სამშაბათი, მაისი 12, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 340

ვეიპინგი კლავს – მოზარდი „პოპკორნის ფილტვით“ მძიმე დაავადებას ებრძვის, ტოქსიკურია და სიცოცხლისთვის საშიში

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ელექტრო სიგარეტის გავლენა ახალგაზრდების კანზე და კბილებზე
#post_seo_title

ვეიპინგი კლავს – მოზარდი „პოპკორნის ფილტვით“ მძიმე დაავადებას ებრძვის

დიახ, ვეიპინგი ტოქსიკურია და სიცოცხლისთვის საშიში

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

რა მოხდა?

აშშ-ში მოზარდმა 3 წლის განმავლობაში ჩუმად ვეიპინგი დაიწყო – დღეს კი მას დაუდგინდა „პოპკორნის ფილტვი“ (Bronchiolitis obliterans) – სერიოზული და უდრეკი ფილტვის დაავადება, რომელიც საშინელ სიმპტომებს იწვევს:
• მუდმივი ხველა
• სუნთქვის გაძნელება
• ქრონიკული დაღლილობა
• ფილტვის ქსოვილის შეუქცევადი დაჩირქება

რა არის “პოპკორნის ფილტვი”?

ეს დაავადება პირველად გამოვლინდა პოპკორნის ქარხნის მუშებში, რომლებიც ისუნთქავდნენ დიათცილზე (diacetyl) დაფუძნებულ არომატიზატორებს. დღეს კი აეროსოლური არომატები, რომლებიც გამოიყენება ელექტრონულ სიგარეტებში, შეიძლება არ შეიცავდეს დიათცილს, მაგრამ შეიცავს სხვა საშიშ ნივთიერებებს – მაგალითად:
• აცეტოინი (Acetoin)
• ფორმალდეჰიდი (Formaldehyde)
• პროპილენ გლიკოლი და გლიცერინი, რომლებიც თბობისას გარდაიქმნება ტოქსინებად

რატომ არის ვეიპინგი განსაკუთრებით საშიში ახალგაზრდებისთვის?
• გემრიელი, ტკბილი, ხილის არომატები იზიდავს მოზარდებს
• 180-ზე მეტი არომატიზატორია რეგისტრირებული ელექტრონულ სითხეებში
• ეს არომატები, რომლებიც შეიძლება საკვებად იყოს უსაფრთხო, შეჰყავთ ფილტვებში გათბობის შემდეგ – რაც სრულიად სხვა რეაქციებს იწვევს

საშიში სიმართლე:
• აიროვანი ქიმიკატები საჭმლის მომნელებელ სისტემას არ გადიან – ისინი პირდაპირ შედიან ფილტვებში და სისხლში
• წამში აღწევენ გრძელვადიან ზეგავლენას სხვა ორგანოებზე
• ვეიპინგი დაკავშირებულია არამარტო პოპკორნის ფილტვთან, არამედ 2019 წლის Evali-ს კრიზისთან – ასობით სასუნთქი დაზიანება, რომლებიც ამერიკაში სიკვდილის მიზეზი გახდა

ახალგაზრდა ვეიპერების მდგომარეობა კვლევების მიხედვით:
• უფრო მეტი სუნთქვის პრობლემები ვიდრე ჩვეულებრივ მწეველებს
• უფრო მაღალი რისკი ასთმის, ფილტვის ქრონიკული დაავადებებისა და ინფექციებისთვის
• რეგულაციების ნაკლებობა ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ მხოლოდ დასაწყისს ვხედავთ

 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ვეიპინგი არ არის უსაფრთხო ალტერნატივა – ეს არის თანამედროვე ნიღბიანი მოწამვლა. მოზარდებს, რომლებიც გემრიელი არომატებით ცდუნდებიან, რეალურად აბოლებენ ქიმიურ ნაზავებს, რომლებიც ასუსტებს ფილტვებს, აზიანებს ტვინს და ამცირებს სიცოცხლის ხანგრძლივობას. ეს უნდა გაჩერდეს!“

 წყაროები:
• American Lung Association. “Popcorn Lung and E-Cigarettes – What You Need to Know”. 2024
https://www.lung.org/blog/popcorn-lung-risk-ecigs
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC). “Outbreak of Lung Injury Associated with the Use of E-Cigarette, or Vaping, Products”. 2019
• Blount BC et al. “Vitamin E Acetate in Bronchoalveolar-Lavage Fluid Associated with EVALI”. New England Journal of Medicine, 2020

გაიგეთ მეტი:

www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის სახელმძღვანელო

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.

გაავრცელეთ ეს ინფორმაცია – ვეიპინგი შეიძლება მოგეჩვენოთ უწყინარად, მაგრამ რეალურად ეს არის მომაკვდინებელი ჩვევა, რომელიც ფილტვებს ანგრევს ბავშვობიდანვე!

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #ვეპინგი #პოპკორნისფილტვი #ახალგაზრდებისდაცვა #საზოგადოებრივიჯანმრთელობა Giorgi Pkhakadze George Bakhturidze თამბაქოს კონტროლის ალიანსი SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა

#post_seo_title

საუზმის ფაფები – ჯანსაღი არჩევანი თუ საფრთხე? –  გაიგეთ სიმართლე

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

საუზმის ფაფები – ჯანსაღი არჩევანი თუ საფრთხე?

 გაიგეთ სიმართლე, სანამ ბავშვს მიაწვდით

 პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

რა გვასწავლის BBC-ის ახალი ანალიზი?

ბევრი საუზმის ფაფა მარკეტინგულად „გამდიდრებულია“ ვიტამინებითა და მინერალებით და ხშირად მოიხსენიება, როგორც „საუკეთესო გზა დღის დასაწყებად“. მაგრამ BBC Future-ის ინფორმაციით, ამ პროდუქტების დიდი ნაწილი ულტრამუშავებული საკვების კატეგორიაში გადადის, რაც დაკავშირებულია სერიოზულ ჯანმრთელობის რისკებთან.

რა ხდება რეალურად ფაფის შიგნით?

დადებითი მხარე:
• შეიცავს B ჯგუფის ვიტამინებს, რკინას, ცოცხალ მიკრონუტრიენტებს
• მოსახერხებელია და სწრაფად მზადდება
• ზოგჯერ ავსებს შიმშილის გრძნობას დილაობით

მავნე მხარე:
• საშუალო ულუფაში – 3–5 ჩაის კოვზი შაქარი
• შეიცავს არომატიზატორებს, საღებავებს, სტაბილიზატორებს, ემულგატორებს
• ბევრი მათგანი შეიცავს სიმსუქნის, დიაბეტისა და გულსისხლძარღვთა დაავადებების მაპროვოცირებელ ნივთიერებებს
• სინთეზური ვიტამინები შესაძლოა არ შეიწოვოს ორგანიზმმა ეფექტურად

ვისთვის არის ეს პრობლემა ყველაზე მწვავე?

ბავშვები და მოზარდები – სწორედ მათზეა მორგებული შეფუთვა, ფერები, სლოგანები, სატელევიზიო რეკლამები.
მაგრამ რეალურად, ბავშვების ორგანიზმი ყველაზე მეტად ზიანდება მაღალი შაქრის, ქიმიური დანამატების და ულტრამუშავებული მარცვლეულისგან.

რა არის ულტრამუშავებული საკვები?

ეს არის ისეთი პროდუქტი, რომელიც დამზადებულია მრავალი ტექნოლოგიური საფეხურის გავლით, შეიცავს დამამუშავებელ დანამატებს და არ აღიქმება ორგანიზმისთვის ბუნებრივად.
მაგალითები: ტკბილეულით გაჯერებული ფაფები, ბისკვიტები, სნეკები და წვენის კონცენტრატები.

 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„პირდაპირ ვამბობ – უამრავი ფაფა, რომელიც დღეს იყიდება როგორც ბავშვებისთვის განკუთვნილი პროდუქტი, სინამდვილეში არაფრით განსხვავდება ტკბილეულისგან. მშობლებმა უნდა იფიქრონ იმაზე, რომ ‘სწრაფი საუზმე’ შესაძლოა იაფი და მოსახერხებელი იყოს, მაგრამ საბოლოოდ ჯდება ჯანმრთელობის ფასად. აირჩიეთ ნამდვილი მარცვლეული, ხილი და უტკბო იოგურტი – ისინი ნამდვილად კვებავენ თქვენს შვილს, არა მხოლოდ ავსებენ.“

რას გთავაზობთ ალტერნატივად?
• დუღებული შვრია ან წიწიბურა – ნატურალური ბოჭკოებით და ენერგიით
• ხილი და კაკალი – სასარგებლო ცხიმებითა და ანტიოქსიდანტებით
• უმტკბილე იოგურტი ან მაწონი – ცილებით და კალციუმით
• მთლიანი მარცვლეულის პური და მოხარშული კვერცხი – დაბალანსებული პროტეინი

 წყაროები:
• BBC Future. Are breakfast cereals really good for us?
https://bbc.in/42xPPJD
• Monteiro CA et al. Ultra-processed foods: what they are and how to identify them. Public Health Nutrition. 2019.
• Harvard T.H. Chan School of Public Health. Breakfast cereals and health risks.

გაიგეთ მეტი:

შენი ექიმი – ჯანსაღი ცხოვრების წესისა და კვების რეკომენდაციები
www.sheniekimi.ge

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD).
პროფესორი ფხაკაძე არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ფიგურა, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ასევე გლობალურად.

გაავრცელეთ ეს პოსტი – მშობლებს აქვთ უფლება იცოდნენ, რომ “ჯანსაღად შეფუთული” პროდუქტები შესაძლოა სინამდვილეში ტკბილეულის ნიღბით გაყიდული მავნე პროდუქტი იყოს.
#გიორგიფხაკაძე #საუზმისფაფები #ულტრაპროცესირებული #შენიექიმი #ჯანსაღიარჩევანი @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა SheniSupra.ge • შენი სუფრა

„მოხუცის სუნი“, რა არის „მოხუცის სუნი“ და რატომ ჩნდება იგი? – რეალური მოვლენა და მეცნიერება, რაც ამას ხსნის

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
„მოხუცის სუნი“, რა არის „მოხუცის სუნი“ და რატომ ჩნდება იგი?
#post_seo_title

„მოხუცის სუნი“ – რეალური მოვლენა და მეცნიერება, რაც ამას ხსნის

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

რა არის „მოხუცის სუნი“ და რატომ ჩნდება იგი?

ბევრ ადამიანს უკვირს, მაგრამ „მოხუცის სუნი“ ნამდვილად რეალური ფენომენია, რომელსაც მეცნიერები აკავშირებენ ქიმიურ ნაერთთან, სახელად 2-ნონენალი (2-nonenal).

ეს ნივთიერება წარმოიქმნება ცხიმოვანი მჟავების დაჟანგვისას კანზე, რაც ასაკთან ერთად იზრდება. როგორც კი ადამიანი გადაცილებს 40 წელს, 2-ნონენალის დონე მატულობს და შეიძლება გამოიწვიოს მკვეთრი, ოდნავ ნესტიანი სუნი, რომელიც შესაძლოა შენარჩუნდეს ტანსაცმელსა და კანის ზედაპირზე, მიუხედავად რეგულარული დაბანისა.

მნიშვნელოვანი ფაქტი – ჰიგიენა არაფერ შუაშია!

კვლევები აჩვენებს, რომ ეს სუნი არ არის დაკავშირებული დაუბანლობასთან ან ცუდ ჰიგიენასთან. პირიქით – ადამიანებმა შესაძლოა ზედმიწევნით დაიცვან სისუფთავე, მაგრამ ორგანიზმში ასაკობრივად მიმდინარე ბიოქიმიური პროცესები მაინც გამოიწვევს სუნის გაჩენას.

შეიძლება თუ არა 2-ნონენალის აღმოფხვრა?

დღეს ბაზარზე არსებობს მრავალი პროდუქტი, რომელიც ჰპირდება ამ სუნის გაქრობას, მაგრამ მეცნიერები ხაზს უსვამენ – არცერთი მათგანი არ არის კლინიკურად დამტკიცებული ან გარანტირებული ეფექტიანობით.

რას შეუძლია რეალურად დაეხმაროს?
• რეგულარული დაბანა ნეიტრალური ან pH-დაბალით სარეცხი საშუალებებით
• სუფთა ბამბის ტანსაცმელი, რომელიც საშუალებას აძლევს კანს „სუნთქოს“
• ჯანსაღი კვება, მდიდარი ანტიოქსიდანტებით (ხილი, ბოსტნეული, მწვანილი)
• Ვიტამინების (განსაკუთრებით A, C და E) საკმარისი მიღება

 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ეს სუნი არის ბუნებრივი ასაკობრივი პროცესის ნაწილი და არავითარ შემთხვევაში არ ნიშნავს სიბინძურეს ან უყურადღებობას. არ უნდა ვასაჯაროოთ სტიგმა ან შევრცხვეთ ამ ფაქტის გამო – პირიქით, საჭიროა ცოდნა, ქიმიური მექანიზმების გაცნობიერება და მხარდაჭერა. ღირსეულ დაბერებას თან ახლავს ბიოლოგიური ცვლილებები, რომლებიც ჩვენ ყველამ უნდა მივიღოთ სიყვარულითა და პატივისცემით.“

 წყაროები:
• FitFoundMe. Old Person Smell is a Real Thing, and This is Why it Happens
https://fitfoundme.com/old-person-smell-is-a-real-thing…/
• Haze S et al. 2-Nonenal as a characteristic odor component of aged body odor. Journal of Investigative Dermatology, 2001
• Aging & Skin Institute Reports, 2023

გაიგეთ მეტი:

შენი ჯანმრთელობის პარტნიორი – www.sheniekimi.ge

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD)
WHO-ს ექსპერტი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
25+ წლიანი გამოცდილება გლობალურ და ეროვნულ ჯანდაცვაში

გაავრცელეთ ეს ინფორმაცია – სტიგმის ნაცვლად, ავაშენოთ ცნობიერება და პატივი – ასაკი ღირსებაა!
#გიორგიფხაკაძე #დაბერება #2ნონენალი #მოხუცისსუნი #შენიექიმი #ბუნებრივიბიოქიმია @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniSilamaze.ge • შენი სილამაზე

რამდენი დახარჯა საქართველომ თამბაქოზე 2024 წელს? – რას ნიშნავს ეს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

მეტი ფული მოწამვლაზე, ვიდრე სისუფთავეზე – მერე გვიკვირს, რომ სუფთა ტუალეტიც კი არ გვხვდება?

თამბაქოზე დახარჯული 1.5 მილიარდი ლარი – საქართველოს სუნთქვის ფასი 2024 წელს

 როცა ნიკოტინი მილიარდებს შთანთქავს

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

რამდენი დახარჯა საქართველომ თამბაქოზე 2024 წელს?

როგორც „გალთ ენდ თაგარტის“ კვლევაშია აღნიშნული, 2024 წელს საქართველოში მოქალაქეებმა თამბაქოს პროდუქციაზე დახარჯეს 1.589 მილიარდი ლარი – ეს არის სწრაფად მოძრავი სამომხმარებლო საქონლის (FMCG) სექტორის შემოსავლების 7%.

შედარებისთვის:
• მთლიანი FMCG ბაზარი – 22.7 მლრდ ლარი
• საკვები პროდუქტები – 67%
• სასმელი – 14%
• თამბაქო – 7% (1.589 მლრდ)
• საყოფაცხოვრებო და პირადი ჰიგიენა – 6% (შესაბამისად)

2024 წლის მონაცემებით, საქართველოს მოსახლეობამ თამბაქოს პროდუქტებზე დახარჯა 1.589 მილიარდი ლარი, რაც გაცილებით აღემატება იმ თანხას, რაც დაიხარჯა პირადი ჰიგიენის საშუალებებზე — მთლიანი FMCG ბაზრის მხოლოდ 6% მოდის საყოფაცხოვრებო და ჰიგიენურ პროდუქტებზე. ანუ, ჩვენ როგორც საზოგადოება, ბევრად უფრო მეტს ვიხდით მოწამვლისთვის, ვიდრე სისუფთავისთვის. გასაკვირი არ არის, რომ ქვეყანაში კვლავაც აკლია სუფთა და ხელმისაწვდომი საზოგადოებრივი საპირფარეშოები — თუ სისუფთავე არ წარმოადგენს საზოგადოებრივ პრიორიტეტს, რატომ უნდა იყოს მასზე ზრუნვა სახელმწიფო და მუნიციპალური პოლიტიკის ცენტრში?

გეოგრაფიული წილი – თბილისი და რეგიონები

გაყიდვების განაწილება ასეთია:
• თბილისი – 50%
• რეგიონები – 50%

ეს მიუთითებს, რომ თამბაქოს მოხმარება გაერთიანებულია და პრობლემაა როგორც დედაქალაქში, ისე რეგიონებში.

რას ნიშნავს ეს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის?
1. ნიკოტინის ტყვეობაში მყოფი ეკონომიკა – 1.5 მილიარდი ლარი, რომელიც შეიძლებოდა მოხმარებულიყო ჯანდაცვაში, განათლებაში ან ჯანსაღ კვებაში, რეალურად მიდის მოწამვლაზე
2. სიმსივნეების, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, ინსულტის და COPD-ის ძირითადი წყარო – სწორედ თამბაქოა
3. ჯანმრთელობის ხარჯზე მოგება – მარკეტების შემოსავლების 7% მოდის პროდუქციაზე, რომელიც ყოველდღიურად აზიანებს მომხმარებელს

 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ის ფაქტი, რომ საქართველო თამბაქოზე ხარჯავს 1.5 მილიარდ ლარს წელიწადში, არის სიგნალი საზოგადოებრივ ჯანდაცვაში კატასტროფის ზღვარზე მყოფი მდგომარეობის შესახებ. ჩვენ გვჭირდება არა მხოლოდ რეგულაცია და კონტროლი, არამედ ძლიერი, მრავალდონიანი კამპანია, რომელიც დაეხმარება მოსახლეობას თამბაქოზე უარის თქმაში. ეს თანხა – პირდაპირი მნიშვნელობით – კვამლში ჰაეროდ იფრქვევა.“

შესაძლებელია გამოსავალი? დიახ! მაგრამ საჭიროა:
• ფასების ზრდა თამბაქოს პროდუქტებზე
• რეგულაციების გამკაცრება მაღაზიებსა და საჯარო სივრცეებში
• ახალი თაობის აღზრდა თამბაქოსგან თავისუფალ გარემოში
• პროფილაქტიკური პროგრამების დაფინანსება თამბაქოზე დახარჯული თანხის 1%-ით მაინც

 წყაროები:
• „გალთ ენდ თაგარტი“ – FMCG სექტორის კვლევა, 2024
• საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (საქსტატი)
• WHO Tobacco Atlas – Global Tobacco Consumption Data

გაიგეთ მეტი:

www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის მეგზური

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD), საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

გააზიარეთ ეს სტატია – ჩვენ არ შეგვიძლია მშვიდად ვუყუროთ, როგორ ზიანდება ჯანმრთელობა ინდუსტრიის მოგების ხარჯზე.
#გიორგიფხაკაძე #თამბაქო #ჯანმრთელობადაფასებულია #შენიექიმი #საზოგადოებრივიJანდაცვა @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა SheniSupra.ge • შენი სუფრა George Bakhturidze თამბაქოს კონტროლის ალიანსი SheniTbilisi.ge • შენი თბილისი SheniSilamaze.ge • შენი სილამაზე SheniPositivi.ge • შენი პოზიტივი

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

COVID‑19‑ის შემდეგ თქვენ ჯერ კიდევ გრძნობთ სუსტად თავს? – შესაძლოა ეს იყოს ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი (ME/CFS)

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
COVID-19-მა გაზარდა გულის შეტევისა და ინსულტის რისკი ინფექციის შემდეგ 3 წლის განმავლობაში
#post_seo_title

COVID‑19‑ის შემდეგ თქვენ ჯერ კიდევ გრძნობთ სუსტად თავს? – შესაძლოა ეს იყოს ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი (ME/CFS)

4.5% COVID-გადატანილი ადამიანი შეიძლება წლების განმავლობაში ებრძოლოს უხილავ დაღლილობას

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

რა გვეუბნება მეცნიერება?

ახალი კვლევის (Journal of General Internal Medicine, 2024) მიხედვით:

COVID-19 გადატანილი ადამიანების 4.5% საბოლოოდ ავლენს ME/CFS-ს — ანუ ქრონიკული დაღლილობის სინდრომს, მაშინ როცა იგივე სინდრომი მხოლოდ 0.6% აქვს იმათ, ვისაც ინფექცია არ გადაუტანია.

ეს ნიშნავს რვაჯერ უფრო მაღალ რისკს პოსტ-კოვიდ პაციენტებში.

და რაც ყველაზე შემაშფოთებელია:

ME/CFS-ის მქონე პოსტ-კოვიდ პაციენტების 89%-ს აღენიშნება ე.წ. ლონგ-კოვიდის სიმპტომები, როგორებიცაა:

  • ტვინის დაბურვა (brain fog)
  • არაღდგენითი ძილი (unrefreshing sleep)
  • კოგნიტიური ვარდნა
  • ძლიერი, მუდმივი დაღლილობა
  • ფიზიკური აქტივობის გაუარესება (ზოგჯერ პაციენტები ვერ ახერხებენ დილის საათებში ადგომასაც კი)

რა არის ME/CFS?

ME/CFS (Myalgic Encephalomyelitis / Chronic Fatigue Syndrome) არის სერიოზული ნეიროიმუნური დაავადება, რომელსაც ახასიათებს:

  • მინიმალური ფიზიკური და გონებრივი აქტივობის შემდეგ მძიმედ გაუარესებული მდგომარეობა
  • ქრონიკული დაღლილობა, რომელსაც არ შველის ძილი ან დასვენება
  • ტვინის „დაბინდულობა“, მეხსიერებისა და ენის პრობლემები
  • ღამის პულსისა და ტემპერატურის ცვლილებები
  • იმუნური სისტემის დისრეგულაცია

რატომ უნდა ვიცოდეთ ამის შესახებ ახლა?

COVID-19-მა ძალიან გაამწვავა ME/CFS-ის შემთხვევები, თუმცა უმეტესობა ვერ იღებს ადეკვატურ დიაგნოზს ან მკურნალობას – ისინი უბრალოდ „გაქანცულებად“ ან „დეპრესიულებად“ მიიჩნევიან.

არსებობს გამოსავალი? დიახ – სწორი მენეჯმენტით:

  1. დიაგნოსტიკა:
  • არ არსებობს ერთი მარტივი ტესტი, მაგრამ გამომრიცხავი დიაგნოსტიკის გზით (ქრონიკული დაღლილობა 6 თვეზე მეტ ხანს + სხვა მიზეზების გამორიცხვა) შესაძლებელია დადგენა
  1. სიმპტომური მართვა:
  • დღის რეჟიმის სტრუქტურირება (pacing)
  • სენსორული გადატვირთვის თავიდან აცილება
  • ყურადღება ძილის ხარისხზე, საკვებზე და მიკრობიოტაზე
  1. მედიკამენტური მხარდაჭერა (სიმპტომურად):
  • ბეტა-ბლოკერები, ტკივილგამაყუჩებლები, ანტიდეპრესანტები (მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით)
  1. ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა და მიღება:
  • არ ნიშნავს, რომ პრობლემა ფსიქოლოგიურია – თუმცა მხარდაჭერა და გარემოს გაგება უმნიშვნელოვანესია

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„საქართველოშიც გვაქვს ათასობით ადამიანი, ვინც COVID-ის შემდეგ თვეების განმავლობაში ამბობს: „არ ვარ ისეთი, როგორიც ადრე“. ეს უკვე აღარ არის ზოგადი დაღლილობა – ეს არის რეალური, ბიოლოგიურად აღიარებული დაავადება. ჩვენ როგორც საზოგადოება, და ჩვენ – ჯანდაცვის პროფესიონალები, ვალდებული ვართ, დროულად ამოვიცნოთ ME/CFS და მივაწოდოთ პაციენტებს რეალური მხარდაჭერა.“

წყაროები:

  1. Jason LA et al. Post-COVID ME/CFS Risk Analysis. Journal of General Internal Medicine, 2024
  2. NIH ME/CFS Information: https://www.ninds.nih.gov/…/myalgic-encephalomyelitis…
  3. WHO Long COVID Clinical Case Definition, 2021

გაიგეთ მეტი:

www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის მეგზური

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში და ასევე HelpAge International-ის ყოფილი რეგიონული მრჩეველი ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთისთვის. მისი საქმიანობა მოიცავს ჯანდაცვის პოლიტიკის განვითარებას, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სტრატეგიული პროგრამების დაგეგმვასა და განხორციელებას, საერთაშორისო პარტნიორობის გაძლიერებას და ჯანდაცვის სისტემების გაუმჯობესებას, განსაკუთრებული აქცენტით მოწყვლადი ჯგუფების — ლტოლვილების, ხანდაზმულების, ბავშვებისა და ქრონიკული პაციენტების მხარდაჭერაზე.

გააზიარეთ ეს ინფორმაცია – დაღლილობა არ უნდა იყოს უგულებელყოფილი. ხანგრძლივი დაღლილობა შესაძლოა იყოს ტვინისა და იმუნური სისტემის ავადმყოფობის ნიშანი. ადრეული ამოცნობა = უკეთესი მომავალი.

#გიორგიფხაკაძე #ლონგკოვიდი #ქრონიკურადაღლილობა #ME_CFS #COVID19გავლენა #ტვინისჯანმრთელობა #შენიექიმი @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

 

კლეფედრონი – აკრძალული და სიცოცხლისთვის საშიში ნივთიერება – კლეფედრონი არის სინთეზური კატინონის ჯგუფის ფსიქოაქტიური ნივთიერება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
დაკავშირებულია თუ არა პირის ღრუს ბაქტერიები ინსულტის რისკთან? – ახალი კვლევის საგანგაშო დასკვნები
Giorgi pkhakadze

კლეფედრონი – აკრძალული და სიცოცხლისთვის საშიში ნივთიერება

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD)

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი

რა არის კლეფედრონი?

კლეფედრონი (4-CMC ან 4-chloromethcathinone) არის სინთეზური კატინონის ჯგუფის ფსიქოაქტიური ნივთიერება, რომელიც ქიმიურად წააგავს ამფეტამინებსა და კათინონებს. იგი პირველად გამოჩნდა ბაზარზე ე.წ. „ლეგალური მაღაზიების“ მეშვეობით ევროპაში 2014 წლისთვის. ხშირად იყიდება ფხვნილის ან ტაბლეტის სახით და უმეტესად გამოიყენება როგორც ნარკოტიკული საშუალება ახალგაზრდებში.

რატომ არის კლეფედრონი აკრძალული?

კლეფედრონი არამხოლოდ არალეგალურია, არამედ ძალიან ტოქსიკური და სიცოცხლისთვის საშიში. მისი გამოყენება იწვევს:

  • სწრაფად განვითარებად ფსიქოლოგიურ და ფიზიკურ დამოკიდებულებას
  • აკვიატებულ ქცევებს, პარანოიდულ და ფსიქოზურ მდგომარეობებს
  • ძლიერი აგრესიის, პანიკის და დაბნეულობის ეპიზოდებს
  • გულ-სისხლძარღვთა გართულებებს (არითმია, ჰიპერტენზია, გულის გაჩერება)
  • ტვინის სტრუქტურულ და ქიმიურ დაზიანებას

2020 წლის მონაცემებით, კლეფედრონის მოხმარების შემთხვევებმა არაერთ ევროპულ ქვეყანაში გამოიწვია სიკვდილიანობა – ხშირ შემთხვევაში პოლიფარმაკოლოგიური (მრავალ ნივთიერებასთან ერთად გამოყენება) ან სუიციდური ქცევების ფონზე.

რა ზეგავლენას ახდენს კლეფედრონი ორგანიზმზე?

კლეფედრონი მოქმედებს დოფამინისა და სეროტონინის სისტემებზე – ის აღძრავს, მაგრამ შემდეგ ახშობს და იწვევს ნევროლოგიური სისტემის დამანგრეველ დეგენერაციას:

  • ნეიროქიმიური დარღვევა – გადაჭარბებული სტიმულაცია იწვევს უჯრედული დაღლილობისა და თვითგანადგურების პროცესს
  • დოპამინური რეცეპტორების დახშობა – რაც ნიშნავს მოტივაციის, ენერგიისა და ემოციური სტაბილურობის დაკარგვას
  • კოგნიტიური დარღვევები – მეხსიერების დაქვეითება, ყურადღების დეფიციტი, რეალობის აღქმის დარღვევა

გართულებები და გრძელვადიანი შედეგები

კლეფედრონის მოხმარება შესაძლოა დასრულდეს:

  • მოულოდნელი სიკვდილით – კარდიოტოქსიკური ეფექტის გამო
  • განმეორებადი ფსიქოზით – თვეებისა და წლების განმავლობაში
  • ნარკომანიით – რის ფონზეც ადამიანს სჭირდება დოზის მუდმივი გაზრდა
  • სოციალური იზოლაციით და სამართლებრივი პრობლემებით
  • ნევროლოგიური დეფიციტით – პიროვნების დეგრადაციით

საქართველოში კლეფედრონის სტატუსი

კლეფედრონი საქართველოში აკრძალულია და შეტანილია ნარკოტიკების იმ სიაში, რომლის ფლობა, გაყიდვა ან მოხმარება სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას იწვევს. მასთან დაკავშირებით არაერთხელ დაფიქსირდა ინტოქსიკაციის და გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების საჭიროება, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი

„კლეფედრონი არის ერთ-ერთი ყველაზე სახიფათო ახალი სინთეზური ნარკოტიკი, რომელსაც დღეს ახალგაზრდები ხშირად უყურებენ როგორც „მოადუნებელსა“ ან „გასართობს“. სინამდვილეში ის კლავს არა მხოლოდ სხეულს, არამედ ადამიანის ფსიქიკას, პიროვნებას, მომავალს. საზოგადოებამ უნდა გაიაზროს, რომ ეს ნივთიერება არ არის თამაში – ეს არის ნელი სიკვდილი.“

წყაროები:

  1. European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA). “4-CMC: Report on the risk assessment.” 2017.

https://www.emcdda.europa.eu/publ…/risk-assessments/4-cmc_en

  1. UNODC Early Warning Advisory. “4-CMC – Drug profile.”

https://www.unodc.org/…/9b2a4d94-d69c-4e28-936b-35ef1f924ff2

  1. German Federal Criminal Police Office (BKA). “New Psychoactive Substances: Risk Potential of 4-CMC.” 2019.
  2. World Health Organization. “Update on NPS trends.” Geneva, WHO, 2022.
  3. Miliano C et al. “Neuropharmacology of synthetic cathinones: Focus on 4-CMC.” Neuroscience Letters. 2021.

გაიგეთ მეტი:

www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში.

⸻

გთხოვთ გაუზიარეთ ეს პოსტი მშობლებს, მასწავლებლებსა და ახალგაზრდებს – ცოდნა გადაარჩენს სიცოცხლეს!

 

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #კლეფედრონი #ნარკოტიკებისსაფრთხე #ახალგაზრდებისდაცვა #საზოგადოებრივიjანდაცვა

შეიძლება იყოს 2 ადამიანი and ტექსტი გამოსახულება

საქართველოში არსებული მდგომარეობა მეტად საგანგაშოა -ულტრაპროცესირებული საკვები კლავს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ულტრაპროცესირებული საკვები კლავს
#post_seo_title

ულტრაპროცესირებული საკვები კლავს – ყოველწლიურად ათასობით სიკვდილი მხოლოდ დიდ ბრიტანეთში

და საქართველო?
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ახალი კვლევა დიდ ბრიტანეთში – შოკისმომგვრელი შედეგი
Sky News-ის ინფორმაციით, ლონდონის იმპერიული კოლეჯის მიერ ჩატარებული კვლევა აჩვენებს, რომ ულტრაპროცესირებული საკვები (UPF) – მაგალითად: ბურგერები, ძეხვეული, ჩიფსები, ტკბილეული, გაზიანი სასმელები და მზა საკვები – შესაძლოა გადამწყვეტი როლი თამაშობდეს ათასობით ადამიანის სიკვდილის მიზეზში ყოველწლიურად დიდ ბრიტანეთში.
მკვლევართა ჯგუფმა დაასკვნა, რომ:
• ამ საკვებმა მნიშვნელოვნად გაზარდა გულის დაავადებების, დიაბეტის და სიმსივნეების გავრცელება
• ადამიანები, რომლებიც ყოველდღიურად დიდ რაოდენობას იღებენ ასეთ პროდუქტებს, 50%-ზე მეტით მაღალი რისკის ქვეშ არიან
• მრავალი პროდუქტი მოიხმარება ბავშვების, მოზარდებისა და დაბალშემოსავლიანი ოჯახების მიერ
რა არის ულტრაპროცესირებული საკვები?
ეს არის ისეთი პროდუქტები, რომლებიც მზადდება მრავალი საფეხურის ტექნოლოგიური დამუშავების გზით და შეიცავს:
• ქიმიურ დანამატებს, არომატიზატორებს, სტაბილიზატორებს
• მაღალი დოზით შაქარს, მარილს, არაჯანსაღ ცხიმებს
• გემოვნების გამაძლიერებლებს (მაგალითად: გლუტამატი)
• პროდუქტის ვადის გასახანგრძლივებლად გამოყენებულ ქიმიკატებს
საქართველოში არსებული მდგომარეობა – ვითარება მეტად საგანგაშოა
  • საქართველოში არ არსებობს ეფექტური კონტროლი და რეგულაცია ულტრაპროცესირებულ საკვებზე.
  • მაღაზიებში ფართოდ იყიდება დაბალი ხარისხის ფაფები, ტკბილეული, მზა ბურგერები, ჰოთ-დოგები, ჩიფსები და გაზიანი სასმელები, რომლებიც ბავშვებისთვის ხელმისაწვდომია ყოველდღიურად.
  • საკვები წარდგენილია ხშირად როგორც „მეგობრული“, „გემრიელი“ ან „საჯარო სკოლებისთვის დამზადებული“ – მაგრამ რეალურად პროდუქტები შეიცავს გადაჭარბებულ შაქარს, მარილსა და ხელოვნურ დანამატებს.
  • საქართველოში არ არსებობს ეტიკეტირების მკაცრი მოთხოვნები, რაც იმას ნიშნავს, რომ მომხმარებელი არ იცის, რას ჭამს.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„დღეს საქართველოში თითოეულ მაღაზიაში იყიდება პროდუქტები, რომლებიც დიდი ბრიტანეთის კვლევის მიხედვით პირდაპირ კავშირშია სიკვდილიანობასთან. თუ არ დავიწყეთ განათლება, რეგულაცია და მკაცრი მონიტორინგი, საქართველოში გაუარესდება გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, სიმსუქნისა და კიბოს მაჩვენებლები – და ყველაზე დიდ ფასს გადაიხდიან ბავშვები.“
რა უნდა გავაკეთოთ როგორც საზოგადოებამ?
  • იფორმირება – მშობლებს, პედაგოგებს და თავად ბავშვებს უნდა ავუხსნათ ამ საკვების რისკები
  • შეგნებული არჩევანი – ვიყიდოთ უბრალო, ნაკლებად დამუშავებული პროდუქტი: მარცვლეული, ხილი, ბოსტნეული
  • ეტიკეტების კითხვა – გადავამოწმოთ შაქრისა და მარილის შემცველობა
  • მთავრობების პასუხისმგებლობა – შემოიღონ რეგულაციები და აკრძალვები სკოლების მენიუებში ულტრაპროცესირებული პროდუქტებისგან
წყაროები:
• Sky News. Ultra-processed foods could be linked to thousands of UK deaths a year, study suggests.
• Monteiro CA et al. Ultra-processed foods and human health: What do we already know? Public Health Nutrition. 2018
• Harvard School of Public Health. The dangers of ultra-processed food
გაიგეთ მეტი:
www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის მეგზური
⸻
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD).
პროფესორი ფხაკაძე არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში.
⸻
გაავრცელეთ ეს ინფორმაცია – ყოველდღიური საკვები შეიძლება იყოს ნელი მკვლელი, თუ მას სიფრთხილით არ მივუდგებით. განათლება = სიცოცხლე.

გულის დაბერება შესაძლებელია შეჩერდეს – 4–5 ვარჯიში კვირაში = ჯანმრთელი გული 65-ის შემდეგაც!

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ფიზიკური აქტივობა-გული
#post_seo_title

გულის დაბერება შესაძლებელია შეჩერდეს – და თუნდაც შემობრუნდეს!

4–5 ვარჯიში კვირაში = ჯანმრთელი გული 65-ის შემდეგაც!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ახალი კვლევის (Circulation, 2024) მიხედვით, თუ ადამიანი 40-50 წლის ასაკიდან იწყებს რეგულარულ ვარჯიშს – კვირაში 4–5-ჯერ – ის რეალურად აბრუნებს იმ ზიანს, რაც სedentარული ცხოვრების წესმა და ასაკმა მის გულს მიაყენა.
რა შედეგები დაფიქსირდა კვლევაში?
სისხლის ჟანგბადით გამდიდრების უნარი 18%-ით გაიზარდა
გულის ელასტიურობა – ანუ სისხლის პუმპვითი უნარი – 25%-ით გაუმჯობესდა
ყველაზე დიდი სარგებელი მიიღეს მათ, ვინც კომბინირებულად აკეთებდა:
– ზომიერი დატვირთვა (სწრაფი სვლა, ველოსიპედი)
– მაღალი ინტენსივობის ინტერვალები
– ძალის ვარჯიში (წონებით ან სხეულის წონით)
**მაგრამ არსებობს ერთი პირობა: უნდა დაიწყოთ 65 წლამდე!
კვლევის ავტორმა, დოქტორმა ბენჟამენ ლევინმა (Benjamin Levine) თქვა:
„ვარჯიში ისეთივე აუცილებელია, როგორც ყოველდღიური ჰიგიენა.“
თუ გულს დროულად მივხედეთ – ის იცვლება, უმჯობესდება და ახალგაზრდავდება.
რა ემართება გულს, როცა არ ვვარჯიშობთ?
სedentარული ცხოვრების წესი ამკვრივებს მარცხენა პარკუჭის კედლებს
ეს ამცირებს სისხლის ეფექტურ გადატანას – გული იბრძვის ყოველი დარტყმისთვის
საბოლოოდ, იზრდება გულ-სისხლძარღვთა უკმარისობისა და სიკვდილის რისკი
მაგრამ:
რეგულარული აერობული და ძალოვანი ვარჯიში აღადგენს გულის ელასტიურობას
იცავს მძიმე გართულებებისგან – თუნდაც 60 წლის ასაკიდან დაწყებისას
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„გული არ ბერდება ხანგრძლივობით – ის ბერდება უძრაობით. სedentარული ცხოვრების წესი ისევე კლავს, როგორც მოწევა.
თუ კვირაში ოთხჯერ ვივარჯიშებთ, არამარტო წონა დაგვეწევა – არამედ გული, რომელიც წლების განმავლობაში უმოძრაოდ იტანჯებოდა, სიტყვასიტყვით აღდგება. დაიწყეთ დღესვე – მოძრაობა არის სიცოცხლე.“
წყაროები:
• Circulation. “Two Years of Exercise Training Reverses Cardiac Stiffening Associated With Sedentary Aging.”
• BlogMeto Science: www.blogmeto.com/category/science
გაიგეთ მეტი:
www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის ყოველდღიური მეგზური
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD)
WHO-ს ექსპერტი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი
⸻
გაავრცელეთ ეს პოსტი – იქნებ თქვენი მეგობარი სწორედ ამ წამს დივანზე წევს და გულს ღალატობს!
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი, სქელი ლორი, გული and ტექსტი გამოსახულება

დღის ძილი ახალგაზრდული ტვინის გარანტიაა? – ახალი კვლევები ადასტურებს კავშირს ტვინის მოცულობასთან და დაბერების შენელებასთან

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
როგორ გავაუმჯობესოთ ძილის ხარისხი დღის განმავლობაში
#post_seo_title

დღის ძილი ახალგაზრდული ტვინის გარანტიაა? – ახალი კვლევები ადასტურებს კავშირს ტვინის მოცულობასთან და დაბერების შენელებასთან

20 წუთი ძილი – წლები მოგებული!
გაავრცელეთ – მხოლოდ 20 წუთი ძილი დღეში და თქვენი ტვინი დაგიფასებთ წლები სიცოცხლით!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
  • ტვინის მოცულობა და დღიური „ნაპინგი“ – მეცნიერება გვიდასტურებს: დღის ძილი ზრდის ტვინის ზომას!
ახალი კვლევა, რომელიც გამოქვეყნდა Practical Neurology–ში და რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ University College London, Broad Institute (აშშ) და ურუგვაის უნივერსიტეტის მეცნიერები, მიუთითებს იმაზე, რომ:
ადამიანებს, რომლებსაც გენეტიკურად აქვთ მიდრეკილება დღის ძილისკენ, აქვთ მეტად მოცულობითი ტვინი, ვიდრე მათ, ვინც არ იძინებს დღის განმავლობაში.
ტვინის მოცულობა კი ითვლება ერთ-ერთ მთავარ ნეიროლოგიურ მარკერად ჯანმრთელობისა და დაბერების პროცესში.
ეს ნიშნავს:
დღის ძილი არ არის მხოლოდ ენერგიის დამატება – ის რეალურად იცავს და ინარჩუნებს ტვინის სტრუქტურას!
ეს დასკვნა ემთხვევა წინა კვლევასაც
FreeJupiter-ის სტატია ავრცელებს კვლევას, რომელიც აჩვენებს:
რეგულარული „ნაპინგი“ აფერხებს ტვინის დაბერებას საშუალოდ 6.5 წლით, აუმჯობესებს მეხსიერებას, კონცენტრაციასა და ემოციურ მდგრადობას.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„დღის ძილი ჩვენი ტვინის ბუნებრივი დამცავია. დღეს გვაქვს მტკიცებულება, რომ ნაპინგი არა მხოლოდ გვეხმარება კონცენტრაციაში, არამედ პირდაპირ გავლენას ახდენს ტვინის ბიოლოგიურ მდგომარეობაზე. თუ გვინდა, რომ ასაკშიც შევინარჩუნოთ გონებრივი სისუფთავე – დავუთმოთ დღეში 20 წუთი სიმშვიდეს.“
რჩევები ყოველდღიური „ნაპინგის“ პრაქტიკისთვის:
• იდეალური დრო: 13:00–15:00 საათებს შორის
• ხანგრძლივობა: 20–30 წუთი, მაქსიმუმ 40
• ადგილი: ჩუმი, ჩრდილოვანი, ვენტილირებული გარემო
• მობილური – გამორთული, კოფეინი – გადადებული
⸻
წყაროები:
• Practical Neurology. Habitually Taking Daytime Naps Associated With Larger Total Brain Volume. 2024
• FreeJupiter. Study Says Napping During the Day Slows Brain Aging by up to 6.5 Years
⸻
გაიგეთ მეტი:
www.sheniekimi.ge – შენი ჯანმრთელობის მეგზური
⸻
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD)
WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი
⸻
გაავრცელეთ – მხოლოდ 20 წუთი ძილი დღეში და თქვენი ტვინი დაგიფასებთ წლები სიცოცხლით!
შეიძლება იყოს 1 ადამიანი and ტექსტი გამოსახულება

წითელა ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე წარმოგვიდგენია – რატომ არის წითელა ასეთი საშიში?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ტეხასში წითელას აფეთქებ
#post_seo_title

წითელა — ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე წარმოგვიდგენია

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
წითელა არ არის მხოლოდ გამონაყარი და სიცხე. ეს ვირუსი ანგრევს თქვენს ფილტვებს, აზიანებს ტვინს და წაშლის იმუნურ სისტემის მეხსიერებას, რაც სხვა ინფექციების მიმართ დაუცველს გხდით.
2025 წლის აფეთქება აშშ-ში
ტეხასში, ნიუ-მექსიკოში და ოკლაჰომაში 450-ზე მეტი დადასტურებული შემთხვევა დაფიქსირდა, რაც მიუთითებს, რომ წითელა ბრუნდება. მთავარი პრობლემა? მხოლოდ ერთი ინფიცირებული ადამიანი საკმარისია ასობით სხვას გადასდოს — რადგან წითელა ერთ-ერთი ყველაზე გადამდები ვირუსია (90% გადადება არავაქცინირებულებთან კონტაქტისას).
და საქართველოში რა ხდება?
უკანასკნელი რამდენიმე წლის განმავლობაში, საქართველოში წითელას შემთხვევები პერიოდულად ფიქსირდება, განსაკუთრებით არავაქცინირებულ ბავშვებსა და თემებში.
2023 წლის შემდეგ იყო რამდენიმე ლოკალური აფეთქება, ძირითადად რეგიონებში, სადაც ვაქცინაციის მოცვა არასაკმარისია. ჯანდაცვის სისტემის სიფრთხილე და რეაგირება საჭიროა დაუყოვნებლივ, რადგან ქვეყნის ზოგიერთ უბანში ბავშვების ვაქცინაციის მაჩვენებელი 85%-ზე დაბალია — რაც არასაკმარისია საზოგადოების დაცვისთვის.
რატომ არის წითელა ასეთი საშიში?
• იწვევს ფილტვის უკმარისობას
• აზიანებს ტვინს — ენცეფალიტი, კრუნჩხვები, პერმანენტული ნევროლოგიური პრობლემები
• იმუნური სისტემის “ამნეზია” — რაც სხვა ინფექციების მიმართ დაგვიცველს გვხდის
• წლების შემდეგ შეიძლება განახლდეს ტვინში — ქვეწვეთა სკლეროზული პანენცეფალიტი, რომელიც უმეტესად ლეტალურია
ერთადერთი ეფექტური თავდაცვა რჩება ვაქცინაცია:
  • ორ-დოზიანი ვაქცინა 97%-ით იცავს
  • აფერხებს ვირუსის გავრცელებას
  • იცავს თქვენს ბავშვებს და მათ ირგვლივ მყოფებს
გთხოვთ, არ ელოდოთ აფეთქებას საქართველოში. იმოქმედეთ დღეს:
  • გადაამოწმეთ თქვენს შვილს აქვს თუ არა ორივე დოზა
  • ისაუბრეთ პედიატრთან თუ ეჭვი გეპარებათ
  • გაავრცელეთ სწორი ინფორმაცია თქვენს გარშემო
წითელა შეიძლება იყოს სავალალო შედეგების გამომწვევი ინფექცია — ტვინის დაზიანება, ფილტვის უკმარისობა და იმუნური სისტემის ჩამოშლა. ვაქცინა არის ჩვენი ერთადერთი ფარი.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD).
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
1...339340341...1,039გვერდი 340 of 1,039

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights