ხუთშაბათი, მაისი 14, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 355

რა გავლენას ახდენენ პლასტიკის პარკები ჩვენს გარემოსა და ჯანმრთელობაზე?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რა გავლენას ახდენენ პლასტიკის პარკები ჩვენს გარემოსა და ჯანმრთელობაზე?
#post_seo_title

რა გავლენას ახდენენ პლასტიკის პარკები ჩვენს გარემოსა და ჯანმრთელობაზე?

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,
თქვენ ჯერ კიდევ პლასტიკის პარკს იყენებთ საყიდლებზე?
თქვენი ეს ერთი პატარა პარკი შესაძლოა 500 წლამდე დარჩეს დედამიწის ზედაპირზე. ამ პოსტით გთავაზობთ დეტალურ ანალიზს — რატომ უნდა ავიკრძალოთ პლასტიკის პარკები, რა ზიანი მოაქვთ გარემოსთვის და როგორ მოქმედებენ ჩვენს ჯანმრთელობაზე.
რა არის პლასტიკის პარკი?
პლასტიკის პარკები ძირითადად მზადდება პოლიეთილენისგან — სინთეზური მასალისგან, რომელიც წარმოიქმნება ნავთობპროდუქტების დამუშავებით.
ისინი იაფია, მსუბუქია, მაგრამ ძალიან გამძლე — და ეს გამძლეობა ხდება მათი მთავარი საფრთხე ბუნებისთვის.
გავლენა გარემოზე
1. დეგრადაცია:
• პლასტიკის პარკები არ იხრწნება ბუნებრივად.
• ნაგავსაყრელებზე, მდინარეებში, ტყეებში, ზღვაში ისინი საუკუნეების განმავლობაში რჩებიან.
2. ოკეანეებისა და მდინარეების დაბინძურება:
• ყოველწლიურად მსოფლიოს ზღვებსა და ოკეანეებში 11 მილიონ ტონამდე პლასტიკატები ხვდება.
• პლასტიკის პარკები არღვევს ეკოსისტემას, იჭედება თევზების, ზღვის კუს, ფრინველების ორგანიზმში და იწვევს მასობრივ სიკვდილს.
3. ნიადაგისა და მიწის დაბინძურება:
• პლასტიკები მიწაში მოხვედრისას ხელს უშლის ნიადაგის ბუნებრივ განახლებას, წყლის ჩაჭრას და მცენარეთა ზრდას.
ზემოქმედება ჯანმრთელობაზე
1. მიკროპლასტიკები — ჩუმი დამანგრეველი:
• პლასტიკის პარკები მზის სხივების ზემოქმედებით იშლება მიკროპლასტიკებად, რომლებიც ჰაერში, წყალში, საკვებში ხვდება.
• მიკროპლასტიკები აღმოაჩინეს ადამიანის სისხლში, ფილტვებში, პლაცენტაში, ნაღველში და თუნდაც დაჭრილთა ჭრილობებში.
2. ტოქსიკური ნივთიერებების გამოყოფა:
• პლასტიკები შეიცავს ქიმიურ ნივთიერებებს (BPA, ფტალატები), რომლებიც ჰორმონულ სისტემას აზიანებს, აძლიერებს ონკოლოგიური დაავადებების, უშვილობისა და ნევროლოგიური პრობლემების რისკს.
3. წვისას ტოქსიური აირები:
• ბევრი ადამიანი წვავს პარკებს ნაგვის მოსაშორებლად — ეს მოქმედება გამოყოფს დიოქსინებს, ფურანებსა და სხვა კარცინოგენურ ნივთიერებებს, რომლებიც იწვევს რესპირატორულ დაავადებებს, კიბოს და გულის პრობლემებს.
გლობალური სტატისტიკა და მაგალითები
• ბანგლადეში იყო პირველი ქვეყანა, რომელმაც 2002 წელს აკრძალა პლასტიკის პარკები მასობრივი წყალდიდობების გამო.
• კენია მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მკაცრი კანონით პლასტიკის პარკების წარმოებას, გაყიდვასა და გამოყენებას კრძალავს — დარღვევისთვის ჯარიმა $38,000 ან 4 წლამდე პატიმრობა.
• ევროკავშირმა 2021 წლიდან დაიწყო ერთჯერადი პლასტიკატების აკრძალვა, მათ შორის პარკებისა.
საქართველოს რეალობა
• საქართველოში ყოველდღიურად ათასობით პარკი გამოიყენება ერთჯერადად.
• ქალაქებში, განსაკუთრებით ბაზრებთან, უამრავი პარკი ხვდება მიწაზე, მდინარეებში და შემდეგ — ზღვაში.
• არ არსებობს ეფექტური პოლიტიკა მიკროპლასტიკების კონტროლზე.
მაგრამ:
ბოლო წლებში გააქტიურდა ბიოდაშლადი პარკების გამოყენება და მრავალჯერადი ჩანთების პოპულარიზაცია, თუმცა ეს ჯერ კიდევ არაა საკმარისი.
რა შეგვიძლია გავაკეთოთ როგორც საზოგადოებამ?
1. ინდივიდუალური მოქმედება:
• გამოიყენეთ მრავალჯერადი ნაჭრის ან ეკოლოგიური ჩანთა
• უარი თქვით მაღაზიაში ყოველი ნივთისთვის ცალკე პარკზე
• მოითხოვეთ ეკო-მეგობრული შეფუთვა
2. პოლიტიკის დონეზე:
• აკრძალვა ერთჯერადი პლასტიკის პარკების წარმოებასა და გაყიდვაზე
• ფისკალური წახალისება ეკოალტერნატივებისთვის
• განათლების კამპანიები სკოლებში, ბაზრებსა და მუნიციპალიტეტებში
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„პლასტიკის პარკი არ არის უბრალოდ პატარა საფრთხე — ის არის გლობალური ჯანდაცვის და გარემოს უსაფრთხოების გამოწვევა. ჩვენ უნდა დავიწყოთ ცვლილება აქ და ახლა — ეს არ არის მხოლოდ ზვიგენების პრობლემა ოკეანეებში, ეს არის ჩვენი ფილტვების, ჩვენი მიწისა და ჩვენი ბავშვების ჯანმრთელობის საკითხი.“
წყაროები:
1. The Lancet Planetary Health. Plastic pollution and human health. March 2023.
2. UNEP. Single-use plastics: A roadmap for sustainability. 2018.
3. WHO. Microplastics in drinking water. August 2019.
4. National Geographic. We know plastic is harming marine life. What about us? 2019.
5. EU Commission. Directive (EU) 2019/904 on single-use plastics. June 2019.
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ეკოლოგია, ჯანდაცვა და ყოველდღიური რჩევები: www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს წევრი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. აქვს 25+ წლიანი გამოცდილება გლობალურ ჯანდაცვაში და გარემოს დაცვაში.
შეიძლება იყოს fire გამოსახულება

ქათმის გაყინულ ხორცში სალმონელა გამოვლინდა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ქათმის გაყინულ ხორცში სალმონელა გამოვლინდა
#post_seo_title

შემოსავლების სამსახური ინფორმაციას ავრცელებს:

„ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საბაჟო გამშვებ პუნქტში „ფოთისა და ყულევის პორტები და ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა“, გერმანიიდან და ეგვიპტიდან შემოტანილი ქათმის გაყინული ხორცით და ტკბილი კარტოფილით (ბატატი) დატვირთული ავტოსატრანსპორტო საშუალებები შეჩერდა. 

კანონმდებლობით გათვალისწინებული სასაზღვრო-საკარანტინო კონტროლის პროცედურების განხორციელებისას, კერძოდ, ფიზიკური შემოწმების/დათვალიერების დროს ტკბილი კარტოფილის 70% საკვებად უვარგისი აღმოჩნდა, რის შედეგადაც ტვირთი სრულ განადგურებას დაექვემდებარა.

ამასთან, საბაჟო კონტროლის ფარგლებში, 27 000 კილოგრამი ქათმის გაყინული ხორციდან აღებულ ნიმუშებში, ლაბორატორიული კვლევის შედეგად, პათოგენური მიკროორგანიზმი – სალმონელა გამოვლინდა.

საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 20 სექტემბრის №463 დადგენილების შესაბამისად, აღნიშნული საქონელი (გაყინული ქათმის ხორცი) ექსპორტიორ ქვეყანაში გაბრუნებას დაექვემდებარა.

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

𝑩𝑹𝑬𝑨𝑲𝑰𝑵𝑮: გლობალური შეთანხმება მომავალი პანდემიური მზადყოფნისთვის მიღწეულია — რა მოლოდინი უნდა ჰქონდეს საქართველოს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
𝑩𝑹𝑬𝑨𝑲𝑰𝑵𝑮: გლობალური შეთანხმება მომავალი პანდემიური მზადყოფნისთვის მიღწეულია
#post_seo_title

𝑩𝑹𝑬𝑨𝑲𝑰𝑵𝑮: გლობალური შეთანხმება მომავალი პანდემიური მზადყოფნისთვის მიღწეულია — რა მოლოდინი უნდა ჰქონდეს საქართველოს

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
ისტორიული ნაბიჯი გადადგა: მსოფლიოს ქვეყნები შეთანხმდნენ საერთო პანდემიურ სტრატეგიაზე, რომელიც მომავალში დაგვეხმარება ისეთი კრიზისების პრევენციასა და მართვაში, როგორიც იყო COVID-19.
ამ შეთანხმების მიზანია შექმნას თანასწორობაზე, სოლიდარობასა და გამჭვირვალობაზე დაფუძნებული გლობალური სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს:
• პათოგენების სწრაფ გაზიარებას
• სამართლიან წვდომას ვაქცინებზე, ტესტებზე და მკურნალობაზე
• ტექნოლოგიების და ცოდნის გადაცემას
• ადგილობრივი წარმოების გაძლიერებას
• ეროვნული მზადყოფნის გეგმების განვითარებას
ძირითადი პუნქტები შეთანხმებიდან:
ძირითადი მიზანი
შეთანხმება ემსახურება გლობალურ ძალისხმევას პანდემიების პრევენციისა და კონტროლის სფეროში, სახელმწიფოების სუვერენიტეტის პატივისცემით.
Pathogen Access and Benefit Sharing (PABS)
• ყველა ქვეყანა ვალდებულია სწრაფად გააზიაროს პათოგენების მონაცემები.
• ფარმაცევტული კომპანიები ვალდებულნი იქნებიან გადასცენ WHO-ს თავიანთი ვაქცინებისა და მკურნალობის 20%:
• აქედან 10% იქნება დონაცია,
• ხოლო 10% ხელმისაწვდომ ფასად.
ეს მოდელი მიზნად ისახავს იმ პრობლემის აღმოფხვრას, რაც COVID-19-ის დროს ვნახეთ — რომ მდიდარმა ქვეყნებმა ვაქცინები და მარაგი ჯერ საკუთარი მოსახლეობისთვის დაიტოვეს.
ტექნოლოგიის გადაცემა
• მიუხედავად იმისა, რომ სავალდებულო ტექნოლოგიური გაზიარება არ მიიღეს,
შეთანხმება მოუწოდებს მხარეებს, ხელი შეუწყონ ლიცენზიებს, სტიმულებსა და რეგულატორულ მხარდაჭერას — მიზანი: ტექნოლოგია და წარმოება იყოს ხელმისაწვდომი ყველგან.
პრევენცია და ზედამხედველობა
• ქვეყნები ვალდებულნი არიან გააძლიერონ ბიოსაფრთხოება,
• გააუმჯობესონ რუტინული ვაქცინაცია,
• და შეამუშაონ ეროვნული პანდემიური გეგმები, რომლებიც მოიცავს ანტიმიკრობულ რეზისტენტობას, ზოონოზურ დაავადებებსა და იმუნიზაციას.
მდგრადი ადგილობრივი წარმოება
• შეთანხმება უწყობს ხელს ადგილობრივი წარმოების გაფართოებას რეგიონებში, რათა მომავალში აღარა გვქონდეს მედიკამენტებისა და ვაქცინების დეფიციტი.
მიწოდების გლობალური ლოგისტიკა
• WHO შექმნის ახალ გლობალურ ლოგისტიკის ქსელს, რომელიც უზრუნველყოფს სამედიცინო პროდუქტების თანასწორ მიწოდებას კრიზისის დროს.
საქართველოს პერსპექტივა — შესაძლებლობა, რომელიც უნდა გამოვიყენოთ
საქართველო, როგორც საშუალო შემოსავლების ქვეყანა, აღმოჩნდება ზუსტად იმ პოზიციაში, სადაც ეს შეთანხმება შეიძლება გადამწყვეტი აღმოჩნდეს სიცოცხლის გადასარჩენად.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს შეთანხმება არის დიდი წინგადადგმული ნაბიჯი გლობალური ჯანმრთელობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფისკენ, თუმცა სერიოზული პასუხისმგებლობა ეკისრება თითოეულ ქვეყანას, მათ შორის — საქართველოსაც.
ქვეყნისთვის, რომელსაც ჯერ კიდევ აქვს გამოწვევები ბიოუსაფრთხოებასა და ეროვნული პანდემიური გეგმის იმპლემენტაციაში, ეს შეთანხმება უნდა გახდეს სიგნალი სწრაფი რეფორმებისთვის:
• აუცილებელია ლაბორატორიული ქსელის გაძლიერება
• მცირე ფარმაცევტული წარმოების ხელშეწყობა
• მუნიციპალურ დონეზე სამედიცინო მზადყოფნის გეგმების შემუშავება
• მოქალაქეთა განათლება და ინფორმირება ყველა დონეზე
ჩვენ უკვე ვნახეთ, როგორ არათანაბრად გადანაწილდა ვაქცინები COVID-19-ის დროს. საქართველოს მსგავს ქვეყნებს ხშირად უწევთ ლოდინი და დამოკიდებულება დონორებზე. ახალი შეთანხმება უნდა გახდეს იარაღი თანასწორობისთვის, და არა მხოლოდ სიმბოლური აქტი.
საქართველო არ უნდა იყოს შემხედვარე – ის უნდა იყოს აქტიური მონაწილე გლობალურ მზადყოფნაში.“
წყაროები:
1. World Health Organization. WHO member states finalize pandemic agreement negotiations. 16 April 2025.
2. MedicalXpress. Pandemic Agreement – what’s in it and what it means. 16 April 2025.
3. The Lancet. Editorial: A new framework for pandemic prevention. April 2025.
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ჯანდაცვა, უსაფრთხოება და მეცნიერება: www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს წევრი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება გლობალურ ჯანდაცვაში.

ახალი მასშტაბური კვლევის სენსაციური შედეგები – 𝑩𝑹𝑬𝑨𝑲𝑰𝑵𝑮: კორონავირუსის ვაქცინაცია არ ზრდის, არამედ ამცირებს ინფარქტებისა და ინსულტების რისკს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ანტიბიოტიკი, რომელიც მილიონობით ადამიანმა მიიღო, აშშ-ში (ალაბამა) ბაზრიდან ამოღებულია მომაკვდინებელი გვერდითი ეფექტების გამო
#post_seo_title

𝑩𝑹𝑬𝑨𝑲𝑰𝑵𝑮: კორონავირუსის ვაქცინაცია არ ზრდის, არამედ ამცირებს ინფარქტებისა და ინსულტების რისკს — ახალი მასშტაბური კვლევის სენსაციური შედეგები!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
იმ ფონზე, როცა სოციალურ ქსელებში ვრცელდება უამრავი არაზუსტი და საშიში დეზინფორმაცია, მეცნიერული კვლევები გვეუბნებიან სრულიად საპირისპიროს.
რა აჩვენა უახლესმა კვლევამ?
Nature Communications-ში გამოქვეყნდა კვლევა, რომელიც დაფუძნებულია 45.7 მილიონი ზრდასრული ადამიანის ანონიმურ სამედიცინო მონაცემებზე (ინგლისში), რომლებიც შეგროვდა 2020 წლის დეკემბრიდან 2022 წლის იანვრამდე.
შედეგები აჩვენებს, რომ COVID-19-ის ვაქცინის მიღების შემდეგ ინფარქტისა და ინსულტის რისკი შემცირდა!
ძირითადი მიგნებები:
• 10%-ით შემცირდა არტერიული თრომბოზების (ინფარქტი, ინსულტი) შემთხვევები პირველ დოზის შემდეგ
• 20%-იანი შემცირება Pfizer/BioNTech-ის მეორე დოზის შემდეგ
• 27%-იანი შემცირება AstraZeneca-ს ბუსტერის შემდეგ
მნიშვნელოვანია:
მიუხედავად იმისა, რომ აღინიშნება იშვიათი გვერდითი მოვლენები (მიოკარდიტი, თრომბოემბოლიები), ისინი იყო უკიდურესად იშვიათი და უმეტესად აღინიშნებოდა მხოლოდ პირველი რამდენიმე კვირის განმავლობაში.
რატომ მუშაობს ვაქცინა ამ მიმართულებითაც?
COVID-19 ინფექცია ძალადეულად აღიზიანებს იმუნურ სისტემას და ასტიმულირებს სისხლის შედედების მექანიზმებს, რაც იწვევს თრომბების წარმოქმნას, ინსულტს, ინფარქტს.
ვაქცინა კი ორგანიზმს უსაფრთხოდ ამზადებს ინფექციისთვის — შესაბამისად, ამცირებს მძიმე გართულებების რისკებს, მათ შორის გულის შეტევისა და ინსულტის შანსს.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„მეცნიერული ფაქტები დგას ერთ მხარეს — დეზინფორმაცია კი მეორე მხარეს.
ეს კვლევა კიდევ ერთხელ ადასტურებს:
ვაქცინაცია არ კლავს — ის იცავს.
COVID-19-ით ინფიცირება ზრდის გულ-სისხლძარღვთა გართულებების რისკს, ხოლო ვაქცინა ამ რისკს ამცირებს.
ჩვენ არ გვჭირდება ინტერნეტის „ექიმები“ — გვჭირდება მეცნიერება და სანდო მონაცემები.
საქართველოში ვაქცინაციის მომავალი ჯერ კიდევ ჩვენზეა დამოკიდებული. ნუ დავუშვებთ მეორე შეცდომას.“
წყარო:
• Ip S, Hippisley-Cox J, et al. Arterial and venous events after COVID-19 vaccination and infection in 45.7 million adults in England: a population-based cohort study.
Nature Communications, 15 April 2024.
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – სამეცნიერო ინფორმაცია ყველასთვის: www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს წევრი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება გლობალურ ჯანდაცვაში.
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი and ტექსტი გამოსახულება

ახალი კვლევის საგანგაშო შედეგი – რა უნდა ვიცოდეთ და როგორ მოვიქცეთ?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ახალი კვლევის საგანგაშო შედეგი - რა უნდა ვიცოდეთ და როგორ მოვიქცეთ?
#post_seo_title

საოჯახო ზეთი, რომელიც შესაძლოა სწრაფად აჩქარებდეს ძუძუს სიმსივნეს – ახალი კვლევის საგანგაშო შედეგი

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,
მეგობრებო,
უახლესი სამეცნიერო კვლევის თანახმად, ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული ინგრედიენტი თქვენს სამზარეულოში შესაძლოა სერიოზულად აჩქარებდეს ძუძუს კიბოს ყველაზე აგრესიული ფორმის – ტრიპლუ-ნეგატიური სიმსივნის (TNBC) ზრდას.
რას აჩვენა კვლევა?
კვლევა გამოქვეყნდა Science-ში და ჩატარდა Weill Cornell Medicine-ის მკვლევართა ჯგუფის მიერ.
მისი თანახმად, ლინოლის მჟავა (linoleic acid) – ომეგა-6 ცხიმოვანი მჟავა, რომელიც ფართოდ გვხვდება სხვადასხვა სახის მცენარეულ ზეთში – აქტიურად უწყობს ხელს TNBC სიმსივნური უჯრედების ზრდას.
ლინოლის მჟავა უკავშირდება FABP5 ცილას, რაც ასტიმულირებს mTORC1 გზას — ბიოლოგიურ პროცესს, რომელიც აჩქარებს უჯრედის ზრდასა და ენერგეტიკულ მეტაბოლიზმს.
თაგვებზე ჩატარებულმა ცდებმა აჩვენა, რომ მაღალლინოლიანი დიეტა მნიშვნელოვნად ზრდის სიმსივნის მასას.
ამასთან, TNBC-ით ახლად დიაგნოზირებულ პაციენტებში FABP5-ისა და ლინოლის მჟავის დონე მნიშვნელოვნად მაღალი იყო.
სად გვხვდება ლინოლის მჟავა?
ყველაზე მაღალი შემცველობა აქვს შემდეგ ზეთებს:
• ზაფრანის ზეთი – 71–75%
• მზესუმზირის ზეთი – 53–66%
• სიმინდის ზეთი – 55–59%
• სოიოს ზეთი – 51–56%
უფრო დაბალია:
• ზეთისხილის ზეთი – 7–15%
• კანოლას ზეთი – 19–26%
რა უნდა ვიცოდეთ და როგორ მოვიქცეთ?
• ლინოლის მჟავა აუცილებელია ჯანმრთელობისთვის, თუმცა მისი ჭარბი მიღება, განსაკუთრებით TNBC-ის შემთხვევაში, შესაძლოა საზიანო აღმოჩნდეს.
• ეს კვლევა ჯერ კიდევ პრეკლინიკურია, მაგრამ მიანიშნებს აშკარა ბიოლოგიურ მექანიზმებზე.
• დაბალანსებული ცხიმოვანი მჟავების მიღება — ომეგა-6-ის და ომეგა-3-ის სწორი შეფარდება — განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
• განსაკუთრებით ფრთხილად უნდა იყვნენ ის ქალები, ვისაც აქვს რისკი ან უკვე დიაგნოზი TNBC-ის.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ჩვენ უნდა დავიწყოთ ყოველდღიურ რჩევებზე დაფუძნებული პრევენცია და საზოგადოებრივი განათლება.
ქალებო, გადაამოწმეთ რას ხმარობთ ყოველდღე — ის, რაც პარკში ან თაროებზე ჩვეულებრივად იყიდება, შეიძლება თქვენი ჯანმრთელობისთვის ხანგრძლივი რისკის შემცველი იყოს.
ცხიმები არ არის მხოლოდ კალორია – ისინი ბიოლოგიური გზავნილებია.
ახლა დროა, საქართველო გახდეს არა მარტო მკურნალობის, არამედ ინფორმირებული პრევენციის ქვეყანა.“
წყაროები:
1. Science. Omega-6 fatty acid promotes the growth of an aggressive type of breast cancer. 14 March 2025.
2. Weill Cornell Medicine. Omega-6 fat accelerates triple-negative breast cancer growth. April 2025.
3. Food for Breast Cancer. Linoleic acid and tumor progression. 2025.
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – სამედიცინო ცნობიერება ყველასთვის: www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს წევრი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში.
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი and ტექსტი გამოსახულება

ქალებში ცხოვრების ჯანსაღი წესის დანერგვით ინსულტის განვითარების რისკი 50%-ით მცირდება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ქალებში ცხოვრების ჯანსაღი წესის დანერგვით ინსულტის განვითარების რისკი 50%-ით მცირდება
#post_seo_title

ქალებში ცხოვრების ჯანსაღი წესის დანერგვით ინსულტის განვითარების რისკი 50%-ით მცირდება

დღევანდელ რეალობაში ინსულტი ქალთა ჯანმრთელობის უმნიშვნელოვანეს პრობლემად არის მიჩნეული. ინსულტი დაავადებაა, რომელიც თავის ტვინის მაგისტრალურ სისხლძარღვებს აზიანებს. ამერიკის შეერთებულ შტატებში წელიწადში ინსულტის საშუალოდ 795,000 შემთხვევა ვლინდება და აქედან 60,000 შემთხვევა ქალებზე მოდის. ცერებრო-ვასკულური დაავადებები ქალთა სიკვდილიანობის მეოთხე და ინვალიდობის წამყვან მიზეზს წარმოადგენს.

სტოკჰოლმის კაროლინის ისტიტუტის მეცნიერების მიერ ჩატარებულმა სამეცნიერო კვლევამ, რომლის ფარგლებში გამოკვლეულ იქნა 60 წლის 31,696 ქალი, დაადასტურა, რომ სწორი კვება და ცხოვრების ჯანსაღი წესი ინსულტის განვითარების რისკს თითქმის ანახევრებს.

კვლევა გრძელდებოდა ათი წლის მანძილზე და მეცნიერები ორიენტირებულნი იყვნენ ხუთ ძირითად ფაქტორზე: ჯანსაღი კვება, ალკოჰოლის ზომიერი მიღება, არამწეველობა, ფიზიკური აქტივობა და ჯანსაღი წონა. აღმოჩნდა, რომ ქალებში, რომლებიც ცხოვრების ჯანსაღი წესის ხუთივე ფაქტორს ასრულებდნენ, ინსულტის განვითარების რისკი 54%-ით შემცირდა.

ცხოვრების ჯანსაღი წესის კრიტერიუმები კვლევაში: ჯანსაღი კვება განისაზღვრებოდა როგორც რეკომენდებული კვების ქულების 50% (ქულები ფასდებოდა მიღბული ჯანსაღი საკვების -ხილის, ბოსტნეულის, უცხიმო რძის პროდუქტების მიღების სიხშირის მიხედვით), ალკოჰოლის ზომიერი მოხმარება – 3-9 პორცია კვირაში, ფიზიკური აქტიურობა – ფეხით სეირნობა ან ძუნძული დღეში 40 წუთი, დამატებით, კვირაში ერთი საათი რეკრიაციული ფიზიკური დატვირთვა, ჯანსაღი წონა -სხეულის მასის ინდექსი ნაკლები 25-ზე.

კვლევაში ჩართული ქალებიდან ხუთივე ჯანსაღი ფაქტორის კრიტერიუმებს მხოლოდ 589 შეესაბამებოდა, უმრავლესობა 2-3 ჯანსაღი ფაქტორით შემოიფარგლებოდა, 1525 ქალი კი, არცერთს არ ასრულებდა. აღსანიშნავია, რომ კვლევაში ინსულტის 1554 შემთხვევა გამოვლინდა.

იმის გამო, რომ ინსულტის შედეგად ჯანმრთელობის მძიმე და შეუქცევადი დარღვევები ვითარდება, მის პრევენციას უმნიშვნელოვანესი როლი ენიჭება.

აღნიშნული კვლევის შედეგები მიუთითებენ, რომ ჯანსაღი კვება და ცხოვრების ჯანსაღი წესი მნიშვნელოვნად ამცირებს ინსულტის განვითარების რისკს.

ქალებში, რომლებიც ჯანსაღად იკვებებიან, თავის ტვინის ინფარქტის განვითარების რისკი 13%-ით მცირდება. ცხოვრების ჯანსაღი წესი ის არჩევანია, რომელიც საშუალებას აძლევს ადმიანს შეინარჩუნოს ჯანმრთელობა და გაიუმჯობესოს ცხოვრების ხარისხი.

Journal of American Academy of Neurology

http://www.scienceworldreport.com/articles/17836/20141009/healthy-lifestyle-and-diet-lowers-stroke-risk-in-women-by-half.htm

ყოველწლიურად 8.6 მილიონზე მეტი ქალი იღუპება – ქალები და გულ-სისხლძართვთა დაავადებები

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
სისხლძარღვთა დაავადებები
#post_seo_title

ქალები და გულ-სისხლძართვთა დაავადებები

გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები (გსდ) ქალთა სიკვდილიანობის წამყვან მიზეზს წარმოადგენს. გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებით ყოველწლიურად 8.6 მილიონზე მეტი ქალი იღუპება, რაც სიკვდილიანობის გლობალური ტვირთის 1/3-ს შეადგენს და  აივ ინფექციით, ტუბერკულოზითა და მალარიით გამოწვეული ლეტალობის საერთო ჯამს აღემატება.

უკანასკნელ წლებში გსდ-ის მართვისა და მკურნალობის სფეროში მიღწეული პროგრესის მიუხედავად, ქალები კვლავ დისკრიმინაციას განიცდიან.  მამაკაცებთან შედარებით ქალებში ხშირია არასათანადო დიაგნოსტირება და მკურნალობა, რასაც განაპირობებს ქალებში კარდიოვასკულური დაავადებების გამოვლენის და კლინიკური მიმდინარეობის თავისებურებები.

გულის დაავადებების უმეტესობა პრევენციას ექვემდებარება. აღნიშნულის გათვალისწინებით,  გულის მსოფლიო ფედერაცია, თავის წევრებთან ერთად გულის დაავადებების და ინსულტის შესახებ ინფორმირებულობის ასამაღლებელ კამპანიას მთელს მსოფლიოში ატარებს. მოუწოდებს საზოგადოებას, განსაკუთრებით ქალებს, იმოქმედონ, მიიღონ შესაბამისი ზომები და იცხოვრონ ხანგრძლივად ჯანმრთელი გულით.

გულ-სისხლძარღვთა დაავადება მხოლოდ მამაკაცების დაავადება არ არის

 გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებით მხოლოდ მამაკაცები არ ავადდებიან, ხშირ შემთხვევაში ქალებში კარდიოვასკულური დაავადება რთული კლინიკური მიმდინარეობით გამოირჩევა. კარგ სიახლეს წარმოადგენს ის, რომ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების უმეტესობა პრევენციას  ექვემდებარება და შესაძლოა მათი თავიდან აცილება. მთავარია – ვისწავლოთ როგორ დავიცვათ ჩვენი გული.

ძირითადი ფაქტები

  • ქალებში სიკვდილიანობის გლობალური ტვირთის მესამედი გსდ-ზე მოდის;
  • გსდ-ით გამოწვეული სიკვდილიანობის მაჩვენებელი ქალებში დაბალი და საშუალო შემოსავლების მქონე ქვეყნებში უფრო მაღალია  ვიდრე მაღალი შემოსავლების ქვეყნებში;
  • ქალებში გსდ-ს არასათანადო მართვა და მკურნალობა ამ დაავადებების გამოვლენის და კლინიკური მიმდინარეობის თავისებურებებით არის განპირობებული;

ქალებში გსდ-ს ტვირთი არასათანადოდ არის შეფასებული.

იცოდე  გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები

გულის შეტევის კლინიკური მიმდინარეობა ქალებში და მამაკაცებში ხშირად განსხვავებულია. მნიშვნელოვანია იცოდე კლინიკური სიმპტომები. გაითვალისწინე, გსდ-ს ადრეული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა სრული გამოჯანმრთელების საწინდარია!!!

 ინსულტის კლინიკური სიმპტომებიქალებში                                  

  • ზედა და ქვედა კიდურების უეცარი დაბუჟება ან სისუსტე, განსაკუთრებით სხეულის ერთ მხარეზე.
  • უეცარი კონფუზია, ლაპარაკის გაძნელება.
  • მხედველობის უეცარი პრობლემა ერთ ან ორივე თვალში.
  • სიარულის უეცარი გაძნელება, თავბრუსხვევა, წონასწორობის ან კოორდინაციის დარღვევა.
  • თავის ძლიერი  ტკივილი დაუდგენელი მიზეზით.
  •  გულის წასვლა ან  მეხსიერების უეცარიდაკარგვა.

 

გულის შეტევის კლინიკური  სიმპტომები ქალებში

  • დისკომფორტი გულმკერდის არეში; მოჭერის შეგრძნება, ან ტკივილი მარცხენა სარძევე ჯირკვლის საპროექციო არეში, სარძევე ჯირკვლებს შორის ან მკერდის ძვლის უკან.
  • დისკომფორტის და/ან ტკივილის შეგრძნება სხეულის სხვა მიდამოში; კერძოდ მხარში, ერთ ან ორივე მკლავში, ზურგში, კისერში, ქვედა ყბაში, ეპიგასტრიუმის მიდამოში.
  • ქოშინი, აუხსნელი სისუსტე ან დაღლილობა, შფოთვა ან უჩვეულო ნერვიულობა, ფაღარათი (მონელების დარღვევა) ან კოლიკა, ცივი ოფლი და გულისრევა, თავბრუსხვევა და კოლაფსი. ეს ის სიმპტომებია, რომლებიც გულის შეტევის გამოცდილების მქონე ქალთა ერთ მეოთხედს აღენიშნება. თითოეული სიმპტომის გამოვლენა შეიძლება მოხდეს დამოუკიდებლად ან გულმკერდის მიდამოში არსებული დისკომფორტის თანხლებით;

 

 

 

ფრთხილად მიიღე წამლები

მიიღე მხოლოდ ის წამლები, რომლებიც  ექიმმა გამოგიწერა.

ქალები და ფიზიკური აქტივობა

გამონახე დრო ფიზიკური აქტივობისთვის. ფიზიკური აქტივობა ჯანმრთელი გულის საწინდარია და ცხოვრების ჯანსაღი წესის ძირითადი ნაწილია. ფიზიკური აქტივობა გეხმარება წონის, სტრესის შემცირებასა და  მართვაში; ამავე დროს ამცირებს ქალების ნომერ პირველი „მკვლელის“ – გულ-სისხლძარღვთა დაავადების რისკს.

გულის მსოფლიო ფედერაცია, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციების მიხედვით, მოუწოდებს ქალებს დაკავდნენ ზომიერი ფიზიკური აქტივობით მინიმუმ 150 წუთი კვირაში – 20 წუთზე ცოტა მეტი დღეში.

ქალები და ფიზიკური აქტივობა: გენდერული პრობლემა

მიუხედავად იმისა, რომ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებით ყოველი მესამე ქალი იღუპება,  ბევრმა არც კი იცის, რომ იმყოფება მაღალი რისკის ქვეშ და თავისი გულის დასაცავად არაფერს არ აკეთებს.

იყო მეტად აქტიური,  ეს უკვე კარგი დასაწყისია!

ქალები მამაკაცებთან შედარებით ნაკლები აქტიურობით გამოირჩევიან. ქალების დაბალ ფიზიკურ აქტივობას განაპირობებს  რამოდენიმე ფაქტორი:

დატვირთული გრაფიკის… მიუხედავად ზოგიერთი ქალი ცდილობს გამონახოს დრო ვარჯიშისთვის. სცადე,  დღის განმავლობაში საოჯახო საქმიანობას შეუთავსო ფიზიკური აქტივობაც: არ ისარგებლო სატრანსპორტო საშუალებებით ბავშვების სკოლიდან გამოყვანის დროს, გაატარე მეტი დრო  ბუნებაში ოჯახთან ერთად.

ხელმისაწვდომობა ფიზიკურ აქტივობაზე – ფული… ქალებს, რომელთაც მცირე შემოსავალი აქვთ, ექმნათ ბარიერი ამ თვალსაზრისით. არსებობს უამრავი საშუალება ოყო აქტიური, დაიწყე ფიზიკური აქტივობა თუნდაც სეირნობით, ცეკვით.

მიდგომა … კულტურულმა ტრადიციებმა  შესაძლოა შეზღუდოს ქალების მონაწილეობა სპორტის ამა თუ იმ  სახეობაში. მაშინაც კი, როცა  გარემო  სპორტის კონკრეტულ სახეობაში ჩართვაში ხელს გიშლის, გადალახე ეს ბარიერი.

ფილტვისმიერი გული – გულის დაავადება, რომელსაც ახასიათებს მარჯვენა წინაგულისა და პარკუჭის გადიდება. დაავადების მწვავე ფორმა შეიძლება განვითარდეს ძალიან სწრაფად

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

გასულ ოთხ წელიწადში პოპულარული გახდა იდეა “ეფექტური გამეორებების” შესახებ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
გასულ ოთხ წელიწადში პოპულარული გახდა იდეა
#post_seo_title

გასულ ოთხ წელიწადში პოპულარული გახდა იდეა “ეფექტური გამეორებების” შესახებ.

ეს იდეა რამდენიმე ვარიანტით გვხვდება. ყველაზე გავრცელებულია კრის ბირდსლის ვერსია, თუმცა ამაზე ასევე წერდნენ ბორგე ფაგერლი, ჯეიმს კრიგერი და კარლ ჯუნო.

მოკლედ, იდეა მდგომარეობს იმაში, რომ ბოლო 5 გამეორება კუნთის უარამდე არის “მასტიმულირებელი”, რადგან მათთვის დამახასიათებელია მოტორული ერთეულების (მე) სრული რეკრუტირება (ჩართვა) და კუნთოვანი ბოჭკოების (კბ) შეკუმშვის დაბალი სიჩქარე.

კრის ბირდსლი საკმაოდ ბევრს წერდა ჰიპერტროფიაზე და მისი პრობლემის გაგება გაცილებით უფრო ღრმაა.

“მნიშვნელოვანია მხოლოდ ბოლო 5 გამეორება და სხვა არაფერი”. თუმცა, როგორც ხშირად ხდება, გავრცელდა მისი იდეის გამარტივებული ვერსია, რომელიც კონკრეტულ სტატიაში და Instagram-ის პოსტში იყო გაჟღერებული.

ქვემოთ მოცემულია კრისის სწორედ ის პოსტი. ძალისმიერი დატვირთვის მოცულობა არის მთავარი ფაქტორი, რომელიც განსაზღვრავს კუნთების რაოდენობრივ ზრდას. თუმცა, გაურკვეველია, როგორ გავზომოთ ეს მოცულობა უკეთესად.

ყველაზე გავრცელებულია ისეთი მეთოდები, როგორიცაა კუნთის უარამდე მუშაობა ან საერთო დატვირთვის მოცულობის განსაზღვრა (სერიების რაოდენობა X გამეორებების რაოდენობა X სამუშაო წონა). მაგრამ ისინი არ არის იდეალური, რადგან არ იძლევა მექანიკური სტიმულის მოცულობის ზუსტი შეფასების საშუალებას, რომელიც იწვევს კუნთების ზრდას.

მექანიკური სტიმული, რომელიც იწვევს კუნთების ზრდას, არის დროის მონაკვეთი, რომლის განმავლობაშიც აქტიურდება და ნელა იკუმშება მაღალზღურბლოვანი მე-ების შემადგენელი კუნთოვანი ბოჭკოები.

შეკუმშვები, რომლებიც უფრო მაღალი სიჩქარით ხდება ან რომლებიც არ იყენებს ზემოხსენებულ ბოჭკოებს, არ იწვევს მნიშვნელოვან ჰიპერტროფიას. ამიტომ დაბალი ან ზომიერი ინტენსივობის სერიები მოიცავს გამეორებების გარკვეულ რაოდენობას, რომლებსაც საერთოდ არ შეუძლიათ ჰიპერტროფიისათვის საკმარისი სტიმულის მიცემა.

მიუხედავად ამისა, დღევანდელი მეთოდების უმრავლესობა, რომლებიც ზომავს დატვირთვის მოცულობას, ითვალისწინებს მათ, როგორც საერთო მოცულობის ნაწილს. უკეთესი იქნებოდა მხოლოდ იმ გამეორებების გათვალისწინება, რომლებიც ააქტიურებს მაღალზღურბლოვან მე-ებს და ხასიათდება სამუშაო წონის მოძრაობის დაბალი სიჩქარით — და რომლებიც, შესაბამისად, ასტიმულირებს კუნთოვანი ბოჭკოების ზრდას.

დამატებითი არგუმენტები მეთოდის სასარგებლოდ:

“ეფექტური გამეორებების” მოდელი გვეხმარება ავხსნათ ერთი კარგად დოკუმენტირებული ფაქტი:

როდესაც სერიები სრულდება კუნთის უარამდე, სერიაში გამოყენებული გამეორებების რაოდენობა არ მოქმედებს კუნთების ზრდაზე და შეიძლება მერყეობდეს ძალიან ფართო დიაპაზონში, 5-6-დან 30-40-მდე.

ეს სრულიად შეესაბამება განხილულ მოდელს:

თუ თქვენ აკეთებთ სერიაში 5 და მეტ გამეორებას და ყოველთვის აღწევთ კუნთოვან უარს, მაშინ ნებისმიერ სერიაში თქვენ იღებთ 5 “ეფექტურ გამეორებას”, და ჰიპერტროფიის თვალსაზრისით თითოეული სერია იქნება თანაბრად ეფექტური.

მოდელს ასევე აქვს აზრი, თუ ამოვალთ დღევანდელი მტკიცებიდან, რომ ჰიპერტროფია იქნება უფრო სუსტი, როდესაც სერიაში 5-ზე ნაკლები გამეორებაა. ამ შემთხვევაში სერიაში იქნება 5-ზე ნაკლები “ეფექტური გამეორება”, და მისი ეფექტურობა შემცირდება.

ბოლოს, მოდელი დაგვეხმარებოდა დაგვესაბუთებინა კიდევ ერთი მტკიცება: რომ დასვენების უფრო ხანგრძლივი პერიოდები აძლიერებს ჰიპერტროფიას. რადგან განვითარებულ დაღლილობას შეუძლია ხელი შეუშალოს მე-ების რეკრუტირებას და შეამციროს ბოჭკოების მიერ განვითარებული დაძაბულობა, რითაც ამცირებს “ეფექტური გამეორებების” რაოდენობას უარის თქმამდე სერიაში.

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

მეცნიერებმა შექმნეს „კანი“, რომელიც 4 საათში 90%-ით აღადგენს ზიანს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მეცნიერებმა შექმნეს „კანი“, რომელიც 4 საათში 90%-ით აღადგენს ზიანს
#post_seo_title

ჭრილობა 1 დღეში შუშდება?! მეცნიერებმა შექმნეს „კანი“, რომელიც 4 საათში 90%-ით აღადგენს ზიანს!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
ეს აღარ არის სამეცნიერო ფანტასტიკა – ეს არის რეალობა.
ფინეთის Aalto University-ისა და გერმანიის University of Bayreuth-ის მეცნიერებმა შექმნეს ინოვაციური ჰიდროგელი, რომელიც გარკვეული ტიპის ჭრილობებს 90%-ით აღადგენს 4 საათში და სრულად შუშდება 24 საათში!
ეს გელი არ არის უბრალოდ საფარი – ის იმიტირებს ადამიანის კანის ქიმიურ და ფიზიკურ სტრუქტურას, მოქნილია, გამძლეა და თვითაღდგენადიც კი არის.
როგორ მუშაობს ეს გენიალური მასალა?
• ჰიდროგელს აქვს უნიკალური პოლიმერული ბადე,
• დაზიანებისას პოლიმერები რეალურად “შეერთდებიან” ერთმანეთთან და მასალა აღიდგენს პირვანდელ ფორმას,
• პროცესი იგივე პრინციპით ხდება, როგორც მატყლში ბოჭკოები ებმება – ეს ნიშნავს, რომ გელი პრაქტიკულად თავისით „იკერება“!
გამოყენების სფეროები:
• დამწვრობების სწრაფი შეხორცება,
• ქირურგიული ჭრილობების მოვლა,
• ინფექციების შემცირებული რისკი,
• მომავლის ხელოვნური კანი და რბილი რობოტიკის სენსორები.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს არის მომავლის მედიცინა, რომელიც უკვე დაიწყო.
თუ ამ მასალის კლინიკური გამოყენება ფართოდ გავრცელდა, ჩვენ გვეცვლება ჭრილობების მართვის წესი – ნაკლები დრო, ნაკლები ინფექცია, ნაკლები ანტიბიოტიკი.
საქართველოში განსაკუთრებით რეგიონებში, სადაც ქრონიკული ჭრილობების მართვა სერიოზული პრობლემაა, ეს ჰიდროგელი შეიძლება გადატრიალება იყოს.
უნდა დავიწყოთ მოლაპარაკებები და გავხსნათ გზები ასეთი ინოვაციების ხელმისაწვდომობისთვის.“
წყაროები:
• Aalto University & University of Bayreuth, 2025
მეტი ინფორმაცია ინოვაციური ჯანდაცვის შესახებ – ეწვიეთ:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და
გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. 25+ წლიანი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.
შეიძლება იყოს 1 person გამოსახულება

შეიძლება მომავალში კბილების აღდგენა ბუნებრივად შევძლოთ? – ეს არ არის ხელოვნური მასალა – ეს არის ნამდვილი

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
შეიძლება მომავალში კბილების აღდგენა ბუნებრივად შევძლოთ? - ეს არ არის ხელოვნური მასალა – ეს არის ნამდვილი
#post_seo_title

შეიძლება მომავალში კბილების აღდგენა ბუნებრივად შევძლოთ? მეცნიერებმა უკვე გაზარდეს ნამდვილი ადამიანის კბილები ლაბორატორიაში!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
ლონდონში, King’s College-ის მეცნიერებმა ისტორიული ნაბიჯი გადადგეს:
ლაბორატორიაში გაზარდეს ნამდვილი ადამიანის კბილი პაციენტის საკუთარი უჯრედებით.
ეს არ არის ხელოვნური მასალა – ეს არის ნამდვილი, ცოცხალი კბილი, რომელიც მომავალში შეიძლება ბჟენები, გვირგვინები და იმპლანტებიც კი ჩაანაცვლოს.
ეს კვლევა ჩატარდა Imperial College London-ის მეცნიერებთან ერთად. მათ მოახერხეს იმ ბუნებრივი პირობების შექმნა, რომლებიც საჭიროა კბილის ჩანასახის ფორმირებისთვის. უჯრედებმა დაიწყეს ურთიერთობა და თავად შექმნეს კბილის სტრუქტურა – ზუსტად ისე, როგორც ეს ჩვენს ორგანიზმში ხდება.
როგორ იმუშავებს ეს პრაქტიკაში?
მეცნიერები ამჟამად ორ გზას იკვლევენ:
1. კბილის ჩანასახის პირდაპირ ყბაში გადანერგვა, სადაც ის გაიზრდება ბუნებრივად;
2. ლაბორატორიაში სრულად გაზრდილი კბილი, რომელიც შემდეგ პაციენტს გადაუნერგება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს უკვე აღარ არის სამეცნიერო ფანტასტიკა – ეს არის მომავალი, რომელიც კარზე მოგვიკაკუნებს.
საკუთარი ქსოვილით აღდგენილი კბილები ნიშნავს უფრო ნაკლებ ტკივილს, ნაკლებ გართულებებს და გრძელვადიან შედეგს.
საქართველოში უამრავი ადამიანი წლების განმავლობაში იმყოფება იმპლანტებზე ან ბჟენებზე დამოკიდებული.
დროა, ვიფიქროთ ინოვაციურ მიდგომებზე და დავნერგოთ მეცნიერული მიღწევები ჩვენს სტომატოლოგიურ პრაქტიკაში. ეს ტექნოლოგია უნდა გახდეს ყველასთვის ხელმისაწვდომი და არა მხოლოდ ელიტური მომსახურება.“
წყარო:
King’s College London & Imperial College London, 2025
(BBC, Nature, ScienceDaily მიხედვით)
მეტი ინფორმაცია ინოვაციებსა და ჯანმრთელობაზე:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და
გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. 25+ წლიანი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.
შეიძლება იყოს text გამოსახულება
1...354355356...1,041გვერდი 355 of 1,041

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights