აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა აფხაზეთის სამედიცინო დაწესებულებების მონიტორინგსა და სამედიცინო პერსონალთან შეხვედრებს აქტიურად აგრძელებს. ინფორმაციას აფხაზეთის მთავრობა ავრცელებს.
ამ მიზნით, აფხაზეთის მთავრობის თავმჯდომარე გიორგი ჯინჭარაძე ქუთაისში სამედიცინო ცენტრ „დიომედის“ ფილიალს ეწვია და დევნილთა პოლიკლინიკაში არსებულ ვითარებას პირადად გაეცნო.
მთავრობის თავმჯდომარე, ქუთაისის მერის მოვალეობის შემსრულებელ დავით ერემეიშვილთან ერთად კლინიკის ხელმძღვანელობასა და სამედიცინო პერსონალს შეხვდა. შეხვედრაზე დევნილებისთვის ჯანმრთელობის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების გზები, ჯანდაცვის მიმართულებით არსებული გამოწვევები და სამომავლო გეგმები განიხილეს.
„ჩვენი მთავარი მიზანია, რომ აფხაზეთიდან დევნილმა მოსახლეობამ დროული და ხარისხიანი სამედიცინო მომსახურება მიიღოს. ამისათვის, აფხაზეთის მთავრობა აგრძელებს შეხვედრებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით, რათა ადგილზე ვნახოთ რეალური სურათი და მომსახურების გაუმჯობესების მიმართულებით ეფექტური ნაბიჯები გადავდგათ“, – განაცხადა გიორგი ჯინჭარაძემ.
მთავრობის თავმჯდომარემ სამედიცინო ცენტრის თანამშრომლებს დევნილი მოსახლეობის მხარდაჭერისა და მათზე ზრუნვისთვის მადლობა გადაუხადა და აღნიშნა, რომ აფხაზეთის მთავრობის ძალისხმევა მომავალშიც დევნილთა საჭიროებებზე იქნება ორიენტირებული.
შეხვედრას აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი მანონა გეჯუა, ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილე გიორგი ცხაკაია და სამედიცინო ცენტრ „დიომედის“ გენერალური დირექტორი ნათია ფარცვანია ესწრებოდნენ.
დევნილთა პოლიკლინიკებში შეხვედრები მთელი ქვეყნის მასშტაბით მიმდინარეობს და მათი მიზანია, აფხაზეთის მთავრობის დაქვემდებარებაში მყოფ სამედიცინო დაწესებულებებში მომსახურების ხარისხის მონიტორინგი და არსებულ პრობლემებზე დროული რეაგირება.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
ჩიკუნგუნიას გლობალური აფეთქება: საფრთხე საქართველოშიც იზრდება?
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი. sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
❗ რა ხდება?
ჩიკუნგუნიას ვირუსი, რომელიც კოღოს ნაკბენით გადადის და ძლიერ ტკივილს იწვევს, მსოფლიოს უკვე აშინებს. ბოლო კვირებში, ვირუსი აფეთქდა არა მხოლოდ სამხრეთ საფრანგეთში და იტალიაში, არამედ დაფიქსირდა ყველაზე მასშტაბური აფეთქება ჩინეთში, ქალაქ ფოშანში — 3100-ზე მეტი შემთხვევა ერთ თვეში!
🦟 რა არის ჩიკუნგუნია?
ჩიკუნგუნია (Chikungunya) ტროპიკული ვირუსია, რომელიც Aedes aegypti და Aedes albopictus კოღოების საშუალებით გადადის. მისი ძირითადი სიმპტომებია:
• მაღალი სიცხე
• სახსრების გამანადგურებელი ტკივილი
• თავის და კუნთების ტკივილი
• ზოგადი სისუსტე
ინკუბაციის პერიოდი 2–7 დღით განისაზღვრება, თუმცა სახსრების ტკივილი ზოგ შემთხვევაში თვეებს გრძელდება.
📍 სად გავრცელდა?
• სამხრეთ საფრანგეთი: 38 ადგილობრივი შემთხვევა დადასტურდა 2025 წლის ივლისში.
• ჩინეთი: ქალაქ ფოშანში — 3100-ზე მეტი შემთხვევა ერთ თვეში (Bloomberg, 2025).
• იტალია: ასევე დაფიქსირდა ლოკალური გადაცემა.
• 🌐 ჯანმო გაფრთხილებს: 5 მილიარდი ადამიანი ცხოვრობს რისკის ზონაში.
🌡️ რატომ ახლა?
🔹 კლიმატის ცვლილება — კოღოები ახლა ისეთ ადგილებშიც ცოცხლობენ, სადაც წარსულში ვერ გადარჩებოდნენ.
🔹 საერთაშორისო მოგზაურობა — ერთი ინფიცირებული ადამიანი საკმარისია ვირუსის გავრცელებისთვის.
🔹 დაბალი იმუნიტეტი მოსახლეობაში — ვირუსის მიმართ მსოფლიო მოსახლეობა ნაკლებად არის მომზადებული.
🔹 სიშიშვლე ვექტორული კონტროლის სისტემებში — ბევრი ქვეყანას არ აქვს ეფექტური მონიტორინგი.
🛡️ როგორ დავიცვათ თავი?
• 🧴 გამოიყენეთ კოღოს საწინააღმდეგო საშუალებები.
• 🛏️ დაწექით ბადეებში, განსაკუთრებით ღამის საათებში.
• 👕 ჩაიცვით გრძელი მკლავიანი და გრძელი შარვლები.
• 🌿 მოაშორეთ გარემოდან წყლის ღია რეზერვუარები (სასმელის ჭიქები, ბოთლები, საბავშვო აუზები და სხვ.)
• 🏥 სიმპტომების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.
🧠 პროფესორის კომენტარი:
„ჩიკუნგუნია უკვე არა მხოლოდ აფრიკის ან აზიის პრობლემა, არამედ ევროპის და მთელ მსოფლიოს გამოწვევაა. კლიმატის ცვლილება, არაეფექტური ვექტორული კონტროლი და გლობალური მიმოსვლა ქმნის იდელაურ პირობებს ამ და სხვა ვირუსების აფეთქებისთვის. საქართველო არ არის გამონაკლისი — კოღოს პოპულაცია და ტემპერატურის მატება აქაც საგანგაშოა. სიფრთხილე და პრევენცია ახლა ყველაზე მნიშვნელოვანია.“
❓💬 კითხვები და პასუხები
– შეიძლება ჩიკუნგუნია გადამდები იყოს ადამიანიდან ადამიანზე?
– არა. ის ვრცელდება მხოლოდ კოღოს ნაკბენით.
– არსებობს თუ არა ვაქცინა?
– ჯერ არა. მიმდინარეობს კლინიკური კვლევები.
– ჩიკუნუნიას აქვს ლეტალური შედეგები?
– ძირითადად არა, თუმცა შესაძლებელია გართულებები ასაკოვნებში ან ქრონიკული დაავადებების მქონეებში.
– რა უნდა გააკეთოს საქართველომ?
– გააქტიუროს ვექტორული კონტროლის პროგრამები, გაავრცელოს საზოგადოებრივი ინფორმაცია და გააძლიეროს საზღვაო/საჰაერო ზედამხედველობა.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
#drpkhakadze #აქხარისხია #შენიექიმი #accreditationge #გიორგიფხაკაძე #შენიამბები #sheni #sheniambebi @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი
როგორც კრაზანები, ასევე ფუტკრები, მიეკუთვნებიან მწერების ჰიმენოპტერას (Hymenoptera) რიგს, მაგრამ მათი შხამები განსხვავებულია.
ფუტკრის შხამი შეიცავს:
• ფოსფოლიპაზა A2-ს
• მელიტინს (ტკივილისა და ანთების გამომწვევი მთავარი კომპონენტი)
• ჰიალურონიდაზას
კრაზანას შხამი შეიცავს:
• ანტიგენ 5-ს
• ფოსფოლიპაზა A1-ს
• ჰიალურონიდაზას
• დამატებით ფერმენტებსა და ცილებს
ფუტკრის შხამზე ალერგიულ პირებს შესაძლოა არ განუვითარდეთ ალერგია კრაზანას შხამზე და პირიქით. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთ შემთხვევაში ალერგიული რეაქცია აღინიშნება ორივე შხამზე, თუმცა ეს შედარებით იშვიათად გვხვდება.
ვინ არიან რისკის ქვეშ?
• მეფუტკრეები, მებაღეები, გარე სივრცის მუშაკები
• ატოპიის ისტორიის მქონე პირები (ეგზემა, ასთმა, ალერგიული რინიტი)
• პირები, რომლებსაც ადრე ჰქონდათ სისტემური რეაქციები ნაკბენზე
კრაზანას ან ფუტკრის ნაკბენზე ალერგიის სიმპტომები:
1. ადგილობრივი რეაქცია ნაკბენის არეში:
• სიწითლე, ტკივილი, შეშუპება
ხანგრძლივობა: ჩვეულებრივ, რამდენიმე საათიდან რამდენიმე დღემდე.
2. დიდი ზომის ადგილობრივი რეაქცია (LLR):
შეშუპება ვრცელდება ნაკბენის არეალის მიღმა (მაგ., მთელ კიდურზე)
ხანგრძლივობა: შეიძლება გაგრძელდეს რამდენიმე დღე
3. სისტემური ალერგიული რეაქცია (ანაფილაქსია):
• გვხვდება მოზრდილების 3%-მდე, ბავშვებში უფრო იშვიათად;
• ხანგრძლივობა: რამდენიმე წუთიდან ერთ საათამდე.
• სიმპტომები:
• ჭინჭრის ციება, ქავილი, სიწითლე
• სახის, ენის ან ყელის შეშუპება
• სუნთქვის გაძნელება, ხიხინი
• მუცლის სპაზმები, ღებინება
• დაბალი არტერიული წნევა, გონების დაკარგვა
• გულის გაჩერება (ექსტრემალურ შემთხვევებში)
4.დაგვიანებული ან ბიფაზური რეაქცია:
• სიმპტომები ბრუნდება საწყისი გაუმჯობესებიდან რამდენიმე საათში
• საჭიროებს მონიტორინგს გადაუდებელი დახმარების განყოფილებაში
3. საბაზისო ტრიპტაზის მაჩვენებლის განსაზღვრა (პოხიერი უჯრედების პათოლოგიის გამოსარიცხად, განსაკუთრებით მძიმე შემთხვევებში)
4. კომპონენტებით განსაზღვრული დიაგნოსტიკა (მოლეკულური დიაგნოსტიკა, რაც იძლევა საშუალებას გავიგოთ თუ რომელ კომპონენტზეა პაციენტი ალერგიული, რამდენად საშიშია შემდეგი რეაქცია და ა. შ);
მკურნალობა
ანაფილაქსიის დროს:
• ეპინეფრინის (EpiPen) აუტოინექტორის დაუყოვნებელი გამოყენება კუნთში;
• აუცილებელია დაუყოვნებლივ სასწრაფო დახმარების გამოძახება.
• აღნიშნული პაციენტები მიეკუთვნებიან, სისტემური რეაქციების განვითარების მაღალი რისკის ჯგუფს, მათ შორის ერთჯერადი ნაკბენის ან დანესტვრის შემთხვევაშიც კი.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
კარტოფილის ყლორტებს სასწაულმოქმედი სამკურნალო თვისებები გააჩნია.
ეს ყველამ უნდა იცოდეს!
Დედაჩემს ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში აწუხებდა მუხლის ტკივილი. ექიმებმა დაადგინეს ართრიტი, სახსრებისმწვავე ანთება. იყო დღეები, როდესაც ძლიერი ტკივილის გამო არ შეეძლო ფეხზე წამოდგომა.
მან ჩაიტარა მკურნალობა: საავადმყოფოში იწვა, გავუკეთეთ ინექციები, დალია წამლები, ვიყიდეთ ძვირადღირებული მალამოები. ამ ყველაფერმა, რა თქმა უნდა, უშველა, მაგრამ ძალიან ცოტა ხნით. შემდეგ ტკივილი ისევ დაუბრუნდა. ვერ ისვენებდა ვერც დღე და ვერც ღამე. ჯოხით გადაადგილდებოდა. გააგრძელეთ კითხვა
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
დიაბეტი ქრონიკული დაავადებაა, რომლის დროსაც ორგანიზმი ან არგამოიმუშავებს საკმარის ინსულინს (ტიპი 1), ან არ შეუძლია მისი ეფექტურად გამოყენება, რაც იწვევს სისხლში შაქრის მაღალ დონეს (ტიპი 2).
ინსულინი სისხლში შაქრის მარეგულირებელი ჰორმონია. ჰიპერგლიკემია, ანუ, სისხლში შაქრის მომატებული ოდენობა უკონტროლო დიაბეტის შედეგია და დროთა განმავლობაში სხეულის სხვადასხვა სისტემის, განსაკუთრებით კი ნერვებისა და სისხლძარღვების სერიოზული დაზიანების გამოწვევა შეუძლია. დიაბეტის მქონე ადამიანებში უფრო ხშირია ისეთი პრობლემები, როგორიცაა გულის შეტევა, ინსულტი თუ თირკმლის უკმარისობა, მხედველობისა თუ ფეხის დაზიანება.
რა სიმპტომები ახასიათებს დიაბეტს?
დიაბეტის სიმპტომები შეიძლება მოულოდნელად გამოვლინდეს. მე-2 ტიპის დიაბეტის დროს სიმპტომები ხშირად მსუბუქად მიმდინარეობს და დაავადება, შესაძლოა, წლების მერე გამოვლინდეს.
ყველაზე ხშირი სიმპტომებია წყურვილის ძლიერი შეგრძნება, გახშირებული შარდვა, მხედველობის დაბინდვა, დაღლილობის შეგრძნება და წონის მოულოდნელად კლება.
როდის უნდა მიმართოთ ექიმს?
დიაბეტის დიაგნოსტირება ადრეულ ეტაპზევე არის შესაძლებელი სისხლში შაქრის შემცველობის გაზომვით. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ტიპი 2 დიაბეტით გამოწვეული გართულებების თავიდან ასაცილებლად.
დიაბეტის დროულად გამოვლენა ექიმთან ხშირი შემოწმებით და სისხლის ანალიზებითაა შესაძლებელი.
დიაბეტის გამოვლენის შემთხვევაში ექიმი ადგენს მკურნალობის სქემას, ნიშნავს მედიკამენტებს და შემდგომი შემოწმების განრიგს. სისხლში შაქრის შემცირებისთვის საჭირო მედიკამენტებთან ერთად ექიმმა, შესაძლოა, წნევის დამწევი საშუალებებიც დანიშნოს, გართულებების თავიდან აცილების მიზნით. ექიმი ასევე დაადგენს დიაბეტით გამოწვეული სხვა გართულებების (ფეხის წყლულები, თირკმლის გართულება, თვალის დაზიანება) მკურნალობის პროცესსაც.
იცოდით?
მსოფლიოში 422 მილიონი ადამიანია დაავადებული დიაბეტით
დიაბეტი სიბრმავის, თირკმელების უკმარისობის, გულის შეტევის, ინსულტისა და ქვედა კიდურების ამპუტაციის წამყვანი მიზეზია.
ჯანსაღი კვებით, რეგულარული ვარჯიშით, სხეულის ჯანსაღი წონის შენარჩუნებით და თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტით შესაძლებელია მე-2 ტიპის დიაბეტის თავიდან აცილება.
როგორ შეიძლება დიაბეტის კონტროლი?
ტიპი 2 დიაბეტის თავიდან აცილება შესაძლებელია. ვინაიდან მის გამომწვევ ფაქტორებს შორის არის ჭარბწონიანობა თუ არასაკმარისი ფიზიკური აქტივობა. ცხოვრების სტილის ცვლილებითაც შესაძლებელია მე-2 ტიპის დიაბეტის თავიდან აცილება ან შენელება. ამისთვის, რეკომენდებულია:
ჯანსაღი წონის მიღწევა და შენარჩუნება;
საშუალო დატვირთვით ვარჯიში დღეში დაახლოებით 30 წუთის
განმავლობაში;
ჯანსაღი კვების რეჟიმის დაცვა, შაქრის და გაჯერებული ცხიმების
ამოღებით;
თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტა.
როგორაა შესაძლებელი დიაბეტის მეთვალყურეობა ტელემედიცინის მეშვეობით?
საქართველოში, 110 სოფლის ამბულატორიაში უკვე დაინერგა ტელემედიცინის სერვისები. ეს ნიშნავს რომ პაციენტს შეუძლია დიაბეტთან დაკავშირებული კონსულტაციები ვიწრო სპეციალობის ექიმთან თავისივე სოფლის ამბულატორიიდან მიიღოს.
ტელემედიცინის დანადგარის მეშვეობით პაციენტი ვიდეო კონსულტაციას გადის სპეციალისტ ექიმთან, სადაც ხდება რისკების შეფასება, სხვადასხვა ფაქტორების განხილვა და დანიშნულების გაცემა. გარდა ამისა, ისეთი ხელსაწყოებით, როგორიცაა, მაგალითად, ციფრული ოფთალმოსკოპი, ექიმი შეძლებს გამოიკვლიოს პაციენტის თვალის მდგომარეობა და დროულად გამოავლინოს დიაბეტით გამოწვეული შესაძლო დაზიანება.
სერია #6| ყოველდღიური ნივთი, სადაც ბაქტერიები იმალება
ტელეფონი — ჯიბეში რომ გაქვს, ტუალეტზე ბინძური შეიძლება იყოს
ავტორი:პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
ჩვენ ტელეფონს დღეში საშუალოდ 2,617-ჯერ ვეხებით. მაგრამ იცი, რა იმალება ეკრანის მიღმა? კვლევები აჩვენებს, რომ სმარტფონი შეიძლება 10-ჯერ ბინძური იყოს, ვიდრე ტუალეტის სახურავი. და ეს მხოლოდ დასაწყისია.
ბაქტერიების ცოცხალი ბუდე
ტელეფონის ზედაპირზე მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ათასობით ბაქტერია — მათ შორის ისეთი საშიში ორგანიზმები, როგორიცაა:
• E. coli (შარდსადენ გზების და ნაწლავური ინფექციები)
• Pseudomonas spp. (ფესვიანი ინფექციები, განსაკუთრებით სუსტი იმუნიტეტის მქონეებში)
ერთ-ერთი კვლევით, საშუალო სმარტფონი შეიცავს დაახლოებით 25,000 ბაქტერიას კვადრატულ ინჩზე. შედარებისთვის — ტუალეტის სახურავზე ეს რიცხვი ბევრად დაბალია.
რატომ ბინძურდება ტელეფონი ასე ძლიერ?
• ის ყველგან თან მიგვყვება — ტუალეტში, მეტროში, სამზარეულოში
• იშვიათად ვწმენდთ ეკრანს
• ვაწვდით სხვა ადამიანს (განსაკუთრებით ბავშვებს)
• თითებით ვეხებით ბაქტერიებით სავსე ზედაპირებიდან და შემდეგ ეკრანს
რისკები ჯანმრთელობისთვის
ტელეფონის მეშვეობით ბაქტერიები მარტივად ხვდება:
• სახეზე — გამონაყარისა და აკნეს გაძლიერება
• თვალში — კონიუნქტივიტის და ინფექციური წითელის გავრცელება
• პირის ღრუში — ჰალიტოზი (ყარსანი სუნი), ღრძილების ანთება
როგორ დავიცვათ თავი?
პროფესორ ფხაკაძის რჩევები:
•ყოველდღე ან ყოველ მეორე დღეს გაწმინდეთ ტელეფონი სპეციალური ანტიბაქტერიული ტილოებით
•ტელეფონზე ხელის შეხებამდე დაიბანეთ ხელები
•არ მისცეთ სმარტფონი ბავშვებს (მით უმეტეს, საკვების დროს)
•არ გამოიყენოთ ტელეფონი ტუალეტში
მოკლედ:
• ტელეფონი — ტუალეტზე ბინძურია
• მასზე შესაძლოა ათასობით პათოგენი ბინადრობდეს
• ხშირი გაწმენდა და ჰიგიენა იცავს თქვენს კანს, თვალებსა და იმუნურ სისტემას
ხშირად დასმული კითხვები
მართლა შეიძლება ტელეფონის ბაქტერიებმა სერიოზული ინფექცია გამოიწვიოს?
დიახ. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ გაწითლებული, გახეხილი ან დაზიანებული კანი გაქვთ და ტელეფონი არაპასიურ ზედაპირზე დევს, სადაც ბაქტერიები გროვდება.
უნდა გამოვიყენო სპირტიანი ხსნარი ტელეფონის გასაწმენდად?
არაა რეკომენდებული სუფთა სპირტის გამოყენება — ის აზიანებს ეკრანის დამცავ საფარს. გამოიყენეთ სპეციალური ტილოები ან 70%-იანი იზოპროპილური ხსნარი წყალში გაზავებული სახით.
ტელეფონის ულტრაიისფერი სანათი მუშაობს?
დიახ, UV-C ტიპის სანათები კლავენ ბაქტერიების დიდ ნაწილს, თუმცა მხოლოდ ზედაპირზე და არა ბზარებსა თუ კუთხეებში.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ეს საშუალება ძილის რეჟიმის გამოსწორებასთან ერთად ასევე მუცლის პრობლემებსაც მოგიგვარებთ მისი დადებითი ეფექტების დახმარებით.
რეცეპტი:
თანაბარი რაოდენობით (1 ს/კ) შეურიეთ ერთმანეთს კამას და ყაყაჩოს თესლები.
დაფქვით ნაზავი კარგად
დაძინებამდე 1 საათით ადრე მიღებული მიქსიდან ამოიღეთ 1 კოვზი და ჩაყარეთ 1 ჭიქა ადუღებულ წყალში.
დაელოდეთ 5-10 და დალიეთ მიღებული ნაყენი.
აღნიშნული თესლების მიერ გამოყოფილი სასარგებლო ელემენტები დაგამშვიდებთ და დაგიწყნარებთ ნერვებს. მათი დახმარებით თავისუფლად შეძლებთ კომფორტულად გამოძინებას და დასვენებული გაიღვიძებთ. გააგრძელეთ კითხვა
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
უკანასკნელი წლების განმავლობაში მთელ მსოფლიოში მზარდად კლებულობს მამრობითი ნაყოფიერება — სპერმის რაოდენობაც და ხარისხიც. ამაზე უკვე საუბრობენ დიდი სამედიცინო ცენტრები აშშ-დან იაპონიამდე.
ხშირად მიზეზებად ასახელებენ კვებას, მოწევას, ჭარბ წონას და დაბინძურებულ გარემოს. მაგრამ სულ უფრო მეტი მტკიცებულება მიუთითებს, რომ ერთ-ერთი მთავარი ბიოლოგიური მიზეზი შეიძლება იყოს პარაზიტი Toxoplasma gondii — გავრცელებული ორგანიზმი, რომელიც ხშირად გადადის კატებისგან, უმი ხორციდან ან დაუბანელი ბოსტნეულიდან.
რა ახსნა აქვს ამას მეცნიერებას?
2025 წელს გამოქვეყნებული ექსპერიმენტული კვლევა აჩვენებს, რომ Toxoplasma gondii სპერმასთან შეხებისას რამდენიმე წუთში იწვევს უჯრედის დაშლას — ე.წ. “დეკაპიტაციას” (თავის მოჭრას).
სპერმა კარგავს მოძრაობას, სტრუქტურას და საბოლოოდ განაყოფიერების უნარს. ეს პარაზიტი ასევე ნაპოვნია ცხოველთა სათესლე ჯირკვლებში, პროსტატაში და ზოგჯერ — თვით სპერმაშიც, რაც მიუთითებს შესაძლო სქესობრივი გადაცემის გზაზეც.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ეს აღმოჩენა ცვლის ჩვენს წარმოდგენას პარაზიტზე, რომელიც აქამდე მხოლოდ ორსულების და იმუნოდამახინჯებული პაციენტებისთვის საფრთხედ ითვლებოდა. ახლა უკვე გასაგებია, რომ ის შეიძლება იყოს მიზეზი სპერმის დარღვევების, ანთების, უჯრედული დაზიანების და ნაყოფიერების სერიოზული დარღვევის.
რა უნდა ვიცოდეთ და როგორ დავიცვათ თავი?
საფრთხე რეალურია, მაგრამ მისი თავიდან აცილება — მარტივია:
ყოველთვის გარეცხეთ ხილი და ბოსტნეული
მოარიდეთ ბავშვები და ორსულები კატების ექსკრემენტს
კარგად მოამზადეთ ხორცი, განსაკუთრებით ღორის და ცხვრის
ორსულობის და უნაყოფობის დიაგნოსტიკის შემთხვევაში გააკეთეთ ტოქსოპლაზმოზის ტესტი
„ტოქსოპლაზმა ჩვენს გარემოში ყველგანაა — ბოსტნეულზე, ხორცზე, კატასთან შეხებისას. თუმცა ინფექციისგან თავის დაცვა რთული არ არის. სჭირდება მხოლოდ ცოდნა და სიფრთხილე. დღეს, როცა ნაყოფიერების პრობლემა გამწვავდა, პრევენცია უნდა იყოს ყოველდღიური ჩვევა — არა მხოლოდ ორსულებისთვის, არამედ ყველა მოზრდილი მამაკაცისთვის, ვისაც შვილის გაჩენა სურს.“
— პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
კითხვები და პასუხები
არის თუ არა ეს პარაზიტი საქართველოს მოსახლეობისთვის აქტუალური?
დიახ. ტოქსოპლაზმოზი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ინფექციაა მსოფლიოში. სავარაუდოდ, მოსახლეობის 30-60% ცხოვრებაში ერთხელ მაინც დაინფიცირებულია.
ყველა ინფიცირებულს აქვს პრობლემა სპერმის ხარისხზე?
არა. მაგრამ ზოგიერთი კვლევა აჩვენებს, რომ ინფიცირებულ მამაკაცებს უფრო ხშირად აღენიშნებათ სპერმის უჯრედების ფორმის, მოძრაობის ან რაოდენობის დარღვევა.
შეიძლება გადამდები იყოს სქესობრივი გზით?
მეცნიერულად ეს მტკიცდება ცხოველებში. ადამიანში ამის საბოლოო დასტური არ არსებობს, თუმცა სპერმაში პარაზიტის აღმოჩენა ამ ჰიპოთეზას ამყარებს.
რისთვის არის მნიშვნელოვანი პრევენცია?
იმისთვის, რომ დავიცვათ არა მხოლოდ ორსულები, არამედ ნაყოფიერების პრობლემა არ განვითარდეს, განსაკუთრებით იმ პირებში, ვისაც შვილის გაჩენა სურს.
გამოყენებული ლიტერატურა (Vancouver სტილი)
Wang Z, Liu X, Wu X, et al. Toxoplasma gondii infection affects sperm parameters and increases the risk of male infertility: a systematic review and meta-analysis. Parasitol Res. 2024;123(3):455-463. doi:10.1007/s00436-024-07851-0
Mohammadpour I, Yeganeh F, Daryani A, et al. Detection of Toxoplasma gondii DNA in semen samples of infertile men: A molecular case-control study. BMC Infect Dis. 2023;23(1):1047. doi:10.1186/s12879-023-08221-3
Akbari M, Marashi SM, Sharif M, et al. Sexual transmission of Toxoplasma gondii: A neglected route of infection. Trends Parasitol. 2022;38(5):375-382. doi:10.1016/j.pt.2022.02.003
Dvorakova-Hortova K, Bartosova L, Komrskova K. Reproductive immunology and sperm function: new insights into T. gondii infection. Cell Mol Immunol. 2023;20(3):171–179.
ავტორის შესახებ
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
