ოთხშაბათი, მაისი 13, 2026

საქართველოში მიმდინარეობს უხმაურო, მაგრამ სასტიკი ომი – ონკოლოგიური დაავადებების ომი

გრიპის ლეტალური შემთხვევები საქართველოში – როგორ ავიცილოთ თავიდან?
გიორგი ფხაკაძე

ომი დიდი ხანია დაწყებულია…

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის განცხადებით, საქართველოში მიმდინარეობს უხმაურო, მაგრამ სასტიკი ომი – ონკოლოგიური დაავადებების ომი

არა იარაღით – არამედ სიმსივნით, ტკივილით და ტოქსინებით.
საქართველოში მიმდინარეობს უხმაურო, მაგრამ სასტიკი ომი – ონკოლოგიური დაავადებების ომი. და ახლა აფლატოქსინი შესაძლოა გახდეს ის ბოლო წვეთი, რომელიც წლებია ივსება. მაგრამ, როგორც ყოველთვის, მალე ყველა გადაირთვება სხვა თემებზე…
ქვეყანა დუმს, ექსპერტები – ლექციებს კითხულობენ.
ახლა ლექციების დრო არ არის. ახლა ქმედების დროა!
სიჩუმის ფუფუნება აღარ გვაქვს:
– ჰაერი დაბინძურებულია
– წყალი საეჭვოა
– საკვები სავსეა ტოქსინებით
და ჩვენი სხეული ყოველდღე იწამლება.
ისტორიას არ ახსოვს იმდენი სიმსივნე, რაც დღეს ფიქსირდება.
ჯანდაცვის სისტემა უნდა გადაიხედოს – დაუყოვნებლივ.
თუ დღეს არ ვიმოქმედებთ – ხვალ უკვე გვიანი იქნება,“ – ამბობს გიორგი ფხაკაძე

ონკოლოგის საგანგაშო განცხადება

ონკოლოგის საგანგაშო განცხადება – „აფლატოქსინები, განსაკუთრებით B1 ფორმა, მიჩნეულია ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ ბუნებრივ კანცეროგენად”
#post_seo_title

ცნო­ბი­ლი ექი­მი ონ­კო­ლო­გი და გე­ნე­ტი­კო­სი ალექ­სან­დრე თა­ვარ­თქი­ლა­ძე, ძრო­ხის რძის ვარ­გი­სი­ა­ნო­ბას­თან ატე­ხილ სკან­დალს ეხ­მა­უ­რე­ბა. შე­გახ­სე­ნებთ, რომ გუ­შინ, სურ­სა­თის ეროვ­ნულ­მა სა­ა­გენ­ტომ ინ­ფორ­მა­ცია გა­ავ­რცე­ლა, რომ­ლის თა­ნახ­მა­დაც იმ­პორ­ტი­რე­ბუ­ლი რძის 5 ნი­მუშ­ში აფ­ლა­ტოქ­სინ M1-ის გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი ოდე­ნო­ბა და­ფიქ­სირ­და.

სურ­სა­თის ეროვ­ნუ­ლი სა­ა­გენ­ტოს ცნო­ბით, აღ­ნიშ­ნუ­ლი პრო­დუქ­ტის ბაზ­რი­დან ამო­ღე­ბა და და­ლუქ­ვა მიმ­დი­ნა­რე­ობს. აფ­ლა­ტოქ­სი­ნე­ბის გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი რა­ო­დე­ნო­ბა “სოფ­ლის ნო­ბა­თის” რძის ნი­მუ­შებ­ში გა­მოვ­ლინ­და.

ალექ­სან­დრე თა­ვარ­თქი­ლა­ძე:

ძა­ლი­ან რთუ­ლია როცა ვის­მენთ, რომ ყო­ველ­დღი­უ­რი მოხ­მა­რე­ბის საკ­ვებ პრო­დუქ­ტებ­ში არის ნა­პოვ­ნი ისე­თი კან­ცე­რო­გე­ნი, რო­გო­რი­ცაა აფ­ლა­ტოქ­სი­ნი… თუმ­ცა მე, რო­გორც ონ­კო­ლო­გი და გე­ნე­ტი­კო­სი ვფიქ­რობ, რომ მო­ცე­მუ­ლი სა­კი­თხი კარ­გად/სწო­რად უნდა იქ­ნას შეს­წავ­ლი­ლი და არ უნდა მი­ვე­ცეთ უკი­დე­გა­ნო სტრესს, თუმ­ცა ვფიქ­რობ, სა­კი­თხი ნამ­დვი­ლად იმ­სა­ხუ­რებს გან­სა­კუთ­რე­ბულ ყუ­რა­დღე­ბას…

…ცუდი ის არის, რომ აქ მწვა­ვე მო­წამ­ვლა­ზე არ გვაქვს აქ­ცენ­ტი (რა­ზეც კონ­ცენ­ტრირ­დე­ბა ექ­სპერტთა უმ­რავ­ლე­სო­ბა)… რა შე­დე­გიც და­ი­დო არის ის, რომ ალფ­ლა­ტოქ­სი­ნის ეს დოზა ვერ გა­მო­იწ­ვევს მწვა­ვე მო­წამ­ვლას… მაგ­რამ… აფ­ლა­ტოქ­სი­ნი B1 და მისი მე­ტა­ბო­ლი­ტი აფ­ლა­ტოქ­სი­ნი M1 (რო­მე­ლიც რძე­ში გა­და­დის და სწო­რედ რძის პრო­დუქ­ტებ­ში გვხვდე­ბა), ხა­სი­ათ­დე­ბა კუ­მუ­ლა­ცი­უ­რი ანუ ორ­გა­ნიზ­მში დაგ­რო­ვე­ბი­თი და პა­რა­ლე­ლუ­რად აქ­ტი­უ­რი ბი­ო­ქი­მი­უ­რი მოქ­მე­დე­ბით.

რო­გორ ხდე­ბა დაგ­რო­ვე­ბა (კუ­მუ­ლა­ცია)?

– აფ­ლა­ტოქ­სი­ნი B1 ღვიძ­ლში მე­ტა­ბო­ლიზ­დე­ბა და გარ­და­იქ­მნე­ბა აქ­ტი­ურ მე­ტა­ბო­ლი­ტე­ბად, მათ შო­რის აფ­ლა­ტოქ­სი­ნი M1-დ, რო­მე­ლიც შემ­დეგ ხვდე­ბა რძე­სა და რძის პრო­დუქ­ტებ­ში. – ქრო­ნი­კუ­ლი მოხ­მა­რე­ბი­სას მცი­რე დო­ზე­ბიც კი თან­და­თა­ნო­ბით სხე­ულ­ში დაგ­რო­ვე­ბას იწ­ვევს, რაც და­ზი­ა­ნე­ბის რისკს ზრდის.

რა­ტომ და რო­გორ იზ­რდე­ბა კი­ბოს რის­კი ხან­გრძლი­ვი მოხ­მა­რე­ბი­სას?

აფ­ლა­ტოქ­სი­ნე­ბი, გან­სა­კუთ­რე­ბით B1 ფორ­მა, მიჩ­ნე­უ­ლია ერთ-ერთ ყვე­ლა­ზე ძლი­ერ ბუ­ნებ­რივ კან­ცე­რო­გე­ნად. ის ძი­რი­თა­დად ზრდის:

1. ღვიძ­ლის კი­ბოს (ჰე­პა­ტო­ცე­ლუ­ლუ­რი კარ­ცი­ნო­მა) გან­ვი­თა­რე­ბის რისკს.

2. DНA-ის და­ზი­ა­ნე­ბი­სა და გე­ნუ­რი მუ­ტა­ცი­ე­ბის ალ­ბა­თო­ბას, რა­მაც შე­საძ­ლოა სხვა სიმ­სივ­ნუ­რი პრო­ცე­სე­ბიც გა­მო­იწ­ვი­ოს.

რაც შე­ე­ხე­ბა აფ­ლა­ტოქ­სი­ნის M1 ფორ­მას

– აფ­ლა­ტოქ­სი­ნი M1, რო­მე­ლიც რძე­ში გა­და­დის, B1-თან შე­და­რე­ბით ნაკ­ლე­ბად, თუმ­ცა მა­ინც კან­ცე­რო­გე­ნუ­ლია და შე­უძ­ლია გა­მო­იწ­ვი­ოს ჯან­მრთე­ლო­ბის პრობ­ლე­მე­ბი, გან­სა­კუთ­რე­ბით ბავ­შვებ­ში და ქრო­ნი­კუ­ლად მომ­ხმა­რე­ბელ პი­რებ­ში.

– მუდ­მი­ვად მცი­რე რა­ო­დე­ნო­ბით აფ­ლა­ტოქ­სი­ნის შემ­ცვე­ლი რძის პრო­დუქ­ტე­ბის მი­ღე­ბა მნიშ­ვნე­ლოვ­ნად ზრდის ჯა­მურ რისკს.

ასე­ვე გა­ვით­ვა­ლის­წი­ნოთ, რომ…

აფ­ლა­ტოქ­სი­ნე­ბის არ­სე­ბო­ბის რის­კი მა­ღა­ლია კუს­ტა­რუ­ლად (სახ­ლის პი­რო­ბებ­ში, ტრა­დი­ცი­უ­ლი წე­სით) დამ­ზა­დე­ბულ ჩირ­სა და ჩა­ი­ში, გან­სა­კუთ­რე­ბით მა­შინ, რო­დე­საც პრო­დუქ­ტი ინა­ხე­ბა არას­წო­რად ან მო­უ­ხერ­ხე­ბელ პი­რო­ბებ­ში, სა­დაც ტე­ნი­ა­ნო­ბა და ტემ­პე­რა­ტუ­რა მა­ღა­ლია.

რა­ტომ წარ­მო­იქ­მნე­ბა აფ­ლა­ტოქ­სი­ნი კუს­ტა­რულ პრო­დუქ­ტებ­ში?

აფ­ლა­ტოქ­სი­ნი წარ­მო­იქ­მნე­ბა Aspergillus-ის ტი­პის სო­კო­ე­ბის (ძი­რი­თა­დად Aspergillus flavus და Aspergillus parasiticus) მოქ­მე­დე­ბის შე­დე­გად. მათი ზრდის­თვის ხელ­საყ­რე­ლი პი­რო­ბე­ბია:

• მა­ღა­ლი ტე­ნი­ა­ნო­ბა (70%-ზე მეტი)

• სით­ბო (20-40°C)

• ჰა­ე­რის ცირ­კუ­ლა­ცი­ის ნაკ­ლე­ბო­ბა და ზო­გა­დად მზა პრო­დუქ­ცი­ის შე­ნახ­ვის არა­ვენ­ტი­ლი­რე­ბუ­ლი სა­წყო­ბე­ბის არარ­სე­ბო­ბა

• არას­წო­რი ან არა­საკ­მა­რი­სი გა­მოშ­რო­ბა.აფ­ლა­ტოქ­სი­ნის რის­კის შემ­ცვე­ლი პრო­დუქ­ტე­ბია:

• ჩირი (გან­სა­კუთ­რე­ბით ლეღ­ვი, ქიშ­მი­ში, ქლი­ა­ვი, ატა­მი, ვაშ­ლი, გარ­გა­რი)

• ჩაი და მცე­ნა­რე­უ­ლი ნა­ყე­ნე­ბი, თუ ჩაის მცე­ნა­რე (ბა­ლა­ხე­უ­ლი, ყვა­ვი­ლე­ბი) ცუ­დად გაშ­რა ან ტე­ნი­ან, და­ხუ­რულ სივ­რცე­ში შე­ი­ნა­ხეს.

რო­გორ შე­ვამ­ცი­როთ რის­კი?

• შე­არ­ჩი­ეთ პრო­დუქ­ტი, რო­მე­ლიც კარ­გა­დაა გამ­შრა­ლი, არ არის ტე­ნი­ა­ნი, წე­ბო­ვა­ნი და არ გა­აჩ­ნია ობის ან უც­ნა­უ­რი სუ­ნის ნიშ­ნე­ბი.

• პრო­დუქ­ტი ინა­ხეთ მშრალ, გრილ და კარ­გად ვენ­ტი­ლი­რე­ბულ სივ­რცე­ში.

• რე­გუ­ლა­რუ­ლად შე­ა­მოწ­მეთ პრო­დუქ­ტე­ბი და მო­ი­შო­რეთ ნე­ბის­მი­ე­რი ობის ნიშ­ნის მქო­ნე ჩირი ან ჩაი.

• ას­პერ­გი­ლუს ფლა­ვუ­სი შე­იძ­ლე­ბა ზოგ­ჯერ ობის სა­ხით ვერ და­ვი­ნა­ხოთ და მა­გა­ლი­თად ვიგ­რძნოთ გემო… გან­სა­კუ­თე­ბით ცხე­ლი სას­მე­ლე­ბის მოხ­მა­რე­ბის დროს ის ორ­გა­ნიზ­მში ძა­ლი­ან კარ­გად შე­ი­წო­ვე­ბა და ნელ-ნელა გროვ­დე­ბა ორ­გა­ნიზ­მში ანუ კუ­მუ­ლირ­დე­ბა და აზი­ა­ნებს ჩვენს გე­ნებს და შემ­დეგ პო­ტენ­ცი­უ­რად ზრდის ქრო­ნი­კუ­ლი ან­თე­ბე­ბის და ავ­თვი­სე­ბი­ა­ნი სიმ­სივ­ნე­ე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის რის­კებს.

ამ­გვა­რად, კუს­ტა­რუ­ლად დამ­ზა­დე­ბულ ჩირ­სა და ჩა­ი­შიც აფ­ლა­ტოქ­სი­ნე­ბის რის­კი ნამ­დვი­ლად არ­სე­ბობს, გან­სა­კუთ­რე­ბით არას­წო­რი და­მუ­შა­ვე­ბი­სა და შე­ნახ­ვის პი­რო­ბებ­ში. ამი­ტომ, გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ყუ­რა­დღე­ბა მი­აქ­ცი­ეთ პრო­დუქ­ტის ხა­რისხსა და შე­ნახ­ვის წე­სებს.

ამი­ტომ უნდა გა­კონ­ტროლ­დეს ყვე­ლა ხსე­ნე­ბუ­ლი პრო­დუქ­ტი და არა მხო­ლოდ აფ­ლა­ტოქ­სი­ბენ­ზე არა­მედ სხვა გავ­რცე­ლე­ბულ კან­ცე­რო­გე­ნებ­ზეც:

1. აფ­ლა­ტოქ­სი­ნი B1• პრო­დუქ­ტე­ბი: მარ­ცვლე­უ­ლი, თხი­ლე­უ­ლი, ჩირი, ჩაი, სა­ნე­ლებ­ლე­ბი

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: ღვიძ­ლის კიბო

2. ნიტ­რო­ზა­მი­ნე­ბი (Nitrosamines)

• პრო­დუქ­ტე­ბი: და­მუ­შა­ვე­ბუ­ლი ხორ­ცი (ძეხ­ვი, სო­სი­სი, ლორი, ბე­კო­ნი)•

ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: კუ­ჭის, მსხვი­ლი ნაწ­ლა­ვის, საყ­ლა­პა­ვის კიბო

3. პო­ლი­ციკ­ლუ­რი არო­მა­ტუ­ლი ნახ­შირ­წყალ­ბა­დე­ბი (PAH)

• პრო­დუქ­ტე­ბი: გრილ­ზე ან ნახ­შირ­ზე შემ­წვა­რი ხორ­ცი, შე­ბო­ლი­ლი პრო­დუქ­ტე­ბი

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: კუ­ჭის, მსხვი­ლი ნაწ­ლა­ვის, ფილ­ტვის კიბო

4. ჰე­ტე­რო­ციკ­ლუ­რი ამი­ნე­ბი (HCAs)

• პრო­დუქ­ტე­ბი: მა­ღალ ტემ­პე­რა­ტუ­რა­ზე მომ­ზა­დე­ბუ­ლი ხორ­ცი (მწვა­დი, შემ­წვა­რი)

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: მსხვი­ლი ნაწ­ლა­ვის, პანკრე­ა­სის, პროს­ტა­ტის კიბო

5. აკ­რი­ლა­მი­დი

• პრო­დუქ­ტე­ბი: შემ­წვა­რი კარ­ტო­ფი­ლი, ჩიფ­სე­ბი, გა­მომ­ცხვა­რი პური, ტოს­ტე­ბი, ორ­ცხო­ბი­ლე­ბი

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: თირკმლის, საშ­ვი­ლოს­ნოს, საკ­ვერ­ცხის, პანკრე­ა­სის კიბო6. ალ­კოჰო­ლი (ეთა­ნო­ლი)

• პრო­დუქ­ტე­ბი: ალ­კოჰო­ლუ­რი სას­მე­ლე­ბი

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: ღვიძ­ლის, პი­რის ღრუს, საყ­ლა­პა­ვის, მკერ­დის, მსხვი­ლი ნაწ­ლა­ვის კიბო

7. ბენ­ზო­პი­რე­ნი

• პრო­დუქ­ტე­ბი: შე­ბო­ლი­ლი ხორ­ცი და თევ­ზი, ნახ­ში­რის ცე­ცხლზე მომ­ზა­დე­ბუ­ლი საკ­ვე­ბი

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: კუ­ჭის, საყ­ლა­პა­ვის, ფილ­ტვის კიბო

8. ფორ­მალ­დე­ჰი­დი

• პრო­დუქ­ტე­ბი: ცუ­დად შე­ნა­ხუ­ლი ზღვის პრო­დუქ­ტე­ბი, ზო­გი­ერ­თი კონ­სერ­ვი, და­ბალ­ხა­რის­ხი­ა­ნი ხორ­ცპ­რო­დუქ­ტი

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: ნა­ზო­ფა­რინ­გე­ა­ლუ­რი, კუ­ჭის კიბო, ლე­ი­კე­მია

9. დი­ოქ­სი­ნე­ბი

• პრო­დუქ­ტე­ბი: ცხი­მი­ა­ნი ხორ­ცი, თევ­ზი, რძის პრო­დუქ­ტე­ბი, კვერ­ცხი (და­ბინ­ძუ­რე­ბუ­ლი გა­რე­მოს შემ­თხვე­ვა­ში)

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: ღვიძ­ლის კიბო, ლიმ­ფო­მა, ფილ­ტვის, კა­ნის კიბო

10. ტრანს-ცხი­მე­ბი

• პრო­დუქ­ტე­ბი: მარ­გა­რი­ნი, გა­მომ­ცხვა­რი ტკბი­ლე­უ­ლი, ჩიფ­სე­ბი, სწრა­ფი კვე­ბის პრო­დუქ­ტე­ბი

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: მსხვი­ლი ნაწ­ლა­ვის, მკერ­დის, პროს­ტა­ტის კიბო

11. ხე­ლოვ­ნუ­რი და­მატ­კბობ­ლე­ბი (სა­ქა­რი­ნი, ას­პარ­ტა­მი)

• პრო­დუქ­ტე­ბი: გა­ზი­ა­ნი სას­მე­ლე­ბი, დი­ე­ტუ­რი პრო­დუქ­ტე­ბი, სა­ღე­ჭი რე­ზი­ნი

ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: სა­შარ­დე ბუშ­ტის კიბო, ლიმ­ფო­მე­ბი, ლე­ი­კე­მია

12. ბის­ფე­ნოლ A (BPA)

• პრო­დუქ­ტე­ბი: კონ­სერ­ვის ქი­ლე­ბი (ბის­ფე­ნო­ლით და­ფა­რუ­ლი), პლასტმა­სის ჭურ­ჭე­ლი, სასმლის ბოთ­ლე­ბი

• ასო­ცი­რე­ბუ­ლი სიმ­სივ­ნე: მკერ­დის, პროს­ტა­ტის, საკ­ვერ­ცხის, საშ­ვი­ლოს­ნოს სიმ­სივ­ნე­ე­ბი

ამი­ტომ სიმ­შვი­დი­სა და ჯან­მრთე­ლო­ბი­სათ­ვის სა­სურ­ვე­ლია პრო­დუქ­ტე­ბი კონ­ტროლ­დე­ბო­დეს სხვა გავ­რცე­ლე­ბულ კან­ცე­რო­გე­ნებ­ზეც…

რაც შე­ე­ხე­ბა აფ­ლა­ტოქ­სი­ნე­ბის, თუნ­დაც მი­ნი­მა­ლუ­რი, ქრო­ნი­კუ­ლი მოხ­მა­რე­ბა ნამ­დვი­ლად ზრდის ონ­კო­ლო­გი­უ­რი და­ა­ვა­დე­ბე­ბის რისკს

ამი­ტომ მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია პრო­დუქ­ტის ხა­რის­ხის კონ­ტრო­ლი და დაც­ვა უსაფრ­თხო­ე­ბის სტან­დარ­ტე­ბის მი­ხედ­ვით…

მე პი­რა­დად ამ სა­კი­თხმა ძა­ლი­ან ამა­ღელ­ვა, თუმ­ცა იმედს ვი­ტო­ვებ რომ ბევ­რად მეტ ინ­ფორ­მა­ცი­ას შე­ვაგ­რო­ვებ ამ მიმ­დი­ნა­რე სა­კი­თხებ­თან და­კავ­ში­რე­ბით და ჩემს მოკ­რძა­ლე­ბულ აზრს მო­გა­წო­დებთ, თა­ვი­სი რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბით.

„ბავშვებისთვის განკუთვნილ ლიტრ რძეში აფლატოქსინ M1-ის შემცველობა 0.025 მიკროგრამს არ უნდა აღემატებოდეს…“ – რა ინფორმაციას ავრცელებს დაავადებათა კონტროლის ცენტრის ხელმძღვანელი

„ბავშვებისთვის განკუთვნილ ლიტრ რძეში აფლატოქსინ M1-ის შემცველობა 0.025 მიკროგრამს არ უნდა აღემატებოდეს...“ - რა ინფორმაციას ავრცელებს დაავადებათა კონტროლის ცენტრის ხელმძღვანელი
#post_seo_title

„აფლატოქსინების ის რაოდენობა, რაც „სოფლის ნობათის“ რძის ნიმუშებში გამოვლინდა, მწვავე მოწამვლას ვერ გამოიწვევს. მათი მიღება, ხანგრძლივი დროით და დიდი დოზით უნდა გაგრძელდეს, რომ ღვიძლის, ან სხვა, რაიმე უფრო მძიმე დაავადება გამოიწვიოს. ამ რაოდენობაზე კი, რომელიც ბევრ განვითარებულ ქვეყანაში არსებულ დასაშვებზე ნაკლებია, ეს საშიშროება არ არსებობს“, – განაცხადა დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელმა პაატა იმნაძემ, ჯანდაცვის სამინისტროში გამართულ შეხვედრაზე.

ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ, ტოქსიკოლოგებსა და ექსპერტებთან შეხვედრა გამართა, რომელსაც ჯანდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე ირაკლი სასანია, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე აპოლონ კაკაბაძე და სურსათის ეროვნული სააგენტოს ხელმძღვანელი ზურაბ ჩეკურიშვილი ესწრებოდნენ.

როგორც პაატა იმნაძემ აღნიშნა, სხვადასხვა ქვეყანაში, აფლატოქსინების სხვადასხვა ნორმატივებია. მისივე განცხადებით, საქართველო ევროპული ნორმატივებით ხელმძღვანელობს, რომელიც ამერიკულზე 10-ჯერ მკაცრია.

შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ სურსათის ეროვნული სააგენტო გააგრძელებს უწყვეტ კონტროლს.

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილის განცხადებით, სურსათის ეროვნული სააგენტო, ყოველდღიურად, ასობით, სხვადასხვა დასახელების პროდუქტს ამოწმებს, რათა მოსახლეობისთვის, მხოლოდ უვნებელი პროდუქტი იყოს ხელმისაწვდომი.

კიბოს კვლევის საერთაშორისო ცენტრმა აფლატოქსინ B1-ი და M1-ი ერთ-ერთ ყველაზე სახიფათო კარცენოგენად ანუ სიმსივნის გამომწვევ ნივთიერებად დაასახელა. ევროკავშირის სურსათის უვნებლობის ორგანოს განცხადებით, საკვებში აფლატოქსინის გაჩენას ხელს უწყობს ისეთი ფაქტორები, როგორებიცაა – ტენიანობა და მაღალი ტემპერატურა, საკვების შენახვის პირობების დარღვევა, პროდუქტის დაზიანება, მოსავლის აღებისა და დამუშავების პროცესების არასწორად წარმართვა, დაბინძურებული ტექნიკისა და შესანახი კონტეინერების გამოყენება, ბიოლოგიური ფაქტორები. ევროკავშირის მიერ დადგენილი სტანდარტის მიხედვით, 1 ლიტრ რძეში აფლატოქსინ M1-ის შემცველობა 0.05 მიკროგრამს არ უნდა აღემატებოდეს. 1 მიკროგრამი უდრის ნოლ მთელ 1 მილიონ გრამს (0.000001). ჩვილებისა და ბავშვებისთვის განკუთვნილ 1 ლიტრ რძეში კი აფლატოქსინ M1-ის შემცველობა 0.025 მიკროგრამი უნდა იყოს.

გვავნებს თუ არა რძე, რომელიც ქათმის სკინტლით ნაკვებმა ძროხამ მოიწველა

გვავნებს თუ არა რძე, რომელიც ქათმის სკინტლით ნაკვებმა ძროხამ მოიწველა
#post_seo_title

სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ 3 აპრილს განცხადება გაავრცელა. მისი მიხედვით, სოფლის ნობათის რძის ხუთ ნიმუშში აფლატოქსინი M1 (AFM1) დასაშვებზე მაღალი დოზით დაფიქსირდა. გამოკვლეული პროდუქტებიდან (იხილეთ ჩამონათვალი) ერთი-ერთი საბავშვო რძე იყო.

აღნიშნული ინფორმაციის გავრცელების შემდეგ, საზოგადოებაში არაერთი კითხვის ნიშანი გაჩნდა. ამ ამბავს გამოეხმაურნენ სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლებიც.

სამედიცინო და კვლევითი მონაცემთა ბაზის, „საიენს დაირექთის“ (Science Direct) ინფორმაციით, აფლატოქსინი ერთ-ერთი ძლიერი ტოქსიკური ნივთიერებაა, რომელსაც ასპერგილუსის სახეობის ობის სოკოები გამოყოფენ.

აფლატოქსინი, შესაძლოა, შეგვხვდეს თხილში (განსაკუთრებით არაქისში, ნუშსა და ფისტაში), სიმინდში, ხორბალში, ბრინჯსა და სანელებლებში. აფლატოქსინები დროთა განმავლობაში, შესაძლოა, არასწორად შენახულ ჩაისა და სხვა ბალახეულშიც გაჩნდეს. ზოგადად, აფლატოქსინის ოთხი სახეობა არსებობს – B1, B2, G1 და G2. თუმცა, როდესაც ცხოველი აფლატოქსინით დაბინძურებულ საკვებს იღებს (მაგალითად ობიან მარცვლეულს) – მეტაბოლიზმის ანუ საკვების გადამუშავების შემდეგ, რძეში აფლატოქსინის კიდევ ერთი სახეობის M1-ის წარმოშობა ხდება.

კიბოს კვლევის საერთაშორისო ცენტრმა აფლატოქსინ B1-ი და M1-ი ერთ-ერთ ყველაზე სახიფათო კარცენოგენად ანუ სიმსივნის გამომწვევ ნივთიერებად დაასახელა. ევროკავშირის სურსათის უვნებლობის ორგანოს განცხადებით, საკვებში აფლატოქსინის გაჩენას ხელს უწყობს ისეთი ფაქტორები, როგორებიცაა – ტენიანობა და მაღალი ტემპერატურა, საკვების შენახვის პირობების დარღვევა, პროდუქტის დაზიანება, მოსავლის აღებისა და დამუშავების პროცესების არასწორად წარმართვა, დაბინძურებული ტექნიკისა და შესანახი კონტეინერების გამოყენება, ბიოლოგიური ფაქტორები. ევროკავშირის მიერ დადგენილი სტანდარტის მიხედვით, 1 ლიტრ რძეში აფლატოქსინ M1-ის შემცველობა 0.05 მიკროგრამს არ უნდა აღემატებოდეს. 1 მიკროგრამი უდრის ნოლ მთელ 1 მილიონ გრამს (0.000001). ჩვილებისა და ბავშვებისთვის განკუთვნილ 1 ლიტრ რძეში კი აფლატოქსინ M1-ის შემცველობა 0.025 მიკროგრამი უნდა იყოს.

ყველა სახელმწიფო ვალდებულია აკონტროლოს პროდუქცია და დასაშვებ ნორმაზე მეტის აღმოჩენის შემთხვევაში ის გაყიდვიდან დაუყოვნებლივ ამოიღოს. რატომ არის აფლატოქსინ M1-ი ჯანმრთელობისთვის საზიანო – როგორც უკვე აღვნიშნეთ, კიბოს საერთაშორისო ცენტრმა აფლატოქსინ M1-ი ერთ-ერთ ყველაზე სახიფათო კარცენოგენად ანუ სიმსივნის გამომწვევ ნივთიერებად აღიარა. აშშ-ს საკვებისა და წამლის ადმინისტრაციის განცხადებით, აფლატოქსინ M1-ის ჭარბი რაოდენობით მიღებამ, შესაძლოა, გამოიწვიოს ღვიძლისა და სხვა ორგანოების სიმსივნე. აფლატოქსინ M1-ი ასუსტებს იმუნურ სისტემას, რის შემდეგადაც ორგანიზმი ინფექციების მიმართ მოწყვლადი ხდება. ის განსაკუთრებით სახიფათოა ბავშვების, ხანდაზმულებისა და სუსტი იმუნური სისტემის მქონე ადამიანებისთვის. ორსულების ორგანიზმში აფლატოქსინ M1-ის დიდი რაოდენობით მოხვედრამ, შესაძლოა, ნაყოფის ზრდა-განვითარების პროცესი საგრძნობლად შეაფერხოს.

ასევე, აფლატოქსინ M1-ი, შესაძლოა, მოხვდეს დედის რძეშიც და ბავშვის ჯანმრთელობა სერიოზული რისკის ქვეშ დააყენოს. ორგანიზმში აფლატოქსინ M1- ის დიდი რაოდენობით მოხვედრის შედეგად, ვითარდება ისეთი სიმპტომები, როგორებიცაა, გულისრევა, კანისა და ლორწოვანი გარსების ყვითლად შეფერვა, ქავილი, მუცლის ტკივილი, შეშუპება, სისხლდენა, გარე გამღიზიანებლებზე რეაქციის უქონლობა და ა.შ. ასეთ დროს პაციენტის მკურნალობა სიმპტომების შესაბამისად ხდება. საერთაშორისო სამედიცინო ბიბლიოთეკის მიერ , სხვადასხვა დროს ჩატარებული კვლევების მიხედვით, თერმული დამუშავების შედეგად, რძეში აფლატოქსინ M1-ის სრულად (!!) გაუვნელობა არ ხდება. მარტივი სიტყვებით რომ ვთქვათ, რძის ადუღება მასში აფლატოქსინ M1-ს შემცველობას სრულად ვერ ანეიტრალებს.

ეს იმიტომ ხდება, რომ აფლატოქსინ M1-ი საკმაოდ მდგრადი ნივთიერებაა.

სამედიცინოს სფეროს წარმომადგენლების თქმით, მაღალი ტემპერატურისა და ტენიანობის დროს, აფლატოქსინის მწარმოებელი სოკოები სწრაფად მრავლდებიან. ამიტომ, მნიშვნელოვანია – მკაცრად იყოს გაკონტროლებული სასოფლო სამეურნეო პროდუქციის როგორც დარგვის, ასევე მოვლის, აღებისა და შენახვის პროცესი. რაც შეეხება საოჯახო პირობებს – საერთაშორისო ექსპერტები გირჩევენ მარცვლეული, თხილი, სიმინდი და მსგავსი პროდუქტები მშრალ და გრილ ადგილებში შეინახოთ და პერიოდულად აკონტროლოთ ისინი. ხოლო, ობის ან უჩვეულო სუნის გაჩენის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ გადაყაროთ.

სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ დღეს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ „სოფლის ნობათის“ რძის ნიმუშებში გამოვლინდა აფლატოქსინი და მოუწოდა მომხმარებლებს, არ გამოიყენონ აღნიშნული რძე. სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, „სოფლის ნობათის“ იმპორტირებული რძის ხუთი ნიმუშის ბაზრიდან ამოღება და დალუქვა მიმდინარეობს.

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

პაატა იმნაძე: „აფლატოქსინების ის რაოდენობა, რაც „სოფლის ნობათის“ რძის ნიმუშებში გამოვლინდა, მწვავე მოწამვლას ვერ გამოიწვევს“

„მიმდინარეობს აღნიშნული პროდუქციის ბაზრიდან ამოღება და დალუქვა“ - სესი მორიგ განცხადებას ავრცელებს
#post_seo_title

პაატა იმნაძე: „აფლატოქსინების ის რაოდენობა, რაც „სოფლის ნობათის“ რძის ნიმუშებში გამოვლინდა, მწვავე მოწამვლას ვერ გამოიწვევს“

„აფლატოქსინების ის რაოდენობა, რაც „სოფლის ნობათის“ რძის ნიმუშებში გამოვლინდა, მწვავე მოწამვლას ვერ გამოიწვევს. მათი მიღება, ხანგრძლივი დროით და დიდი დოზით უნდა გაგრძელდეს, რომ ღვიძლის, ან სხვა, რაიმე უფრო მძიმე დაავადება გამოიწვიოს. ამ რაოდენობაზე კი, რომელიც ბევრ განვითარებულ ქვეყანაში არსებულ დასაშვებზე ნაკლებია, ეს საშიშროება არ არსებობს“, – განაცხადა დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელმა პაატა იმნაძემ, ჯანდაცვის სამინისტროში გამართულ შეხვედრაზე.

ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ, ტოქსიკოლოგებსა და ექსპერტებთან შეხვედრა გამართა, რომელსაც ჯანდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე ირაკლი სასანია, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე აპოლონ კაკაბაძე და სურსათის ეროვნული სააგენტოს ხელმძღვანელი ზურაბ ჩეკურიშვილი ესწრებოდნენ.

როგორც პაატა იმნაძემ აღნიშნა, სხვადასხვა ქვეყანაში, აფლატოქსინების სხვადასხვა ნორმატივებია. მისივე განცხადებით, საქართველო ევროპული ნორმატივებით ხელმძღვანელობს, რომელიც ამერიკულზე 10-ჯერ მკაცრია.

შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ სურსათის ეროვნული სააგენტო გააგრძელებს უწყვეტ კონტროლს. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილის განცხადებით, სურსათის ეროვნული სააგენტო, ყოველდღიურად, ასობით, სხვადასხვა დასახელების პროდუქტს ამოწმებს, რათა მოსახლეობისთვის, მხოლოდ უვნებელი პროდუქტი იყოს ხელმისაწვდომი.

სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ დღეს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ „სოფლის ნობათის“ რძის ნიმუშებში გამოვლინდა აფლატოქსინი და მოუწოდა მომხმარებლებს, არ გამოიყენონ აღნიშნული რძე. სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, „სოფლის ნობათის“ იმპორტირებული რძის ხუთი ნიმუშის ბაზრიდან ამოღება და დალუქვა მიმდინარეობს.

 

„სოფლის ნობათი“ განცხადებას ავრცელებს

„სოფლის ნობათი“ განცხადებას ავრცელებს
#post_seo_title

კომპანია „სოფლის ნობათი“ განცხადებას ავრცელებს, რომელსაც უცვლელად გთავაზობთ:

„ჩვენთვის, PepsiCo-ში, არაფერია იმაზე უფრო მნიშვნელოვანი და პრიორიტეტული, ვიდრე ჩვენი მომხმარებლებისთვის უსაფრთხო და ხარისხიანი პროდუქციის მიწოდება. სწორედ ამიტომ, განცხადების გარეშე ვერ დავტოვებთ დღეს სურსათის ეროვნული სააგენტოდან მიღებულ ბრძანებას, რომლის მიხედვითაც გაყიდვიდან ვიღებთ ჩვენი პარტნიორების მიერ აზერბაიჯანში წარმოებული რძის მცირე პარტიას (UHT რძე).

გვინდა აღვნიშნოთ, რომ მოცემული პროდუქტი მომხმარებლისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს, თუმცა, სააგენტოს დადგენილებით, არსებობს ვარაუდი რომ იგი შესაძლოა ზოგიერთ ადგილობრივ მოთხოვნას არ აკმაყოფილებდეს.
მოთხოვნების ტექნიკურ დეტალებში შეუთანხმებლობისა და გაურკვევლობის აღმოსაფხვრელად, ჩვენ აქტიურ დიალოგს ვაწარმოებთ შესაბამის ორგანოებთან, რათა ყველაფერი უფრო ცხადი და გასაგები გახდეს. მაქსიმალური უსაფრთხოებისთვის, რძის აღნიშნული პარტია უახლოეს საათებში სრულად იქნება ამოღებული გაყიდვიდან. ამასთან, ჩვენ ვწყვეტთ თანამშრომლობას ზემოხსენებულ აზერბაიჯანელ პარტნიორთანაც მანამ, სანამ ყველა ტექნიკური დეტალი არ დაზუსტდება.

გთხოვთ, გაითვალისწინოთ, რომ ეს რეგულაცია ვრცელდება მხოლოდ აზერბაიჯანში წარმოებული ულტრაპასტერიზებული რძის მცირე რაოდენობაზე და არანაირად არ მოქმედებს სოფლის ნობათის ქართულ საწარმოში დამზადებულ პროდუქტებზე. ჩვენი პროდუქცია აკმაყოფილებს ხარისხისა და სურსათის უვნებლობის ყველა მოთხოვნას და სრულადაა მორგებული მკაცრ საერთაშორისო სტანდარტებს.

ბოდიშს გიხდით შექმნილი გაუგებრობისთვის და გპირდებით, რომ ყველაფერს ეფექტურად და საფუძვლიანად გამოვიძიებთ”, – ნათქვამია განცხადებაში.

“მსგავსი შემთხვევები ხდება ყველა ქვეყანაში, მთავარია სწორი და დროული რეაგირება, ვიმედოვნებ, სურსათის უვნებლობის სამსახური კეთილსინდისიერად გააგრძელებს თავის საქმიანობას” – თემურ მიქელაძე

#post_seo_title

პედიატრი თემურ მიქელაძე ეხმაურება სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას, რომლის მიხედვითაც, „სოფლის ნობათის“ რძის ნიმუშებში აფლატოქსინი გამოვლინდა.

როგორც მიქელაძე სოციალურ ქსელში წერს, მსგავსი შემთხვევები ხდება ყველა ქვეყანაში, მთავარია სწორი და დროული რეაგირება.

„მინდა, გამოვეხმაურო გავრცელებულ ინფორმაციას „სოფლის ნობათის“ რძეში აღმოჩენილ აფლატოქსინის მაღალ მაჩვენებელთან დაკავშირებით. აფლატოქსინი, ერთ-ერთი სოკოვანი ტოქსინია, რომელიც გვხვდება სხვადასხვა ტიპის საკვებში, მათ შორის რძეშიც. ის ასოცირებულია მწვავე და ქრონიკულ ინქტოქსიკაციასთან. ქრონიკული ექსპოზიცია ასოცირებულია ღვიძლის დაზიანებასთან, ღვიძლისა და სხვა ორგანოების სიმსივნესთან და რამდენიმე კვლევის მიხედვით სიმაღლეში ზრდის შეფერხებასთან. არ არსებობს ერთმნიშვნელოვანი რეკომენდაცია სისხლში აფლატოქსინის განსაზღვრასთან დაკავშირებით. ნებისმიერ ქვეყანაში არსებობს სურსათის უვნებლობის სამსახური, რომელიც აკონტროლებს რძეში და არა მარტო, აფლატოქსინის შემცველობას. აფლატოქსნის შემცველობის დასაშვებ ნორმაზე მეტი კონცენტრაციის აღმოჩენისთანავე, ისინი ვალდებულნი არიან, აცნობონ შესაბამის სტრუქტურებს და ამოიღონ პროდუქცია ბაზრიდან. JESCA-ს მიერ დადგენილი უსაფრთხო შემცველობაა 0.5 to 15 µg/კგ-ზე. სოკოვანი ტოქსინების შემცველობა რძეში და სხვა პროდუქტებში მაქსიმალურად მინიმუმამდე უნდა იყოს დაყვანილი. ყველა სახელმწიფო ვალდებულია, აკონტროლოს პროდუქცია და დასაშვებ ნორმაზე მეტის აღმოჩენის შემთხვევაში, ამოიღოს პროდუქცია გაყიდვებიდან. მსგავსი შემთხვევები ხდება ყველა ქვეყანაში, მთავარია სწორი და დროული რეაგირება“, – წერს თემურ მიქელაძე.

მიქელაძე იმედოვნებს, რომ სურსათის უვნებლობის სამსახური მომავალშიც აღმოფხვრის მსგავს პრობლემებს.

„ვიმედოვნებ, სურსათის უვნებლობის სამსახური კეთილსინდისიერად გააგრძელებს თავის საქმიანობას და მომავალშიც აღმოფხვრის მსგავს პრობლემებს.

P.S რძის და რძის პროდუქტების მწარმოებელი კომპანიები, რომლებიც რეკომენდაციას გასცემენ ბავშვთა კვებაში საკუთარი პროდუქციის გამოყენებაზე, მუდმივად უნდა კონტროლდებოდეს სახელმწიფოში არსებული მკაცრი მარეგულირებლების მიერ. დედის რძე – ოქროს სტანდარტი ბავშვთა კვებაში. გისურვებთ ჯანმრთელობას, ფიზიკურ, სულიერ და სოციალურ კეთილდღეობას“, – წერს თემურ მიქელაძე.

სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ დღეს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ „სოფლის ნობათის“ რძის ნიმუშებში გამოვლინდა აფლატოქსინი და მოუწოდა მომხმარებლებს, არ გამოიყენონ აღნიშნული რძე. სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცნობით, „სოფლის ნობათის“ იმპორტირებული რძის ხუთი ნიმუშის ბაზრიდან ამოღება და დალუქვა მიმდინარეობს.

„მიმდინარეობს აღნიშნული პროდუქციის ბაზრიდან ამოღება და დალუქვა“ – სესი მორიგ განცხადებას ავრცელებს

„მიმდინარეობს აღნიშნული პროდუქციის ბაზრიდან ამოღება და დალუქვა“ - სესი მორიგ განცხადებას ავრცელებს
#post_seo_title

 სურსათის ეროვნული სააგენტო შპს „ვიმ-ბილ-დან საქართველოში” (ს/კ 204546553 (სოფლის ნობათი) ინსპექტირების შედეგების შესახებ დამატებით განმარტავს, რომ იმპორტირებული რძის 5 ნიმუშში (რომლიდანაც ერთი არის ბავშვთა კვებისთვის განკუთვნილი) აფლატოქსინ M1-ის გადაჭარბებული ოდენობა დაფიქსირდა.

მიმდინარეობს აღნიშნული პროდუქციის ბაზრიდან ამოღება და დალუქვა. 

სურსათის ეროვნული სააგენტო აფლატოქსინებზე ნედლი რძის კვლევას სახელმწიფო კონტროლის ფარგლებში 2022 წლიდან ახორციელებს, რაც, განსაზღვრულია საქართველოს კანონმდებლობით და ჰარმონიზებულია ევროკავშირის კანონმდებლობასთან.სურსათის ეროვნული სააგენტო ქვეყნის მოსახლეობის უვნებელი სურსათით უზრუნველყოფის მიზნით, ყოველდღიურად ასობით ობიექტზე კონტროლის ღონისძიებას ახორციელებს. შემოწმება ხორციელდება როგორც წინასწარ გაწერილი გეგმის ფარგლებში, ისე ყველა იმ შეტყობინებაზე საპასუხოდ, რომელიც მოსახლეობის მხრიდან ფიქსირდება. სურსათის ეროვნული სააგენტო მყისიერად ახდენს მოსახლეობის ინფორმირებას აღმოჩენილ დარღვევებთან დაკავშირებით, რადგან სააგენტოსთვის პრიორიტეტი მოქალაქეების ჯანმრთელობის დაცვაა.

დამხმარე საშუალებები – დამოუკიდებელი და ღირსეული ცხოვრებისთვის

დამხმარე საშუალებები - დამოუკიდებელი და ღირსეული ცხოვრებისთვის
#post_seo_title

დამხმარე საშუალებები – დამოუკიდებელი და ღირსეული ცხოვრებისთვის

დამხმარე საშუალებები ადამიანს ფუნქციონირების (სმენა, მხედველობა, შემეცნება, კომუნიკაცია, გადაადგილება, თავის მოვლა) შენარჩუნებასა თუ გაუმჯობესებაში უწყობს ხელს.

ადამიანების უმრავლესობას დამხმარე საშუალება ცხოვრების სხვადასხვა
ეტაპზე, განსაკუთრებით ასაკის მატებასთან ერთად დასჭირდება. ასეთი საშუალებების გამოყენება ზოგს დროებით (მაგალითად, უბედური შემთხვევის ან ავადმყოფობის შემდეგ), ზოგს კი უფრო ხანგრძლივად, ან, სულაც, მთელი ცხოვრების განმავლობაში უწევს.
დღეს საქართველოში ხელმისაწვდომია ხელჯოხები, ყავარჯნები, სმენის აპარატები, კიდურების და ხერხემლის ორთეზები, კიდურების პროტეზები, თვალის პროთეზები, გადასაადგილებელი ჩარჩოები, საშუალო და მაღალი მორგების მექანიკური ეტლები, ელექტრო ეტლები, სახელურები, მოაჯირები, ხელმოსაჭიდი ძელები, უსინათლოთა ხელჯოხები, აბაზანის დამხმარე სკამები, საფენები თუ აბების გამანაწილებლები.
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია, ATscale, the Global Partnership for Assistive Technology-ს თანადგომით ცდილობს, დამხმარე საშუალებებისა და ტექნოლოგიების საჭიროების მქონე ყველა ადამიანი იყოს ჩართული საზოგადოებაში და ჰქონდეს ღირსეული ცხოვრება.

რა არის აფლატოქსინი და რატომ უნდა გვაღელვებდეს?

რა არის აფლატოქსინი და რატომ უნდა გვაღელვებდეს?
#post_seo_title

რა არის აფლატოქსინი და რატომ უნდა გვაღელვებდეს?

აფლატოქსინის აღმოჩენა რძეში საქართველოში — სერიოზული საგანგაშო სიგნალი
სურსათის უვნებლობის ეროვნულმა სააგენტომ გაავრცელა განცხადება, რომლის მიხედვითაც რძის ნიმუშებში აღმოჩნდა აფლატოქსინი M1 — ბუნებრივი ტოქსინი, რომელიც საზოგადოებრივი ჯანდაცვისთვის სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს. ეს ინფორმაცია საზოგადოების დიდ აღშფოთებას და შფოთვას იწვევს, რაც სრულიად გასაგებია — საქმე გვაქვს ნივთიერებასთან, რომელიც ცნობილია თავისი ძლიერი კარცინოგენული ეფექტით.
რა არის აფლატოქსინი?
აფლატოქსინები ეკუთვნის მიკოტოქსინების ჯგუფს — ისინი გამომუშავდება ობის სოკოებისგან, კერძოდ Aspergillus flavus და Aspergillus parasiticus-ის მიერ. ეს სოკოები განსაკუთრებით ხშირად ჩნდება ნესტიან და თბილ გარემოში, რის გამოც მათი გავრცელება მეტწილად დამოკიდებულია საკვების შენახვის პირობებზე.
ეს ტოქსინები შეიძლება აღმოაჩინონ მარცვლეულში, თხილში, სიმინდში, მიწისთხილში და ცხოველების საკვებშიც — განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ ის სწორად არ არის შენახული.
როგორ ხვდება აფლატოქსინი რძეში?
როდესაც ფერმა ან სოფლის მეურნეობის ცხოველი მოიხმარს აფლატოქსინით დაბინძურებულ საკვებს, ტოქსინი გადადის მის ორგანიზმში და შემდეგ — რძეში. ამ პროცესში ის გარდაიქმნება აფლატოქსინ M1-ად — ტოქსიკური ფორმა, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობისთვისაც საზიანოა.
“ადუღება აშველებს?” — დიდი მითი
ერთ-ერთი ყველაზე სახიფათო მახასიათებელი აფლატოქსინის არის ის, რომ თერმული დამუშავება ვერ ანეიტრალებს მას. ანუ:
• რძის ადუღება,
• პასტერიზაცია,
• თუნდაც ულტრაწნევის ქვეშ დამუშავება
არ არის საკმარისი, რომ ტოქსინი გაქრეს — ის რჩება რძეში და რძის პროდუქტებში.
რამდენად საშიშია აფლატოქსინი?
  • საფრთხე დოზის მიხედვით განსხვავდება.
  • სერიოზული შედეგები, როგორც წესი, დგება როდესაც დიდი დოზით და ხანგრძლივად იღებთ მას.
ფაქტორები, რომლებიც განსაზღვრავს საფრთხეს:
მიღებული აფლატოქსინის რაოდენობა
მოხმარების ხანგრძლივობა
ინდივიდუალური მგრძნობელობა — ასაკი, ჯანმრთელობის მდგომარეობა, იმუნიტეტი
მაღალი რისკის ჯგუფები:
1. ბავშვები და ჩვილები — მათ ორგანიზმში დეტოქსიკაციის მექანიზმები ჯერ კიდევ არასრულად ფუნქციონირებს
2. ხანდაზმული და ქრონიკული დაავადებების მქონე პირები, განსაკუთრებით ღვიძლის პრობლემებით
3. იმუნოსუპრესირებულები — ონკოლოგიური პაციენტები, ორგანოთა გადანერგვის შემდგომი მდგომარეობა და სხვა
გრძელვადიანი ზემოქმედება:
აფლატოქსინები ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ბუნებრივი კარცინოგენებია. მათი ქრონიკული მიღება ზრდის ღვიძლის კიბოს, განსაკუთრებით ჰეპატოცელულარული კარცინომის განვითარების რისკს.
მექანიზმი:
აფლატოქსინი აზიანებს დნმ-ს — იწვევს მუტაციებს, რაც უჯრედების არაკონტროლირებად გამრავლებას და კიბოს განვითარებას უწყობს ხელს.
რა შეიძლება გავაკეთოთ?
როგორც მომხმარებელმა:
• შეიძინეთ რძე და რძის პროდუქტები მხოლოდ დამტკიცებული წყაროებიდან, სადაც რეგულარული ტესტირება ტარდება
• უპირატესობა მიანიჭეთ დამუშავებულ პროდუქტებს, რომელთაც აკრედიტებული ხარისხის კონტროლი აქვთ
• მოითხოვეთ გამჭვირვალობა — სურსათის სააგენტომ უნდა გაასაჯაროვოს ბრენდები და წყაროები, სადაც აღმოჩნდა აფლატოქსინი
როგორც საზოგადოებამ:
• საჭიროა სურსათის მკაცრი მონიტორინგი და რეგულარული შემოწმებები
• უნდა გაძლიერდეს გლეხებისა და ფერმერების განათლება საკვების სწორ შენახვაზე
• სახელმწიფომ უნდა უზრუნველყოს საფრთხის დროული იდენტიფიკაცია და საზოგადოებისთვის ინფორმაციის მიწოდება
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„აფლატოქსინის აღმოჩენა რძეში ნიშნავს სისტემურ ხარვეზს — ეს არ არის მხოლოდ ერთი ფერმერის პრობლემა. საჭიროა აგროსექტორის განათლება, მკაცრი სახელმწიფო კონტროლი და გამჭვირვალე კომუნიკაცია. ჩვენ ვსაუბრობთ ბუნებრივ კარცინოგენზე, რომლის მოთმენა არ შეიძლება, მით უმეტეს ბავშვების საკვებში.“
წყაროები:
• საქართველოს სურსათის უვნებლობის ეროვნული სააგენტო: https://nfa.gov.ge
• World Health Organization (WHO): Food safety – Aflatoxins
• International Agency for Research on Cancer (IARC): Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans
გაიგეთ მეტი:
sheniekimi.ge – ჯანმრთელობის რჩევები და უსაფრთხო კვება
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე – საერთაშორისო დონეზე.
გთხოვთ, გააზიარეთ სტატია, რათა მოსახლეობამ იცოდეს და თავიდან აიცილოს საფრთხე!

რძის ნიმუშებში აფლატოქსინი გამოვლინდა

შეიძლება იყოს 1 ადამიანი, საავადმყოფო and ტექსტი გამოსახულება
შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights