საქართველოში გლოვა გამოცხადდა. ინფორმაციას მთავრობის ადმინისტრაცია ავრცელებს.
მთავრობის განკარგულებით, ქვეყნის მასშტაბით ადმინისტრაციულ შენობებზე სახელმწიფო დროშები დაეშვება.
93 წლის ასაკში საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე გარდაიცვალა.
საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია მეორის გარდაცვალების გამო, საქართველოში გლოვა გამოცხადდა
გიორგი ფხაკაძის ემოციური მოგონება: „საქართველო გლოვობს — წავიდა ადამიანი, რომელმაც ერს სული მისცა – პირადი მოგონება, რომელიც ჩემთან დარჩება სიცოცხლის ბოლომდე“
93 წლის ასაკში, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, ილია II კლინიკაში გარდაიცვალა
საქართველო გლოვობს — წავიდა ადამიანი, რომელმაც ერს სული მისცა
დღეს საქართველო დუმს… დუმს ტკივილით, დუმს მადლიერებით, დუმს იმ დიდი სიცარიელის წინაშე, რომელიც დარჩა მისი უწმინდესობის წასვლის შემდეგ. გარდაიცვალა სრულიად საქართველოს პატრიარქი — ადამიანი, რომლის ლოცვა იყო ნუგეში, რომლის სიტყვა იყო ძალა და რომლის სულიერი სიმტკიცე ათწლეულების განმავლობაში ამაგრებდა საქართველოს. ეს არ არის მხოლოდ ერთი ადამიანის წასვლა. ეს არის ეპოქის დასრულება. ეს არის იმ სულიერი მამის დაკარგვა, რომელიც თითოეულ ჩვენგანს თავის შვილად გვთვლიდა და გვაძლევდა იმედს მაშინაც კი, როცა ყველაზე რთული იყო.
პირადი მოგონება, რომელიც ჩემთან დარჩება სიცოცხლის ბოლომდე
2025 წლის 9 მაისს მქონდა პატივი, შევხვედროდი მის უწმინდესობას. ეს შეხვედრა — დაახლოებით 45 წუთი — ჩემთვის არ იყო უბრალოდ ოფიციალური საუბარი. ეს იყო შეხვედრა ადამიანთან, რომელიც გისმენს ისე, თითქოს მთელი დრო მხოლოდ შენთვის აქვს. მან არ დაიწყო საუბარი ოფიციალური თემებით. მან მკითხა ჩემს ცხოვრებაზე… ჩემს გზაზე… ჩემს არჩევანზე. მან მკითხა — ვინ ვარ და საიდან მოვდივარ. და სწორედ ამ დროს საუბარი გადავიდა იმ ადამიანზე, რომელმაც ჩემი ცხოვრება და ღირებულებები ჩამოაყალიბა — ჩემს ბებიაზე, ქეთევან დავიდოვნა ფხაკაძეზე (ჭარხალაშვილი), საქართველოს დამსახურებულ პედაგოგზე, რომელიც 1921 წლის 12 დეკემბერს დაიბადა სტეფანწმინდაში. მისი უწმინდესობა განსაკუთრებული ყურადღებით მისმენდა. ეს არ იყო უბრალოდ მოსმენა — ეს იყო გაგება. მან მითხრა, რომ ადამიანი ძლიერია მაშინ, როცა იცის თავისი ფესვები, როცა პატივს სცემს ოჯახს და როცა ღირსეულად აგრძელებს იმ გზას, რომელიც წინაპრებმა დაუტოვეს. იმ მომენტში ვიგრძენი, რომ მას არ აინტერესებდა მხოლოდ ჩემი საქმიანობა — მას აინტერესებდა ადამიანი, მისი ისტორია და მისი ფესვები.
კურთხევა, რომელიც ჩემთვის გზის გამნათებელი გახდა
ჩვენ ვისაუბრეთ ჩემს საქმიანობაზე — საერთაშორისო ჯანდაცვაში მუშაობაზე, საქართველოსთვის მიმდინარე პროექტებზე, იმაზე, თუ როგორ შეიძლება ქვეყანა იყოს უფრო ჯანმრთელი და ძლიერი. მან არ მისცა მხოლოდ ფორმალური შეფასება. მან იგრძნო, მოისმინა და გააანალიზა. და შემდეგ მაკურთხა. მაგრამ ეს კურთხევა იყო განსაკუთრებული. მან მითხრა, რომ უნდა გამეგრძელებინა, რომ ჩემი საქმე საჭიროა, რომ მეტი უნდა გამეკეთებინა — ხალხისთვის, ქვეყნისთვის. ეს სიტყვები ჩემთვის დარჩა არა უბრალოდ მოგონებად, არამედ პასუხისმგებლობად, რომელსაც ყოველდღე ვგრძნობ.
რატომ იყო ის მნიშვნელოვანი თითოეული ქართველისთვის
მისი უწმინდესობა არ ეკუთვნოდა მხოლოდ ეკლესიას. ის ეკუთვნოდა მთელ საქართველოს. ის იყო ადამიანი, რომელიც თითოეულ ქართველს უსმენდა — გულით, სითბოთი და სიღრმით. ის ხედავდა ადამიანში არა მხოლოდ დღეს, არამედ მის ფესვებს, მის ტკივილს, მის მომავალს. მისი ლოცვა იყო იმედი. მისი სიტყვა — სიმშვიდე. მისი არსებობა — სიმტკიცე.
მისი მემკვიდრეობა — ჩვენი პასუხისმგებლობა დღეს, როდესაც ვგლოვობთ, უნდა გვახსოვდეს — ის ყოველთვის გვასწავლიდა, რომ რწმენა უნდა გამოვლინდეს საქმით.
მისი მემკვიდრეობა არის:
ფესვების პატივისცემა
ოჯახის და წინაპრების დაფასება
ქვეყნის სიყვარულის საქმით გამოხატვა
ერთმანეთის მხარდაჭერა
საზოგადოების ჯანმრთელობის დაცვა
სიმართლის და ცოდნის მსახურება
- ის წავიდა… მაგრამ დაგვიტოვა გზა
მისი სიტყვა არ გაქრება. მისი ლოცვა არ შეწყდება. მისი გავლენა არ დასრულდება. ის დარჩება თითოეულ ჩვენგანში — ჩვენს გულში, ჩვენს ოჯახში, ჩვენს არჩევანში, ჩვენს საქმეში. ღმერთმა ნათელში ამყოფოს მისი სული. საქართველო არასოდეს დაივიწყებს მას.
სხივური თერაპია: რა უნდა იცოდეთ მკურნალობის შესახებ – საინფორმაციო ბუკლეტი (კიბოს მკურნალობა)
სხივური თერაპია: რა უნდა იცოდეთ მკურნალობის შესახებ – საინფორმაციო ბუკლეტი (კიბოს მკურნალობა)
სხივური თერაპია არის კიბოს მკურნალობის მეთოდი, რომელიც იყენებს მაღალენერგეტიკულ სხივებს კიბოს უჯრედების გასანადგურებლად ან სიმსივნის შესამცირებლად. ეს პროცედურა ხშირად ტარდება როგორც დამოუკიდებელი თერაპია ან კომბინაციაში ქირურგიასთან და ქიმიოთერაპიასთან. ეს ბუკლეტი მოგაწვდით ინფორმაციას, როგორ ტარდება სხივური თერაპია, რა უნდა გაითვალისწინოთ მკურნალობის დროს და როგორ მართოთ გვერდითი მოვლენები.
რა არის სხივური თერაპია და როგორ მუშაობს?
1.სხივური თერაპიის მიზანი
სხივური თერაპია იყენებს მაღალენერგეტიკულ სხივებს, როგორიცაა რენტგენი ან პროტონები, კიბოს უჯრედების დასაზიანებლად. ეს სხივები ზუსტად მოქმედებს კიბოს დაზიანებულ ადგილებზე და აფერხებს კიბოს უჯრედების ზრდას.
2. როდის გამოიყენება?
მკურნალობის პროცესი: სხივური თერაპია გამოიყენება სხვადასხვა სახის კიბოს სამკურნალოდ, მათ შორის, მკერდის, პროსტატის, ფილტვების და თავის ტვინის სიმსივნეების დროს. ის ასევე შეიძლება იყოს კიბოს რეციდივის ან გავრცელების თავიდან ასაცილებლად.
როგორ ტარდება სხივური თერაპია?
1. მკურნალობის სესიები
სხივური თერაპიის სესია უმეტესად გრძელდება 15-30 წუთი. პროცედურა უმტკივნეულოა და ხდება მაშინ, როცა თქვენ წვებით აპარატის ქვეშ, რომელიც უშვებს მაღალენერგეტიკულ სხივებს მკურნალობისთვის საჭირო ადგილას. ექიმი დაგეხმარებათ კომფორტულად დაწვეთ და მაქსიმალურად ზუსტად მოემზადოთ პროცედურისთვის.
2. მკურნალობის ხანგრძლივობა
სხივური თერაპია ჩვეულებრივ მოითხოვს რამდენიმე კვირიან სესიებს. მკურნალობა ტარდება ყოველდღე ან რამდენიმე დღეში ერთხელ და გრძელდება დაახლოებით 4-6 კვირა, თუმცა მკურნალობის გრაფიკი დამოკიდებულია კიბოს ტიპსა და სიმძიმეზე.
სხივური თერაპიის გვერდითი მოვლენები და მათი მართვა
1. კანის გაღიზიანება
სხივური თერაპიის დროს კანის გაღიზიანება ან სიწითლე არის გავრცელებული გვერდითი მოვლენა. შესაძლოა გაგიჩნდეთ სიწითლე, სიმშრალე ან ქავილი მკურნალობის ადგილზე.
2. დაღლილობა
დაღლილობის სიმპტომები: მკურნალობის დროს შესაძლოა იგრძნოთ დაღლილობა ან ენერგიის ნაკლებობა. ეს ნორმალური გვერდითი მოვლენაა და ხშირად უმჯობესდება მკურნალობის დასრულების შემდეგ. მნიშვნელოვანია, რომ დააორგანიზოთ დღე ისე, რომ მოიცავდეს საკმარის დასვენებას და ენერგიის აღდგენას.
3. როდის მოიმატებს გვერდითი მოვლენები?
მკურნალობის ზემოქმედება: გვერდითი მოვლენები ზოგჯერ იწყება რამდენიმე სესიის შემდეგ და შეიძლება გაგრძელდეს მკურნალობის დასრულებიდან რამდენიმე კვირამდე. თუმცა, უმეტესობა გვერდითი მოვლენებისა, მაგალითად, კანის გაღიზიანება ან დაღლილობა, უმჯობესდება მკურნალობის დასრულების შემდეგ.
როგორ მოვემზადოთ სხივური თერაპიისთვის?
1. ინსტრუქციები მკურნალობის დროს
კვების და ფიზიკური აქტივობა: მკურნალობის დროს აუცილებელია, რომ მიჰყვეთ ექიმის მითითებებს დიეტის, ჰიდრატაციის და ფიზიკური აქტივობის შესახებ. შეეცადეთ, რომ მიიღოთ საკმარისი საკვები, რომელიც გეხმარებათ ენერგიის შენარჩუნებაში, და შეამცირეთ სტრესული აქტივობები.
2. დასვენების საჭიროება
დასვენება და რელაქსაცია: სხივური თერაპიის დროს თქვენი სხეული იძლევა ენერგიას აღდგენისკენ, ამიტომ მნიშვნელოვანია დასვენება. ფიზიკური აქტივობის დონე უნდა შეიზღუდოს და უნდა დაეყრდნოთ მოკლე დასვენების პერიოდებს დღის განმავლობაში.
მკურნალობის შემდეგ მოვლა
1. შემდგომი ზრუნვა
სხივური თერაპიის დასრულების შემდეგ, ექიმი დაგეხმარებათ შემდგომი ზრუნვის გეგმაში. შესაძლოა დაგჭირდეთ რამდენიმე შემდგომი ვიზიტი, რათა შეაფასოთ მკურნალობის შედეგები და განიხილოთ დამატებითი მკურნალობის საჭიროება, თუ ეს აუცილებელი იქნება.
2. ზედამხედველობა და შემდგომი მონიტორინგი
კანის გაღიზიანება და დაღლილობა უმეტესად გადაივლის მკურნალობის დასრულებიდან რამდენიმე კვირაში, თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ იცოდეთ, როგორ იზრუნოთ თქვენს სხეულზე და როდის უნდა მიმართოთ ექიმს, თუ რაიმე სიმპტომი არ გაქრება.
დასკვნა
სხივური თერაპია არის ეფექტური გზა კიბოს მკურნალობისთვის, რომელიც შეიძლება მოითხოვდეს რამდენიმე კვირიან სესიებს. მკურნალობა უმეტესად უმტკივნეულოა, თუმცა შეიძლება გამოიწვიოს კანის გაღიზიანება და დაღლილობა, რაც გაუმჯობესდება მკურნალობის დასრულების შემდეგ. თუ გაქვთ რაიმე შეკითხვა ან შეშფოთება, მიმართეთ თქვენს ექიმს.
გამოყენების ინსტრუქცია: დააკლიკეთ ბმულს PDF ფაილისთვის. ფაილი A4 ფორმატშია და მარტივად დაიბეჭდება ფერად პრინტერზე. ამობეჭდეთ და განათავსეთ თქვენს დაწესებულებაში. სურვილის შემთხვევაში, დაამატეთ თქვენი ლოგო. გამოყენება არის სრულიად უფასო.
მნიშვნელოვანი შენიშვნა: მასალა განკუთვნილია საგანმანათლებლო მიზნებისთვის და არ ცვლის პროფესიონალურ სამედიცინო რჩევას.
მომზადებულია: “საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის” მიერ “საქართველოს პაციენტთა საბჭოს ინიციატივის” ფარგლებში.
სხივური თერაპია რა უნდა იცოდეთ მკურნალობის შესახებ (კიბოს მკურნალობა)
საზღვარგარეთიდან ელოდებიან ავტორიტეტულ ექიმს ან ექიმთა ჯგუფს – დეკანოზი თეიმურაზ თათარაშვილი
ექიმებმა დაადასტურეს, რომ საზღვარგარეთიდან ელოდებიან ექიმს ან ექიმთა ჯგუფს, რათა შეაფასონ პატრიარქის ჯანმრთელობის მდგომარეობა, – ამის შესახებ სამების ტაძრის მღვდელმსახურმა, საპატრიარქოს თანამშრომელმა და დეკანოზმა, თეიმურაზ თათარაშვილმა კავკასიის მედიცინის ცენტრთან ჟურნალისტებს განუცხადა.
მისივე თქმით, როგორც ექიმები ამბობენ, კათოლიკოს-პატრიარქის ჯანმრთელობის მდგომარეობა, სამწუხაროდ, არც თუ ისე სახარბიელოა.
„მუდმივად, პაუზის გარეშე მიმდინარეობს საჯანმრთელო პარაკლისების აღვლენა, რომელსაც საგანგებოდ მოწყობილ სიწმინდეებთან და ხატების კუთხესთან იხდის ესა თუ ის სასულიერო პირი. დაახლოებით 10-15 წუთის წინ მედპერსონალი შეხვდა როგორც სასულიერო პირებს, ასევე საერო ადამიანებს. მათ კიდევ ერთხელ ბოლო ინფორმაცია მიაწოდეს მისი უწმინდესობის არსებული ჯანმრთელობის შესახებ. განაცხადეს, რომ მდგომარეობა, სამწუხაროდ, არც თუ ისე სახარბიელოა, თუმცა მათ ხელთ არსებული ყველა სამედიცინო და ადამიანური რესურსი ჩართულია ამ განკურნების, სასწაულებრივი გაუმჯობესების ვითარებაში. მათ დაადასტურეს თავიანთ სიტყვაში, რომ საზღვარგარეთიდან ელოდებიან ძალიან გავლენიან და ავტორიტეტულ ექიმს ან ექიმთა ჯგუფს, რათა თავიანთი გამოცდილებით კიდევ ერთხელ შეაფასონ არსებული ვითარება და თავიანთი სიტყვა თქვან ამ მდგომარეობასთან დაკავშირებით“, – აღნიშნა დეკანოზმა თეიმურაზ თათარიშვილმა.
საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო „კავკასიის მედიცინის ცენტრში“ გვიან ღამით გადაიყვანეს.
ექიმების ინფორმაციით, პატრიარქს კუჭიდან ძლიერი სისხლდენა ჰქონდა, რის გამოც მას შესაბამისი პროცედურები ჩაუტარდა და მოხდა სისხლდენის შეჩერება. ექიმების ინფორმაციით, ილია მეორე ამ ეტაპზე კრიტიკული მედიცინის დეპარტამენტში მართვით სუნთქვაზე იმყოფება.
რა აჩვენა კვლევამ: ხელოვნურმა ინტელექტმა პარკინსონი, შესაძლოა, 7 წლით ადრე აღმოაჩინოს
შესავალი — ანალიტიკური კომენტარი
პარკინსონის დაავადება ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ნეიროდეგენერაციული დარღვევაა, რომელიც მილიონობით ადამიანს აზიანებს მსოფლიოში და მნიშვნელოვან ტვირთს ქმნის როგორც ინდივიდუალური ჯანმრთელობისთვის, ისე ჯანდაცვის სისტემებისთვის. დაავადების მთავარი პრობლემა ის არის, რომ დიაგნოზი უმეტეს შემთხვევაში ისმება მაშინ, როდესაც ნერვული სისტემის მნიშვნელოვანი ნაწილი უკვე დაზიანებულია. სწორედ ამიტომ მეცნიერება დიდი ხანია ცდილობს ისეთი მეთოდების შექმნას, რომლებიც დაავადების ადრეულ ეტაპზე გამოვლენას შესაძლებელს გახდის.
ბოლო წლებში ნეირომეცნიერებასა და ბიომედიცინაში განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო ბიომარკერებზე დაფუძნებულმა დიაგნოსტიკამ. ასეთი მიდგომა გულისხმობს ბიოლოგიური მაჩვენებლების აღმოჩენას სისხლში ან სხვა ბიოლოგიურ მასალაში, რომლებიც დაავადების განვითარების ადრეულ ნიშნებს ასახავს. პარალელურად სწრაფად ვითარდება მონაცემთა ანალიზის თანამედროვე მეთოდები, რომლებიც რთული ბიოლოგიური ინფორმაციის ინტერპრეტაციას ამარტივებს.
გეტინგენის უნივერსიტეტის მკვლევართა მიერ შემუშავებული ახალი მეთოდი სწორედ ამ ორი მიმართულების შერწყმას წარმოადგენს. კვლევამ აჩვენა, რომ სისხლის ბიომარკერების ანალიზისა და ხელოვნური ინტელექტის ალგორითმების გამოყენებით შესაძლებელია პარკინსონის დაავადების განვითარების პროგნოზირება სიმპტომების გამოვლენამდე რამდენიმე წლით ადრე [1]. ასეთი მიდგომა მნიშვნელოვან შესაძლებლობას ქმნის ადრეული დიაგნოსტიკისა და პრევენციული სამედიცინო ჩარევისათვის.
კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალში Nature Communications, სადაც აღინიშნა, რომ ბიომარკერების და ხელოვნური ინტელექტის კომბინაცია პარკინსონის დაავადების ადრეული დიაგნოსტიკის გარე რევოლუციას წარმოადგენს.
პრობლემის აღწერა
პარკინსონის დაავადება პროგრესირებადი ნეიროდეგენერაციული მდგომარეობაა, რომელიც ძირითადად მოძრაობის კონტროლზე მოქმედებს. დაავადების ძირითადი ნიშნებია ტრემორი, მოძრაობის შენელება, კუნთების სიმკვრივე და ბალანსის დარღვევა. თუმცა ამ სიმპტომების გამოვლენამდე ტვინში უკვე მიმდინარეობს ნერვული უჯრედების მნიშვნელოვანი დაზიანება.
მეცნიერული კვლევების მიხედვით, პარკინსონის დაავადების დიაგნოზის დასმის დროს ტვინის დოპამინის გამომყოფი ნეირონების დაახლოებით ნახევარი უკვე დაკარგულია [2]. ეს ნიშნავს, რომ დაავადება საკმაოდ ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში ვითარდება შეუმჩნევლად.
სწორედ ეს წარმოადგენს ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევას თანამედროვე მედიცინისთვის. როდესაც დაავადება უკვე კლინიკურად გამოვლენილია, მკურნალობა ძირითადად სიმპტომების კონტროლზეა ორიენტირებული და ნაკლებად შეუძლია დაავადების პროგრესის შეჩერება.
ამიტომ მეცნიერები აქტიურად მუშაობენ ისეთი დიაგნოსტიკური მეთოდების შექმნაზე, რომლებიც დაავადებას წინასწარ გამოავლენს. მსგავსი კვლევების მნიშვნელობა განსაკუთრებით დიდია საზოგადოებრივი ჯანდაცვისთვის, რადგან პარკინსონის დაავადების გავრცელება მსოფლიოში იზრდება.
სამეცნიერო და კლინიკური ანალიზი
გეტინგენის უნივერსიტეტის მკვლევარებმა ახალი დიაგნოსტიკური მიდგომა შექმნეს, რომელიც სისხლის ბიომარკერების ანალიზს და მონაცემთა ინტელექტუალურ დამუშავებას აერთიანებს. კვლევის ფარგლებში ყურადღება გამახვილდა იმ პაციენტებზე, რომელთაც ქცევის დარღვევის სინდრომი აქვთ, რომელიც ძილის დროს გამოვლინდება და ხშირად დაკავშირებულია ნეიროდეგენერაციული დაავადებების განვითარებასთან.
ამ მდგომარეობას იზოლირებული სწრაფი ძილის ქცევის დარღვევა ეწოდება. კლინიკური დაკვირვებები მიუთითებს, რომ ასეთი პაციენტების დაახლოებით 75–80 პროცენტს მომავალში სინუკლეინოპათია უვითარდება — ნეიროდეგენერაციული დაავადებების ჯგუფი, რომელიც მოიცავს პარკინსონის დაავადებასაც [3].
მკვლევარებმა პაციენტებს ათი წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ და პერიოდულად იღებდნენ სისხლის ნიმუშებს. ამ ნიმუშებში იდენტიფიცირებული ბიომარკერები შეისწავლეს მონაცემთა ანალიზის სპეციალური ალგორითმების გამოყენებით.
ხელოვნური ინტელექტის სისტემამ შეძლო ბიოლოგიური სიგნალების ისეთი კომბინაციების აღმოჩენა, რომლებიც პარკინსონის განვითარების რისკთან იყო დაკავშირებული. კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ ასეთი ანალიზი დაავადების პროგნოზირებას სიმპტომების გამოვლენამდე რამდენიმე წლით ადრე შეძლებს.
კვლევის ავტორების შეფასებით, მსგავსი ტექნოლოგიები მომავალში შესაძლოა მნიშვნელოვან ინსტრუმენტად იქცეს ნეიროდეგენერაციული დაავადებების ადრეული დიაგნოსტიკისთვის.
სტატისტიკა და მტკიცებულებები
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, მსოფლიოში პარკინსონის დაავადებით დაახლოებით 10 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს [4]. ბოლო ათწლეულებში დაავადების გავრცელება მნიშვნელოვნად გაიზარდა, რაც ნაწილობრივ მოსახლეობის დაბერებით აიხსნება.
გლობალური კვლევები მიუთითებს, რომ პარკინსონის დაავადების გავრცელება 1990 წლიდან თითქმის გაორმაგდა [5]. ამ ტენდენციამ მეცნიერები კიდევ უფრო დაარწმუნა, რომ დაავადების ადრეული გამოვლენის მეთოდები კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
გეტინგენის უნივერსიტეტის კვლევის ფარგლებში ხელოვნური ინტელექტის მოდელმა მაღალი სიზუსტე აჩვენა. კვლევაში მონაწილე 16 პაციენტიდან შვიდს რამდენიმე წლის შემდეგ პარკინსონის დაავადება განუვითარდა და ალგორითმმა მათი პროგნოზირება წინასწარ შეძლო [1].
მიუხედავად იმისა, რომ კვლევა შედარებით მცირე ჯგუფზე ჩატარდა, შედეგები მნიშვნელოვან საფუძველს ქმნის უფრო ფართომასშტაბიანი კვლევებისთვის.
საერთაშორისო გამოცდილება
პარკინსონის დაავადების ადრეული დიაგნოსტიკის მიმართულებით აქტიურად მუშაობენ მსოფლიოს წამყვანი სამეცნიერო ცენტრები. ამერიკის ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტი, ევროპის ნევროლოგიური კვლევითი ქსელები და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციები სხვადასხვა ბიომარკერის აღმოჩენაზე მუშაობენ.
მსგავსი კვლევები რეგულარულად ქვეყნდება ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალებში, მათ შორის „Nature Communications“, „The Lancet Neurology“ და „BMJ“-ში. მეცნიერები თანხმდებიან, რომ ბიომარკერებზე დაფუძნებული დიაგნოსტიკა შეიძლება გახდეს ნეიროდეგენერაციული დაავადებების კვლევის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება [6].
ამასთან, საერთაშორისო სამედიცინო საზოგადოება განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს მონაცემთა ანალიზის თანამედროვე მეთოდებს, რადგან ისინი საშუალებას იძლევა რთული ბიოლოგიური მონაცემები უფრო ეფექტურად დამუშავდეს.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში ნეიროდეგენერაციული დაავადებების დიაგნოსტიკა ძირითადად კლინიკურ ნიშნებსა და ნევროლოგიურ შეფასებაზეა დაფუძნებული. ადრეული ბიომარკერული დიაგნოსტიკის მეთოდები ჯერ კიდევ ფართოდ ხელმისაწვდომი არ არის.
ამიტომ საერთაშორისო კვლევების შედეგები მნიშვნელოვანი შესაძლებლობაა ქვეყნის სამედიცინო სფეროსთვისაც. ახალი დიაგნოსტიკური ტექნოლოგიების დანერგვა ხელს შეუწყობს დაავადებების უფრო ადრეულ გამოვლენას და მკურნალობის ეფექტიანობის ზრდას.
საქართველოში სამეცნიერო კვლევებისა და სამედიცინო ცოდნის გავრცელებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს აკადემიური სივრცე https://www.gmj.ge, სადაც ქვეყნდება თანამედროვე სამედიცინო კვლევები.
ასევე მნიშვნელოვანია სამედიცინო ტექნოლოგიების ხარისხის კონტროლი და უსაფრთხოების სტანდარტები, რაც დაკავშირებულია სერტიფიკაციის სისტემებთან, მათ შორის https://www.certificate.ge.
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საკითხებზე ინფორმაციის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი რესურსია ასევე https://www.sheniekimi.ge და https://www.publichealth.ge, რომლებიც სამედიცინო თემებზე მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ ინფორმაციას ავრცელებენ.
მითები და რეალობა
მითი: პარკინსონის დაავადება მხოლოდ ხანდაზმულ ასაკში იწყება.
რეალობა: მიუხედავად იმისა, რომ დაავადება უფრო ხშირია ხანდაზმულ ასაკში, პათოლოგიური პროცესები შეიძლება ათწლეულებით ადრე დაიწყოს.
მითი: პარკინსონის დაავადების თავიდან აცილება შეუძლებელია.
რეალობა: თანამედროვე კვლევები მიუთითებს, რომ ადრეული დიაგნოსტიკა შესაძლოა მნიშვნელოვანი იყოს დაავადების პროგრესის შენელებისთვის.
მითი: პარკინსონის დიაგნოზი მხოლოდ მოძრაობის პრობლემების საფუძველზე ისმება.
რეალობა: მეცნიერები აქტიურად მუშაობენ ბიომარკერებზე დაფუძნებული დიაგნოსტიკის განვითარებაზე.
ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)
რა არის პარკინსონის დაავადება?
პარკინსონის დაავადება არის ნეიროდეგენერაციული დარღვევა, რომელიც აზიანებს მოძრაობის კონტროლს და დაკავშირებულია ტვინის დოპამინის გამომყოფი ნეირონების დაზიანებასთან.
რატომ არის მნიშვნელოვანი დაავადების ადრეული აღმოჩენა?
ადრეული დიაგნოსტიკა ექიმებს საშუალებას აძლევს დაიწყონ მკურნალობა იმ ეტაპზე, როდესაც ტვინის დაზიანება ჯერ კიდევ შეზღუდულია.
რა როლს ასრულებს სისხლის ტესტი?
სისხლის ანალიზით შესაძლებელია ბიომარკერების აღმოჩენა, რომლებიც დაავადების განვითარების ადრეულ ნიშნებს ასახავს.
როდის შეიძლება გახდეს ახალი ტესტი ფართოდ ხელმისაწვდომი?
კვლევის ავტორების შეფასებით, ტესტის კლინიკური შემოწმება შესაძლოა დაახლოებით 18–20 თვის განმავლობაში გაგრძელდეს.
დასკვნა — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პერსპექტივით
პარკინსონის დაავადების ადრეული დიაგნოსტიკის შესაძლებლობა თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მიმართულებაა. ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ სისხლის ბიომარკერებისა და ხელოვნური ინტელექტის კომბინაცია შეიძლება გახდეს ეფექტიანი ინსტრუმენტი დაავადების პროგნოზირებისთვის.
თუ მსგავსი ტექნოლოგიები ფართოდ დაინერგება, შესაძლებელი იქნება პაციენტების უფრო ადრეული გამოვლენა და მკურნალობის დაწყება დაავადების პროგრესის ადრეულ ეტაპზე.
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის თვალსაზრისით, ეს ნიშნავს უფრო ეფექტიან პრევენციას, უკეთეს სამედიცინო მართვას და ნეიროდეგენერაციული დაავადებების ტვირთის შემცირების შესაძლებლობას.
წყაროები
- Mielke K, et al. Blood-based biomarkers and artificial intelligence predict Parkinson’s disease. Nature Communications. Available from: https://www.nature.com/articles/s41467
- Dauer W, Przedborski S. Parkinson’s disease: mechanisms and models. Neuron. Available from: https://www.sciencedirect.com
- Postuma RB, et al. Idiopathic REM sleep behavior disorder and neurodegeneration. The Lancet Neurology. Available from: https://www.thelancet.com
- World Health Organization. Parkinson disease. Available from: https://www.who.int
- Global Burden of Disease Study. Parkinson’s disease epidemiology. Available from: https://www.thelancet.com
- National Institutes of Health. Parkinson’s disease research overview. Available from: https://www.nih.gov
„ამ ეტაპზე ვითარება კონტროლს ექვემდებარება და ამ მედიკამენტების ფონზე წნევის შენარჩუნება ხერხდება“-ვახტანგ კალოიანი პატრიარქის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე
ვითარება რთულია, იმყოფება რამდენიმე მედიკამენტზე მისი გულის მუშაობის და წნევის შესანარჩუნებლად, – განაცხადა რეანიმატოლოგმა, „ნიუ ჰოსპიტალის“ კრიტიკული მედიცინის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა ვახტანგ კალოიანმა პატრიარქის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე საუბრისას.
მისივე თქმით, სისხლდენა გაჩერებულია და ამ ეტაპზე ვითარება კონტროლს ექვემდებარება.
„სისხლდენა გაჩერებულია. ამ ეტაპზე ვითარება კონტროლს ექვემდებარება და ამ მედიკამენტების ფონზე წნევის შენარჩუნება ხერხდება“, – აღნიშნა ვახტანგ კალოიანმა.
ჯანმრთელობის პრობლემების გამო, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე ამჟამად კავკასიის მედიცინის ცენტრში ექიმების მეთვალყურეობის ქვეშ იმყოფება. უწმინდესის მდგომარეობა წუხელ დამძიმდა.
უწმინდესის მდგომარეობა წუხელ დამძიმდა. ჯანდაცვის მინისტრისა და ექიმების ინფორმაციით, მას გამოკვლევები და ყველა საჭირო სამედიცინო პროცედურა ჩაუტარდა.
პატრიარქის მდგომარეობა ამჟამად სტაბილური თუმცა საყურადღებო რჩება. ადგილზე იმყოფება სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსიც.
„ექიმების მხრიდან ყველაფერი გაკეთდა საიმისოდ, რათა რაც შეიძლება მეტად ყოფილიყო უზრუნველყოფილი პაციენტის უსაფრთხოება. ასაკის და ყველა ფაქტორის გათვალისწინებით, ვითარება მარტივი არ არის. ამჟამად პაციენტი იმყოფება ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში და მიმდინარეობს დაკვირვებაც და ყველა საჭირო ღონისძიების გატარებაც საიმისოდ, რომ რაც შეიძლება სწრაფად იყოს უზრუნველყოფილი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ყველა პარამეტრი. რა თქმა უნდა დაკვირვება გაგრძელდება“, – განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა, მიხეილ სარჯველაძემ.
„პაციენტი შემოყვანილია კუჭიდან მასიური სისხლდენით. მას ჩაუტარდა შესაბამისი სამკურნალო დიაგნოსტიკური პროცედურები. მოთავსებულია კრიტიკული რეანიმაციის დეპარტამენტში. მდგომარეობა საყურადღებოა, ჰემოდინამიკა არასტაბილურია“, – განაცხადა კავკასიის მედიცინის ცენტრის ხელმძღვანელმა.
სისხლის დაწესებულებათა სისტემაში სახელმწიფო წარმოდგენილი იქნება ერთი ცენტრალური სისხლის დაწესებულებით, რომელმაც ქვეყნის მასშტაბით სრულად უნდა უზრუნველყოს რეციპიენტებისა და სამედიცინო დაწესებულებებისთვის მაღალი სტანდარტის სისხლისა და მისი კომპონენტების შეუფერხებელი ხელმისაწვდომობა
ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის სხდომაზე პირველი მოსმენით, დაჩქარებული წესით განიხილეს „ადამიანის სისხლისა და მისი კომპონენტების ხარისხისა და უსაფრთხოების შესახებ“ კანონპროექტი, თანმდევ საკითხებთან ერთად..
კანონპროექტთა პაკეტი სხდომაზე ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილემ ირინა წაქაძემ წარადგინა.
საქართველოს მთავრობის საკანონმდებლო ინიციატივის თანახმად, სისხლის დაწესებულებათა სისტემაში სახელმწიფო წარმოდგენილი იქნება ერთი ცენტრალური სისხლის დაწესებულებით, რომელმაც ქვეყნის მასშტაბით სრულად უნდა უზრუნველყოს რეციპიენტებისა და სამედიცინო დაწესებულებებისთვის მაღალი სტანდარტის სისხლისა და მისი კომპონენტების შეუფერხებელი ხელმისაწვდომობა, სისხლსა და მის კომპონენტებზე, როგორც სტრატეგიული მნიშვნელობის პროდუქტებზე ქვეყნის მოთხოვნილების განსაზღვრა და მის დასაკმაყოფილებლად უსაფრთხო/სტრატეგიული მარაგების შექმნა და მართვა.
როგორც მომხსენებელმა განმარტა, 2022 წელს მიღებული კანონის თანახმად, სახელმწიფოს უნდა დაეფუძნებინა ცენტრალური სისხლის დაწესებულება და სწორედ ამ მოდელით უნდა გაგრძელებულიყო სისხლის დაწესებულებების ფუნქციონირება, თუმცა, მისივე განმარტებით, ეს კანონი პირდაპირ პასუხს არ იძლევა საკითხზე, თუ რა ბედი ეწევა ამ დრომდე მოქმედ სისხლის იმ 23 დაწესებულებას, რომლებიც ჩვეულებრივ ფლობენ საწარმო ტრანსფუზიოლოგიური საქმიანობის ლიცენზიას და მოქმედი კანონმდებლობის ფარგლებში ოპერირებენ.
„იმის გათვალისწინებით, რომ ახლადშექმნილი ცენტრალური სისხლის დაწესებულება ფუნქციონერების სასტარტო ეტაპზეა და მას არ აქვს ის სათანადო ტექნიკური აღჭურვილობა, ასევე არ ჰყავს პერსონალის ის ოდენობა, რომლის მეშვეობითაც შეძლებდა მთელი ქვეყნის მასშტაბით სისხლის მარაგების მართვას, საჭირო ოდენობის სისხლითა და მისი კომპონენტებით ქვეყნის უზრუნველყოფას, ამიტომ, აუცილებელია, საშუალება მივცეთ, რომ დანარჩენმა დაწესებულებებმა ფუნქციონირება გააგრძელონ“, – განაცხადა ირინა წაქაძემ.
კანონპროექტის თანახმად, 2026 წლის 1 აპრილისთვის მოქმედი სისხლის დაწესებულებები მომავალშიც შეძლებენ ფუნქციონირების გაგრძელებას. თუმცა, როგორც მომხსენებელმა განმარტა, ისინი ვალდებული იქნებიან ეტაპობრივად, ზედმიწევნით დააკმაყოფილონ ახალი კანონმდებლობის და ახალი სალიცენზიო პირობები.
სტაციონალური დაწესებულებების სტრუქტურულ ერთეულებს, რომლებიც სისხლის დაწესებულების ფუნქციას ასრულებდნენ, 2026 წლის 1 ივნისამდე მიეცემათ ვადა, რათა სტაციონალურ დაწესებულებას გამოეყონ და დარეგისტრირდნენ არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირებად, აიღონ საწარმოო ტრანსფუზიოლოგიური საქმიანობის ლიცენზია და ამგვარად განახორციელონ ოპერირება.
მომხსენებლის ინფორმაციით, 2026 წლის 1 აპრილიდან ახალ სუბიექტებზე საწარმოო ტრანსფუზიოლოგიური საქმიანობის ლიცენზია აღარ გაიცემა.
როგორც ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილემ აღნიშნა, მოქმედი კანონის შესაბამისად, 1 აპრილიდან უანგარო დონაციის პრინციპი უნდა ამოქმედდეს, რისთვისაც ქვეყანა მზად არ არის, რადგან უანგარო დონაციის წილი 45-50%-მდეა, დანარჩენი კი ისევ ფასიანი და ნათესაური დონაციაა. მისი თქმით, თუ კანონი 2022 წელს მიღებული ნორმებით ამოქმედდება, მაშინ შესაძლოა, ჰოსპიტალურ სექტორში პაციენტის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის ძალიან მნიშვნელოვანი სერვისების მიწოდებას შეექმნას საფრთხე.
შესაბამისად, მთავრობის შეთავაზებაა, დონაციის პრინციპებზე გადასვლა მოხდეს ეტაპობრივად – 2030 წლის 1 აპრილამდე, რათა შესაძლებელი გახდეს 100%-იანი შედეგის მიღწევა.
ცვლილება შედის „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ კანონშიც, რომელიც
ცენტრალური სისხლის დაწესებულების გათავისუფლებას გულისხმობს საწარმოო ტრანსფუზიოლოგიური ლიცენზიის და სისხლის პლაზმის ექსპორტის ლიცენზიის აღებისგან.
„2030 წლამდე გარდამავალი პერიოდის დაწესება საკმარისი იქნება იმისთვის, რომ სრულად გადავიდეთ უანგარო დონაციაზე. მნიშვნელოვანია საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება. საკანონმდებლო ორგანოში წელიწადში 2-ჯერ ვატარებთ უანგარო დონაციის აქციას, რითაც მაგალითს ვაძლევთ ჩვენს თანამემემულეებს. უანგარო დონაცია ჩვენი ქვეყნის თითოეული მოქალაქის ვალდებულებაა“, – განაცხადა ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ზაზა ლომინაძემ.
კომიტეტის წევრებმა მხარი დაუჭირეს მთავრობის მიერ პირველი მოსმენისთვის წარმოდგენილ საკანონმდებლო პაკეტს.
ცისტოსკოპია – საინფორმაციო ბუკლეტი (სამედიცინო პროცედურები)
ცისტოსკოპია – საინფორმაციო ბუკლეტი (სამედიცინო პროცედურები)
ცისტოსკოპია დიაგნოსტიკური პროცედურაა, რომელიც გამოიყენება შარდის ბუშტისა და შარდსასქესო სისტემის შესასწავლად. ამ პროცედურის დროს, ექიმი იყენებს პატარა კამერითა ღჭურვილ მოქნილ მილს (ცისტოსკოპს) შარდის ბუშტისა და შარდსასქესო გზების შესამოწმებლად, რათა აღმოაჩინოს ინფექციები, სიმსივნეები ან სხვა პრობლემები. ეს ბუკლეტი მოგაწვდით ინფორმაციას, როგორ უნდა მოემზადოთ ცისტოსკოპიისთვის და რას უნდა ელოდოთ პროცედურის დროს და მის შემდეგ.
რა არის ცისტოსკოპია და რისთვის გამოიყენება?
1. ცისტოსკოპიის ფუნქციონირება
• როგორ ხდება? – ცისტოსკოპი არის პატარა კამერით აღჭურვილი მოქნილი მილი, რომელიც შეჰყავთ შარდსასქესო გზაში, შარდის ბუშტისა და შარდსასქესო სისტემის შემდგომი შესწავლისთვის. პროცედურის დროს, ექიმი აკვირდება ბუშტის შიდა კედლებს და ეძებს პათოლოგიებს, როგორიცაა ინფექციები, შეშუპებები ან სიმსივნეები.
2. რისთვის გამოიყენება?
• დიაგნოზის დასმა – ცისტოსკოპია გამოიყენება შარდის ბუშტისა და შარდსასქესო გზების ინფექციების, სიმსივნეების ან სხვა ანომალიების გამოსავლენად.
• შარდსადენების პრობლემები – ეს პროცედურა ასევე გამოიყენება შარდის ნაკადის პრობლემების გამოსაკვლევად, რაც შეიძლება გამოწვეული იყოს შარდსასქესო სისტემის დეფორმაციებით ან დაბლოკვით.
როგორ მოვემზადოთ ცისტოსკოპიისთვის?
1. ანესთეზიის მეთოდები
• რას უნდა მოელოდოთ? – პროცედურის დაწყებამდე, ექიმი აგიხსნით ანესთეზიის ვარიანტებს. უმეტეს შემთხვევაში, გამოიყენება ადგილობრივი ანესთეზია, რაც გულისხმობს, რომ შარდსასქესო გზაში გამოიყენებენ სპეციალურ გელს, რომელიც გააყუჩებს კონკრეტულ უბანს. ზოგიერთი პაციენტისთვის კი სედაცია ან ზოგადი ანესთეზია შეიძლება იყოს საჭირო, განსაკუთრებით მაშინ, თუ პროცედურა მოიცავს ბიოფსიას ან სხვა სამედიცინო ჩარევას.
2. მომზადების ინსტრუქციები
• შარდის გამოთავისუფლება – ჩვეულებრივ, პროცედურის წინ არ არის საჭირო განსაკუთრებული მომზადება, თუმცა ექიმმა შეიძლება გთხოვოთ, რომ პროცედურის დაწყებამდე დაცალოთ შარდი. თუ მიიღებთ ზოგად ანესთეზიას, შესაძლოა დაგჭირდეთ დიეტა პროცედურის წინ.
რას უნდა ველოდოთ ცისტოსკოპიის დროს?
1. პროცედურის მიმდინარეობა
• როგორ ტარდება პროცედურა? – ცისტოსკოპიის დროს, თქვენ იწვებით კომფორტულად და ცისტოსკოპს ნაზად შეიყვანენ შარდსასქესო გზაში. კამერის საშუალებით, ექიმი მონიტორზე აკვირდება შარდის ბუშტს და შარდსასქესო სისტემას.
2. პროცედურის ხანგრძლივობა
• დროის ხანგრძლივობა – ცისტოსკოპიის პროცედურა, ჩვეულებრივ, 10-20 წუთი გრძელდება. თუ საჭირო გახდება დამატებითი ჩარევა ან ბიოფსია, პროცედურის დრო შეიძლება ოდნავ გაიზარდოს.
3. რას იგრძნობთ?
• დისკომფორტი – პროცედურის დროს შეიძლება იგრძნოთ მსუბუქი წნევა ან შარდვის შეგრძნება. ანესთეზიის დახმარებით, პაციენტთა უმეტესობას არ ექნება ტკივილი, თუმცა მცირეოდენი დისკომფორტი ან წვა შესაძლებელია.
გაჯანსაღება და შედეგების მიღება
1. რეკომენდაციები აღდგენის შემდეგ
• რა უნდა ელოდოთ? – პროცედურის შემდეგ, შესაძლოა იგრძნოთ მცირე წვა შარდვის დროს ან სისხლის მცირე ნიშანი შარდში, რაც ჩვეულებრივ გაქრება რამდენიმე საათში ან დღეში. მნიშვნელოვანია, რომ ბევრი წყალი დალიოთ, რათა საშარდე სისტემა გაიწმინდოს და დისკომფორტი შემცირდეს.
2. შედეგების მიღება
• როდის მივიღებთ შედეგებს? – თუ ცისტოსკოპიის დროს არ არის საჭირო ბიოფსია, შესაძლოა ექიმმა იმავე დღეს განიხილოს შედეგები. თუ ბიოფსიის აღება აუცილებელი გახდა, ანალიზის შედეგები რამდენიმე დღეში მზად იქნება.
3. შემდგომი მოქმედებები
• მკურნალობა და დაკვირვება – ცისტოსკოპიის შედეგებიდან გამომდინარე, ექიმი დაგეხმარებათ მომდევნო ნაბიჯების დაგეგმვაში. ეს შეიძლება მოიცავდეს დამატებით ტესტებს, მედიკამენტებს ან მკურნალობის სხვა მეთოდებს.
დასკვნა
ცისტოსკოპია არის უსაფრთხო და ეფექტური პროცედურა, რომელიც ეხმარება შარდის ბუშტისა დაშარდსასქესო სისტემის პრობლემების დიაგნოსტიკაში. პროცედურის წინ მომზადება და ექიმის მითითებების დაცვა უზრუნველყოფს კომფორტულ და წარმატებულ გამოკვლევას. თუ გაქვთ რაიმე შეკითხვა ან შიში, მიმართეთ თქვენს ექიმს.
გამოყენების ინსტრუქცია: დააკლიკეთ ბმულს PDF ფაილისთვის. ფაილი A4 ფორმატშია და მარტივად დაიბეჭდება ფერად პრინტერზე. ამობეჭდეთ და განათავსეთ თქვენს დაწესებულებაში. სურვილის შემთხვევაში, დაამატეთ თქვენი ლოგო. გამოყენება არის სრულიად უფასო.
მნიშვნელოვანი შენიშვნა: მასალა განკუთვნილია საგანმანათლებლო მიზნებისთვის და არ ცვლის პროფესიონალურ სამედიცინო რჩევას.
მომზადებულია: “საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის” მიერ “საქართველოს პაციენტთა საბჭოს ინიციატივის” ფარგლებში.
მიხეილ სარჯველაძე: კონსილიუმზე შეფასდა პატრიარქის მიმდინარე მკურნალობის ეფექტიანობა და პერსპექტიულობა. ითქვა, რომ მკურნალობა მიმდინარეობს სწორედ ისე, როგორც უნდა მიმდინარეობდეს
ჯანდაცვის მინისტრის, მიხეილ სარჯველაძის განცხადებით, კონსილიუმზე გაანალიზდა პატრიარქის არსებული კლინიკური მდგომარეობა. ჯანდაცვის მინისტრმა აღნიშნა, რომ ამ ეტაპზე პროცესებზე დინამიკაში დაკვირვება არის მნიშვნელოვანი და ძალიან ბერია რამ ილია მეორის ორგანიზმზეა დამოკიდებული.
„შეფასდა მიმდინარე მკურნალობის ეფექტიანობა და პერსპექტიულობა. ითქვა, რომ მკურნალობა მიმდინარეობს სწორედ ისე, როგორც უნდა მიმდინარეობდეს. სხვა ალტერნატივა ამ წუთას რეალურად არ არსებობს. თავს შევიკავებ რაიმე ფორმულირებების მოძებნისგან. რა თქმა უნდა, ყველანი უკმაყოფილონი ვართ არსებული მდგომარეობით, ყველას გვაქვს მეტისა და უკეთესის მოლოდინი და სურვილი. ამისთვის უნდა გავაკეთოთ უკლებლივ ყველაფერი. სხვას არაფერს ამაზე მეტად მნიშვნელობა არ აქვს“, – განაცხადა მინისტრმა.
სარჯველაძემ ასევე განაცხადა, რომ მისი პასუხისმგებლობაა, პატრიარქის მკურნალობის პროცესს არაფერი დააკლდეს.
ჯანმრთელობის პრობლემების გამო, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე ამჟამად კავკასიის მედიცინის ცენტრში ექიმების მეთვალყურეობის ქვეშ იმყოფება. უწმინდესის მდგომარეობა წუხელ დამძიმდა.
სოფიო ასპანიძე პატრიარქზე: პაციენტის მდგომარეობა რჩება კვლავ მძიმე, საყურადღებო, მიმდინარეობს მულტიდისციპლინური მართვა
პაციენტის მდგომარეობა რჩება კვლავ მძიმე, საყურადღებო, მიმდინარეობს მულტიდისციპლინური მართვა, – ამის შესახებ პატრიარქის ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით ჟურნალისტებთან საუბრისას „კავკასიის მედიცინის ცენტრის“ დირექტორმა სოფიო ასპანიძემ განაცხადა.
მისი თქმით, ამავდროულად შეიკრიბა კონსილიუმი, რომელმაც გააერთიანა ქვეყნის წამყვანი რეანიმატოლოგები.
„პაციენტის მდგომარეობა რჩება კვლავ მძიმე, საყურადღებო. მიმდინარეობს მულტიდისციპლინური მართვა. როგორც მოგეხსენებათ, ამავდროულად შეიკრიბა კონსილიუმი, რომელმაც გააერთიანა ჩვენი ქვეყნის წამყვანი რეანიმატოლოგები. ფაქტობრივად, შეჯერდა და თანხმდებიან, რომ ამ ეტაპზე მიმდინარე ყველა სამკურნალო ღონისძიება არის ადეკვატური. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ერთობლივი ძალისხმევით მოვახდინოთ დაკვირვება შემდგომ უკვე ყველა პარამეტრის და მაქსიმალურად, შეთანხმებულად ვიაროთ პატრიარქის ჯანმრთელობის მართვის საკითხებში“, – აღნიშნა მან.
