ოთხშაბათი, მაისი 13, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 341

რამდენი დახარჯა საქართველომ თამბაქოზე 2024 წელს? – რას ნიშნავს ეს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

მეტი ფული მოწამვლაზე, ვიდრე სისუფთავეზე – მერე გვიკვირს, რომ სუფთა ტუალეტიც კი არ გვხვდება?

თამბაქოზე დახარჯული 1.5 მილიარდი ლარი – საქართველოს სუნთქვის ფასი 2024 წელს

 როცა ნიკოტინი მილიარდებს შთანთქავს

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

რამდენი დახარჯა საქართველომ თამბაქოზე 2024 წელს?

როგორც „გალთ ენდ თაგარტის“ კვლევაშია აღნიშნული, 2024 წელს საქართველოში მოქალაქეებმა თამბაქოს პროდუქციაზე დახარჯეს 1.589 მილიარდი ლარი – ეს არის სწრაფად მოძრავი სამომხმარებლო საქონლის (FMCG) სექტორის შემოსავლების 7%.

შედარებისთვის:
• მთლიანი FMCG ბაზარი – 22.7 მლრდ ლარი
• საკვები პროდუქტები – 67%
• სასმელი – 14%
• თამბაქო – 7% (1.589 მლრდ)
• საყოფაცხოვრებო და პირადი ჰიგიენა – 6% (შესაბამისად)

2024 წლის მონაცემებით, საქართველოს მოსახლეობამ თამბაქოს პროდუქტებზე დახარჯა 1.589 მილიარდი ლარი, რაც გაცილებით აღემატება იმ თანხას, რაც დაიხარჯა პირადი ჰიგიენის საშუალებებზე — მთლიანი FMCG ბაზრის მხოლოდ 6% მოდის საყოფაცხოვრებო და ჰიგიენურ პროდუქტებზე. ანუ, ჩვენ როგორც საზოგადოება, ბევრად უფრო მეტს ვიხდით მოწამვლისთვის, ვიდრე სისუფთავისთვის. გასაკვირი არ არის, რომ ქვეყანაში კვლავაც აკლია სუფთა და ხელმისაწვდომი საზოგადოებრივი საპირფარეშოები — თუ სისუფთავე არ წარმოადგენს საზოგადოებრივ პრიორიტეტს, რატომ უნდა იყოს მასზე ზრუნვა სახელმწიფო და მუნიციპალური პოლიტიკის ცენტრში?

გეოგრაფიული წილი – თბილისი და რეგიონები

გაყიდვების განაწილება ასეთია:
• თბილისი – 50%
• რეგიონები – 50%

ეს მიუთითებს, რომ თამბაქოს მოხმარება გაერთიანებულია და პრობლემაა როგორც დედაქალაქში, ისე რეგიონებში.

რას ნიშნავს ეს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის?
1. ნიკოტინის ტყვეობაში მყოფი ეკონომიკა – 1.5 მილიარდი ლარი, რომელიც შეიძლებოდა მოხმარებულიყო ჯანდაცვაში, განათლებაში ან ჯანსაღ კვებაში, რეალურად მიდის მოწამვლაზე
2. სიმსივნეების, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, ინსულტის და COPD-ის ძირითადი წყარო – სწორედ თამბაქოა
3. ჯანმრთელობის ხარჯზე მოგება – მარკეტების შემოსავლების 7% მოდის პროდუქციაზე, რომელიც ყოველდღიურად აზიანებს მომხმარებელს

 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ის ფაქტი, რომ საქართველო თამბაქოზე ხარჯავს 1.5 მილიარდ ლარს წელიწადში, არის სიგნალი საზოგადოებრივ ჯანდაცვაში კატასტროფის ზღვარზე მყოფი მდგომარეობის შესახებ. ჩვენ გვჭირდება არა მხოლოდ რეგულაცია და კონტროლი, არამედ ძლიერი, მრავალდონიანი კამპანია, რომელიც დაეხმარება მოსახლეობას თამბაქოზე უარის თქმაში. ეს თანხა – პირდაპირი მნიშვნელობით – კვამლში ჰაეროდ იფრქვევა.“

შესაძლებელია გამოსავალი? დიახ! მაგრამ საჭიროა:
• ფასების ზრდა თამბაქოს პროდუქტებზე
• რეგულაციების გამკაცრება მაღაზიებსა და საჯარო სივრცეებში
• ახალი თაობის აღზრდა თამბაქოსგან თავისუფალ გარემოში
• პროფილაქტიკური პროგრამების დაფინანსება თამბაქოზე დახარჯული თანხის 1%-ით მაინც

 წყაროები:
• „გალთ ენდ თაგარტი“ – FMCG სექტორის კვლევა, 2024
• საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (საქსტატი)
• WHO Tobacco Atlas – Global Tobacco Consumption Data

გაიგეთ მეტი:

www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის მეგზური

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD), საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

გააზიარეთ ეს სტატია – ჩვენ არ შეგვიძლია მშვიდად ვუყუროთ, როგორ ზიანდება ჯანმრთელობა ინდუსტრიის მოგების ხარჯზე.
#გიორგიფხაკაძე #თამბაქო #ჯანმრთელობადაფასებულია #შენიექიმი #საზოგადოებრივიJანდაცვა @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა SheniSupra.ge • შენი სუფრა George Bakhturidze თამბაქოს კონტროლის ალიანსი SheniTbilisi.ge • შენი თბილისი SheniSilamaze.ge • შენი სილამაზე SheniPositivi.ge • შენი პოზიტივი

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

COVID‑19‑ის შემდეგ თქვენ ჯერ კიდევ გრძნობთ სუსტად თავს? – შესაძლოა ეს იყოს ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი (ME/CFS)

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
COVID-19-მა გაზარდა გულის შეტევისა და ინსულტის რისკი ინფექციის შემდეგ 3 წლის განმავლობაში
#post_seo_title

COVID‑19‑ის შემდეგ თქვენ ჯერ კიდევ გრძნობთ სუსტად თავს? – შესაძლოა ეს იყოს ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი (ME/CFS)

4.5% COVID-გადატანილი ადამიანი შეიძლება წლების განმავლობაში ებრძოლოს უხილავ დაღლილობას

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

რა გვეუბნება მეცნიერება?

ახალი კვლევის (Journal of General Internal Medicine, 2024) მიხედვით:

COVID-19 გადატანილი ადამიანების 4.5% საბოლოოდ ავლენს ME/CFS-ს — ანუ ქრონიკული დაღლილობის სინდრომს, მაშინ როცა იგივე სინდრომი მხოლოდ 0.6% აქვს იმათ, ვისაც ინფექცია არ გადაუტანია.

ეს ნიშნავს რვაჯერ უფრო მაღალ რისკს პოსტ-კოვიდ პაციენტებში.

და რაც ყველაზე შემაშფოთებელია:

ME/CFS-ის მქონე პოსტ-კოვიდ პაციენტების 89%-ს აღენიშნება ე.წ. ლონგ-კოვიდის სიმპტომები, როგორებიცაა:

  • ტვინის დაბურვა (brain fog)
  • არაღდგენითი ძილი (unrefreshing sleep)
  • კოგნიტიური ვარდნა
  • ძლიერი, მუდმივი დაღლილობა
  • ფიზიკური აქტივობის გაუარესება (ზოგჯერ პაციენტები ვერ ახერხებენ დილის საათებში ადგომასაც კი)

რა არის ME/CFS?

ME/CFS (Myalgic Encephalomyelitis / Chronic Fatigue Syndrome) არის სერიოზული ნეიროიმუნური დაავადება, რომელსაც ახასიათებს:

  • მინიმალური ფიზიკური და გონებრივი აქტივობის შემდეგ მძიმედ გაუარესებული მდგომარეობა
  • ქრონიკული დაღლილობა, რომელსაც არ შველის ძილი ან დასვენება
  • ტვინის „დაბინდულობა“, მეხსიერებისა და ენის პრობლემები
  • ღამის პულსისა და ტემპერატურის ცვლილებები
  • იმუნური სისტემის დისრეგულაცია

რატომ უნდა ვიცოდეთ ამის შესახებ ახლა?

COVID-19-მა ძალიან გაამწვავა ME/CFS-ის შემთხვევები, თუმცა უმეტესობა ვერ იღებს ადეკვატურ დიაგნოზს ან მკურნალობას – ისინი უბრალოდ „გაქანცულებად“ ან „დეპრესიულებად“ მიიჩნევიან.

არსებობს გამოსავალი? დიახ – სწორი მენეჯმენტით:

  1. დიაგნოსტიკა:
  • არ არსებობს ერთი მარტივი ტესტი, მაგრამ გამომრიცხავი დიაგნოსტიკის გზით (ქრონიკული დაღლილობა 6 თვეზე მეტ ხანს + სხვა მიზეზების გამორიცხვა) შესაძლებელია დადგენა
  1. სიმპტომური მართვა:
  • დღის რეჟიმის სტრუქტურირება (pacing)
  • სენსორული გადატვირთვის თავიდან აცილება
  • ყურადღება ძილის ხარისხზე, საკვებზე და მიკრობიოტაზე
  1. მედიკამენტური მხარდაჭერა (სიმპტომურად):
  • ბეტა-ბლოკერები, ტკივილგამაყუჩებლები, ანტიდეპრესანტები (მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით)
  1. ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა და მიღება:
  • არ ნიშნავს, რომ პრობლემა ფსიქოლოგიურია – თუმცა მხარდაჭერა და გარემოს გაგება უმნიშვნელოვანესია

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„საქართველოშიც გვაქვს ათასობით ადამიანი, ვინც COVID-ის შემდეგ თვეების განმავლობაში ამბობს: „არ ვარ ისეთი, როგორიც ადრე“. ეს უკვე აღარ არის ზოგადი დაღლილობა – ეს არის რეალური, ბიოლოგიურად აღიარებული დაავადება. ჩვენ როგორც საზოგადოება, და ჩვენ – ჯანდაცვის პროფესიონალები, ვალდებული ვართ, დროულად ამოვიცნოთ ME/CFS და მივაწოდოთ პაციენტებს რეალური მხარდაჭერა.“

წყაროები:

  1. Jason LA et al. Post-COVID ME/CFS Risk Analysis. Journal of General Internal Medicine, 2024
  2. NIH ME/CFS Information: https://www.ninds.nih.gov/…/myalgic-encephalomyelitis…
  3. WHO Long COVID Clinical Case Definition, 2021

გაიგეთ მეტი:

www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის მეგზური

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში და ასევე HelpAge International-ის ყოფილი რეგიონული მრჩეველი ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთისთვის. მისი საქმიანობა მოიცავს ჯანდაცვის პოლიტიკის განვითარებას, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სტრატეგიული პროგრამების დაგეგმვასა და განხორციელებას, საერთაშორისო პარტნიორობის გაძლიერებას და ჯანდაცვის სისტემების გაუმჯობესებას, განსაკუთრებული აქცენტით მოწყვლადი ჯგუფების — ლტოლვილების, ხანდაზმულების, ბავშვებისა და ქრონიკული პაციენტების მხარდაჭერაზე.

გააზიარეთ ეს ინფორმაცია – დაღლილობა არ უნდა იყოს უგულებელყოფილი. ხანგრძლივი დაღლილობა შესაძლოა იყოს ტვინისა და იმუნური სისტემის ავადმყოფობის ნიშანი. ადრეული ამოცნობა = უკეთესი მომავალი.

#გიორგიფხაკაძე #ლონგკოვიდი #ქრონიკურადაღლილობა #ME_CFS #COVID19გავლენა #ტვინისჯანმრთელობა #შენიექიმი @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

 

კლეფედრონი – აკრძალული და სიცოცხლისთვის საშიში ნივთიერება – კლეფედრონი არის სინთეზური კატინონის ჯგუფის ფსიქოაქტიური ნივთიერება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დაკავშირებულია თუ არა პირის ღრუს ბაქტერიები ინსულტის რისკთან? – ახალი კვლევის საგანგაშო დასკვნები
Giorgi pkhakadze

კლეფედრონი – აკრძალული და სიცოცხლისთვის საშიში ნივთიერება

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD)

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი

რა არის კლეფედრონი?

კლეფედრონი (4-CMC ან 4-chloromethcathinone) არის სინთეზური კატინონის ჯგუფის ფსიქოაქტიური ნივთიერება, რომელიც ქიმიურად წააგავს ამფეტამინებსა და კათინონებს. იგი პირველად გამოჩნდა ბაზარზე ე.წ. „ლეგალური მაღაზიების“ მეშვეობით ევროპაში 2014 წლისთვის. ხშირად იყიდება ფხვნილის ან ტაბლეტის სახით და უმეტესად გამოიყენება როგორც ნარკოტიკული საშუალება ახალგაზრდებში.

რატომ არის კლეფედრონი აკრძალული?

კლეფედრონი არამხოლოდ არალეგალურია, არამედ ძალიან ტოქსიკური და სიცოცხლისთვის საშიში. მისი გამოყენება იწვევს:

  • სწრაფად განვითარებად ფსიქოლოგიურ და ფიზიკურ დამოკიდებულებას
  • აკვიატებულ ქცევებს, პარანოიდულ და ფსიქოზურ მდგომარეობებს
  • ძლიერი აგრესიის, პანიკის და დაბნეულობის ეპიზოდებს
  • გულ-სისხლძარღვთა გართულებებს (არითმია, ჰიპერტენზია, გულის გაჩერება)
  • ტვინის სტრუქტურულ და ქიმიურ დაზიანებას

2020 წლის მონაცემებით, კლეფედრონის მოხმარების შემთხვევებმა არაერთ ევროპულ ქვეყანაში გამოიწვია სიკვდილიანობა – ხშირ შემთხვევაში პოლიფარმაკოლოგიური (მრავალ ნივთიერებასთან ერთად გამოყენება) ან სუიციდური ქცევების ფონზე.

რა ზეგავლენას ახდენს კლეფედრონი ორგანიზმზე?

კლეფედრონი მოქმედებს დოფამინისა და სეროტონინის სისტემებზე – ის აღძრავს, მაგრამ შემდეგ ახშობს და იწვევს ნევროლოგიური სისტემის დამანგრეველ დეგენერაციას:

  • ნეიროქიმიური დარღვევა – გადაჭარბებული სტიმულაცია იწვევს უჯრედული დაღლილობისა და თვითგანადგურების პროცესს
  • დოპამინური რეცეპტორების დახშობა – რაც ნიშნავს მოტივაციის, ენერგიისა და ემოციური სტაბილურობის დაკარგვას
  • კოგნიტიური დარღვევები – მეხსიერების დაქვეითება, ყურადღების დეფიციტი, რეალობის აღქმის დარღვევა

გართულებები და გრძელვადიანი შედეგები

კლეფედრონის მოხმარება შესაძლოა დასრულდეს:

  • მოულოდნელი სიკვდილით – კარდიოტოქსიკური ეფექტის გამო
  • განმეორებადი ფსიქოზით – თვეებისა და წლების განმავლობაში
  • ნარკომანიით – რის ფონზეც ადამიანს სჭირდება დოზის მუდმივი გაზრდა
  • სოციალური იზოლაციით და სამართლებრივი პრობლემებით
  • ნევროლოგიური დეფიციტით – პიროვნების დეგრადაციით

საქართველოში კლეფედრონის სტატუსი

კლეფედრონი საქართველოში აკრძალულია და შეტანილია ნარკოტიკების იმ სიაში, რომლის ფლობა, გაყიდვა ან მოხმარება სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას იწვევს. მასთან დაკავშირებით არაერთხელ დაფიქსირდა ინტოქსიკაციის და გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების საჭიროება, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი

„კლეფედრონი არის ერთ-ერთი ყველაზე სახიფათო ახალი სინთეზური ნარკოტიკი, რომელსაც დღეს ახალგაზრდები ხშირად უყურებენ როგორც „მოადუნებელსა“ ან „გასართობს“. სინამდვილეში ის კლავს არა მხოლოდ სხეულს, არამედ ადამიანის ფსიქიკას, პიროვნებას, მომავალს. საზოგადოებამ უნდა გაიაზროს, რომ ეს ნივთიერება არ არის თამაში – ეს არის ნელი სიკვდილი.“

წყაროები:

  1. European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA). “4-CMC: Report on the risk assessment.” 2017.

https://www.emcdda.europa.eu/publ…/risk-assessments/4-cmc_en

  1. UNODC Early Warning Advisory. “4-CMC – Drug profile.”

https://www.unodc.org/…/9b2a4d94-d69c-4e28-936b-35ef1f924ff2

  1. German Federal Criminal Police Office (BKA). “New Psychoactive Substances: Risk Potential of 4-CMC.” 2019.
  2. World Health Organization. “Update on NPS trends.” Geneva, WHO, 2022.
  3. Miliano C et al. “Neuropharmacology of synthetic cathinones: Focus on 4-CMC.” Neuroscience Letters. 2021.

გაიგეთ მეტი:

www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში.

⸻

გთხოვთ გაუზიარეთ ეს პოსტი მშობლებს, მასწავლებლებსა და ახალგაზრდებს – ცოდნა გადაარჩენს სიცოცხლეს!

 

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #კლეფედრონი #ნარკოტიკებისსაფრთხე #ახალგაზრდებისდაცვა #საზოგადოებრივიjანდაცვა

შეიძლება იყოს 2 ადამიანი and ტექსტი გამოსახულება

საქართველოში არსებული მდგომარეობა მეტად საგანგაშოა -ულტრაპროცესირებული საკვები კლავს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ულტრაპროცესირებული საკვები კლავს
#post_seo_title

ულტრაპროცესირებული საკვები კლავს – ყოველწლიურად ათასობით სიკვდილი მხოლოდ დიდ ბრიტანეთში

და საქართველო?
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ახალი კვლევა დიდ ბრიტანეთში – შოკისმომგვრელი შედეგი
Sky News-ის ინფორმაციით, ლონდონის იმპერიული კოლეჯის მიერ ჩატარებული კვლევა აჩვენებს, რომ ულტრაპროცესირებული საკვები (UPF) – მაგალითად: ბურგერები, ძეხვეული, ჩიფსები, ტკბილეული, გაზიანი სასმელები და მზა საკვები – შესაძლოა გადამწყვეტი როლი თამაშობდეს ათასობით ადამიანის სიკვდილის მიზეზში ყოველწლიურად დიდ ბრიტანეთში.
მკვლევართა ჯგუფმა დაასკვნა, რომ:
• ამ საკვებმა მნიშვნელოვნად გაზარდა გულის დაავადებების, დიაბეტის და სიმსივნეების გავრცელება
• ადამიანები, რომლებიც ყოველდღიურად დიდ რაოდენობას იღებენ ასეთ პროდუქტებს, 50%-ზე მეტით მაღალი რისკის ქვეშ არიან
• მრავალი პროდუქტი მოიხმარება ბავშვების, მოზარდებისა და დაბალშემოსავლიანი ოჯახების მიერ
რა არის ულტრაპროცესირებული საკვები?
ეს არის ისეთი პროდუქტები, რომლებიც მზადდება მრავალი საფეხურის ტექნოლოგიური დამუშავების გზით და შეიცავს:
• ქიმიურ დანამატებს, არომატიზატორებს, სტაბილიზატორებს
• მაღალი დოზით შაქარს, მარილს, არაჯანსაღ ცხიმებს
• გემოვნების გამაძლიერებლებს (მაგალითად: გლუტამატი)
• პროდუქტის ვადის გასახანგრძლივებლად გამოყენებულ ქიმიკატებს
საქართველოში არსებული მდგომარეობა – ვითარება მეტად საგანგაშოა
  • საქართველოში არ არსებობს ეფექტური კონტროლი და რეგულაცია ულტრაპროცესირებულ საკვებზე.
  • მაღაზიებში ფართოდ იყიდება დაბალი ხარისხის ფაფები, ტკბილეული, მზა ბურგერები, ჰოთ-დოგები, ჩიფსები და გაზიანი სასმელები, რომლებიც ბავშვებისთვის ხელმისაწვდომია ყოველდღიურად.
  • საკვები წარდგენილია ხშირად როგორც „მეგობრული“, „გემრიელი“ ან „საჯარო სკოლებისთვის დამზადებული“ – მაგრამ რეალურად პროდუქტები შეიცავს გადაჭარბებულ შაქარს, მარილსა და ხელოვნურ დანამატებს.
  • საქართველოში არ არსებობს ეტიკეტირების მკაცრი მოთხოვნები, რაც იმას ნიშნავს, რომ მომხმარებელი არ იცის, რას ჭამს.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„დღეს საქართველოში თითოეულ მაღაზიაში იყიდება პროდუქტები, რომლებიც დიდი ბრიტანეთის კვლევის მიხედვით პირდაპირ კავშირშია სიკვდილიანობასთან. თუ არ დავიწყეთ განათლება, რეგულაცია და მკაცრი მონიტორინგი, საქართველოში გაუარესდება გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, სიმსუქნისა და კიბოს მაჩვენებლები – და ყველაზე დიდ ფასს გადაიხდიან ბავშვები.“
რა უნდა გავაკეთოთ როგორც საზოგადოებამ?
  • იფორმირება – მშობლებს, პედაგოგებს და თავად ბავშვებს უნდა ავუხსნათ ამ საკვების რისკები
  • შეგნებული არჩევანი – ვიყიდოთ უბრალო, ნაკლებად დამუშავებული პროდუქტი: მარცვლეული, ხილი, ბოსტნეული
  • ეტიკეტების კითხვა – გადავამოწმოთ შაქრისა და მარილის შემცველობა
  • მთავრობების პასუხისმგებლობა – შემოიღონ რეგულაციები და აკრძალვები სკოლების მენიუებში ულტრაპროცესირებული პროდუქტებისგან
წყაროები:
• Sky News. Ultra-processed foods could be linked to thousands of UK deaths a year, study suggests.
• Monteiro CA et al. Ultra-processed foods and human health: What do we already know? Public Health Nutrition. 2018
• Harvard School of Public Health. The dangers of ultra-processed food
გაიგეთ მეტი:
www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის მეგზური
⸻
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD).
პროფესორი ფხაკაძე არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში.
⸻
გაავრცელეთ ეს ინფორმაცია – ყოველდღიური საკვები შეიძლება იყოს ნელი მკვლელი, თუ მას სიფრთხილით არ მივუდგებით. განათლება = სიცოცხლე.

გულის დაბერება შესაძლებელია შეჩერდეს – 4–5 ვარჯიში კვირაში = ჯანმრთელი გული 65-ის შემდეგაც!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ფიზიკური აქტივობა-გული
#post_seo_title

გულის დაბერება შესაძლებელია შეჩერდეს – და თუნდაც შემობრუნდეს!

4–5 ვარჯიში კვირაში = ჯანმრთელი გული 65-ის შემდეგაც!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ახალი კვლევის (Circulation, 2024) მიხედვით, თუ ადამიანი 40-50 წლის ასაკიდან იწყებს რეგულარულ ვარჯიშს – კვირაში 4–5-ჯერ – ის რეალურად აბრუნებს იმ ზიანს, რაც სedentარული ცხოვრების წესმა და ასაკმა მის გულს მიაყენა.
რა შედეგები დაფიქსირდა კვლევაში?
სისხლის ჟანგბადით გამდიდრების უნარი 18%-ით გაიზარდა
გულის ელასტიურობა – ანუ სისხლის პუმპვითი უნარი – 25%-ით გაუმჯობესდა
ყველაზე დიდი სარგებელი მიიღეს მათ, ვინც კომბინირებულად აკეთებდა:
– ზომიერი დატვირთვა (სწრაფი სვლა, ველოსიპედი)
– მაღალი ინტენსივობის ინტერვალები
– ძალის ვარჯიში (წონებით ან სხეულის წონით)
**მაგრამ არსებობს ერთი პირობა: უნდა დაიწყოთ 65 წლამდე!
კვლევის ავტორმა, დოქტორმა ბენჟამენ ლევინმა (Benjamin Levine) თქვა:
„ვარჯიში ისეთივე აუცილებელია, როგორც ყოველდღიური ჰიგიენა.“
თუ გულს დროულად მივხედეთ – ის იცვლება, უმჯობესდება და ახალგაზრდავდება.
რა ემართება გულს, როცა არ ვვარჯიშობთ?
სedentარული ცხოვრების წესი ამკვრივებს მარცხენა პარკუჭის კედლებს
ეს ამცირებს სისხლის ეფექტურ გადატანას – გული იბრძვის ყოველი დარტყმისთვის
საბოლოოდ, იზრდება გულ-სისხლძარღვთა უკმარისობისა და სიკვდილის რისკი
მაგრამ:
რეგულარული აერობული და ძალოვანი ვარჯიში აღადგენს გულის ელასტიურობას
იცავს მძიმე გართულებებისგან – თუნდაც 60 წლის ასაკიდან დაწყებისას
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„გული არ ბერდება ხანგრძლივობით – ის ბერდება უძრაობით. სedentარული ცხოვრების წესი ისევე კლავს, როგორც მოწევა.
თუ კვირაში ოთხჯერ ვივარჯიშებთ, არამარტო წონა დაგვეწევა – არამედ გული, რომელიც წლების განმავლობაში უმოძრაოდ იტანჯებოდა, სიტყვასიტყვით აღდგება. დაიწყეთ დღესვე – მოძრაობა არის სიცოცხლე.“
წყაროები:
• Circulation. “Two Years of Exercise Training Reverses Cardiac Stiffening Associated With Sedentary Aging.”
• BlogMeto Science: www.blogmeto.com/category/science
გაიგეთ მეტი:
www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის ყოველდღიური მეგზური
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD)
WHO-ს ექსპერტი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი
⸻
გაავრცელეთ ეს პოსტი – იქნებ თქვენი მეგობარი სწორედ ამ წამს დივანზე წევს და გულს ღალატობს!
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი, სქელი ლორი, გული and ტექსტი გამოსახულება

დღის ძილი ახალგაზრდული ტვინის გარანტიაა? – ახალი კვლევები ადასტურებს კავშირს ტვინის მოცულობასთან და დაბერების შენელებასთან

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
როგორ გავაუმჯობესოთ ძილის ხარისხი დღის განმავლობაში
#post_seo_title

დღის ძილი ახალგაზრდული ტვინის გარანტიაა? – ახალი კვლევები ადასტურებს კავშირს ტვინის მოცულობასთან და დაბერების შენელებასთან

20 წუთი ძილი – წლები მოგებული!
გაავრცელეთ – მხოლოდ 20 წუთი ძილი დღეში და თქვენი ტვინი დაგიფასებთ წლები სიცოცხლით!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
  • ტვინის მოცულობა და დღიური „ნაპინგი“ – მეცნიერება გვიდასტურებს: დღის ძილი ზრდის ტვინის ზომას!
ახალი კვლევა, რომელიც გამოქვეყნდა Practical Neurology–ში და რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ University College London, Broad Institute (აშშ) და ურუგვაის უნივერსიტეტის მეცნიერები, მიუთითებს იმაზე, რომ:
ადამიანებს, რომლებსაც გენეტიკურად აქვთ მიდრეკილება დღის ძილისკენ, აქვთ მეტად მოცულობითი ტვინი, ვიდრე მათ, ვინც არ იძინებს დღის განმავლობაში.
ტვინის მოცულობა კი ითვლება ერთ-ერთ მთავარ ნეიროლოგიურ მარკერად ჯანმრთელობისა და დაბერების პროცესში.
ეს ნიშნავს:
დღის ძილი არ არის მხოლოდ ენერგიის დამატება – ის რეალურად იცავს და ინარჩუნებს ტვინის სტრუქტურას!
ეს დასკვნა ემთხვევა წინა კვლევასაც
FreeJupiter-ის სტატია ავრცელებს კვლევას, რომელიც აჩვენებს:
რეგულარული „ნაპინგი“ აფერხებს ტვინის დაბერებას საშუალოდ 6.5 წლით, აუმჯობესებს მეხსიერებას, კონცენტრაციასა და ემოციურ მდგრადობას.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„დღის ძილი ჩვენი ტვინის ბუნებრივი დამცავია. დღეს გვაქვს მტკიცებულება, რომ ნაპინგი არა მხოლოდ გვეხმარება კონცენტრაციაში, არამედ პირდაპირ გავლენას ახდენს ტვინის ბიოლოგიურ მდგომარეობაზე. თუ გვინდა, რომ ასაკშიც შევინარჩუნოთ გონებრივი სისუფთავე – დავუთმოთ დღეში 20 წუთი სიმშვიდეს.“
რჩევები ყოველდღიური „ნაპინგის“ პრაქტიკისთვის:
• იდეალური დრო: 13:00–15:00 საათებს შორის
• ხანგრძლივობა: 20–30 წუთი, მაქსიმუმ 40
• ადგილი: ჩუმი, ჩრდილოვანი, ვენტილირებული გარემო
• მობილური – გამორთული, კოფეინი – გადადებული
⸻
წყაროები:
• Practical Neurology. Habitually Taking Daytime Naps Associated With Larger Total Brain Volume. 2024
• FreeJupiter. Study Says Napping During the Day Slows Brain Aging by up to 6.5 Years
⸻
გაიგეთ მეტი:
www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის მეგზური
⸻
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD)
WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი
⸻
გაავრცელეთ – მხოლოდ 20 წუთი ძილი დღეში და თქვენი ტვინი დაგიფასებთ წლები სიცოცხლით!
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი and ტექსტი გამოსახულება

წითელა ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე წარმოგვიდგენია – რატომ არის წითელა ასეთი საშიში?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ტეხასში წითელას აფეთქებ
#post_seo_title

წითელა — ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე წარმოგვიდგენია

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
წითელა არ არის მხოლოდ გამონაყარი და სიცხე. ეს ვირუსი ანგრევს თქვენს ფილტვებს, აზიანებს ტვინს და წაშლის იმუნურ სისტემის მეხსიერებას, რაც სხვა ინფექციების მიმართ დაუცველს გხდით.
2025 წლის აფეთქება აშშ-ში
ტეხასში, ნიუ-მექსიკოში და ოკლაჰომაში 450-ზე მეტი დადასტურებული შემთხვევა დაფიქსირდა, რაც მიუთითებს, რომ წითელა ბრუნდება. მთავარი პრობლემა? მხოლოდ ერთი ინფიცირებული ადამიანი საკმარისია ასობით სხვას გადასდოს — რადგან წითელა ერთ-ერთი ყველაზე გადამდები ვირუსია (90% გადადება არავაქცინირებულებთან კონტაქტისას).
და საქართველოში რა ხდება?
უკანასკნელი რამდენიმე წლის განმავლობაში, საქართველოში წითელას შემთხვევები პერიოდულად ფიქსირდება, განსაკუთრებით არავაქცინირებულ ბავშვებსა და თემებში.
2023 წლის შემდეგ იყო რამდენიმე ლოკალური აფეთქება, ძირითადად რეგიონებში, სადაც ვაქცინაციის მოცვა არასაკმარისია. ჯანდაცვის სისტემის სიფრთხილე და რეაგირება საჭიროა დაუყოვნებლივ, რადგან ქვეყნის ზოგიერთ უბანში ბავშვების ვაქცინაციის მაჩვენებელი 85%-ზე დაბალია — რაც არასაკმარისია საზოგადოების დაცვისთვის.
რატომ არის წითელა ასეთი საშიში?
• იწვევს ფილტვის უკმარისობას
• აზიანებს ტვინს — ენცეფალიტი, კრუნჩხვები, პერმანენტული ნევროლოგიური პრობლემები
• იმუნური სისტემის “ამნეზია” — რაც სხვა ინფექციების მიმართ დაგვიცველს გვხდის
• წლების შემდეგ შეიძლება განახლდეს ტვინში — ქვეწვეთა სკლეროზული პანენცეფალიტი, რომელიც უმეტესად ლეტალურია
ერთადერთი ეფექტური თავდაცვა რჩება ვაქცინაცია:
  • ორ-დოზიანი ვაქცინა 97%-ით იცავს
  • აფერხებს ვირუსის გავრცელებას
  • იცავს თქვენს ბავშვებს და მათ ირგვლივ მყოფებს
გთხოვთ, არ ელოდოთ აფეთქებას საქართველოში. იმოქმედეთ დღეს:
  • გადაამოწმეთ თქვენს შვილს აქვს თუ არა ორივე დოზა
  • ისაუბრეთ პედიატრთან თუ ეჭვი გეპარებათ
  • გაავრცელეთ სწორი ინფორმაცია თქვენს გარშემო
წითელა შეიძლება იყოს სავალალო შედეგების გამომწვევი ინფექცია — ტვინის დაზიანება, ფილტვის უკმარისობა და იმუნური სისტემის ჩამოშლა. ვაქცინა არის ჩვენი ერთადერთი ფარი.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD).
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

რატომ ჩნდება ჭაღარა თმა ნაადრევად? – თუნდაც ერთ ჭაღარა თმას ამოიღებთ, ძალიან ბევრი ჭაღარა გაგიჩნდებათ?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
რომელი მინერალის ნაკლებობა შეიძლება გქონდეთ, თუ ნაადრევად გაჭაღარავდით
#post_seo_title

რატომ ჩნდება ჭაღარა თმა ნაადრევად? თუნდაც ერთ ჭაღარა თმას ამოიღებთ, ძალიან ბევრი ჭაღარა გაგიჩნდებათ?

რისი ბრალია ნაადრევი ან სწრაფი გაჭაღარავება და როგორ შეგიძლიათ ამ პროცესის შენელება

თმის გაჭაღარავება ბუნებრივი პროცესია, თუმცა ზოგიერთისთვის ის ასაკობრივ ზღვრამდე ბევრად ადრე იწყება. თუ თმა ჯერ კიდევ ახალგაზრდობაში იწყებს ფერის დაკარგვას, ეს შესაძლოა იმაზე მიუთითებდეს, რომ ორგანიზმში გარკვეული დეფიციტები ან ჰორმონული დისბალანსია.

რაზე უნდა იფიქროთ, როცა ნაადრევად ჭაღარავდებით და როგორ შევამოწმოთ ორგანიზმის მდგომარეობა.

1. B12 ვიტამინის დეფიციტი

ერთ-ერთი პირველი და ყველაზე გავრცელებული მიზეზი, რის გამოც თმა დროზე ადრე კარგავს ფერს, ვიტამინი B12-ის ნაკლებობაა. ეს ვიტამინი აუცილებელია სისხლის ფორმირებისთვის, ნერვული სისტემის ფუნქციონირებისთვის და თმის ღერის პიგმენტაციისთვის. მისი დეფიციტი ხელს უწყობს მელანინის წარმოქმნის შეფერხებას, რაც თმის გაჭაღარავებას აჩქარებს.

🩺 რჩევა: პერიოდულად ჩაიტარეთ სისხლის ანალიზი B12-ის დონის გამოსაკვლევად, განსაკუთრებით თუ ვეგეტარიანელი ხართ ან გაქვთ კუჭ-ნაწლავის პრობლემები.

2. ფარისებრი ჯირკვლის (თიროიდის) ფუნქციის დაქვეითება

ჰორმონული ბალანსი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს თმის ფერში. ჰიპოთირეოზი — ფარისებრი ჯირკვლის მუშაობის დაქვეითება — ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია ნაადრევი ჭაღარავებისთვის. ეს მდგომარეობა გავლენას ახდენს არა მხოლოდ ენერგიაზე და ნივთიერებათა ცვლაზე, არამედ თმის ჯანმრთელობაზეც.

🩺 რჩევა: შეამოწმეთ TSH, T3 და T4 ჰორმონები — ეს მარტივი სისხლის ტესტი დაგეხმარებათ დროულად დაინახოთ პრობლემის ძირეული მიზეზი.

3. ფერიტინის დაბალი დონე — რკინის მარაგის პრობლემა

ფერიტინი რკინის ძირითადი მარაგია ორგანიზმში და მის დონეზეა დამოკიდებული ბევრი ფიზიოლოგიური პროცესის ეფექტიანობა, მათ შორის თმის ზრდა და ფერის შენარჩუნება. ფერიტინის დაბალი დონე ხშირად რკინადეფიციტური ანემიითა და დაღლილობით გამოიხატება, მაგრამ ბევრმა არ იცის, რომ ის ჭაღარას გაჩენასაც უწყობს ხელს.

🩺 რჩევა: თუ სისხლის ანალიზში ფერიტინის დონე 30 ნგ/მლ-ზე დაბალია, აუცილებელია რკინის შემცველი საკვების ან დანამატების მიღება.

4. თამბაქოს მოხმარება

აქტიური და პასიური მწეველობა თმის დაბერების პროცესს აჩქარებს. სიგარეტში არსებული ტოქსინები აფერხებს სისხლის ნაკადს თმის ფოლიკულებისკენ და ანადგურებს მელანოციტებს — უჯრედებს, რომლებიც თმის ფერს განსაზღვრავენ. შედეგად, თმა ნაადრევად კარგავს ბუნებრივ პიგმენტს.

🩺 რჩევა: თამბაქოზე უარის თქმა მხოლოდ თმისთვის არაა სასარგებლო — ის მთლიანად აუმჯობესებს ორგანიზმის ჯანმრთელობას.

5. ჭაღარა თმის ამოღება — მითი და რეალობა

არსებობს ფართოდ გავრცელებული მითი, თითქოს ჭაღარა თმის ამოღებით სხვა თმაც ჭაღარავდება. სინამდვილეში, ეს ბიოლოგიურად შეუძლებელია. ახალი ჭაღარა თმა კი იმიტომ ჩნდება, რომ მელანინის გამომუშავება უკვე შეწყვეტილია კონკრეტულ ფოლიკულში.

🩺 რჩევა: თმის ამოღება არ აჩერებს და არც აჩქარებს გაჭაღარავების პროცესს — ფოკუსირება უნდა იყოს მიზეზების გამოსწორებაზე.

დასკვნა

თუ თმა ნაადრევად გეღარავებათ, ეს შეიძლება იყოს ორგანიზმის შიდა პრობლემების სიგნალი — მათ შორის ვიტამინების დეფიციტი, ჰორმონული დარღვევები ან რკინის დონის ვარდნა. ამ ეტაპზე სწორია არა კოსმეტიკური მიპყრობა, არამედ ძირეული გამომწვევების ანალიზი და კონტროლი.

5 „ბუნებრივი“ დანამატი, რომელიც ღვიძლს ანადგურებს!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ღვიძლის გაცხიმოვნება | ის, რაც უნდა ვიცოდეთ
#post_seo_title

5 „ბუნებრივი“ დანამატი, რომელიც ღვიძლს ანადგურებს!

პროფესორიგიორგი ფხაკაძე,
დღეს თითქმის ყველა ვიღებთ რომელიმე დანამატს – წონის დასაკლებად, ენერგიის გასაზრდელად ან იმუნიტეტის გასაძლიერებლად. მაგრამ ბევრმა არ იცის, რომ ზოგიერთი ფართოდ რეკლამირებული, თავისუფლად გაყიდვადი „ბუნებრივი“ დანამატი პირდაპირ საფრთხეს უქმნის ღვიძლს — ორგანოს, რომელიც პასუხისმგებელია ტოქსინების გამოყოფასა და ნივთიერებათა ცვლაზე.
რატომ უნდა გვაწუხებდეს ეს საკითხი?
• აშშ-ში დაახლოებით 15 მილიონი ადამიანი იღებს დანამატებს, რომლებიც უკავშირდება ღვიძლის დაზიანებას.
• ფიქსირდება მძიმე ჰეპატიტის, ღვიძლის უკმარისობისა და გადანერგვის შემთხვევები.
• ყველაზე შემაშფოთებელი კი ისაა, რომ სიმპტომები ხშირად გვიან ჩნდება — როცა ზიანი უკვე დამდგარია.
რომელი დანამატებია ყველაზე საშიში?
დეტალური ანალიზი, მექანიზმები და სამეცნიერო მტკიცებულებები
1. მწვანე ჩაის ექსტრაქტი (Green Tea Extract)
• რატომ იღებენ? ანტიოქსიდანტური მოქმედება, წონის კლება.
• რისკი: ექსტრაქტის მაღალი კონცენტრაცია შეიცავს EGCG-ს, რომელიც მაღალ დოზაზე იწვევს ღვიძლის უჯრედების დაზიანებას.
• მტკიცებულება: Michigan Medicine–ის კვლევით დადასტურდა მწვავე ღვიძლის დაზიანების არაერთი შემთხვევა — დაავადებულებს აღენიშნათ ALT/AST ფერმენტების მკვეთრი მატება და ჰეპატიტის ნიშნები.
2. კავა კავა (Kava Kava)
• რატომ იღებენ? სტრესის შემცირება, დამამშვიდებელი ეფექტი.
• რისკი: კავალაქტონები იწვევს ღვიძლის უჯრედების აპოპტოზს და ანთებას.
• მტკიცებულება: ევროპაში რამდენიმე ქვეყანამ აკრძალა მისი გაყიდვა. აშშ-ში 200-ზე მეტი შემთხვევაა ღვიძლის უკმარისობით და გადანერგვის საჭიროებით.
3. შავი კოჰოში (Black Cohosh)
• რატომ იღებენ? მენოპაუზის სიმპტომები.
• რისკი: არაერთ შემთხვევაში დაფიქსირდა ღვიძლის ანთება და ტოქსიკური რეაქციები.
• მტკიცებულება: LiverTox-ის მონაცემებით – ბილირუბინის მომატება, მუცლის ტკივილი და ანთებითი მარკერები.
4. აშვაგანდა (Ashwagandha)
• რატომ იღებენ? ენერგიის ამაღლება, სტრესის მართვა.
• რისკი: საშუალო და მაღალი დოზით იწვევს ღვიძლის ტოქსიკურობას.
• მტკიცებულება: Current Hepatology Reports აღწერს შემთხვევას, სადაც აშვაგანდა-ს გამოყენებამ გამოიწვია ტოქსიკური ჰეპატიტი და ღვიძლის ფერმენტების მკვეთრი მატება.
5. ალოე ვერა (Aloe Vera)
• რატომ იღებენ? კუჭ-ნაწლავის პრობლემები, კანის სამკურნალოდ.
• რისკი: ლატექსში შემავალი ანთრაკინონები იწვევს მწვავე ჰეპატიტს.
• მტკიცებულება: Cleveland Clinic-ის ინფორმაციით, დაფიქსირებულია გულისრევა, ყვითელა და ღვიძლის ფერმენტების მატება ალოე ვერას მიღების შემდეგ.
როგორ ზემოქმედებს ღვიძლზე ეს დანამატები?
• იწვევს ოქსიდაციურ სტრესს, რომელიც ანგრევს უჯრედებს
• აფერხებს მედიკამენტებისა და ტოქსინების მეტაბოლიზმს
• იწვევს იმუნურ ანთებით რეაქციებს, რაც აძლიერებს დაზიანებას
როგორ დავიცვათ ღვიძლი?
1. დაიცავით დოზირების წესები — ბუნებრივიც კი შეიძლება ტოქსიკური იყოს
2. გაიარეთ ექიმთან კონსულტაცია სხვა წამლებთან ერთად მიღებამდე
3. გააკონტროლეთ ღვიძლის ფუნქცია — რეგულარული ანალიზები
4. შეარჩიეთ სანდო და სერტიფიცირებული ბრენდები
5. დააკვირდით სიმპტომებს: მუცლის ტკივილი, ყვითელა, მუქი შარდი
6. იყავით ფხიზლად — თქვენი ჯანმრთელობა ინტუიციაზეც არის
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
„მთავარი პრობლემა არის ის, რომ ადამიანები ფიქრობენ — ბუნებრივი ნიშნავს უვნებელს. ეს საშიში მცდარობაა. დანამატების უმეტესობა ურეგულირებელია, მათი შემადგენლობა ხშირად არასწორადაა მითითებული. სწორედ ამიტომ, სანამ რამეს მიიღებთ, იკითხეთ — არის ეს სარგებელი, თუ დაუნახავი ზიანი?“
წყაროები:
1. Kalaitzakis, E. (2014). World Journal of Gastroenterology. https://doi.org/10.3748/wjg.v20.i40.14686
3. Dakhoul & Vuppalanchi (2017). Current Hepatology Reports. https://doi.org/10.1007/s11901-017-0347-9
6. Tresca, A. J. (2023). Verywell Health. https://www.verywellhealth.com/drug-induced-liver-disease…
გაუზიარეთ ეს სტატია, რათა მეტი ადამიანი მოერიდოს უხილავ საფრთხეს.
ჯანმრთელობა იწყება ცოდნით – და სწორი გადაწყვეტილებებით.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში და ასევე HelpAge International-ის ყოფილი რეგიონული მრჩეველი ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთისთვის. მისი საქმიანობა მოიცავს ჯანდაცვის პოლიტიკის განვითარებას, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სტრატეგიული პროგრამების დაგეგმვასა და განხორციელებას, საერთაშორისო პარტნიორობის გაძლიერებას და ჯანდაცვის სისტემების გაუმჯობესებას, განსაკუთრებული აქცენტით მოწყვლადი ჯგუფების — ლტოლვილების, ხანდაზმულების, ბავშვებისა და ქრონიკული პაციენტების მხარდაჭერაზე.
შეიძლება იყოს 1 person გამოსახულება

VIDEO: ისტორიაში პირველად, სტუდენტებმა სპერმატოზოიდების უნიკალური რბოლა გამართეს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
VIDEO: ისტორიაში პირველად, სტუდენტებმა სპერმატოზოიდების უნიკალური რბოლა გამართეს
#post_seo_title

აშშ-ში სტუდენტებმა სპერმატოზოიდების უნიკალური რბოლა გამართეს: ყურადღება კაცების ნაყოფიერების პრობლემაზე

2025 წლის 25 აპრილს, ლოს-ანჯელესში, ჰოლივუდის პალადიუმის სცენაზე გამორჩეული და შთამბეჭდავი ღონისძიება გაიმართა — სტუდენტებმა ერთმანეთს სპერმატოზოიდები სპეციალურად შექმნილ მიკროსკოპულ ტრასაზე შეაჯიბრეს,  სპერმატოზოიდების რბოლა გამართეს. ეს ინოვაციური იდეა მიზნად ისახავდა კაცებში ნაყოფიერების შემცირების გლობალურ პრობლემაზე საზოგადოების ყურადღების მიპყრობას.

სპერმატოზოიდების რბოლის დეტალები

სპეციალურად შექმნილი 20-სანტიმეტრიანი მიკროტრასა ბიოლოგიურად იმეორებდა იმ გარემოს, რაც ტიპურია ადამიანის რეპროდუქციული სისტემისთვის — ქიმიური სიგნალები და სითხის დინამიკა სრულად იყო გათვალისწინებული. რეალური რბოლის პროცესი მიკროსკოპით გადაიცემოდა, ხოლო მაყურებლებს ეს სურათი 3D ანიმაციის სახით უჩვენეს.

ვინ მონაწილეობდა რბოლაში?

მოწინააღმდეგეებად წარსდგნენ სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის სტუდენტი ტრისტან მიკელი (20 წლის) და აშერ პროიგერი (19 წლის). ორივე მონაწილე მკაცრი სამედიცინო შემოწმების შემდეგ იქნა დაშვებული. ტრისტანმა გამოკვეთილად აღნიშნა, რომ მის ცხოვრების სტილს ჯანმრთელობა და ზომიერი მიდგომა ახასიათებს — არ ეწევა და იშვიათად იღებს ალკოჰოლს.

ვინ იყო იდეის ავტორი?

რბოლის ინიციატორია 17 წლის ერიკ ჟოუ, რომელმაც პროექტისთვის 1 მილიონ დოლარზე მეტი დაფინანსება მოიზიდა. მისი მიზანი კაცების უნაყოფობის პრობლემაზე მასობრივი ცნობიერების ამაღლება იყო და ის მკაფიოდ ემიჯნება ამ საკითხის პოლიტიკურ ან იდეოლოგიურ გამოყენებას, განსაკუთრებით მემარჯვენე ჯგუფების მხრიდან.

ვინ მოიგო რბოლა?

განსაკუთრებულ მიკროტრასაზე გამართულ შეჯიბრებაში ტრისტან მიკელის სპერმატოზოიდებმა გაიმარჯვეს, რისთვისაც მან 10 000 აშშ დოლარის პრიზი მიიღო.

ნაყოფიერების პრობლემა გლობალურად

მეცნიერების მტკიცებით, ბოლო წლებში კაცებში სპერმის რაოდენობა საგრძნობლად იკლებს. თუმცა, კვლევების ძირითადი აქცენტი უჯრედების ხარისხზეა გადატანილი. ეს ღონისძიება კი კიდევ ერთი ნაბიჯია იმისთვის, რომ საზოგადოება არ ჩამორჩეს გლობალურ ბიოლოგიურ ცვლილებებს.

1...340341342...1,040გვერდი 341 of 1,040

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights