სამშაბათი, ივნისი 16, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 473

ხელოვნური ინტელექტი სამედიცინო სკოლებში – ეს არის საინტერესო დრო აკადემიურ მედიცინაში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ხელოვნური ინტელექტი სამედიცინო სკოლებში - ეს არის საინტერესო დრო აკადემიურ მედიცინაში
#post_seo_title

მას შემდეგ, რაც OpenAI-მ მსოფლიოში ChatGPT გამოუშვა 2 წლის განმავლობაში, ტექნოლოგია შემოიჭრა ჩვენ ცხოვრებაში ყველა მიმართულებით და მათ შორის, სამედიცინო სფეროში. სამედიცინო სკოლები მთელი ქვეყნის მასშტაბით აკვირდებიან და ადგენენ, თუ როგორ ჯდება AI სასწავლო პროგრამაში.

ამჟამად, არ არსებობს სტანდარტები იმის შესახებ, თუ როგორ აერთიანებენ სამედიცინო სკოლები ხელოვნურ ინტელექტს თავიანთ პროგრამებში, მაგრამ არსებობს გარკვეული საერთო. ზოგიერთი, როგორიცაა ჰარვარდის სამედიცინო სკოლა, პირველკურსელებთან ერთად მიმართავს ამას. სხვები, როგორიცაა UT Health San Antonio, გვთავაზობენ AI ორმაგი ხარისხის პროგრამას პარტნიორ ტეხასის უნივერსიტეტთან ერთად სან ანტონიოში. როგორიც არ უნდა იყოს წარმოდგენილი, დარწმუნებულია, რომ AI განათლება იქნება მედიცინის სკოლის სწავლების ნაწილი მომავალში.

„სამედიცინო განათლების ყველა დონე გავლენას ახდენს და ეს არის საინტერესო დრო აკადემიურ მედიცინაში მუშაობისთვის, რომელიც მხარს უჭერს და აძლიერებს ამ სიახლეებს“, -ამბობს ლიზა ჰოული, დოქტორი, ამერიკული სამედიცინო კოლეჯების ასოციაციის (AAMC) ტრანსფორმაციის სამედიცინო განათლების უფროსი დირექტორი.

2022-2023 წლების სასწავლო გეგმის კვლევის მიხედვით MD- და DO-ს მიმღები სამედიცინო სკოლები შეერთებულ შტატებში, 45% (61 სკოლა) აცხადებდა, რომ მოიცავს AI-ს საჭირო სასწავლო გეგმაში, ხოლო 47% (62 სკოლა) აცხადებდა, რომ აშუქებდა AI-ს არჩევით ან არჩევით სასწავლო გეგმაში.

„სამედიცინო განათლების ყველა დონე გავლენას ახდენს და ეს არის საინტერესო დრო აკადემიურ მედიცინაში მუშაობისთვის, რომელიც მხარს უჭერს და აძლიერებს ამ სიახლეებს“, – ლიზა ჰოული, დოქტორი.

„ხელოვნური ინტელექტი მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს როგორც ჯანდაცვაზე, ასევე განათლებაზე. სამედიცინო განათლება უნიკალურია იმით, რომ ის კვეთს ორივე სექტორს“, – თქვა ჰოულიმ. ”ისინი, ვინც პასუხისმგებელნი არიან სამედიცინო სკოლის სასწავლო გეგმების შემუშავებასა და მიწოდებაზე, უნდა აკონტროლონ ჯანდაცვის მიწოდებისა და პრაქტიკის ცვლილებები, რადგან ისინი ამზადებენ მომავალ ექიმებს დინამიურ გარემოში ეფექტური პრაქტიკისთვის.”

წყარო:

მხარეებმა, ჯანდაცვის სფეროში მიმდინარე, “ჯანდაცვის სექტორის გაძლიერების პროგრამა” განიხილეს, რომელიც პირველადი ჯანდაცვის სისტემის განვითარებაზეა ორიენტირებული და მომდევნო წლის თანამშრომლობის საკითხებზე შეთანხმდნენ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მხარეებმა, ჯანდაცვის სფეროში მიმდინარე,
#post_seo_title

ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე აზიის განვითარების ბანკის (ADB) წარმომადგენლებს შეხვდა. მხარეებმა, ჯანდაცვის სფეროში მიმდინარე, “ჯანდაცვის სექტორის გაძლიერების პროგრამა” განიხილეს, რომელიც პირველადი ჯანდაცვის სისტემის განვითარებაზეა ორიენტირებული და მომდევნო წლის თანამშრომლობის საკითხებზე შეთანხმდნენ.

მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს, აზიის განვითარების ბანკთან, ძალიან აქტიური და ნაყოფიერი თანამშრომლობა აქვს, რაც მომავალში, კიდევ უფრო გაღრმავდება. თავის მხრივ, აზიის განვითარების ბანკის წარმომადგენლებმა, სისტემაში განხორციელებული და მიმდინარე რეფორმების მიმართ, მხარდაჭერა და თანამშრომლობის კიდევ უფრო გაღრმავებისთვის მზადყოფნა გამოხატეს.

შეხვედრას ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილეები თეა გიორგაძე და გიორგი პატარიძე, ასევე, სტრატეგიული განვითარებისა და ანალიტიკის დეპარტამენტის უფროსი ლელა სულაბერიძე ესწრებოდნენ.

ინფორმაციას ჯანდაცვის სამინისტრო ავრცელებს.

ფოტო: ჯანდაცვის სამინისტრო

ჯანდაცვის მიმართულებით გატარებული რეფორმები განიხილეს. მხარეებმა, სამომავლო გეგმებსა და ურთიერთთანამშრომლობის პერსპექტივებზეც ისაუბრეს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ჯანდაცვის მიმართულებით გატარებული რეფორმები განიხილეს. მხარეებმა, სამომავლო გეგმებსა და ურთიერთთანამშრომლობის პერსპექტივებზეც ისაუბრეს
#post_seo_title

ჯანდაცვის მინისტრი ამერიკის აკრედიტაციის საერთაშორისო კომისიის (AACI) უფროს ვიცე-პრეზიდენტს შეხვდა. მიხეილ სარჯველაძემ და კრესო ანტონიო პალისკამ, ქვეყანაში, ჯანდაცვის მიმართულებით გატარებული რეფორმები განიხილეს. მხარეებმა, სამომავლო გეგმებსა და ურთიერთთანამშრომლობის პერსპექტივებზეც ისაუბრეს.

აღსანიშნავია, რომ AACI, მთელს მსოფლიოში, ჯანდაცვის ორგანიზაციების აკრედიტაციისა და სერტიფიცირების მიმართულებით მუშაობს.

როგორც ორგანიზაციის უფროსმა ვიცე-პრეზიდენტმა აღნიშნა, ბოლო 2 წლის განმავლობაში, საქართველოში, ჰოსპიტალურ სექტორში მნიშვნელოვანი ცვლილებები განხორციელდა, რამაც თავის მხრივ მომსახურების ხარისხი და მის მიმართ სანდოობა გაზარდა.

მიხეილ სარჯველაძის განცხადებით, ამერიკის აკრედიტაციის საერთაშორისო კომისიასთან და მის ექსპერტებთან თანამშრომლობა, საქართველოში, კიდევ უფრო განავითარებს ჰოსპიტალურ სექტორს. ჯანდაცვის მინისტრის განცხადებით, უწყების პრიორიტეტი თითოეული პაციენტის ჯანმრთელობის უფლების დაცვაა და მათ საჭიროებებზე მაქსიმალურად მორგებული სამედიცინო სერვისის უზრუნველყოფაა, რასაც თავის მხრივ მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს აკრედიტაციის საერთაშორისო ორგანიზაციასთან პარტნიორობა.

შეხვედრას, ასევე, ესწრებოდნენ: ჯანდაცვის მინისტრის მოადგილე თეა გიორგაძე, სტრატეგიული განვითარებისა და ანალიტიკის დეპარტამენტის უფროსი ლელა სულაბერიძე და ჯანმრთელობის დაცვის პოლიტიკის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი ირინე ჯავახაძე.

#drpkhakadze #აქხარისხია

დაავადებათა ადრეული გამოვლენა და სკრინინგი – რა არის პროგრამის მიზანი?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ზოგადი ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია ახორციელებს სადიაგნოსტიკო და კვლევით საქმიანობას პარაზიტულ, სოკოვან  და სხვადასხვა გრამ დადებით და გრამ უარყოფითი აერობულ თუ ანაერობულ პათოგენებზე,
#post_seo_title

ზოგადი ინფორმაცია

დაავადებათა ადრეული გამოვლენა და სკრინინგი

რა არის პროგრამის მიზანი?

„დაავადებათა ადრეული გამოვლენისა და სკრინინგის“ სახელმწიფო პროგრამის მიზანია დაავადებათა ადრეული გამოვლენა და გავრცელების შეზღუდვა.

რას მოიცავს  დაავადებათა ადრეული გამოვლენის და სკრინინგის სახელმწიფო პროგრამა?

პროგრამა მოიცავს:

  • კიბოს სკრინინგს, მათ შორის:

 

ü  ძუძუს კიბოს სკრინინგს:

–         ძუძუს ხელით გასინჯვა;

–         მამოგრაფიული  გამოკვლევა (2 რადიოლოგის მიერ წაკითხვით);

პათოლოგიის გამოვლენის შემთხვევაში

–          ექოსკოპიური  გამოკვლევა და საჭიროების შემთხვევაში ექოსკოპიის კონტროლით ძუძუს წვრილნემსიანი ასპირაციული ბიოფსია;

–         ბიოფსიური მასალის ციტოლოგიური კვლევა.

ძუძუს კიბოს სკრინინგის რეკომენდებული პერიოდულობა-2 წელიწადში ერთხელ;

 ü  საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგს:

–         გინეკოლოგის კონსულტაცია,

–         პაპ-ნაცხის აღება და მასალის ციტოლოგიური კვლევა (PAP–ტესტი)  ბეტესტას მეთოდზე დაყრდნობით;

პათოლოგიის გამოვლენის  შემთხვევაში ტარდება:

–         კოლპოსკოპია და საჭიროების შემთხვევაში ბიოფსიური მასალის აღება;

–         ბიოფსიური მასალის ჰისტო-მორფოლოგიური კვლევა

საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგის  რეკომენდებული პერიოდულობა – 3 წელიწადში ერთხელ;

 ü  კოლორექტალური კიბოს სკრინინგს:

 –         ფარულ სისხლდენაზე სპეციალური ( FOBT  ან უფრო მაღალი სტანდარტის ტესტებით) ტესტის ჩატარება;

პათოლოგიის გამოვლენის შემთხვევაში დამატებით ტარდება:

–         კოლონოსკოპიური სკრინინგი (გაუტკივარების გარეშე ან გაუტკივარებით) და საჭიროების შემთხვევაში ბიოფსიური მასალის აღება;

–         კოლონოსკოპიური სკრინინგის დროს მცირე ზომის პოლიპების ამოკვეთა;

–         ბიოფსიური მასალის ჰისტო-მორფოლოგიური კვლევა.

კოლორექტული კიბოს სკრინინგისრეკომენდებული პერიოდულობა-2 წელიწადში ერთხელ;

ü  პროსტატის კიბოს მართვას:

 –           სისხლში  პროსტატის სპეციფიური ანტიგენის გამოკვლევას   ოჯახის ექიმის ან შესაბამისი სპეციალისტის მიმართვით; ;

პროსტატის კიბოს მართვის რეკომენდებული პერიოდულობა – ყოველწლიურად;

 1-დან 6 -წლამდე  ასაკის ბავშვთა მენტალური განვითარების მსუბუქი და საშუალო ხარისხის დარღვევების სკრინინგსა  და პრევენციას,  რომელიც მოიცავს:

ü  ბენეფიციართა იდენტიფიკაციას/სკრინინგს (ნევროლოგის მიერ მონაცემთა ანალიზი და შეფასება,  გაღრმავებული დიაგნოსტიკის აუცილებლობის განსაზღვრა);

ü  ნევროლოგის კონსულტაციას, ძილის დარღვევების კვლევას;

ü  ბენეფიციართა ნეიროფსიქოლოგიური დიაგნოსტიკას – ბენეფიციარის მსხვილი და ნატიფი მოტორიკის, ექსპრესიული და რეცეპტული მეტყველების, კომუნიკაციის, შემეცნებითი უნარების, თვითმომსახურების სფეროების შეფასებას, ბავშვის სუსტი და ძლიერი მხარეების გამოვლენას, ბავშვის ფსიქიკური განვითარების ასაკობრივ ნორმასთან შესაბამისობის დადგენას რისკ-ჯგუფებში, საჭიროების შემთხვევაში ბავშვთა ფსიქიატრის კონსულტაციას, ეეგ-კვლევისა და ელექტროფიზიოლოგიური მონაცემების შეფასების აუცილებლობის განსაზღვრას;

ü  ელექტროფიზიოლოგიური კვლევების წარმოებას და მონაცემთა ანალიზს.

  • ეპილეფსიის დიაგნოსტიკასა და ზედამხედველობას:

 ü  პაციენტის  მონაცემთა რეგისტრაცია, მონაცემთა დამუშავება და ეპილეფსიის რეგისტრის ბაზაში განთავსება;  პირველადი სკრინინგი –  ნევროლოგის კონსულტაცია;

ü  მეორადი (ეპილეფტოლოგიური) სკრინინგი;

ü  საჭიროების შემთხვევაში ეეგ-კვლევა;

ü  საჭიროების შემთხვევაში ნეიროფსიქოლოგიური ტესტირება;

ü  ეპილეფტოლოგიურ დასკვნით დიაგნოსტიკა;

  • დღენაკლულთა რეტინოპათიის სკრინინგს:

ü  დღენაკლული ახალშობილების გამოკვლევას რეტინოპათიის დიაგნოსტირებისათვის, დღენაკლულთა რეტინოპათიის ეროვნული პროტოკოლის მიხედვით და სკრინინგის კრიტერიუმების შესაბამისად;

ü  გესტაციური ასაკით 34 კვირამდე ან გესტაციური წონით 2001 გრამზე ნაკლები ყველა დღენაკლული ახალშობილი გამოკვლეული უნდა იქნას დღენაკლულთა რეტინოპათიის გამოსარიცხად. გამოკვლევა ტარდება დაბადებიდან 2–4 კვირაში;

ü  ნეონატოლოგის გადაწყვეტილებით, გამოკვლეულ უნდა იქნას 34-36 გესტაციური კვირის (მიუხედავად  წონისა) ის დღენაკლული ახალშობილები, რომელთაც აღენიშნებოდათ დამძიმებული ანამნეზი (სეფსისი, ნეკროზული ენტეროკოლიტი და ა.შ.) ან დასჭირდათ დამატებითი ოქსიგენოთერაპია 48 საათზე დიდხანს. გამოკვლევა ტარდება დაბადებიდან 2–4 კვირაში;

ü  გესტაციური ასაკით 27 კვირამდე დაბადებული ყველა დღენაკლული ახალშობილი გამოკვლეული უნდა იქნას  30-31 პოსტკონცეპტუალური კვირის ასაკში;

ü  გესტაციური ასაკით 27–დან 32 კვირამდე დაბადებულ ყველა დღენაკლულ ახალშობილს, რეტინოპათიის გამოსარიცხად, პირველი გამოკვლევა უნდა ჩაუტარდეს დაბადებიდან მე–4-5 კვირას (28– 35 დღე);

ü  გესტაციური ასაკით 32 კვირაზე ზემოთ და დაბადებისას წონით <1501 გრამზე ნაკლებ ყველა დღენაკლულ ახალშობილს რეტინოპათიაზე პირველი გამოკვლევა უნდა ჩაუტარდეს დაბადებიდან მე–4–5 კვირას (28 – 35 დღე);

ü  სკრინინგი უნდა განხორციელდეს არანაკლებ კვირაში  ერთხელ, როცა:

–         სისხლძარღვები მთავრდება I ზონაში ან II ზონის უკანა წილში;

–          როდესაც შეინიშნება პლიუს ან პრე-პლიუს დაავადება;

–          როდესაც სახეზეა დაავადების მე–3 სტადია ნებისმიერ ზონაში.

ü  სკრინინგი უნდა განხორციელდეს არანაკლებ ყოველ მეორე კვირას ზემოთ ჩამოთვლილის  გარდა ყველა სხვა ვარიანტის შემთხვევაში, სკრინინგის შეწყვეტის კრიტერიუმებამდე;

ü  გესტაციური   ასაკით 34       კვირამდე        და       გესტაციური   წონით 2001 გრამამდე

ü  ყველა დღენაკლული ახალშობილი, სტაციონარიდან გაწერამდე, გამოკვლეული უნდა იქნას ადგილობრივი კრიტერიუმით;

ü  სკრინინგის ჩატარების გადავადების შემთხვევაში, გადავადების გადაწყვეტილების მიზეზი გარკვევით უნდა აღინიშნოს ახალშობილის სამედიცინო ბარათში და დაგეგმილი გამოკვლევა უნდა ჩატარდეს ერთი კვირის ვადაში;

ü  ახალშობილებს,         რომელთაც     არ        აღენიშნებათ   დღენაკლულთა რეტინოპათია და     ვასკულარიზაცია ვრცელდება III ზონაში, მხედველობისთვის საშიში რეტინოპათიის განვითარების მინიმალური რისკი აქვთ. ამ დროისთვის (პოსტკონცეპტუალური ასაკით 36 კვირის თავზე) სკრინინგი შეიძლება შეწყდეს.

  • „ბავშვთა სისხლში ტყვიის შემცველობის ბიომონიტორინგს“

 ü სისხლში ტყვიის შემცველობის დონის განსაზღვრა გრაფიტული აბსორბციის ატომური სპექტრომეტრული ან/და პლაზმური მასპექტომეტრული მეთოდით;

სისხლში ტყვიის 5 მკგ/დკ ან მეტი შემცველობის შემთხვევაში დამატებითი კვლევები:

ü  სისხლის საერთო ანალიზი;

ü ფერიტინის განსაზღვრა სისხლში;

ü C რეაქტიული ცილის გამოკვლევა;

ü რკინის დონის განსაზღვრა სისხლში;

ü ჰემოგლობინის ან ჰემატოკრიტის განსაზღვრა;

ü შარდში ჰემატინის რაოდენობის განსაზღვრა;

ü მუცლის ღრუს რენტგენოგრაფია;

ü ექიმი პედიატრის კონსულტაცია;

ტყვიის დონის მატების შემთხვევაში ინიშნება მკურნალობა:

ü რკინის პრეპარატებით;

ü  კალციუმით;

ü  მულტივიტამინებით.

ვინ არის დაავადებათა ადრეული გამოვლენა და სკრინინგის მოსარგებლე?

 პროგრამის მოსარგებლეები არიან საქართველოს მოქალაქეები .

მათ შორის:

ü  ძუძუს კიბოს სკრინინგის მოსარგებლეა  40-70 წლის ასაკის ქალები;

ü  საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგის მოსარგებლეა  25-60 წლის ასაკის ქალები;

ü  პროსტატის კიბოს სკრინინგის მოსარგებლეა  50-70 წლის ასაკის მამაკაცები;

ü  კოლორექტალური კიბოს სკრინინგის მოსარგებლეა 50-70 წლის ორივე სქესი;

ü  ბავშვთა ასაკის მენტალური განვითარების მსუბუქი და საშუალო ხარისხის დარღვევების სკრინინგისა  და პრევენციის მოსარგებლეა 1-დან 6 წლამდე ასაკის ბავშვი;

ü  გესტაციური ასაკით 34 კვირამდე ან გესტაციური წონით 2001 გრამზე ნაკლები ყველა დღენაკლული ახალშობილი;

ü  ბავშვთა სისხლში ტყვიის შემცველობის ბიომონიტორინგის მოსარგებლეა სამედიცინო ჩვენებიდან გამომდინარე ოჯახის ექიმის ან/და პედიატრის რეფერალის საფუძველზე 7 წლამდე ასაკის ბავშვები, ასევე მათი ოჯახის წევრები(18 წლამდე ასაკის ბავშვები და ორსულები)

ვის უნდა მიმართოთ პროგრამაში მონაწილეობის მისაღებად ?

დაავადებათა ადრეული გამოვლენა და სკრინინგის სახელმწიფო პროგრამაში მონაწილეობისათვის, საჭიროების შემთხვევაში, უნდა მიმართოთ  მომსახურების მიმწოდებლად დარეგისტრირებულ დაწესებულებას:

  • ძუძუს კიბოს სკრინინგის მომსახურების მიმწოდებელ დაწესებულებათა ნუსხა (დანართი N1);
  • საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგის მომსახურების მიმწოდებელ დაწესებულებათა ნუსხა (დანართი N2);
  • პროსტატის კიბოს სკრინინგის მომსახურების მიმწოდებელ დაწესებულებათა ნუსხა (დანართი N3) :
  • კოლორექტალური კიბოს სკრინინგის მომსახურების მიმწოდებელ დაწესებულებათა ნუსხა (დანართი N4):
  • ბავშვთა ასაკის მენტალური განვითარების მსუბუქი და საშუალო ხარისხის დარღვევების სკრინინგისა  და პრევენციის მომსახურების მიმწოდებელ დაწესებულებათა ნუსხა (დანართი N5) :
  • ეპილეფსიის დიაგნოსტიკისა და ზედამხედველობის მომსახურების მიმწოდებელ დაწესებულებათა ნუსხა (დანართი N6) :
  • დღენაკლულთა რეტინოპათიის სკრინინგის პილოტის მომსახურების მიმწოდებელ დაწესებულებათა ნუსხა (დანართი N7);
  • ბავშვთა სისხლში ტყვიის შემცველობის ბიომონიტორინგის მომსახურების მიმწოდებელ დაწესებულებათა ნუსხა (დანართი N8)

პროგრამის განმახორციელებელთან მოქალაქემ უნდა წარ­ადგინოს პი­რა­დობის დამადასტურებელი დოკუმენტის  ასლი (18 წლამდე ასაკის მო­ქა­ლა­ქე­თა შემთხვევაში დასაშვებია დაბადების მოწმობის ასლი).

ზემოაღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით დამატებითი ინფორმაციის მიღება შეგიძლიათ სსიპ ,,ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთლობის ეროვნული ცენტრის“ ცხელი ხაზის მეშვეობით (ტელეფონი –  116 001)

#drpkhakadze #აქხარისხია

ზიკა ვირუსი – კოღოს კბენის პრევენცია მოგზაურთათვის

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ზიკა ვირუსი - კოღოს კბენის პრევენცია მოგზაურთათვის
#post_seo_title

ზიკა ვირუსი – კოღოს კბენის პრევენცია მოგზაურთათვის

კოღოს კბენის პრევენცია მოგზაურთათვის კოღოს მეშვეობით გადაეცემა სხვადასხვა ვირუსი და პარაზიტი, რის შედეგადაც შესაძლოა განვითარდეს დაავადებები: ჩიკუნგუნია, დენგე, ზიკა და მალარია.
თუ აპირებთ გამგზავრებას იმ ტერიტორიაზე, სადაც გავრცელებულია მალარია, მიმართეთ სამედიცინო მომსახურების მომწოდებელს რათა მიიღოთ ინფორმაცია მალარიის საპრევენციო მედიკამენტთან დაკავშირებით.

ზიკა ვირუსი – კოღოს კბენის პრევენცია მოგზაურთათვის

ვილსონის დაავადება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ვილსონის დაავადება
#post_seo_title

ვილსონის დაავადება

ვილსონის დაავადება თანდაყოლილი პათოლოგიაა და იშვიათ დაავადებათა რიცხვს მიეკუთვნება.

ვილსონის დაავადების დროს ორგანიზმიდან სპილენძის გამოყოფა ფერხდება და თავის ტვინში, ღვიძლში, თირკმელებსა და თვალის ქსოვილებში გროვდება. ჭარბად დაგროვილი სპილენძი სიცოცხლისთვის საშიშ გართულებებს იწვევს დაშესაძლებელია ფატალური შედეგით – პაციენტის სიკვდილით დასრულდეს. ამავე დროს, დროული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა ავადმყოფის ცხოვრების ხარისხს მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს.

გავრცელება

ვილსონის დაავადება, ძირითადად 40 წლამდე ასაკის მქონე ადამიანებში,  აღმოსავლეთ ევროპაში, სიცილიასა და ზოგადად სამხრეთ იტალიაშია გავრცელებული; თუმცა ის შესაძლებელია დედამიწის ნებისმიერ რეგიონში შეგვხვდეს.

მიმდინარეობა

დაავადება ხშირად წლობით, უსიმპტომოდ მიმდინარეობს და30 წლიდან ვლინდება; ამავე დროს, შესაძლებელია პირველმა სიმპტომებმა ბავშვებში, 4-5 წლის ასაკშიც იჩინოს თავი.

სიმპტომები

ვილსონის დაავადების დროს, ღვიძლის დაზიანება  სხვადასხვა სიმძიმით (ჰეპატიტიდან – ციროზამდე) არის  გამოხატული.

სიმპტომები

  • ტკივილი მარჯვენა ფერდქვეშაარეში;
  • მუცლის შებერილობა, ასციტი (სითხე მუცლის ღრუში)
  • კანისა და სკლერების სიყვითლე;
  • სისხლიანი ღებინება;
  • ელენთის გადიდება;
  • ქვედა კიდურების შეშუპება.

დარღვევები ნერვული სისტემის მხრივ

  • კიდურების ანომალური პოზა;
  • ბოდვები;
  • სიარულისა და მეტყველების გაძნელება;
  • ემოციური და ქცევითი დარღვევები;
  • ნევროზები, ფობიები (შიშები);
  • უკონტროლო, შენელებული მოძრაობები;
  • ხელების ტრემორი (კანკალი);
  • დემენცია (ჭკუასუსტობა).

ვილსონის დაავადების დროს ხშირად ვითარდება: 

  • თირკმლის უკმარისობა;
  • ოსტეოპოროზი;

სპილენძის ჭარბი დაგროვების გამო, თვალის რქოვანას ირგვლივ მოყვითალო-მოოქროსფრო პიგმენტურირგოლი (კაიზერ- ფლეიშერის რგოლი) ფიქსირდება.

რისკ–ფაქტორი

ვილსონის დაავადების გენის მატარებელ ორივე მშობელს დაავადებული  ბავშვის  გაჩენის 25% აქვთ; ასეთივეა ჯანმრთელი ბავშვის დაბადების შანსი. 50% შემთხვევაში კი, ბავშვი გენის მატარებელი იქნება და ამ გენეტიკას საკუთარ შვილს გადასცემს.

პრევენცია  

დიაგნოზის დროულად დასმის მიზნით პაციენტებს, რომელთა ოჯახის წევრებს ანამნეზში ვილსონის დაავადება აქვთ, აუცილებლად გენეტიკური ანალიზი უნდა ჩაუტარდეთ.

ასევე, მნიშვნელოვანიარაციონიდან სპილენძით მდიდარი საკვების ამოღება:

  • ღვიძლი
  • მოლუსკები;
  • შოკოლადი;
  • ჩირი;
  • სოკო;
  • კაკალი.

მკურნალობა

მკურნალობის მიზანს, გარკვეული მედიკამენტების საშუალებით ორგანიზმიდან ჭარბი სპილენძის გამოდევნა წარმოადგენს და მთელი ცხოვრების მანძილზე გრძელდება.

წყარო: 

https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000785.htm

Brewer GJ. Wilson’s disease. In: Longo DL, Fauci AS, Kasper DL, et al., eds. Harrison’s Principles of Internal Medicine. New York, NY: McGraw-Hill; 2012:chap 360.

ვაქცინა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დიფთერია, ყივანახველა, ტეტანუსი (დყტ/DPT)
#post_seo_title

ვაქცინა

ვაქცინა ეს არის პრეპარატი, რომელიც გამიზნულია ინფექციური დაავადებებისადმი აქტიური ხელოვნური იმუნიტეტის ფორმირებისათვის.

ვაქცინების შესაქმნელად იყენებენ ინფექციის გამომწვევების (პათოგენების) შტამებს – დახოცილს ან დასუსტებულს, მათ სუბუჯრედულ ფრაგმენტებს ან ანატოქსინებს/ტოქსოიდებს (გამომწვევის ტოქსინისგან დამზადებული პრეპარატი, რომელსაც შესუსტებული აქვს გამოხატული ტოქსიური თვისებები, მაგრამ ამასთან შესწევს უნარი წარმოქმნას ანტისხეულები საწყისი ტოქსინისადმი) ან გენურ-ინჟინერული გზით მიღებულ ანტიგენებს.

არსებობს მონოვალენტური ვაქცინები (ერთ პათოგენზე დამზადებული) და პოლივალენტური ვაქცინები (რამოდენიმე პათოგენზე დამზადებული, რომელსაც აქვს უნარი განავითაროს შეუვალობა რამოდენიმე დაავადებისადმი).

განასხვავებენ ცოცხალ, კორპუსკულურ (დახოცილ), ქიმიურ და რეკომბინანტურ ვაქცინებს.

ცოცხალი  ვაქცინები – მზადდება დასუსტებული მიკროორგანიზმების ისეთი შტამების ბაზაზე, რომელთაც მდგრადად აქვთ გამყარებული ავირულენტობა (უვნებლობა). შეყვანის შემდეგ ვაქცინური შტამი აცრილის ორგანიზმში მრავლდება და იწვევს ვაქცინურ ინფექციურ პროცესს. აცრილთა უმრავლესობაში ვაქცინური ინფექცია გამოხატული კლინიკური ნიშნების გარეშე მიმდინარეობს და აპირობებს მყარ იმუნიტეტს. ცოცხალი ვაქცინების მაგალითებია: წითელას, წითურას, ყბაყურას, პოლიომიელიტის, ტუბერკულოზის, როტავირუსული ინფექციის საწინააღმდეგო ვაქცინები.

კორპუსკულური  ვაქცინა  – შეიცავს ვირიონის დასუსტებულ ან დახოცილ კომპონენტებს..

ქიმიური ვაქცინები – იქმნება ანტიგენური კომპონენტებისაგან, რომლებიც ამოწვლილია მიკრობის უჯრედიდან. ამოკრეფა ხდება იმ ანტიგენებისა, რომლებიც განაპირობებენ  მიკროორგანიზმის იმუნოგენურ მახასიათებლებს.

რეკომბინანტული ვაქცინები – ახალი თაობის ვაქცინებია და მიიღება გენური ინჟინერიის მეთოდებით, რომლის დროსაც მიკროორგანიზმის გენეტიკური მასალის ჩანერგვა ხდება საფუარის უჯრედებში, რომლებიც აპროდუცირებენ ანტიგენს. ასეთი ვაქცინების მაგალითებია გრიპის, ჰეპატიტი B-ს, ადამიანის პაპილომავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინები.

ამათუ იმ მეთოდით ვაქცინის დასამზადებლად ყოველთვის გამოიყენება ვირუსის შტამები.

შტამი (გერმანული სიტყვიდან Stamm, რაც ნიშნავს „ღეროს“, „ფუძეს“) – ესაა ვირუსების, ბაქტერიების, სხვა მიკროორგანიზმების სუფთა კულტურა ან უჯრედთა კულტურა, რომელიც გამოყოფილია განსაზღვრულ დროსა და განსაზღვრულ ადგილას. ვინაიდან, მრვალი მიკროორგანიზმი მრავლდება მიტოზით (დაყოფით), სქესობრივი პროცესის მონაწილეობის გარეშე, ასეთი მიკროორგანიზმების სახეობები, ფაქტიურად, შედგება საწყისი უჯრედის გენეტიკურად და მორფოლოგიურად  იდენტური კლონური ხაზებისგან.

მრავალი არსებული ვაქცინა ათწლეულების განმავლობაში გადიოდა სრულყოფას და ახლა ისინი გაცილებით სჯობიან წინამორბედებს. თუმცა ვაქცინები ჯერ კიდევ არ არის მოკლებული ნაკლს და საჭიროებს მომავალ სრულყოფას.  ამჟამად ფართოდ ხმარებული ვაქცინები მაღალი უსაფრთხოებისაა. ვაქცინების ეფექტურობისა და უსაფრთხოების გარანტი ხარისხის კოტროლის საერთაშორისო და ეროვნული ორგანოებია. ვაქცინები შექმნისას ტექნოლოგიურად 14 მთავარ ეტაპს გადიან, რომლებიც თავის მხრივ შედგება მრავალფეროვანი უფრო მცირე, მაგრამ აუცილებელი სტადიისაგან. მთლიანობაში კი გამოდის გრძელი გზა, რომლის გავლაშიც მონაწილეობს სპეციალისტების ფართო სპექტრი: მიკრობიოლოგები, ბიოქიმიკოსები, ციტოლოგები, ტექნოლოგები, ინჟინრები, ექიმები, სახელმწიფო კონტროლიორები, მედიცინის ეკონომისტები და ეპიდემიოლოგები. ვაქცინოპროფილაქტიკა სამედიცინო ჩარევის ყველაზე მასობრივი ფორმაა და, პრაქტიკულად, თითოეულ ადამიანს ეხება. აქედან გამომდინარე ვაქცინების გამოყენება, განსაკუთრებით პრინციპიალურად ახალი ვაქცინების კლინიკური გამოცდების სტადიაში, მოითხოვს ეთიკური ნორმებისა და წესების მკაცრ დაცვას.

ახალი ვაქცინის შექმნისას პრეპარატის ბედს წყვეტს სამი ძირითადი ფაქტორი: 1. ავადობის შემცირების უნარი და ვაქცინის გამოყენების სარგებელი; 2. პოსტვაქცინური გართულების განვითარების რისკი და შესაძლო ზარალი ვაქცინისგან; 3. ვაქცინის ღირებულება და ეკონომიკური სარგებელი. რა თქმა უნდა, ვაქცინები, ისევე, როგორც სხვა ნებისმიერი მედიკამენტი,  აბსოლუტურად უსაფრთხო არაა, თუმცა ვაქცინაციისას განვითარებული გართულების რაოდენობა  ასჯერ და ათასჯერ მცირეა ინფექციური დაავადებების ანალოგიური პათოლოგიის შემთხვევათა რაოდენობაზე. დანახარჯებიც ნებისმიერ ვაქცინაზე, რომლის ეფექტურობაც დადასტურებულია დაახლოებით 10-ჯერ მცირეა ინფექციური დაავადების სამკურნალო დანახარჯებზე. ჯანმო-ს ეგიდით ჩატარებული ყვავილის ლიკვიდაციაზე გაწეული მთლიანი დანახარჯი ანაზღაურებული იქნა ლიკვიდაციის შესახებ განცხადებიდან პირველივე თვეში. ამ ეტაპზე ჯანდაცვის მსოფლიო ბიუჯეტის 90% იხარჯება სამკურნალო პროცედურებზე და მხოლოდ ბიუჯეტის 10% – პროფილაქტიკაზე, მაშინ, როდესაც ქვეყნებისთვის იმუნიზაციის ეროვნული პროგრამები სიღარიბესთან ბრძოლის ყველაზე ქმედითი იარაღია.

ვაქცინოლოგიის ისტორიის მომდევნო 15 წლის განმავლობაში გაჩნდება ვაქცინათა ახალი თაობა, რომელიც საშუალებას მოგვცემს ყოველწლიურად გადავარჩინოთ 8 მილიონი ბავშვის სიცოცხლე. მოლეკულური ბიოლოგიისა და გენური ინჟინერიის მნიშვნელოვანი წარმატებების მეშვეობით იქმნება პერსპექტიული ვაქცინების მრავალსახეობა, რომლებიც გაამარტივებენ იმუნიზაციას, აამაღლებენ არსებული ვაქცინების ეფექტურობას და დაიცავენ ბავშვებს იმ ინფექციებისგან, რომელთა საწინააღმდეგო ვაქცინები ჯერ არ არსებობს. ამას გარდა, ზოგიერთი ამ ვაქცინათაგანი გახდება დაცვის პირველი საშუალება იმ დაავადებებისგან, რომელთა სწრაფი მკურნალობა შეუძლებელი ხდება ანტიბიოტიკების მიმართ მდგარდობის სულ უფრო სწრაფი მატების გამო.

ეპილეფსიის დიაგნოსტიკა და მკურნალობა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

ეპილეფსიის დიაგნოსტიკა და მკურნალობა

1. დაავადების განმარტება, სინონიმები, კლასიფიკაცია და ტერმინოლოგია „ეპილეფსია“ წარმოდგება ბერძნული სიტყვიდან „epilambanein“ და ნიშნავს „მოულოდნელად შეპყრობას“. იგი შეიძლება განუვითარდეს ნებისმიერი ასაკის, სქესის, რასისა და სოციალური ფენის ადამიანს.
სინონიმებია: „ჰერკულესის დაავადება“, „კომიტეტის დაავადება“, „ღვთაებრივი
დაავადება“, „ვარსკვლავთა დაავადება“, „მთვარის დაავადება“, „დემონური დაავადება“
და სხვა. საქართველოში: „ბნედა“, „მტერდაცემა“, „ავი ზნე“, „კრუნჩხვა“, „ცისად-ცისად
გუემულება“.
განსაზღვრება: ეპილეფსია თავის ტვინის ქრონიკული ნევროლოგიური დაავადებაა.
დეფინიცია (ILAE 2015) – ეპილეფსია თავის ტვინის დაავადებაა იმ შემთხვევაში, თუ
სახეზეა:
1. ორი არაპროვოცირებული გულყრა, რომელიც აღმოცენდება 24 საათზე მეტი
ინტერვალით
2. ერთი არაპროვოცირებული (ან რეფლექსური) გულყრა, მაგრამ შემდეგი 10 წლის
განმავლობაში გულყრების განვითარების ისეთივე მაღალი რისკი (60%), როგორც ორი
არაპროვოცირებული გულყრის შემდგომ პერიოდში.
3. ეპილეფსიური სინდრომი.
ეპილეფსიის კლინიკური ნიშანია არაპროვოცირებული ეპილეფსიური გულყრები.
ეპილეფსიური გულყრის ბიოლოგიური საფუძველია თავის ტვინის ნეირონების
ნორმალური აქტივობის დარღვევა და პაროქსიზმული განტვირთვების აღმოცენების
შედეგად პათოლოგიური მოქმედების რეჟიმში გადართვა, რაც კლინიკურად ვლინდება
განმეორებითი ეპილეფსიური გულყრით, ხოლო ელექტროენცეფალოგრაფიულად –
სპეციფიკური პაროქსიზმული ცვლილებებით.
ეპილეფსიური გულყრის მახასიათებლებია – სტერეოტიპურობა და განმეორებადობა.
ეპილეფსიური გულყრა შეიძლება იყოს კრუნჩხვითი ან არაკრუნჩხვითი.
ეპილეფსიური გულყრების საერთაშორისო კლასიფიკაციით გამოყოფილია გულყრის ორი
ძირითადი ტიპი – ფოკალური და გენერალიზებული.
ფოკალური ეპილეფსიური გულყრა – პაროქსიზმული აგზნება მოიცავს ერთ ჰემისფეროს, შესაძლოა, გავრცელდეს თავის ტვინის სხვა უბნებზე და გადაიზარდოს კრუნჩხვი გულყრაში.
მარტივი ფოკალური გულყრა: შეტევა მიმდინარეობს ნათელი ცნობიერების ფონზე.
რთული ფოკალური გულყრა: შეტევა მიმდინარეობს დათრგუნული ცნობიერების
ფონზე.
გენერალიზებული ეპილეფსიური გულყრა – პაროქსიზმული აგზნება სწრაფად
ვრცელდება ან ერთდროულად აღმოცენდება ორივე ჰემისფეროში.
აბსანსი (ლათ. „absentia“ – „აქ არ ყოფნა“): ცნობიერების წამიერი (5-10 წმ) გამოთიშვა,
რომელსაც ეეგ-ზე თან ახლავს განტვირთვების სპეციფიკური ტიპი – 3 პიკტალღა/წამში.
ატიპიური აბსანსი: ცნობიერების წამიერი (5-10 წმ) გამოთიშვა, რომელსაც ეეგ-ზე
განტვირთვების სპეციფიკური ტიპის (3 პიკ-ტალღა წამში) ნაცვლად თან ახლავს
განსხვავებული პაროქსიზმული ფენომენები (არარეგულარული პიკ-ტალღოვანი
აქტივობა, პოლიპიკ-ტალღოვანი პაროქსიზმები, გულყრისას საწყისი
მახვილტალღოვანი 10-20 რხევა/წამში რიტმი და სხვ.).

ეპილეფსიის დიაგნოსტიკა და მკურნალობა – გაიდლაინი

ებოლას ვირუსი იწვევს მწვავე დაავადებას, რომელიც, მკურნალობის გარეშე, როგორც წესი,  ფატალურად მთავრდება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ებოლას ვირუსი იწვევს მწვავე დაავადებას, რომელიც, მკურნალობის გარეშე, როგორც წესი,  ფატალურად მთავრდება
#post_seo_title

ებოლა

1.ზოგადი მიმოხილვა-ებოლას ვირუსი იწვევს მწვავე დაავადებას, რომელიც, მკურნალობის გარეშე, როგორც წესი,  ფატალურად მთავრდება. ებოლას ყველაზე მასშტაბური ეპიდაფეთქება დაიწყო დასავლეთ აფრიკაში (პირველი შემთხვევა დაფიქსირებულია 2014 წლის მარტის თვეში). სულ აღირიცხა 28,652 შემთხვევა, მ.შ.  11,325 გარდაცვალება. ებოლას ვირუსული დაავადების (ევდ) ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემა ხდება პირდაპირი ან დაუცველი კონტაქტით დაავადებული ადამიანის/პაციენტის დაინფიცირებულ სისხლთან, სეკრეტებთან, ორგანოებთან და სხვა ბიოლოგიურ სითხეებთან.

საქართველოში ებოლას არც ერთი შემთხვევა  არ დაფიქსირებულა. დაავადების გავრცელების რისკი უპირატესად დაკავშირებულია ადამიანთა დაავადების საერთაშორისო გავრცელებასთან და არ უკავშირდება ვირუსის ცირკულაციას ველურ გარემოში.

 2. გამომწვევი აგენტი – ებოლას ვირუსული დაავადების გამომწვევია  Filoviridae  ოჯახის და Ebolavirus გვარის ვირუსი. ამ დროისთვის, იდენტიფიცირებულია ებოლას ვირუსის ხუთი სახეობა. ცნობილია, რომ ოთხ მათგანს შეუძლია გამოიწვიოს ადამიანის დაავადება. ამ სახეობებს მიეკუთვნება: Zaire ebolavirus, Sudan ebolavirus, Taï Forest ebolavirus და Bundibugyo ebolavirus.

 3. მიზეზები/ძირითადი რისკის ფაქტორები – სამედიცნო პერსონალი და ის პირები, რომლებიც ახორციელებენ ებოლას ვირუსული დაავადების მქონე პირის მოვლას, არიან ინფიცირების მაღალი რისკის ქვეშ, რადგანაც არსებობს ალბათობა იმისა, რომ ისინი კონტაქტში შევლენ დაავადებული პირის სისხლთან და/ან სხვა ბიოლოგიურ სითხეებთან; ადამიანებში დაავადების გარცელება შეიძლება აგრეთვე მოხდეს დაავადებულ გარეულ ცხოველებთან (ღამურები და პრიმატები)  კონტაქტის შედეგად.

 4. რეზერვუარი – დაავადების ბუნებრივი რეზერვუარი უცნობია, თუმცა სამეცნიერო მონაცემებზე და სხვა მსგავსი მიმდინარეობის მქონე დაავადებების გავრცელების და გადაცემის გზების შესწავლის შედეგად მკვლევარები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ ადამიანები ინფიცირდებიან დაავადებულ ცხოველებთან კონტაქტის შედეგად. ებოლას გადამტანებად მიიჩნევიან პტეროპოდილის ოჯახის წარმომადგენელი ღამურები (fruit bats).

 5. გადაცემის გზები – ებოლას ვირუსული დაავადების (ევდ) ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემა ხდება პირდაპირი ან დაუცველი კონტაქტით დაავადებული ადამიანის სისხლის, და სხვა ბიოლოგიური სითხეების დაზიანებულ კანთან ან ლორწოვანთან პირდაპირი კონტაქტის შედეგად; კონტამინირებულ საგნებთან (მაგ. ნემსები) კონტაქტის შედეგად; ინფიცირებულ ღამურებთან (fruit bats), პრიმატებთან კონტაქტისას; სქესობრივი კონტაქტისას ებოლას ვირუსული დაავადებისგან გამოჯანმრთელებულ მამაკაცთან.

 6. ინკუბაციური პერიოდი – ინკუბაციური პერიოდი, ანუ დრო ექსპოზიციის მომენტიდან პირველი სიმპტომების გამოვლენამდე შესაძლებელია გაგრძელდეს 2-21 დღე, საშუალოდ კი 8-10 დღე.

 7.გადამდებლობის პერიოდი-ზოგიერთ ვირუსს ახასიათებს გამოჯანმრთელების შემდგომ  ადამიანის ორგანიზმის სხვადასხვა ნაწილში დაგროვება/აკუმულირება (სათესლეები, თვალები, თავზურგტვინის სითხე), ასეთი ვირუსების რიცხვს მიეკუთვნება ებოლას ვირუსიც.  ამ დროისთვის არაა დადგენილი თუ რამდენხანს ცოცხლობს ვირუსი გამოჯანმრთელებული ადამიანის ორგანიზმში.

 8.მიმღებლობა – ზუსტი მონაცემები არ არსებობს.

 9.კონტროლის ღონისძიებები:

ა) პრევენციული ღონისძიებები :

ü  აუცილებელია პირადი ჰიგიენის დაცვა;

ü  სისხლთან და სხვა ბიოლოგიურ სითხეებთან კონტაქტისგან თავის არიდება;

იმ რიტუალებისგან თავის არიდება, რომლებიც ითვალისწინებენ გვამთან შეხებას;

ü  ცხოველებთან ან უმ ხორცთან კონტაქტისგან თავის არიდება;

ü  იმ სამედიცინო დაწესებულებებისგან თავის არიდება, სადაც ებოლას ვირუსული დაავადების მქონე პირებს მკურნალობენ;

ü  იმ შემთხვევაში, თუ პირს აღენიშნება ცხელება, ძლიერი ტკივილი კუნთებში, ზოგადი სისუსტე, ინტენსიური თავისა და ყელის ტკივილი, პირღებინება, დიარეა, გამონაყარი მთელ სხეულზე, სასურველია დაუყოვნებლივ მიმართოს ექიმს. ექიმთან მიმართვამდე მინიმუმამდე უნდა შემცირდეს სხვა ადამიანებთან კონტაქტი;

ü  ეპიდაფეთქების ზონიდან დაბრუნების შემდეგ, 21 დღის განმავლობაში, განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ჯანმრთელობის მდგომარეობას. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ პირს შესაძლო კონტაქტი ჰქონდა სისხლთან ან სხვა ბიოლოგიურ სითხეებთან;

 ბ) პაციენტის და კონტაქტების კონტროლი – შესაძლო შემთხვევის გამოვლენისას, ჯანდაცვის მუშაკი უნდა მოქმედებდეს ისე, როგორც უკვე  ებოლას ვირუსით გამოწვეულ დაავადების დადასტურებულ შემთხვევასთან, რომელიც მოიცავს:

ü  შესაძლო შემთხვევის მოთავსება უნდა მოხდეს ცალკე ოთახში ან იმ ტერიტორიაზე, სადაც მოთავსებულები არიან სხვა შესაძლო შემთხვევები. ეს უნდა მოხდეს იზოლირებულად იმ პაციენტებისგან, რომელთაც უკვე დადასტურებული აქვთ ებოლას ვირუსული დაავადება.

ü  დაუყოვნებლივ უნდა მოხდეს შეტყობინება  დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრში;

ü  უნდა მოხდეს ყველა პირის მოკვლევა, რომელსაც შესაძლოა კონტაქტი ჰქონოდა საეჭვო პაციენტთან ან მის გამონაყოფებთან და უნდა განხორციელდეს მონიტორინგი იდენტიფიცირებულ კონტაქტებთან (ცხელება და ადრეული სომპტომები); უნდა მოხდეს ნარჩენების დატოვება იზოლირებულ ტერიტორიაზე, სანამ არ მოხდება მათი დეკონტამინაცია შესაბამისი წესების დაცვით, მათ შორის სასაზღვრო პუნქტზე.

ü  პაციენტის ნიმუშის მიწოდება და ტრანსპორტირება უნდა მოხდეს საშიში ტვირთის ტრანსპორტირების საერთაშორისო პროცედურების დაცვით.

 გ) ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებები

პაციენტის განთავსება

  • პაციენტი უნდა განთავსდეს იზოლირებულად ცალკე დახურულ პალატაში, რომელსაც ექნება ცალკე სველი წერტილი;
  • უნდა იწარმოოს პაციენტთან შემსვლელთა სია.

სამედიცინო მუშაკებისთვის უსაფრთხოების ზომების დაცვა:

  • პაციენტთან შემსვლელ სამედიცინო მუშაკს სულ მცირე აუცილებლად უნდა ეკეთოს: ხელთათმანი, უნდა ეცვას უნიფორმა (სითხის გაჟონვისგან დაცული და ჰერმეტული), თვალის დამცავი საშუალება და პირზე ასაფარებელი ნიღაბი;
  • პირადი დაცვის აღჭურვილობა (PPE) უნდა შეიცავდეს (სისხლის, ლორწოს, ნარწყევის ან ფეკალური ნაწილაკებთან კონტაქტის შემთხვევაში) ორმაგ ხელთათმანებს, ერთჯერად ბახილებს და რეზინის შესაბამის ფეხსაცმელს;
  • სამედიცინო მუშაკებმა ხშირად უნდა ჩაიტარონ ხელის ჰიგიენა პირადი დაცვის აღჭურვილობის გამოყენებამდე და გამოყენების შემდგომ, მ.შ. ხელთათმანების.

პაციენტის მოვლის აღჭურვილობა:

  • პაციენტისათვის პერსონალურად გამოყენებული ერთჯერადი სამედიცინო მოწყობილობები;
  • მრავალჯერადი მოწყობილობები რომლებიც დეზინფიცირდება;
  • ნემსის და წვეტიანი იარაღების ლიმიტირებული გამოყენება;
  • ყველა გამოყენებული ნემსი თუ წვეტიანი იარაღი უნდა იყოს განსაკუთრებულად უსაფრთხოდ უტილიზებული (ერთჯერად – დახურულ კონტეინერებში)
  • არ უნდა იქნას გამოყენებული აეროზოლების წარმომქმნელი პროცედურები.

ტრანსპორტირება

  • ებოლათი დაავადებული ადამიანის გადაყვანის შემთხვევაში, ტრანსპორტირება უნდა მოხდეს სპეციალური სატრანსპორტო საშუალებით, როგორიცაა სათანადოდ აღჭურვილი თვითმფრინავი (საჰაერო სასწრაფო დახმარების თვითმფრინავები)/სათანადოდ აღჭურვილი სასწრაფო დახმარების მანქანა.

დ) ბუნებრივი მოვლენების ზეგავლენა – არ შეესაბამება

 ე) საერთაშორისო ღონისძიებები – ებოლა ექვემდებარება ჯანმრთელობის საერთაშორისო წესებით (IHR 2005) სასწრაფო შეტყობინებას. ნებისმიერი უწყება ვალდებულია ებოლაზე ეჭვის მიტანის შემთხვევაში შეატყობინოს ქვეყნის ჯსწ-ის ეროვნულ კოორდინატორს (დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი), რომელიც თავის მხრივ, უზრუნველყოფს სასწრაფო შეტყობინების გაგზავნას ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის საკონტაქტო პუნქტთან.

რატომ უჭირთ ბავშვებს წაკითხულის გააზრება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ბავშვის ნერვული სისტემა და დამოუკიდებლობა - სინამდვილეში როგორ ყალიბდება ბავშვში დამოუკიდებლობა
#post_seo_title

რატომ უჭირთ ბავშვებს წაკითხულის გააზრება

როგორ უნდა დავეხმაროთ ბავშვს სწავლის პროცესში
1...472473474...1,087გვერდი 473 of 1,087

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights