირკმლის უკმარისობის პროგრესირებას ზრდიან.

თირკმელების დაავადებათა მიმდინარეობა

დიაბეტური თირკმლის დაავადების განვითარებისათვის საჭიროა მრავალი წელი. ზოგიერთ ადამიანში თირკმელების ფილტრაციული ფუნქცია ნორმასთან შედარებით საკმაოდ მომატებულია დიაბეტის განვითარების პირველი რამდენიმე წლის განმავლობაში.

თირკმლის დაავადების ხანგრძლივად მქონე პაციენტებს  სისხლში ალბუმინის მცირე რაოდენობა უვითარდებათ, რომელიც შარდით გამოიყოფა. თირკმელების ქრონიკული დაავადებების პირველ ეტაპს მიკროალბუმინურიას უწოდებენ. თირკმლის ფილტრაციის ფუნქცია, როგორც წესი, ამ პერიოდში ნორმის ფარგლებშია.

დაავადების პროგრესირებასთან ერთად ხდება ალბუმინის მეტად გამოყოფა. ამ ეტაპს შეიძლება ეწოდოს მაკროალბუმინურია ან პროტეინურია. როცა ალბუმინის რაოდენობა შარდში მოიმატებს, თიკმლის ფილტრაციული ფუნქცია ქვეითდება. ორგანიზმი ინარჩუნებს ნარჩენ პროდუქტებს ფილტრაციის დაქვეითების პირობებში. თირკმლის დაზიანებას არტერიული წნევის ხშირი მომატება მოჰყვება. საბოლოოდ, თირკმლის დაზიანება იშვიათად ვითარდება დიაბეტის განვითარებიდან 10 წლის განმავლობაში. ჩვეულებრისამებრ, თირკმლის უკმარისობის განვითარებისათვის საჭიროა 15-25 წელი. დიაბეტით დაავადებულ ადამიანებს თუ 25 წლის განმავლობაში თირკმლის უკმარისობის რაიმე ნიშნები არ განუვითარდათ, მომავალში ამ პათოლოგიის განვითარების რისკი მინიმალურია.

თირკმელების ქრონიკული  დაავადებების დიაგნოზი

დიაბეტით დაავადებულმა ადამიანებმა რეგულარულად უნდა გაიარონ შემოწმება თირკმლის პათოლოგიაზე. თირკმლის დაავადებების ორი ძირითადი მარკერია eGFR და შარდის ალბუმინი.

გორგლოვანი ფილტრაციის შეფასებითი მაჩვენებელი  (eGFR – estimated Glomerular Filtration Rate

eGFR გორგლოვანი ფილტრაციის დონის სავარუდო მაჩვენებელია. თითოეული თირკმელი შეიცავს დაახლოებით 1 მილიონ მცირე ზომის სისხლძარღვებისაგან შედგენილ ფილტრებს. ამ ფილტრებს გლომერული ეწოდება. თირკმლის ფუნქციის  შემოწმება შესაძლებელია წუთში გორგლების მიერ გაფილტრული სისხლის ოდენობის შეფასებით. eGFR-ის გამოთვლა დაფუძვნებულია კრეატინინის დონეზე, რომელიც სისხლის ნიმუშში აღმოჩენილ ნარჩენ პროდუქტს წარმოადგენს. კრეატინინის დონის მომატებას მოჰყვება   eGFR-ის დაქვეითება. თირკმლის დაავადება ვითარდება მაშინ, როდესაც eGFR წუთში 60 მილილიტრზე ნაკლებია.

ამერიკის დიაბეტის ასოციაციისა და ჯანმრთელობის ნაციონალური ინსტიტუტის მიერ რეკომენდებულია, რომ დიაბეტით დაავადებულ ყველა პაციენტში eGFR-ის გამოთვლა ხორციელდებოდეს შრატის კრეატინინისა და ალბუმინის განსაზღვრით წელიწადში ერთხელ. შარდის ალბუმინი ისაზღვრება ალბუმინის რაოდენობის შედარებით კრეატინინის რაოდენობასთან შარდის ნიმუშში. როდესაც თირკმელები ჯანსაღ მდგომარეობაშია, შარდი შეიცავს კრეატინინს დიდი რაოდენობით და თითქმის არ შეიცავს ალბუმინს. ალბუმინის კრეატინინთან თანაფარდობის თუნდაც მცირედი  გაზრდა თირკმლის დაზიანების  ნიშანია.

თირკმლის დაავადება ვითარდება მაშინ, როდესაც შარდში 30 მგ ალბუმინზე კრეატინინის 1 გრამი მოდის, eGFR-ის შემცირებით ან შემცირების გარეშე.

ამერიკის დიაბეტის ასოციაციისა და ჯანმრთელობის ნაციონალური ინსტიტუტის მიერ რეკომენდებულია, რომ თირკმლის დაზიანების შესაფასებლად აცილებელია განისაზღვროს შარდის ალბუმინის ექსკრეცია შაქრიანი დიაბეტი ტიპი 2-ით ყველა პაციენტში და ტიპი 1-ით დიაბეტის 5 წელსა და მეტი ხანგრძლივობის ავადმყოფებში.

თირკმელების დაავადების დიაგნოსტირება უნდა იყოს განხილული როგორც დიაბეტის მკურნალობის კომპლექსური მიდგომის შემადგენელი ნაწილი.

მაღალიარტერიული წნევის ეფექტები

მაღალი წნევა, ან ჰიპერტონია, დიაბეტით დაავადებულებში თირკმლის პრობლემების განვითარების ძირითადი ფაქტორია.  როგორც ჰიპერტონიის ოჯახური ისტორია, ისე  ჰიპერტონიის ანამნეზი ზრდის თირკმლის დაავადებების განვითარების შანსს.  ჰიპერტონია აჩქარებს უკვე  არსებული თირკმლის დაავადების პროგრესირებას.

არტერიული წნევა რეგისტრირებულია ორი ციფრის გამოყენებით.  პირველი სისტოლური წნევაა და იგი წარმოადგენს წნევას არტერიებში, მეორეს ეწოდება დიასტოლური წნევა და იგი წარმოადგენს გულისცემებს შორის წნევას.

ჰიპერტონია შეიძლება იყოს არა მარტო თირკმელების დაავადებების გამომწვევი მიზეზი, არამედ როგორც თირკმლის დაავადებებით გამოწვეული დაზიანების შედეგი. თირკმლის დაავადებების პროგრესირებასთან ერთად თირკმელებში წარმოქმნილმა ცვლილებებმა შეიძლება გამოიწვიოს არტერიული წნევის მომატება. ამიტომ ვითარდება მანკიერი წრე: ერთის მხრივ, თირკმლის დაავადებები იწვევს მზარდ არტერიული წნევას, ხოლო მაღალი არტერიული წნევა თავის მხრივ თირკმლის დაზიანების ხარისხის მატებას განაპირობებს. შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებში თუნდაც მსუბუქი ჰიპერტენზიის ადრეული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა ძალზე მნიშვნელოვანია.

თირკმლის დაავადებათა პრევენცია და  შენელება

 არტერიული წნევის მედიკამენტები

მეცნიერებმა მიაღწიეს მნიშვნელოვან წარმატებებს იმ მეთოდების შემუშავებაში, რომლებიც შაქრიანი დიაბეტის მქონე პაციენტებში  თირკმლის დაავადებების დაწყებასა  და განვითარებას ანელებენ. არტერიული წნევის დამწევი პრეპარატები თირკმლის დაავადებების განვითარებას მნიშვნელოვნად ამცირებს. თირკმლის პათოლოგიის ჩამოყალიბების შეჩერებისათვის ეფექტური აღმოჩნდა ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტების ინჰიბიტორი (აგფ) და ანგიოტენზინ რეცეპტორების ანტაგონისტები. ბევრი პაციენტისთვის სასურველია  არტერიული წნევის დამწევი ორი ან მეტი დასახელების პრეპარატის მიღება. ანგიოტენიზნ-გარდაქმნელი ფერმენტების ინჰიბიტორებს და ანგიტენზინ რეცეპტორების ანტაგონისტებს შეიძლება დაემატოს შარმდენი საშუალებები. ასევე შეიძლება გახდეს ბეტა-ბლოკატორების, კალციუმის არხების ბლოკატორებისა და სხვა საშუალებების საჭიროება.

ეფექტურ აგფ-ის მაგალითს წარმოადგენს ლიზინოპრილი, რომელიც ძირითადად ინიშნება დიაბეტით დაავადებულ პირებში თირკმელების დაავადებების დროს. ლიზინოპრილის სარგებელი სცილდება მის არტერიული წნევის დამწევ შესაძლებლობებს: მას აქვს თირკმლის გორგლების დაცვის მოქმედების უნარი. აგფ-ის მოქმედებით შესაძლებელი გახდა პროტეინურიის დაქვეითება და შეფერხება  დიაბეტით დაავადებულ იმ პირებშიც კი, ვისაც არ ჰქონდა მაღალი არტერიული წნევა.

ანგიოტენზინ რეცეპტორების ანტაგონისტების მაგალითს წარმოადგენს ლოზარტანი (Cozaar),  კველევების შედეგად დადგინდა, რომ აღნიშნული პრეპარატი იცავს თირკმელს დაზიანებისაგან და ამცირებს სისხლძარღვთა დაზიანების რისკს. პაციენტებმა მუდმივი პროტეინურიით, თუნდაც მსუბუქი  ფორმის ჰიპერტონიით უნდა გაიარონ კონსულტაციები სამედიცინო პერსონალთან ანტიჰიპერტონული პრეპარატების მოხმარებასთან დაკავშირებით.

ცილის ზომიერი გამოყენების დიეტა

დიაბეტით დაავადებულ პირებში ცილის ჭარბი რაოდენობით გამოყენება შეიძლება  საზიანო იყოს ორგანიზმისთვის. ექსპერტების აზრით, თირკმლის პათოლოგიის მქონე დიაბეტით დაავადებული პირები უნდა მოიხმარდნენ ცილებს დასაშვები ნორმის ფარგლებში და თავიდან აიცილონ ცილით მდიდარი დიეტები. თირკმლის მნიშვნელოვნად დაქვეითებული ფუნქციის მქონე პაციენტებში  ცილის რაოდენობის შემცირება კვების რაციონში განაპირობებს თირკმელების უკმარისობის დაწყების შეფერხებას. ნებისმიერი პაციენტი, რომელიც ცილის დაბალი შემცველობის დიეტას იცავს, უნდა იღებდეს კონსულტაციას დიეტოლოგთან შესამაბისი ნუტრიენტების მიღების თაობაზე.

სისხლში გლუკოზის ინტენსიური მართვა

ჰიპოტენზიური მოქმედების  საშუალებებმა და ცილის დაბალი შემცველობის დიეტამ შეიძლება შეანელოს თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა. მკურნალობის მესამე საშუალებად მოწოდებულია-სისხლში გლუკოზის ინტენსიური მართვა ანუ გლიკემიური კონტროლი დიაბეტით დაავადებულ ადამიანებში, განსაკუთრებით თირკმლის ქრონიკული უკმარისობის საწყისი სტადიების შემთხვევაში. ადამიანის ორგანიზმი ჩვეულებრისამებრ საკვებს გარდაქმნის გლუკოზად, რომელიც წარმოადგენს ძირითად წყაროს სხეულის უჯრედებისათვის. უჯრედში შესაღწევად გლუკოზას საჭიროებს კუჭქვეშა ჯირკვლის მიერ გამოყოფილი ჰორმონი ინსულინი. როდესაც პანკრეასის მიერ არ ხდება საკმარისი რაოდენობით ინსულინის გამომუშავება ან  უჯრედები არ პასუხობენ სისხლში არსებულ ინსულინს (ინსულინორეზისტენტობა), ორგანიზმს არ შეულია გლუკოზის გადამუშავება და იზრდება მისი რაოდენობა სისხლში. გლუკოზის მაღალი დონე იწვევს შაქრიანი დიაბეტის ჩამოყალიბებას.

სისხლში გლუკოზის ინტენსიური კონტროლი მკურნალობის სქემის აუცილებელ კომპონენტს წარმოადგენს, რომლის მიზანია სისხლში გლუკოზის ნორმასთან მიახლოებული დონის მიღწევა. მკურნალობის სქემა მოიცავს სისხლში გლუკოზის ხშირ კონტროლს, დღის განმავლობაში ინსულინის მართვას ფიზიკური აქტივობისა და კვების რეჟიმის, ასევე ჯანდაცვის გუნდის რეგულარული კონსულტაციების  საფუძველზე.

მრავალი კვლევის შედეგად დადგენილია სისხლში გლუკოზის ინტენსიური კონტროლის სარგებელი. დიაბეტისა და მისი გართულებების კონტროლის საქმეში (მხარდაჭერილი დიაბეტისა და საჭმლის მომნელებელი და თირკმლის  ეროვნული ინსტიტუტების მიერ) მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ 50%-ით შემცირდა ადრეულ ეტაპზე დიაბეტური თირკმლის დაავადებების განვითარება იმ მონაწილეებში,  რომლებმაც  ჩაიტარეს სისხლში გლუკოზის ინტენსიური მართვა. ინტენსიურ კონტროლზე მყოფ პაციენტებს გლუკოზის საშუალო მაჩვენებლები ჰქონდათ 150 მგ /დლ ფარგლებში – დაახლოებით 80 მგ /დლ -ით ნაკლები არასისტემატურ კონტოლზე მყოფ პაციენტებთან შედარებით. გაერთიანებული სამეფოს  დიაბეტის შესწავლის   პროსპექტულმა კვლევამ, რომელიც 1976-1997 წლებში ჩატარდა, დაადგინა, რომ სისხლში გლუკოზის გაუმჯობესებული კონტროლით პაციენტებს 1/3-ით შეუმცირდათ თირკმლის დაავადებების ადრეული განვითარების რისკი. დამატებით, წინა დეკადებში ჩატარებულმა კვლევებმა თვალნათლივ აჩვენა, რომ სისხლში გლუკოზის დონის შესამცირებლად  მიმართული ნებისმიერი პროგრამა სასარგებლო იქნება პაციენტებში თირკმლის ქრონიკული უკმარისობის ადრეულ სტადიებზე.

დიალიზი და ტრანსპლანტაცია

დიაბეტით დაავადებული პაციენტები, რომელთაც თირკმლის უკმარისობა აქვთ,  დიალიზის ჩატარების ან თირკმლის გადანერგვის ოპერაციის აუცილებლობის   წინაშე დგანან. გარკვეული პერიოდის წინ, ექიმები სავარაუდო გართულებებიდან გამომდინარე, თავს იკავებდნენ დიალიზის ჩატარებისგან, თუმცა ამჟამად მედიცინის დარგის გაუმჯობესებამ, ექიმებს უფრო მარტივად გადააწყვეტინა მიმართონ ზემოაღნიშნულ მკურნალობას. ამასთან, გადანერგილი თირკმელი ზუსტად ისევე წარმატებულად ფუნქციონირებს დიაბეტით დაავადებულებში, როგორც სხვა პაციენტებში. თუმცა, მეორეს მხრივ, დადგენილია, რომ ავადობა და სიკვდილიანობა მაინც მომატებულია დიაბეტით დაავადებულებში დიალიზისა და თირკმლის გადანერგვის შემდგომ, ვინაიდან აღნიშნული აზიანებს გულს, თვალებსა და ნერვულ სისტემას.

კარგი მზრუნველობა მნიშვნელოვანია

დიაბეტით დაავადებულმა შეიმოწმოს ის მაჩვენებლები, რომელიც მნიშვნელოვანია დაავადების მართვისას. ესენია:

  • გლიკოზირებული ჰემოგლობინი, რომელიც სასურველია 7%-ზე ნაკლები იყოს,  წარმოადგენს გლუკოზის საშუალო  მაჩვენებელს ბოლო  3 თვის მანძილზე. მაჩვენებელი წელიწადში 2-ჯერ მაინც უნდა იქნას შემოწმებული;
  • წნევის კონტროლი, რომლის მაჩვენებლები 140-90 მმ.ვწყ.სვ-ზე ნაკლები უნდა გახლდეთ, საწინააღმდეგო შემთხვევაში საჭიროა მკურნალი ექიმის ინფორმირება;
  • ინსულინის ინექციებისა და  სისხლში დღე-ღამური გლუკოზის კონტროლი. კვებით რეჟიმსა და ფიზიკურ დატვირთვაზე ყურადღების მიქცევა;
  • მკურნალი ექიმის დახმარებით უნდა დადგინდეს, თუ რამდენად რეკომენდირებულია აგფ-ინჰიბიტორის მიღება (წნევის ციფრების გათვალისწინებით);
  • შესაბამისი გამოკვლევებით თირკმლის ფუნქციების  მუდმივი კონტროლი.
  • შარდში ცილის რაოდენობის კონტროლი;
  • მკურნალ ექიმთან ერთად ცილოვანი პროდუქტების გამოყენების შესახებ კონსულტაცია;
  • საჭიროებისამებრ, მკურნალი ექიმის მიმართვების აღება, რათა გაიაროს დიეტოლოგის კონსულტაცია.

მნიშვნელოვნია, გვახსოვდეს:

  • აგფ და არბ (ანგიოტენზინის რეცეპტორების ბლოკატორები) – პრეპარატების გამოყენება თირკმლის უკმარისობას უწყობს ხელს, განსაკუთრებით დიაბეტით დაავადებულებში. ამიტომ, მათი მიღებისას დიდი სიფრთხილეა საჭირო.
  • პაციენტებმა უნდა აკონტროლონ თირკმლის ფუნქციები ანუ გლომერულების ფილტრაციის სიჩქარე და შარდში  ცილის არსებობა.
  • ყურადსაღებია ცილის მიღება/არ მიღების საკითხი დიაბეტით დაავადებულებში,  ვინაიდან დიდი რაოდენობით ცილა არც თუ ისე სასურველია მათი ჯანმრთელობისათვის.
  • გლუკოზის მუდმივი მონიტორინგი თავიდან აგვაცილებს თირკმლის უკმარისობის განვითარებას.
1...475476477...1,098გვერდი 476 of 1,098

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights