ოთხშაბათი, მაისი 13, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 354

შეიძლება თუ არა წონის დასაკლები წამლები დემენციის სამკურნალოდ გამოვიყენოთ? -კვლევა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დიაბეტის მართვა, წონის დაკლება და ალცჰაიმერის პრევენცია: GLP-1 აგონისტების ახალი ერა
#post_seo_title

შეიძლება თუ არა წონის დასაკლები წამლები დემენციის სამკურნალოდ გამოვიყენოთ? — ახალი კვლევები გვაჩვენებს დადებით კავშირს!

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,
გლობალური მეცნიერება კვლავ გვაოცებს!
უახლესი კვლევების თანახმად, ის პრეპარატები, რომლებიც თავდაპირველად შექმნილი იყო შაქრიანი დიაბეტისა და სიმსუქნის სამკურნალოდ — შესაძლოა დემენციის (მათ შორის ალცჰაიმერის დაავადების) პროფილაქტიკაშიც ეფექტური აღმოჩნდეს.
რას გვიჩვენებს მეცნიერება?
GLP-1 რეცეპტორ აგონისტები — როგორიცაა:
• სემაგლუტიდი (Ozempic, Wegovy)
• ლირაგლუტიდი (Saxenda)
ამჟამად აქტიურად იკვლევიან, როგორც დემენციის რისკის შემცირებელი საშუალებები.
ფლორიდის უნივერსიტეტის კვლევა:
90,000 პაციენტის მონაცემების ანალიზმა აჩვენა, რომ GLP-1RAs-ს მომხმარებლებს 33%-ით ნაკლები ალბათობა ჰქონდათ ალცჰაიმერის დიაგნოზის მიღებისა, შედარებით სხვა დიაბეტის წამლებთან.
გოლვეის უნივერსიტეტის მეტაანალიზი (26 კლინიკური კვლევა):
GLP-1RAs-სთან ასოცირდებოდა მეხსიერების დაქვეითების შემცირებული რისკი.
Alzheimer’s Association-ის კონფერენცია 2024:
ლირაგლუტიდმა დაამუხრუჭა ტვინის შეკუმშვის პროცესი და მეხსიერების გაუარესება ალცჰაიმერის მქონე პაციენტებში.
როგორ მუშაობს ეს პრეპარატები?
GLP-1 agonist-ები:
• ამცირებენ ანთებას ტვინში
• აუმჯობესებენ ინსულინის სენსიტივობას
• დადებითად მოქმედებენ სისხლძარღვებზე და ცირკულაციაზე
სწორედ ეს მექანიზმები არის მნიშვნელოვანი კოგნიტიური ფუნქციის შესანარჩუნებლად.
რას ნიშნავს ეს ჩვენთვის?
• ეს ჯერ კიდევ კვლევის ეტაპზეა, თუმცა უკვე ჩანს პოტენციალი, რომ მომავალში მსგავსი პრეპარატები შეიძლება გამოვიყენოთ არა მხოლოდ დიაბეტისა და სიმსუქნის, არამედ ნევროდეგენერაციული დაავადებების პრევენციისთვისაც.
• განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია 50+ ასაკის ადამიანებისთვის, ვისაც აქვს გენეტიკური ან მეტაბოლური რისკები.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„თუ ამ კვლევების მიმართულება დადასტურდება, ჩვენ ვხედავთ მომავალს, სადაც ერთსა და იმავე წამალს ექნება ძალა – შეამციროს სიმსუქნე, რეგულიროს დიაბეტი და დააბრკოლოს დემენციის განვითარება.
ეს სამმაგი ეფექტი შეიძლება გახდეს რევოლუცია პროფილაქტიკურ მედიცინაში.
მაგრამ ნუ იჩქარებთ თვითმკურნალობას — ამ წამლებს აქვთ სერიოზული ჩვენებები და გვერდითი მოვლენები.
მთავარია: დავიცვათ პრევენცია და ვისმინოთ მეცნიერება, არა ინტერნეტ-რჩევები.“
წყაროები:
1. Technology Networks. Could Weight Loss Drugs Be Repurposed as Dementia Treatments? April 2025.
2. Nature Medicine. GLP-1RAs and dementia prevention in type 2 diabetes patients. March 2025.
3. Alzheimer’s Association International Conference, 2024.
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – სამეცნიერო სიახლეები და ჯანმრთელობის რჩევები: www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს წევრი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

ყოველწილურად ყვითელი ცხელებით ავადდება 84 000- 170 000 ადამიანი და 60 000 შემთხვევა მთავრდება ლეტალურად

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ყვითელი ცხელება
#post_seo_title

ყვითელი ცხელება

1.ზოგადი მიმოხილვა – ყვითელი ცხელება მწვავე ვირუსულ ჰემორაგიული დაავადებაა, რომელიც გადაეცემა ინფიცირებული კოღოს საშუალებით. სიტყვა „ყვითელი“ მიგვანიშნებს დაავადების თანმხლებ სიმპტომზე – სიყვითლეზე, რომელიც უვითარდება პაციენტთა გარკვეულ ნაწილს. დაავადების მძიმე ფორმის დროს და მკურნალობის გარეშე, ლეტალური გამოსავალი მოსალოდნელია შემთხვევათა 50 %- ში.

ბოლო შეფასების მიხედვით, ყოველწილურად ყვითელი ცხელებით ავადდება 84 000- 170 000 ადამიანი და 60 000 შემთხვევა მთავრდება ლეტალურად. ყვითელი ცხელების სპეციფიკური მკურნალობა არ არსებობოს. მკურნალობა სიმპტომურია.

ვირუსი ენდემურია აფრიკასა და ლათინურ ამერიკაში. ბოლო 10 წლის განმავლობაში, ამ დაავადებით გამოწვეული შემთხვევების რიცხვი მცირდება. საქართველოში ადგილობრივი შემთხვევები დარეგისტრურებული არ არის.

 2.გამომწვევი აგენტი – გამომწვევია Flavivirus, Flaviviridae ოჯახის წარმომადგენელი. გადამტანია ინფიცირებული კოღო, უმეტესად  Aedes სახეობის. ყვითელი ცხელება ასევე ვრცელდება Haemogogus სახეობის კოღოს მიერ, რომელიც უმეტესად გვხვდება ჯუნგლებში.

3.მიზეზები/ძირითადი რისკის ფაქტორები – ყვითელი ცხელების ენდემურ არეალში, როგორიცაა აფრიკა და სამხრეთ ამერიკა – მოგზაურობა.

 4. რეზერვუარი – ურბანულ ზონაში მტარებლებს წარმოადგენენ ადამიანები და Aedes  სახეობის კოღოები. ტყეში კი ინფექციის წყარო და რეზერვუარი შეიძლება იყოს გარეული ცხოველი (მაიმუნი, ოპოსუმი, იშვიათად სხვა სახეობა).

 5. გადაცემის გზები – ინფიცირებული კოღოს კბენით. ამავე სახეობას გადააქვს ზიკა ვირუსი, ჩიკუნგუნია და დენგეს ვირუსი. კოღო ინფიცირდება დაავადებული ადამიანის ან მაიმუნის კბენის შედეგად. დაავადება ადამიანიდან ადამიანს არ გადაეცემა.

 6.ინკუბაციური პერიოდი – 3-6 დღე.

 7.გადამდებლობის პერიოდი – კოღო ინფიცირდება ადამიანის ვირემიულ ფაზაში დაკბენისას, რომელიც გრძელდება ცხელების დაწყებიდან 5 დღის განმავლობაში. კბენიდან 9-12 დღის შემდეგ კოღო ხდება გადამდები.

 8. მიმღებლობა – ყველა ადამიანი ხდება ავად, ვისაც აქვს რისკის ფაქტორებთან შეხება. დაავადების გადატანის შემდეგ ადამიანს უვითარდება მყარი იმუნიტეტი.    

9. კონტროლის ღონისძიებები –

ა) პრევენციული ღონისძიებები :

  • ვაქცინაცია ყვითელი ცხელების პრევენციის საუკეთესო საშუალებაა. ვაქცინა უსაფრთხო და ხელმისაწვდომია. ერთჯერადი დოზა უზრუნველყოფს დაავადების წინააღმდეგ მუდმივი იმუნიტეტის ჩამოყალიბებას.
  • კოღოს კბენისგან თავდაცვა – კოღოს საწინააღმდეგო რეპელენტების გამოიყენება;

ინსექტიციდების გამოყენება ზრდასრული კოღოებისა და მატლების წინააღმდეგ; ფანჯრის და  საწოლის ბადეების გამოყენება;

  • მიმდებარე ტერიტორიაზე, წყლის შესანახი კონტეინერების დაცლა, გაწმენდა,  თავდახურულ მდგომარეობაში მოყვანა.

ბ)პაციენტის და კონტატების კონტროლი–პაციენტმა კლინიკური ნიშნების გამოვლენისთანავე უნდა მიმართოს სამედიცინო დაწესებულებას, რათა ექიმის მიერ მოხდეს დროული კლინიკური დიაგნოსტირება და შესაბამისი მკურნალობა, ზუსტი დიაგნოსტირებისათვის კი აუცილებელია კლინიკური დიაგნოზი დადასტურებული იყოს ლაბორატორიული კვლევის საფუძველზე.

ყვითელი ცხელება სავალდებულო/სასწრაფო შეტყობინებას დაქვემდებარებული დაავადებაა. ყველა საეჭვო შემთხვევა/შემთხვევები ექვემდებარება რეგისტრაციას გადამდებ დაავადებათა რეგისტრაციის ჟურნალ 60/A-ში და სასწრაფო შეტყობინებას (გამოვლენიდან 24 საათის განმავლობაში)  საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სამსახურში ნებისმიერი ხელთარსებული საშუალებით („სასწრაფო შეტყობინების ბარათი“ – ფორმა N58/1, ტელეფონი, ფაქსი, თუ ელ-ფოსტა). შეტყობინების მიღებისას, ეპიდემიოლოგი იწყებს შემთხვევის/შემთხვევების კვლევას სტანდარტული ეპიდკვლევის ბარათის შესაბამისად.

გ)ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებები–პაციენტი უნდა იქნას იზოლირებული, რათა თავიდან იქნას აცილებული კოღოსგან დაკბენა გადამდებლობის პერიოდში.

დაავადება არ გადაეცემა ადამიანიდან ადამიანს კონტაქტის გზით, თუმცა იქედან გამომდინარე, რომ მრავალ ინფექციას ახასიათებს მსგავსი სიმპტომები და გადამადებლობა, საჭიროა პაციენტის იზოლაცია ყვთიელი ცხელების დიაგნოზის დადასტურებამდე. არ საჭიროებს საკარანტინო ღონისძიებებს.

 დ)ბუნებრივი მოვლენების ზეგავლენა – კოღოები მრავლდებიან ტროპიკულ ტყეებში, ნესტიან და ნაწილობრივად ნესტიან პირობებში, ამავდროულად ადამიანის მიერ შექმნილ ისეთ კონტეინერებსა და სათავსოებში, სადაც გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ხდება წყლის დაგროვება. ინფიცირებული კოღოებისა და ადამიანების გაზრდილი კონტაქტი, განსაკუთრებით ქალაქებში, სადაც მოსახლეობა არ არის აცრილი ყვითელი ცხელების წინააღმდეგ, შესაძლოა იქცეს ეპიდემიის მიზეზად.

ბუნებრივი კატასტროფებისას ეპიდემიის პრევენციის საუკეთესო გზას მასიური ვაქცინაცია წარმოადგენს.

 ე)საერთაშორისო ღონისძიებები – ყვითელი ცხელება ექვემდებარება ჯანმრთელობის საერთაშორისო წესებით (IHR 2005) სასწრაფო შეტყობინებას. ნებისმიერი უწყება ვალდებულია ეჭვის მიტანის შემთხვევაში შეატყობინოს ქვეყნის ჯსწ-ის ეროვნულ კოორდინატორს (დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი), რომელიც თავის მხრივ, უზრუნველყოფს სასწრაფო შეტყობინების გაგზავნას ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის საკონტაქტო პუნქტთან.

მაღალი ვირულენტობის, დაავადებისათვის დამახასიათებელი გავრცელებისა და სიკვდილიანობის მაღალი მაჩვენებლის გამო ყვავილის გამომწვევი ვირუსი მიჩნეულია ადამიანების მასიური განადგურების პოტენციურ ბიოლოგიურ იარაღად

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ყვავილი ვირუსული ინფექცია
#post_seo_title

ყვავილი

1. ზოგადი მიმოხილვა – მძიმე, მწვავე ვირუსული დაავადება, გამოხატული გამონაყრით. ინკუბაციური პერიოდის შემდეგ დაავადება გადადის პროდრომულ ფაზაში, რომლის ხანგრძლივობა 2-4 დღეა. მისთვის დამახასიათებელია გრიპისმაგვარი სიმპტომები: მაღალი ცხელება, თავბრუსხვევა, თავის და ზურგის ტკივილი, ზოგჯერ მუცლის ტკივილი და ღებინება. შემდეგი ფაზაა გამონაყრის ფაზა, რომელიც 21 დღე გრძელდება.

დედამიწაზე უკანასკნელი ბუნებრივად  დასნებოვნებული შემთხვევა იყო 1977 წელს.

1980 წელს ჯანმრთელობის მსოფლიო ასამბლეაზე გაკეთდა განცხადება მისი ერადიკაციის შესახებ. მსოფლიოში ყვავილის გამომწვევის ორი საცავია: აშშ-ში, ატლანტაში დაავადებათა კონტროლის ცენტრში და რუსეთში, ნოვოსიბირსკის რეგიონში კოლცოვოს ვირუსოლოგიისა და ბიოტექნოლოგიების კვლევის ცენტრში

მაღალი ვირულენტობის, დაავადებისათვის დამახასიათებელი გავრცელებისა და სიკვდილიანობის მაღალი მაჩვენებლის გამო ყვავილის გამომწვევი ვირუსი მიჩნეულია ადამიანების მასიური განადგურების პოტენციურ ბიოლოგიურ იარაღად.

  1. 2. გამომწვევი აგენტი – Orthopoxvirus-ს გვარის ორი სახეობის ვირუსი :Variola major  და Variola minor

3. მიზეზები/ძირითადი რისკის ფაქტორები –  ავადმყოფ ადამიანთან კონტაქტი.

4. რეზერვუარი – ყვავილის ვირუსის ერთადერთი ბუნებრივი რეზერვუარია ადამიანი.

 5.გადაცემის გზები – გადაეცემა ადამიანიდან ადამიანს, ძირითადად სასუნთქი გზებით, იშვიათად დაზიანებულ კანთან კონტაქტით.

6. ინკუბაციური პერიოდი – 7-19 დღე, საშუალოდ 12 დღე.

7.გადამდებლობის პერიოდი – გამონაყრის დაწყებიდან პირის ღრუში, ყველა ქერქის მოცილებამდე.

8. მიმღებლობა – ყვავილის საწინააღმდეგო იმუნიზაციის დაწყებამდე – საყოველთაო. 1978 წლის შემდეგ ადამიანის შემთხვევა არ არის ცნობილი. ყვავილის ერადიკაციის შემდგომ შეწყდა რა ყვავილის საწინააღმდეგო იმუნიზაცია, არავაქცინირებულ პირებში- საყოველთაოა.

 9. კონტროლის ღონისძიებები:

ა)  პრევენციული ღონისძიებები (წინასწარ რა უნდა გაკეთდეს)

ü  ვაქცინაცია;

ü  საგანმანათლებლო მუშაობის ჩატარება

ბ) პაციენტის და კონტატების კონტროლი (ვის უნდა შეატყობინონ და ა.შ.): პაციენტმა კლინიკური ნიშნების გამოვლენისთანავე უნდა მიმართოს სამედიცინო დაწესებულებას, რათა ექიმის მიერ მოხდეს დროული კლინიკური დიაგნოსტირება, მისი დაუყოვნებლივი იზოლაცია და შესაბამისი მკურნალობა, ზუსტი დიაგნოსტირებისათვის კი აუცილებელია კლინიკური დიაგნოზი დადასტურებული იყოს ლაბორატორიული კვლევის საფუძველზე.

ყვავილი სავალდებულო/სასწრაფო შეტყობინებას დაქვემდებარებული დაავადებაა.

ყველა საეჭვო შემთხვევა/შემთხვევები ექვემდებარება რეგისტრაციას გადამდებ დაავადებათა რეგისტრაციის ჟურნალ 60/A-ში და სასწრაფო შეტყობინებას (გამოვლენიდან 24 საათის განმავლობაში)  შესაბამის  ეპიდემიოლოგიურ სამსახურში ნებისმიერი ხელთარსებული საშუალებით („სასწრაფო შეტყობინების ბარათი“ – ფორმა N58/1, ტელეფონი, ფაქსი, თუ ელ-ფოსტა). შეტყობინების მიღებისთანავე ეპიდემიოლოგი იწყებს შემთხვევის/შემთხვევების კვლევას სტანდარტული ეპიდკვლევის ბარათის შესაბამისად. ასევე უნდა განხორციელდეს კონტაქტების დროული გამოვლენა, მათი იზოლაცია და ვაქცინაცია.

გ) ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებები – ყველა შემთხვევის სწრაფი გამოვლენა, კარანტინი, რგოლური ვაქცინაციის სტრატეგის განხორციელება.

დ) ბუნებრივი მოვლენების ზეგავლენა – არ შეესაბამება

ე) საერთაშორისო ღონისძიებები –  ყვავილი ექვემდებარება ჯანმრთელობის საერთაშორისო წესებით (IHR 2005) სასწრაფო შეტყობინებას. ნებისმიერი უწყება ვალდებულია ეჭვის მიტანის შემთხვევაში შეატყობინოს ქვეყნის ჯსწ-ის ეროვნულ კოორდინატორს (დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი), რომელიც თავის მხრივ, უზრუნველყოფს სასწრაფო შეტყობინების გაგზავნას ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის საკონტაქტო პუნქტთან.

ყბაყურა – გადაცემის გზები, სიმპტომები, გართულებები, მკურნალობა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ყბაყურა - გადაცემის გზები, სიმპტომები, გართულებები,  მკურნალობა
#post_seo_title

ყბაყურა

გამომწევი

ვირუსით (Memps Virus) გამოწვეული კონტაგიოზური დაავადებაა.

მიზეზები
დაავადების გამომწვევი ძირითადი მიზეზია რნმ-ვირუსი, რომელიც გადაეცემა ჰაერ-წვეთოვანი გზით და აზიანებს სანერწყვე ჯირკვლებსა და ნერვულ უჯრედებს.

გადაცემის გზები

ვრცელდება  წვეთოვანი გზით, დაინფიცირებული პირისაგან ცემინების, ხველების, საუბრის  დროს და ასევე მის საყოფაცხოვრებო საგნებთან შეხებით. გადამდებია სანერწყვე  ჯირკვლების შეშუპებამდე ხუთი დღის და შეშუპების შემდეგ კიდევ ხუთი დღის განმავლობაში

სიმპტომები

ცხელება, თავის და კუნთების ტკივილი, დაღლილობა, უმადობა,  ყურის ქვემოთ სანერწყვე  ჯირკვლების  ორმხრივი შეშუპება  (პაროტიტი). სიმპტომები ჩვეულებრივ  ჩნდება  დაინფიცირებიდან მე-16-18 დღეს,  თუმცა ეს პერიოდი შესაძლებელია მერყეობდეს  12-25 დღემდე.

გართულებები

ორქიტი ზრდასრულ მამაკაცებში, რაც შესაძლებელია უშვილობის მიზეზი გახდეს, ენცეფალიტი, მენინგიტი, სიყრუე, საკვერცხეების და/ან სარძევე ჯირკვლების ანთება ზრდასრულ ქალებში.

დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-პედიატრი, რისთვისაც საჭიროა:
·         სისხლის საერთო ანალიზი;
·         ყურქვეშა სანერწყვე ჯირკვლის სეკრეტის ანალიზი;
·         ყელის ნაცხის ანალიზი;
·         იმუნო-ფერმენტული ანალიზი;
·         კანშიდა სინჯი ალერგენით.

მკურნალობა
·         სიცხის დამწევი პრეპარატები;
·         წოლითი რეჟიმი;
·         თბილი კომპრესები;
·         ფიზიოთერაპიული პროცედურები;
·         სადეზინტოკსიკაციო პრეპარატები.

პროფილაქტიკა
·         ვაქცინაციის ჩატარება;
·         იმუნური სისტემის გამყარება.

კვლევა – ყვავებმა გეომეტრიული ფიგურების გარჩევა შეძლეს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
კვლევა - ყვავებმა გეომეტრიული ფიგურების გარჩევა შეძლეს
ფოტო: Schmidbauer et al., Science Advances

გერმანელმა სპეციალისტებმა კვლევა ჩაატარეს, რომელმაც დაადასტურა, რომ ყვავებს გეომეტრიული ფიგურების გარჩევა შეუძლიათ. კვლევა ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნდა.

სწორი პასუხის შემთხვევაში მკვლევრები მათ გემრიელი საკვებით უმასპინძლდებოდნენ. შეცდომის შემთხვევაში კი ვიზუალური და ხმოვანი სიგნალი ირთვებოდა. კვლევის პროცესში სპეციალისტები ამოცანებს ართულებდნენ, თუმცა ყვავებმა დროთა განმავლობაში ფიგურების ამოცნობა შეძლეს.

ნეირობიოლოგის მატიას საბლე-მეიერის განცხადებით, მიუხედავად იმისა, რომ მაიმუნებსა და ადამიანებს შორის მეტი გენეტიკური მსგავსებაა, მათ ყვავებისგან განსხვავებით ამ ამოცანას თავი ვერ გაართვეს. მეცნიერებმა ისიც აღნიშნეს, რომ ყვავებზე მუშაობას მათ უფრო ნაკლები დრო დაუთმეს, ვიდრე მაიმუნებზე.

კვლევის შედეგები იმაზე მიუთითებენ, რომ საბაზისო გეომეტრიული თვისებების ინტუიციური აღქმა მხოლოდ ადამიანისთვის დამახასიათებელი თვისება არაა. მეცნიერების აზრით, ეს ბიოლოგიური თვალსაზრისით სავსებით გასაგებია, რადგან ასეთი თვისება გადარჩენისათვის და გამრავლებისთვისაა საჭირო.

ღვიძლის პირველადი კიბოს ყველაზე გავრცელებულ მიზეზს C ჰეპატიტი წარმოადგენს – რა გზებით ხდება C ჰეპატიტის ვირუსის გავრცელება?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რა არის C ჰეპატიტის მართვის სახელმწიფო პროგრამის მიზანი?
#post_seo_title

ღვიძლის პირველადი კიბოს ყველაზე გავრცელებულ მიზეზს C ჰეპატიტი წარმოადგენს

რა არის ქრონიკული C ჰეპატიტი?

C ჰეპატიტი ღვიძლის დაავადებაა, რომელიც გამოწვეულია C ჰეპატიტის ვირუსით. დაინფიცირების შემდეგ 6 თვის განმავლობაში ადამიანს შეიძლება განუვითარდეს ინფექციის მწვავე ფორმა. C ჰეპატიტით ინფიცირებულთა 75-85%–ში მწვავე ფორმა გადადის ქრონიკულ, „მუდმივ“ დაავადებაში. დაავადება შესაძლოა მიმდინარეობდეს უსიმპტომოდაც.

დაინფიცირებულთა 15-25%–ის მდგომარეობა პრაქტიკულად დამაკმაყოფილებელ დონეზე დარჩეს მთელი ცხოვრების მანძილზე. ქრონიკულმა C ჰეპატიტმა კი შეიძლება გამოიწვიოს ჯანმრთელობის ისეთი სერიოზული პრობლემები, როგორებიცაა ღვიძლის ციროზი ან ღვიძლის კიბო.

რა გზებით ხდება C ჰეპატიტის ვირუსის გავრცელება?

C ჰეპატიტის გავრცელება ხდება სისხლის მეშვეობით. ადამიანთა დიდი ნაწილი უპირატესად ინფიცირდება საერთო შპრიცების მოხმარების (ნარკომანია), სისხლის გადასხმის, ორგანოთა ტრანსპლანტაციის, კოსმეტიკური პროცედურების (მანიკური, ტატუირება და ა.შ.) დროს. ვირუსის გავრცელება შესაძლებელია ინფიცირებულ ადამიანთან სქესობრივი კონტაქტის დროსაც, თუმცა გადაცემის ეს გზა ნაკლებად ხშირია. ინფიცირების რისკი იმატებს მრავლობითი სქესობრივი პარტნიორის ყოლის დროს.

რა სიმპტომები აქვს C ჰეპატიტს?

ქრონიკული C ჰეპატიტის მქონე ადამიანთა უმეტესობას არ აქვს დაავადების აშკარა ნიშნები. სიმპტომთა გამომჟღავნება დამოკიდებულია მრავალ ფაქტორზე, კერძოდ: რამდენი ხანია გასული ვირუსით ინფიცირებიდან, როგორია ჯანმრთელობის ზოგადი მდგომარეობა, და სხვა. უსიმპტომო პერიოდი შეიძლება გაგრძელდეს ინფიცირებიდან ათეული წლების განმავლობაში, სანამ ღვიძლის დაზიანება არ განვითარდება. სიმპტომების გამოვლენა ხშირად მიუთითებს ღვიძლის უკვე არსებულ სერიოზულ პრობლემებზე. ამდენად, მაღალი რისკის მქონე პირებმა, სასურველია ქრონიკული ჰეპატიტის ადრეული გამოვლენის მიზნით, ჩაიტარონ ტესტირება.

დაავადება კლინიკურად გამოვლინდება შემდეგი ნიშნებით: ტემპერატურის მომატება, სისუსტე, უმადობა, გულისრევა, პირღებინება, ტკივილი მუცლის არეში, მუქი ფერის შარდი, მონაცრისფრო განავალი, სახსრების ტკივილი, სიყვითლე.

როგორ უნდა გავიგოთ, ვართ თუ არა ინფიცირებული C ჰეპატიტის ვირუსით?

C ჰეპატიტის დიაგნოსტიკისთვის არსებობს ორი განსხვავებული ტიპის ტესტი:

1.ანტისხეულების განმსაზღვრელი ტესტი. მას შემდეგ, რაც ადამიანი ინფიცირდება ვირუსით, მის სისხლში გამომუშავდება ანტისხეულები. C ჰეპატიტის გამოსავლენი საწყისი ტესტი – anti-HCV – სწორედ ანტისხეულებს ეძებს. ტესტზე დადებითი პასუხი მიუთითებს, რომ ადამიანი არის ან ოდესმე ყოფილა ინფიცირებული C ჰეპატიტის ვირუსით.

2.დამადასტურებელი ტესტი. ანტისხეულების განმსაზღვრელ ტესტზე დადებითი პასუხის შემთხვევაში აუცილებლად უნდა ჩატარდეს დამადასტურებელი ტესტი, რომელიც ეძებს თავად C ჰეპატიტის ვირუსს. ანტისხეულების განმსაზღვრელი ტესტისგან განსხვავებით, დამადასტურებელ ტესტზე დადებითი პასუხი ნიშნავს, რომ ადამიანი ამჟამად არის ინფიცირებული ვირუსით.

რატომ უნდა მივაკითხოთ ექიმს?

ექიმი შეაფასებს თქვენი ჯანმრთელობის მდგომარეობას და შესაძლოა საჭიროდ ჩათვალოს დამატებითი ტესტების ჩატარება:

  • ღვიძლის ფუნქციური ტესტები (აფასებს ღვიძლის მუშაობას. მათ შორის ყველაზე გავრცელებული ტესტია ალტ. ალტ-ს დონე ხშირად, თუმცა არა ყოველთვის, მომატებულია ჰეპატიტით დაადებულებ ადამიანებში)
  • ულტრაბგერითი გამოკვლევა (იძლევა ღვიძლის ვიზუალურ სურათს)
  • ღვიძლის ბიოფსია (გულისხმობს ღვიძლის მცირე ზომის ნაწილის ამოღებასა და გამოკვლევას)
  • გენოტიპის ტესტირება (იკვლევს C ჰეპატიტის ვირუსის ტიპს)
  • ვირუსული დატვირთვის ტესტი (ადგენს ვირუსის რაოდენობას ორგანიზმში)

გამოკლვევების შედეგების საფუძველზე, ექიმი შეარჩევს მკურნალობის ტაქტიკას.

C ჰეპატიტის მკურნალობა

C ჰეპატიტის მკურნალობისთვის გამოიყენება ანტივირუსული პრეპარატები. მკურნალობა აუცილებლად უნდა იყოს შერჩეული ინდივიდუალურად შესაბამისი სპეციალობის კვალიფიციური ექიმის მიერ.

მკურნალობის კურსი მოიცავს სხვადასხვა ანტივირუსული მედიკამენტების კომბინაციას და გრძელდება 6-12 თვის მანძილზე. ეს მედიკამენტები ეხმარება ორგანიზმს ვირუსთან ბრძოლაში. მკურნალობის შედეგად შესაძლოა განვითარდეს გვერდითი მოვლენები: გრიპის მსგავსი სიმპტომები, უგუნებობა, წონაში კლება, გამონაყარი, ანემია, უძილობა, თუმცა მათი მართვა შესაძლებელია ექიმის დახმარებით. ზოგჯერ ადამიანები თავს ანებებენ მკურნალობას გვერდითი მოვლენების გამო, რაც დაუშვებელია. დოზის შეცვლა ან პრეპარატის მიღების შეწყვეტა უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის მითითებით.ამჟამად ხმარებაშია ახალი მედიკამენტები, რომელთა დახმარებით შესაძლებელი იქნება გამოჯანმრთელებულ ადამიანთა რიცხვის ზრდა და მკურნალობის ხანგრძლივობის შემცირება.

ალტერნატიული მკურნალობა

შესაძლოა გსმენიათ „ბუნებრივი“, მცენარეული ან სხვა სახის პროდუქტების შესახებ, რომლებიც იყიდება, როგორც C ჰეპატიტის სამკურნალო საშუალებები. დღეისთვის არ არსებობს მცენარეული დანამატები, რომელთა სამკურნალო ეფექტი C ჰეპატიტის დროს მეცნიერულად დადასტურებულად შეიძლება ჩაითვალოს. მეტიც, ზოგიერთი მცენარეული პროდუქტი სახიფათოა თქვენი ღვიძლისთვის. ამგვარი პრეპარატების მიღების დაწყებამდე აუცილებლად შეუთანხმდით ექიმ–სპეციალისტს.

შესაძლებელია თუ არა C ჰეპატიტის განკურნება?

მკურნალობა შეიძლება წარმატებული აღმოჩნდეს C ჰეპატიტით დაავადებული მრავალი ადამიანისთვის. მკურნალობის კურსის დამთავრების შემდეგ ხშირად ვირუსის აღმოჩენა აღარ ხდება. ამას ეწოდება მყარი ვირუსული პასუხი.

დაცულია თუ არა ადამიანი C ჰეპატიტით კვლავ დაინფიცირებისგან მკურნალობის შემდეგ?

არა. წარმატებული მკურნალობის შემდეგაც ადამიანი არ არის დაცული C ჰეპატიტისგან. იგი შესაძლოა კვლავ დაინფიცირდეს C ჰეპატიტით.

დამატებით რისი გაკეთება შეიძლება ღვიძლის დაცვის მიზნით?

  • ნებისმიერი წამლის მიღება, თუნდაც ურეცეპტოდ გასაცემი პრეპარატების, საკვები დანამატებისა თუ ვიტამინების, შეუთანხმეთ ექიმს. ზოგიერთმა მედიკამენტმა,მაგალითად, ტკივილგამაყუჩებლებმა, შესაძლოა მავნედ იმოქმედოს ღვიძლზე.
  • მოერიდეთ ალკოჰოლს, ვინაიდან იგი დააჩქარებს ღვიძლის დაზიანებას.

შესაძლებელია თუ არა C ჰეპატიტის გავრცელება ინფიცირებულისგან ოჯახის წევრებსა და ახლობლებზე?

რამდენადაც C ჰეპატიტის ვირუსი ვრცელდება სისხლის საშუალებით, უნდა აღვკვეთოთ ისეთი ნივთების საერთო მოხმარება, რომელთაც შესაძლოა ჰქონდეთ სისხლთან კონტაქტი. ასეთებია: კბილის ჯაგრისი, სამართებელი, ფრჩხილის საჭრელი და ა.შ. მნიშვნელოვანია კანის მთლიანობის დარღვევის დროს დაზიანებული ადგილის დაფარვა, ინფიცირებულ სისხლთან კონტაქტის შემდეგ კანის ზედაპირის დამუშავება.

როგორ ავირიდოთ C ჰეპატიტი?

  • უარი თქვით ნარკოტიკებზე

ყოველ შემთხვევაში, ნუ გამოიყენებთ ნახმარ შპრიცს.

  • კბილის ჯაგრისი, საპარსი, ფრჩილების საჭრელი და სხვა პირადი მოხმარების საგნები მხოლოდ და მხოლოდ პირადი მოხმარების საგნებია! მსგავსი პირადი მოხმარების ნივთებით ინფექციის გავრცელება ნაკლებად ხშირია შპრიცებთან შედარებით, თუმცა პირის ღრუსა და კანზე არსებული დაზიანებების წყალობით შესაძლებელია მათი სისხლით დაბინძურება. C ჰეპატიტის ვირუსი კი სწორედ სისხლის საშუალებით ვრცელდება.
  • სქესობრივი კონტაქტისას გამოიყენეთ კონდომი. სქესობრივი კონტაქტი C ჰეპატიტით ინფიცირების ნაკლებად გავრცელებულ გზას წარმოადგენს. თუმცა, ინფიცირების რისკი იმატებს მრავლობითი სქესობრივი პარტნიორის ყოლის დროს.
  • ტატუს და პირსინგის გაკეთებისას ყურადღება მიაქციეთ აღჭურვილობის სტერილობას! თუ აღჭურვილობა არ არის სათანადოდ სტერილიზებული და მანამდე გამოყენებული იყო ინფიცირებულ პირზე, არსებობს აივ ინფექციით, B და С ჰეპატიტით ინფიცირების რისკი. ამიტომ განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ მის სტერილობას და ეწვიეთ მხოლოდ ლიცენზირებულ დაწესებულებებს.

Referrences:

http://www.ncdc.ge

NCDC&PH

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

სალმონელა საქართველოში, ქათმის გაყინულ ხორცში სალმონელა გამოვლინდა! — რა უნდა ვიცოდეთ?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

სალმონელა საქართველოში! — გერმანიიდან და ეგვიპტიდან შემოტანილ ქათმის ხორცში და ბატატში სერიოზული დარღვევები გამოვლინდა

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,
ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ცნობით, საქართველოში საგანგაშო დარღვევები გამოვლინდა გერმანიიდან და ეგვიპტიდან შემოტანილ გაყინულ ქათმის ხორცსა და ტკბილ კარტოფილში (ბატატი).
რა მოხდა?
1. ქათმის გაყინული ხორცი — სალმონელა!
• შემოწმდა 27 000 კგ პროდუქტი,
• ლაბორატორიული ანალიზით გამოვლინდა სასიკვდილო ბაქტერია — სალმონელა,
• საქონელი გაბრუნდა ექსპორტიორ ქვეყნებში, თუმცა აღნიშნული პარტიის ნაწილი შესაძლოა ბაზარზე უკვე მოხვედრილი ყოფილიყო.
2. ტკბილი კარტოფილი (ბატატი)
• შემოწმებისას აღმოჩნდა, რომ ტვირთის 70% იყო საკვებად უვარგისი,
• პროდუქტი სრულად განადგურდა, რაც ნიშნავს, რომ მომხმარებელმა იგი ვერ იყიდა — მაგრამ როგორ მოხვდა საერთოდ საზღვრამდე?
სალმონელა — რა უნდა ვიცოდეთ?
სალმონელა რის პათოგენური ბაქტერია, რომელიც იწვევს მძიმე ინტოქსიკაციას:
  • მაღალი სიცხე
  • დიარეა
  • პირღებინება
  • დეჰიდრატაცია და ზოგჯერ სიკვდილიც
• განსაკუთრებით საშიშია ბავშვებისთვის, მოხუცებისთვის და სუსტი იმუნიტეტის მქონე პირებისთვის.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ეს მხოლოდ ერთი შემთხვევა არ არის — ეს არის სისტემური სიგნალი!
საქართველოში სურსათის უსაფრთხოების ზედამხედველობა უნდა გამკაცრდეს და გახდეს გამჭვირვალე.
ჩვენ, როგორც მომხმარებლები, გვაქვს უფლება ვიცოდეთ, რას ვჭამთ და საიდან მოდის ეს პროდუქტი.
საგანგაშოა, რომ ასეთი პროდუქტი საერთოდ მიუახლოვდა ქართულ ბაზარს.
გაფრთხილება უნდა გახდეს წესად, არა გამონაკლისად.“
რა უნდა გავაკეთოთ?
• ყურადღებით შეამოწმეთ გაყინული ქათმის წარმოშობის ქვეყანა – თუ გიწერია გერმანია ან ეგვიპტე, არ შეიძინოთ ამ ეტაპზე!
• საკვების მომზადებამდე დაიცავით ჰიგიენა და სითბური დამუშავება,
• საეჭვო პროდუქტის შეძენისას მიმართეთ სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცხელი ხაზს 📞 1501
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – სურსათის უსაფრთხოება და ჯანდაცვის რჩევები: www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს წევრი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

„საქართველოში აუტისტური სპექტრის მქონე ადამიანთა რაოდენობა საკმაოდ მაღალია“

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
პირველი აპრილიდან „აუტიზმის სპექტრის დარღვევის მქონე ბავშვთა აბილიტაციის“ პროგრამით მომსახურებას დამატებით 300 ბავშვი და მოზარდი მიიღებს
#post_seo_title

დღეს აუტიზმის სპექტრის აშლილობა (ASD) ერთ-ერთ ყველაზე აქტუალურ გლობალურ ჯანმრთელობის გამოწვევად მიიჩნევა.

დაავადების შემთხვევათა მატებამ საერთაშორისო საზოგადოება აიძულა, აუტიზმი აღიაროს მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ პრობლემად.

CDC-ის (აშშ დაავადებათა კონტროლის ცენტრი) 2023 წლის მონაცემებით, ყოველ 36 ბავშვს შორის ერთს აუტიზმის დიაგნოზი აქვს. შედარებისთვის, ორი წლის წინ ეს მაჩვენებელი 44 ბავშვზე ერთი იყო – ეს საგრძნობი ზრდა სპეციალისტებს უკვე აფიქრებინებს, რომ საქმე არა მხოლოდ დიაგნოსტირების გაუმჯობესებასთან, არამედ რეალურ ზრდასთანაც გვაქვს.

საქართველოში აუტიზმის სტატისტიკა საგანგაშოა – როგორც მენტალური ჯანმრთელობის ცენტრის „გამმა“ დირექტორმა და ბავშვთა მენტალური ჯანმრთელობის ასოციაციის ხელმძღვანელმა მაია გაბუნიამ BMGTV-ის გადაცემაში „ჯანდაცვის სტანდარტი“ აღნიშნა ქვეყანაში ჩატარებულმა მასშტაბურმა კვლევამ (16,000-ზე მეტი ბავშვით) აჩვენა, რომ აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვების წილი დაახლოებით 4%-ს აღწევს.

მისივე განმარტებით, აუტიზმის ეპიდემიოლოგიური სურათი მნიშვნელოვნად შეიცვალა. თუ წარსულში იგი იშვიათ დარღვევად ითვლებოდა, დღეს უკვე ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ნეიროგანვითარებადი აშლილობაა.

რატომ იზრდება აუტიზმის შემთხვევები?
კვლევების მიხედვით, აუტიზმის სპექტრის აშლილობის მქონე ბავშვებში, განსაკუთრებით იმ ჯგუფის რიცხვმა იმატა, სადაც მაღალი ინტელექტუალური უნარები ფიქსირდება – ზრდა ხუთჯერადია. იმავე პერიოდში, ინტელექტუალური განვითარების შეფერხების მქონე აუტისტური ბავშვების რაოდენობა მხოლოდ ორჯერ გაიზარდა.

ჯანდაცვის სპეციალისტები ხაზს უსვამენ შემდეგ საკითხებს:

  • აუტიზმის შესახებ ცნობიერების ამაღლების აუცილებლობას

  • დროული დიაგნოსტიკის მნიშვნელობას

  • ადრეული ჩარევის პროგრამების ეფექტიანობას

  • განათლებისა და ჯანდაცვის სისტემის მზადყოფნას, რეალურად უპასუხოს აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვებისა და მათი ოჯახების საჭიროებებს

დასკვნა:
აუტიზმი არა მხოლოდ ჯანმრთელობის, არამედ სოციალური და საგანმანათლებლო გამოწვევაა. საქართველოსა და მთელ მსოფლიოში მიმდინარეობს აქტიური მუშაობა აუტისტური სპექტრის მქონე ადამიანების დასახმარებლად, მაგრამ მეტი მხარდაჭერა, პოლიტიკა და რესურსები საჭიროა იმისთვის, რომ ეს ადამიანები სრულფასოვანად ჩაერთონ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში.

რა გავლენას ახდენენ პლასტიკის პარკები ჩვენს გარემოსა და ჯანმრთელობაზე?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რა გავლენას ახდენენ პლასტიკის პარკები ჩვენს გარემოსა და ჯანმრთელობაზე?
#post_seo_title

რა გავლენას ახდენენ პლასტიკის პარკები ჩვენს გარემოსა და ჯანმრთელობაზე?

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,
თქვენ ჯერ კიდევ პლასტიკის პარკს იყენებთ საყიდლებზე?
თქვენი ეს ერთი პატარა პარკი შესაძლოა 500 წლამდე დარჩეს დედამიწის ზედაპირზე. ამ პოსტით გთავაზობთ დეტალურ ანალიზს — რატომ უნდა ავიკრძალოთ პლასტიკის პარკები, რა ზიანი მოაქვთ გარემოსთვის და როგორ მოქმედებენ ჩვენს ჯანმრთელობაზე.
რა არის პლასტიკის პარკი?
პლასტიკის პარკები ძირითადად მზადდება პოლიეთილენისგან — სინთეზური მასალისგან, რომელიც წარმოიქმნება ნავთობპროდუქტების დამუშავებით.
ისინი იაფია, მსუბუქია, მაგრამ ძალიან გამძლე — და ეს გამძლეობა ხდება მათი მთავარი საფრთხე ბუნებისთვის.
გავლენა გარემოზე
1. დეგრადაცია:
• პლასტიკის პარკები არ იხრწნება ბუნებრივად.
• ნაგავსაყრელებზე, მდინარეებში, ტყეებში, ზღვაში ისინი საუკუნეების განმავლობაში რჩებიან.
2. ოკეანეებისა და მდინარეების დაბინძურება:
• ყოველწლიურად მსოფლიოს ზღვებსა და ოკეანეებში 11 მილიონ ტონამდე პლასტიკატები ხვდება.
• პლასტიკის პარკები არღვევს ეკოსისტემას, იჭედება თევზების, ზღვის კუს, ფრინველების ორგანიზმში და იწვევს მასობრივ სიკვდილს.
3. ნიადაგისა და მიწის დაბინძურება:
• პლასტიკები მიწაში მოხვედრისას ხელს უშლის ნიადაგის ბუნებრივ განახლებას, წყლის ჩაჭრას და მცენარეთა ზრდას.
ზემოქმედება ჯანმრთელობაზე
1. მიკროპლასტიკები — ჩუმი დამანგრეველი:
• პლასტიკის პარკები მზის სხივების ზემოქმედებით იშლება მიკროპლასტიკებად, რომლებიც ჰაერში, წყალში, საკვებში ხვდება.
• მიკროპლასტიკები აღმოაჩინეს ადამიანის სისხლში, ფილტვებში, პლაცენტაში, ნაღველში და თუნდაც დაჭრილთა ჭრილობებში.
2. ტოქსიკური ნივთიერებების გამოყოფა:
• პლასტიკები შეიცავს ქიმიურ ნივთიერებებს (BPA, ფტალატები), რომლებიც ჰორმონულ სისტემას აზიანებს, აძლიერებს ონკოლოგიური დაავადებების, უშვილობისა და ნევროლოგიური პრობლემების რისკს.
3. წვისას ტოქსიური აირები:
• ბევრი ადამიანი წვავს პარკებს ნაგვის მოსაშორებლად — ეს მოქმედება გამოყოფს დიოქსინებს, ფურანებსა და სხვა კარცინოგენურ ნივთიერებებს, რომლებიც იწვევს რესპირატორულ დაავადებებს, კიბოს და გულის პრობლემებს.
გლობალური სტატისტიკა და მაგალითები
• ბანგლადეში იყო პირველი ქვეყანა, რომელმაც 2002 წელს აკრძალა პლასტიკის პარკები მასობრივი წყალდიდობების გამო.
• კენია მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მკაცრი კანონით პლასტიკის პარკების წარმოებას, გაყიდვასა და გამოყენებას კრძალავს — დარღვევისთვის ჯარიმა $38,000 ან 4 წლამდე პატიმრობა.
• ევროკავშირმა 2021 წლიდან დაიწყო ერთჯერადი პლასტიკატების აკრძალვა, მათ შორის პარკებისა.
საქართველოს რეალობა
• საქართველოში ყოველდღიურად ათასობით პარკი გამოიყენება ერთჯერადად.
• ქალაქებში, განსაკუთრებით ბაზრებთან, უამრავი პარკი ხვდება მიწაზე, მდინარეებში და შემდეგ — ზღვაში.
• არ არსებობს ეფექტური პოლიტიკა მიკროპლასტიკების კონტროლზე.
მაგრამ:
ბოლო წლებში გააქტიურდა ბიოდაშლადი პარკების გამოყენება და მრავალჯერადი ჩანთების პოპულარიზაცია, თუმცა ეს ჯერ კიდევ არაა საკმარისი.
რა შეგვიძლია გავაკეთოთ როგორც საზოგადოებამ?
1. ინდივიდუალური მოქმედება:
• გამოიყენეთ მრავალჯერადი ნაჭრის ან ეკოლოგიური ჩანთა
• უარი თქვით მაღაზიაში ყოველი ნივთისთვის ცალკე პარკზე
• მოითხოვეთ ეკო-მეგობრული შეფუთვა
2. პოლიტიკის დონეზე:
• აკრძალვა ერთჯერადი პლასტიკის პარკების წარმოებასა და გაყიდვაზე
• ფისკალური წახალისება ეკოალტერნატივებისთვის
• განათლების კამპანიები სკოლებში, ბაზრებსა და მუნიციპალიტეტებში
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„პლასტიკის პარკი არ არის უბრალოდ პატარა საფრთხე — ის არის გლობალური ჯანდაცვის და გარემოს უსაფრთხოების გამოწვევა. ჩვენ უნდა დავიწყოთ ცვლილება აქ და ახლა — ეს არ არის მხოლოდ ზვიგენების პრობლემა ოკეანეებში, ეს არის ჩვენი ფილტვების, ჩვენი მიწისა და ჩვენი ბავშვების ჯანმრთელობის საკითხი.“
წყაროები:
1. The Lancet Planetary Health. Plastic pollution and human health. March 2023.
2. UNEP. Single-use plastics: A roadmap for sustainability. 2018.
3. WHO. Microplastics in drinking water. August 2019.
4. National Geographic. We know plastic is harming marine life. What about us? 2019.
5. EU Commission. Directive (EU) 2019/904 on single-use plastics. June 2019.
გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ეკოლოგია, ჯანდაცვა და ყოველდღიური რჩევები: www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს წევრი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. აქვს 25+ წლიანი გამოცდილება გლობალურ ჯანდაცვაში და გარემოს დაცვაში.
შეიძლება იყოს fire გამოსახულება

ქათმის გაყინულ ხორცში სალმონელა გამოვლინდა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ქათმის გაყინულ ხორცში სალმონელა გამოვლინდა
#post_seo_title

შემოსავლების სამსახური ინფორმაციას ავრცელებს:

„ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის საბაჟო გამშვებ პუნქტში „ფოთისა და ყულევის პორტები და ფოთის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა“, გერმანიიდან და ეგვიპტიდან შემოტანილი ქათმის გაყინული ხორცით და ტკბილი კარტოფილით (ბატატი) დატვირთული ავტოსატრანსპორტო საშუალებები შეჩერდა. 

კანონმდებლობით გათვალისწინებული სასაზღვრო-საკარანტინო კონტროლის პროცედურების განხორციელებისას, კერძოდ, ფიზიკური შემოწმების/დათვალიერების დროს ტკბილი კარტოფილის 70% საკვებად უვარგისი აღმოჩნდა, რის შედეგადაც ტვირთი სრულ განადგურებას დაექვემდებარა.

ამასთან, საბაჟო კონტროლის ფარგლებში, 27 000 კილოგრამი ქათმის გაყინული ხორციდან აღებულ ნიმუშებში, ლაბორატორიული კვლევის შედეგად, პათოგენური მიკროორგანიზმი – სალმონელა გამოვლინდა.

საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 20 სექტემბრის №463 დადგენილების შესაბამისად, აღნიშნული საქონელი (გაყინული ქათმის ხორცი) ექსპორტიორ ქვეყანაში გაბრუნებას დაექვემდებარა.

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია
1...353354355...1,041გვერდი 354 of 1,041

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights