სამშაბათი, მაისი 12, 2026

ყავა და ჭარბი წონა კიბოს რისკს ზრდის? – როგორ გავარკვიო, რა არის ჩემი ორგანიზმისთვის სასარგებლო და რა – არა?

ყავა და ჭარბი წონა კიბოს რისკს ზრდის
#post_seo_title

2017 წლის დასაწყისში, ბრიტანეთის სურსათის სტანდარტების სააგენტომ გამოაქვეყნა რეკომენდაცია, რომლის თანახმად, ზომაზე მეტად შემწვარი კარტოფილი კიბოს განვითარების რისკს ზრდის. ზოგიერთმა სპეციალისტმა ამას მორიგი “საფრთხობელა” უწოდა და აღნიშნა, რომ დასკვნა სხვა კვლევების შედეგებს ეწინააღმდეგება.    

ვინ არის მართალი?

არ ვიცით. ხშირად, მედიაში წერენ, რომ ესა თუ ის პროდუქტი ან პროცედურა ზრდის კიბოს რაიმე სახეობით დაავადების რისკს, ხოლო გარკვეული დროის შემდეგ ჩნდება სტატიები იგივე პროდუქტების ან პროცედურების სასარგებლო ეფექტზე ონკოლოგიური დაავადებების პროფილაქტიკისთვის. ჟურნალისტები მეცნიერების კვლევებს ეყრდნობიან, რომლებიც ზოგჯერ, ყოველ შემთხვევაში, ობივატელის თვალში, მართლაც წინააღმდეგობრივ დასკვნებამდე მიდიან.

კონკრეტული მაგალითები არსებობს?

რა თქმა უნდა.

ყავა

ერთი მხრივ, ყავას ფილტვის კიბოთი დაავადების მაღალ რისკს უკავშირებენ. ის ვინც უკოფეიონო ყავას სვამს, როგორც ჩანს ეს საფრთხე ნაკლებად ემუქრება. მეორე მხრივ, ყავის დალევას უკავშირებენ პირის ღრუს და ხახის, ასევე ღვიძლის და პროსტატის კიბოს რისკის შემცირებას.

ხორცი

კვლევების თანახმად, ადამიანები რომლებიც ჭამდნენ წითელ ან გადამუშავებულ ხორცს, ხშირად კიბოსგან იღუპებოდნენ. ასეთი ხორცის ხშირი მიღება, ავითარებს კოლორექტალურ (მსხვილი და სწორი ნაწლავის) სიმსივნეს. მეორე მხრივ, არსებობს კვლევები, რომელიც ამტკიცებს, რომ ადამიანები, რომლებიც ხშირად ჭამდნენ თეთრ ხორცს, კიბო იშვიათად ემართებოდათ.

რძე

ერთი მხრივ, რძის და კალციუმის ხშირი მიღება, სავარაუდოდ ზრდის პროსტატის კიბოს განვითარების რისკს. მეორე მხრივ, ქალებს, რომლებიც არაპოსტკლიმაქსურ პერიოდში იღებდნენ დაბალი ცხიმის შემცველ რძის პროდუქტებს, სარძევე ჯირკვლის კიბო იშვიათად ემართებოდათ. სწორი ნაწლავის კიბო იშვიათად ემართებათ მათ, ვინც ბევრ რძეს სვამს და ზოგადად რძის პროდუქტების (ყველის გარდა) აქტიური მომხმარებელია.

ჩასახვის საწინააღმდეგო აბები

ქალებში, რომლებიც დიდი ხნის განმავლობაში იღებდნენ ჩასხვის საწინააღმდეგო აბებს, საშვილოსნოს ყელის კიბო ხშირია, ასევე სავარაუდოდ მათში სარძევე ჯირკვალის კიბოს განვითარების რისკიც მაღალია. მეორე მხრივ, ასეთ ქალებს იშვიათად უვითარებათ ენდომეტრიის და საკვერცხის კიბო.

ჭარბი წონა და სიმსუქნე

ჭარბი წონა და გაცხიმოვნება ზრდის კოლორექტალური (მსხვილი და სწორი ნაწლავის) კიბოს, მიელომების, კუჭის, საყლაპავი მილის, ღვიძლის, ნაღვლის ბუშტის, პანკრეასის, თირკმლის, ფარისებრი ჯირკვლის, საკვერცხეების და საშვილოსნოს კიბოს გაჩენის რისკს. გაცხიმოვნების დროს, ოდნავ, მაგრამ მაინც, იზრდება პროსტატის კიბოს რისკი. თუკი ქალს პოსტკლიმაქსურ პერიოდში ნორმაზე მაღალი წონა აქვს, მას სარძევე ჯირკვალის კიბოს გაჩენის მეტი რისკი აქვს. მეორე მხრივ, ზედმეტ და ჭარბწონიან ქალებს კლიმაქსამდე სარძევე ჯირკვალის კიბოს გაჩენის საფრთხე ნაკლებად ემუქრებათ.

რატომ არის მეცნიერების კვლევები წინააღმდეგობრივი?

პირდაპირ წინააღმდეგობაზე ლაპარაკი გადაჭარბებულია. უბრალოდ, მსგავსი თემების გამოკვლევა ძალიან რთულია. ცნობილი ბრიტანელი ექიმის ბენ გოლდაკრის გამონათქვამი კარგად აღწერს ამ სიტუაციას:

“იდეალურ სამყაროში, მე ავიყვანდი ათას ახალშობილს ოქსფორდის სამშობიაროდან, გავყოფდი მათ შემთხვევითობის პრინციპით ორ ჯგუფად და ნახევარს ვეტყოდი არაფერი ეჭამათ მთელი ცხოვრების განმავლობაში ხილის და ბოსტნეულის გარდა, მეორე ნახევარს მოვთხოვდი მხოლოდ ხორცით და შემწვარი ქათმით კვებას. შემდეგ დავაკვირდებოდი რომელ ნაწილს განუვითარდებოდა კიბო, გულის დაავადებები, ვინ უფრო მალე დაიღუპებოდა, ვის ექნებოდა ყველაზე საშინელი ნაოჭები, ვინ გახდებოდა ყველაზე ჭკვიანი და ასე შემდეგ”.

მაგრამ მსგავსი კვლევების ჩატარება შეუძლებელია. ამიტომ ვერ ადგენენ მეცნიერები მკაფიო მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს – მათ მხოლოდ კორელაციაზე შეუძლიათ ლაპარაკი. უხეშად რომ ვთქვათ, ხშირად, მეცნიერებს არ შეუძლიათ ამტკიცონ, მაგალითად ის, რომ ხამანწკები შაქრის დიაბეტისგან გვიცავს. მათ მხოლოდ იმის თქმა შეუძლიათ, რომ “ადამიანები, რომლებიც ხამანწკებს ხშირად ჭამდნენ, იშვიათად ავადდებოდნენ შაქრის დიაბეტისგან”. მიზეზი შეიძლება იყოს ის, რომ ჩვეულებრივ, დასავლურ ქვეყნებში ხამანწკებზე ხელი მხოლოდ მდიდრებს მიუწვდებათ, რომლებსაც სწორი კვების და ფიტნეს-კლუბებში პირადი მწვრთელების დაქირავების შესაძლებლობა აქვთ. დაავადების ნაკლები რისკიც აქედან მოდის, ანუ ლაპარაკია სწორედ კორელაციაზე და არა მიზეზსა და შედეგზე.

ეს ერთადერთი პრობლემაა?

არა. კვლევის მონაწილეები ხშირად შეუგნებლად ტყუიან – ცოტას თუ ახსოვს, მაგალითად, ბოლო ნახევარი წლის განმავლობაში რამდენი პომიდორი ჭამა. გარდა ამისა, ამა თუ იმ პროდუქტის ადამიანის ჯანმრთელობაზე გავლენის შესახებ ძალიან ბევრი კვლევაა (ასეთ კვლევებზე გრანტებს სიხარულით გასცემენ), მათგან უხარისხო ნამუშევარი ბევრია.

ვის დავუჯერო? როგორ გავარკვიო, რა არის ჩემი ორგანიზმისთვის სასარგებლო და რა – არა?

თუ თქვენ, რომელიმე დაავადების რისკის ზონაში ხართ, სასურველია ყურადღება მიაქციოთ კვებაზე ექიმების რეკომენდაციებს, რომლებიც რამდენიმე კვლევას ეფუძნება. მაგრამ, მთლიანობაში უკეთესია, თუ ნებისმიერი ხმაურიანი სტატიის წაკითხვის შემდეგ ცხოვრების ჩვეულ წესს არ შეიცვლით, არამედ გაიზიარებთ ზოგად რეკომენდაციებს, რომლებიც კარგი კვლევებით დასტურდება. თქვენი კვების რაციონის საფუძვლად აქციეთ კარტოფილი (უკეთესია კანთან ერთად), მთლიან მარცვლოვანი მაკარონი, ყავისფერი ბრინჯი, მთლიან მარცვლოვანი პური, მიირთვით მეტი ხილი და ბოსტნეული, ზღვის პროდუქტები და იშვიათად – ხორცი.

წყარო: Meduza

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

 

მეცნიერული კვლევების ახალი მიგნებები – ყავა და კიბოს პრევენცია

ყავა და კიბოს პრევენცია
#post_seo_title

ყავა და კიბოს პრევენცია – მეცნიერული კვლევების ახალი მიგნებები

გაიგეთ, რატომ შეიძლება იყოს ყავა თქვენი ღვიძლის, ნაწლავებისა და ენდომეტრიუმის კიბოსგან დაცვის ერთ-ერთი მარტივი გზა!

ბოლო კვლევები აჩვენებს, რომ ყავის რეგულარული მოხმარება დაკავშირებულია ღვიძლის, ენდომეტრიუმის (საშვილოსნოს შიდა გარსის) და კოლორექტალური (მსხვილი ნაწლავის) კიბოს რისკის შემცირებასთან.

მეცნიერების აზრით, ყავაში არსებული ბიოაქტიური ნაერთები, ანტიოქსიდანტები და ანთების საწინააღმდეგო კომპონენტები ორგანიზმს ამ დაავადებებისგან იცავენ.

ყავის სასარგებლო ეფექტების უკან მდგომი მექანიზმები:

  • მაღალი ანტიოქსიდანტური მოქმედება – ყავა ხელს უწყობს უჯრედების დაცვას თავისუფალი რადიკალებისგან.
  • ანთების საწინააღმდეგო ეფექტი – ყავის ნაერთები ამცირებს ქრონიკულ ანთებას, რომელიც კიბოს ერთ-ერთი მიზეზია.
  • ღვიძლის დაცვა – ხელს უწყობს ღვიძლის დეტოქსიკაციას და ცხიმოვანი ჰეპატოზის თავიდან აცილებას.
  • ჰორმონალური ბალანსის რეგულირება – ყავა ამცირებს ესტროგენის დონეს, რაც ქალებში ენდომეტრიუმის კიბოს რისკს ამცირებს.

კვლევების შედეგები – რას ამბობს მეცნიერება?

  • ღვიძლის კიბო
  • კვლევებმა აჩვენა, რომ ყავის დალევა 40%-მდე ამცირებს ღვიძლის კიბოს განვითარების რისკს.
  • ყავის სარგებელი განსაკუთრებით მაღალია მათთვის, ვისაც ღვიძლის ცხიმოვანი დაავადება, ჰეპატიტი ან ალკოჰოლური დაზიანება აწუხებს.

წყარო – BMJ: BioMed Central Cancer – ყავა და ღვიძლის კიბო

https://bmccancer.biomedcentral.com/…/10…/s12885-020-6561-9

ენდომეტრიუმის კიბო (საშვილოსნოს შიდა გარსის კიბო)

ყავის რეგულარული მოხმარება 25%-მდე ამცირებს ენდომეტრიუმის კიბოს რისკს.

ეს შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ყავის უნართან, შეამციროს ესტროგენისა და ინსულინის დონე.

წყარო – National Cancer Institute – ყავა და ენდომეტრიუმის კიბო

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7351257

კოლორექტალური კიბო (მსხვილი ნაწლავის კიბო)

ყავის დალევა 30%-მდე ამცირებს კოლორექტალური კიბოს განვითარების შანსს.

ყავაში არსებული ნაერთები ხელს უწყობს ნაწლავის მიკროფლორის ჯანმრთელობას და აუმჯობესებს საჭმლის მომნელებელ პროცესებს.

წყარო – American Cancer Society – ყავა და კოლორექტალური კიბო

https://www.cancer.org/…/coffee-may-lower-risk-of-colon…

რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის?

ყავის რეგულარული მოხმარება შეიძლება იყოს მარტივი და ხელმისაწვდომი პრევენციული ნაბიჯი!

ღვიძლის, ენდომეტრიუმის და კოლორექტალური კიბოს შემთხვევები მსოფლიოში იზრდება, მათ შორის საქართველოშიც.

ყავის სარგებლიანობა განსაკუთრებით მაღალია ადამიანებისთვის, რომლებსაც აქვთ გენეტიკური მიდრეკილება, ქრონიკული ანთება ან არასასიამოვნო საკვები რაციონი.

კიბოს პრევენციისთვის საჭირო ქცევები:

  • ჯანსაღი კვება – ბოსტნეული, ანტიოქსიდანტებით მდიდარი საკვები და დაბალანსებული დიეტა.
  • ფიზიკური აქტივობა – რეგულარული ვარჯიში აუმჯობესებს მეტაბოლიზმს და იმუნურ სისტემას.
  • მოწევის და ალკოჰოლის შემცირება – ეს ფაქტორები კიბოს რისკს მნიშვნელოვნად ზრდის.
  • რეგულარული სკრინინგი და დიაგნოსტიკა – ადრე აღმოჩენილი დაავადება უკეთ მართვადია!
  • ყავის სარგებლიანობა უნდა იყოს დაბალანსებული!
  • მიუხედავად მისი დადებითი თვისებებისა, ზედმეტი რაოდენობით ყავა (დღეში 4-5 ფინჯანზე მეტი) შეიძლება სისხლის წნევის, ძილის დარღვევებისა და კუჭის მჟავიანობის მომატების მიზეზი გახდეს.
  • ამიტომ, ყავის ოპტიმალური დოზა ინდივიდუალურად უნდა განისაზღვროს ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

“ყავა არა მხოლოდ ენერგიის წყაროა, არამედ მას აქვს მნიშვნელოვანი პრევენციული სარგებელი ღვიძლის, ენდომეტრიუმის და ნაწლავის კიბოს წინააღმდეგ.

მნიშვნელოვანია, რომ ყავის მოხმარება მოხდეს ზომიერად და ჯანსაღი ცხოვრების წესთან ერთად.

საქართველოში მეტი ინფორმაცია უნდა გავრცელდეს ყავის რეალურ სარგებელზე და იმაზე, როგორ შევინარჩუნოთ ბალანსი კვებაში და ჯანმრთელობაზე ზრუნვაში.”

დამატებითი ინფორმაცია და კვლევები:

BMJ: BioMed Central Cancer – ყავა და ღვიძლის კიბო

https://bmccancer.biomedcentral.com/…/10…/s12885-020-6561-9

National Cancer Institute – ყავა და ენდომეტრიუმის კიბო

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7351257

American Cancer Society – ყავა და კოლორექტალური კიბო

https://www.cancer.org/…/coffee-may-lower-risk-of-colon…

შენი მედიცინა – ჯანმრთელობა და კვების რეკომენდაციები:

https://www.shenimedicina.ge

შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა:

https://www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #ყავა #კიბოსპრევენცია #ღვიძლისკიბო #ენდომეტრიუმისკიბო #კოლორექტალურიკიბო #სიჯანსაღე #ჯანსაღიცხოვრება

Giorgi Pkhakadze

@[61552603185704:2048:SheniEkimi.gehttp://xn--podalbard8ewa.ge/]

@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.gehttp://xn--lodcajcveug2j.ge/]

SheniMedicina.ge

Sheni

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

ვინჩესტერი ცხიმი (ვიცერალური ცხიმი) – ჩუმი მკვლელი, რომელიც ჯანმრთელობას საფრთხეს უქმნის!

დაკავშირებულია თუ არა პირის ღრუს ბაქტერიები ინსულტის რისკთან? – ახალი კვლევის საგანგაშო დასკვნები
Giorgi pkhakadze

ვინჩესტერი ცხიმი (ვიცერალური ცხიმი) – ჩუმი მკვლელი, რომელიც ჯანმრთელობას საფრთხეს უქმნის!

მეტი ვიცერალური ცხიმი = მეტაბოლური დაავადებების მაღალი რისკი!

  • მაგრამ შესაძლებელია მისი შემცირება და შექცევა!
  • ვიცერალური ცხიმი (შიდა ორგანოების ირგვლივ არსებული ცხიმი) ერთ-ერთი ყველაზე საშიშია, რადგან იგი ზრდის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, დიაბეტის, ინსულტის და კიბოს რისკს.
  • კარგი ამბავი ის არის, რომ მისი შემცირება შესაძლებელია სწორი კვების, ვარჯიშის, ძილის და სტრესის მართვის კომბინაციით.

როგორ შევამციროთ ვიცერალური ცხიმი?

კვება – უპირატესობა მიეცით ჯანსაღ პროდუქტებს

  • შეამცირეთ შაქარი და რაფინირებული ნახშირწყლები (თეთრი პური, გაზიანი სასმელები, ტკბილეული) – ეს ხელს უწყობს სისხლში შაქრის დონის სტაბილიზაციას.
  • გააუმჯობესეთ ნაწლავების ჯანმრთელობა და ინსულინის მგრძნობელობა ბოჭკოების მაღალი შემცველობის ბოსტნეულით.
  • მიირთვით ცილებით მდიდარი საკვები (მაგალითად, მჭლე ხორცი, თევზი, კვერცხი) – ეს ხელს უწყობს ნაყროვანების შეგრძნებას და კუნთების შენარჩუნებას.
  • შეამცირეთ ტრანსცხიმები და დამუშავებული მცენარეული ზეთები – მათი ნაცვლად გამოიყენეთ ავოკადო, თხილი, ზეითუნის ზეთი.
  • ცადეთ შუალედური შიმშილი (12-16 საათიანი პაუზები კვებას შორის), რაც ხელს უწყობს ინსულინის დონის რეგულირებას.
  • ვარჯიში – ძალოვანი და კარდიო ვარჯიშების კომბინაცია
  • ძალოვანი ვარჯიში (კვირაში 2-3-ჯერ) ხელს უწყობს კუნთოვანი მასის ზრდას, რაც აუმჯობესებს ინსულინის მგრძნობელობას.
  • HIIT (მაღალი ინტენსივობის ინტერვალური ვარჯიში) განსაკუთრებით ეფექტურია ვიცერალური ცხიმის შემცირებისთვის.
  • სტაბილური კარდიო (მაგალითად, სწრაფი სვლა, ველოსიპედი) ხელს უწყობს კალორიების წვას და მეტაბოლური ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას.
  • ყოველდღიური მოძრაობა და მზის შუქზე ყოფნა (მაგალითად, კიბეების ასვლა, ფეხით სიარული) ხელს უშლის მჯდომარე ცხოვრების წესის უარყოფით ეფექტებს.
  • ძილი – ხარისხიანი დასვენება აუცილებელია!
  • ყოველ ღამით 7-9 საათი ხარისხიანი ძილი ეხმარება კორტიზოლისა და ინსულინის დონის რეგულირებას.
  • შეამცირეთ ცისფერი შუქის ზემოქმედება (ეკრანებისგან თავი შეიკავეთ დაძინებამდე 1-2 საათით ადრე).
  • დაიცავით ძილის რეგულარული გრაფიკი (მინიმუმ 5 დღის განმავლობაში ერთსა და იმავე დროს დაწექით და გაიღვიძეთ).
  • სტრესის მართვა – შეამცირეთ კორტიზოლის დონე
  • მონაწილეობა მიიღეთ მედიტაციაში და ყურადღებიანი სუნთქვითი ვარჯიშებში – ეს ამცირებს სტრესთან დაკავშირებულ ინსულინის წინააღმდეგობას.
  • მეტი დრო გაატარეთ ბუნებაში, იკითხეთ წიგნები და ჩაერთეთ რელაქსაციურ აქტივობებში.
  • სოციალური ურთიერთობები და საყვარელი ჰობი ხელს უწყობს ქრონიკული სტრესის შემცირებას.

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

“ვიცერალური ცხიმი არ არის უბრალოდ კოსმეტიკური პრობლემა – ის პირდაპირ კავშირშია გულის დაავადებების, დიაბეტის და ქრონიკული დაავადებების განვითარებასთან.

სწორი კვება, რეგულარული ფიზიკური აქტივობა და სტრესის მართვა არის საუკეთესო გზა ორგანიზმის ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად და სიცოცხლის გასახანგრძლივებლად.”

დამატებითი ინფორმაცია:

National Institutes of Health – ვიცერალური ცხიმის გავლენა ჯანმრთელობაზე

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3044197/

შენი მედიცინა – ჯანმრთელობა და კვების რეკომენდაციები

https://www.shenimedicina.ge

შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა

https://www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

#გიორგიფხაკაძე #ვიცერალურიცხიმი #ჯანსაღიკვება #ჯანმრთელიცხოვრება #სტრესი #დაბალანსებულიკვება #შენიექიმი #შენიმედიცინა

Giorgi Pkhakadze

@[61552603185704:2048:SheniEkimi.gehttp://xn--podalbard8ewa.ge/]

SheniMedicina.ge

Sheni

როგორ ვაზიანებთ ჯანმრთელობას არაწებოვანი ტაფებით? – მიკროპლასტმასის საფრთხე თქვენს სამზარეულოში

ერთი პატარა ნაკაწრი ტეფლონის ტაფაზე
#post_seo_title

მიკროპლასტმასის საფრთხე თქვენს სამზარეულოში – როგორ ვაზიანებთ ჯანმრთელობას არაწებოვანი ტაფებით?

ბოლო კვლევებმა აჩვენა, რომ არაწებოვანი (ტეფლონის) ტაფის მცირე ნაკაწრი საკვებში ათავისუფლებს დაახლოებით 9,100 მიკროპლასტმასის ნაწილაკს!

თუ საფარი სერიოზულად დაზიანებულია, ეს რიცხვი შეიძლება 2.3 მილიონამდე გაიზარდოს!

კვლევის მთავარი მიგნებები:

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ტეფლონის საფარი იშლება და მიკროპლასტმასას გამოყოფს, რაც საკვებთან ერთად ორგანიზმში ხვდება.

მიკროპლასტმასას ნანონაწილაკები ადამიანის ორგანიზმში შეიძლება დაგროვდეს და გამოიწვიოს ჯანმრთელობის პრობლემები.

ტეფლონის საფარი შედგება PFAS-დან (პერფლუოროალკილური ნივთიერებები), რომლებიც ცნობილია, როგორც “სამუდამო ქიმიკატები” და გარემოში არ იშლება.

ეს ნივთიერებები უკავშირდება ღვიძლის დაავადებებს, ჰორმონალურ დისბალანსს და იმუნური სისტემის პრობლემებს.

კვლევა გამოქვეყნდა ჟურნალში Science of The Total Environment და გვაფრთხილებს, რომ სამზარეულოში არაწებოვანი ტაფების არასწორი გამოყენება და მოვლა ზრდის ჯანმრთელობის რისკებს.

კვლევის ბმული:

https://news.flinders.edu.au/…/10/31/not-so-tough-teflon/

როგორ შევამციროთ მიკროპლასტმასის მიღება?

  • მოერიდეთ ნაკაწრიან ან დაზიანებულ არაწებოვან ტაფებს!
  • უპირატესობა მიანიჭეთ უჟანგავი ფოლადის, თუჯის ან კერამიკის ჭურჭელს.
  • გამოიყენეთ ხის, სილიკონის ან პლასტმასის ხელსაწყოები, რათა ტაფის ზედაპირი არ დააზიანოთ.
  • არ გარეცხოთ არაწებოვანი ტაფები უხეში ღრუბლებით ან მეტალის ჯაგრისებით.
  • არ გააცხელოთ ტაფა ძალიან მაღალ ტემპერატურაზე, რადგან ეს აჩქარებს საფარის დაშლას.

საქართველოს რეალობა:

არაწებოვანი ტაფები ქართულ სამზარეულოებში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული პროდუქტია.

ბევრი მომხმარებელი არ იცის, რომ ნაკაწრიან ტაფებში საკვების მომზადება ჯანმრთელობისთვის საზიანოა.

მიკროპლასტმასა საკვებთან ერთად ორგანიზმში ხვდება და მისი დაგროვება იწვევს ქრონიკულ დაავადებებს.

ზოგიერთ ევროპულ ქვეყანაში PFAS-ის შემცველი პროდუქტები უკვე იკრძალება, თუმცა საქართველოში მსგავსი რეგულაციები არ არსებობს.

პროფესორი გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

*“მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ იცოდეს, რა გავლენა აქვს სამზარეულოს ჭურჭელს ჩვენს ჯანმრთელობაზე.

მიკროპლასტმასის ნაწილაკების დაგროვება ორგანიზმში შესაძლოა სერიოზულ დაავადებებს უკავშირდებოდეს.

*საქართველოში საჭიროა მეტი კვლევა და მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლება, რათა თავიდან ავიცილოთ ზიანი!”

დამატებითი ინფორმაცია და წყაროები:

Science of The Total Environment – მიკროპლასტმასის კვლევა

https://news.flinders.edu.au/…/10/31/not-so-tough-teflon/

შენი მედიცინა – ჯანმრთელობა და კვების რეკომენდაციები

https://www.shenimedicina.ge

შენი ექიმი – ბუნებრივი მკურნალობა და ჰოლისტიკური ჯანმრთელობა

https://www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სექტორში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.

#გიორგიფხაკაძე #მიკროპლასტმასა #არაწებოვანიტაფები #ჯანმრთელობარისკები #საზოგადოებრივიჯანმრთელობა #შენიექიმი #შენიმედიცინა #drpkhakadze #აქხარისხია @highlight Giorgi Pkhakadze @ [61552603185704:2048:SheniEkimi.gehttp://xn--podalbard8ewa.ge/] @ [61554408115760:2048:SheniAmbebi.gehttp://xn--lodcajcveug2j.ge/] SheniMedicina.ge Sheni SheniSupra.ge SheniSilamaze.ge @ [61565067681848:2048:SheniPositivi.gehttp://xn--podcchbab0akj1cwd.ge/] SheniSofeli.ge SheniAcademia DrPkhakadze SheniTbilisi.ge @ [61555294691495:2048:SheniDasveneba.gehttp://xn--lodacgecagy3bf1dze.ge/] SheniStartup.ge SheniEmigranti.ge SheniGanatleba.ge

კუნთები როგორც  დინამიური ენდოკრინული ორგანო: თანამედროვე სამეცნიერო კონცეფცია

კუნთები როგორც  დინამიური ენდოკრინული ორგანო
#post_seo_title

კუნთები როგორც  დინამიური ენდოკრინული ორგანო: თანამედროვე სამეცნიერო კონცეფცია

ბოლო წლებში სამეცნიერო საზოგადოებამ გადახედა ჩონჩხის კუნთების კლასიფიკაციას და აღიარა ისინი არა მხოლოდ ლოკომოტური ფუნქციის განმახორციელებელ ორგანოთ, არამედ აქტიურ ენდოკრინულ ორგანოებადაც.

ძირითადი არგუმენტები

  1. მიოკინების სეკრეცია: ჩონჩხის კუნთები წარმოქმნიან და გამოყოფენ ასობით ბიოაქტიურ მოლეკულას (მიოკინებს), რომლებიც მოქმედებენ როგორც ჰორმონები, გავლენას ახდენენ სხვადასხვა ორგანოების მეტაბოლიზმსა და ფუნქციებზე.
  2. მეტაბოლური კონტროლი: კუნთები აქტიურად არეგულირებენ გლუკოზის ჰომეოსტაზს,  ხელს უწყობენ ფიზიკური დატვირთვის შემდეგ გლუკოზის შთანთქმას 80%-მდე.
  3. ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება: კუნთების რეგულარული შეკუმშვები იწვევს ანთების საწინააღმდეგო მიოკინების სეკრეციას, რომლებიც ებრძვიან სისტემურ ანთებას, რომელიც დაკავშირებულია ქრონიკულ დაავადებებთან.
  4. ორგანოებს შორის კომუნიკაცია: მიოკინები უზრუნველყოფენ პირდაპირ კომუნიკაციას – კუნთებსა და ღვიძლს, ცხიმოვან ქსოვილს, პანკრეასს, ძვლებს, ტვინსა და სხვა ორგანოებს შორის.

კლინიკური შედეგები

ამ ახალ პარადიგმას აქვს სერიოზული კლინიკური შედეგები:

  • მეტაბოლური დაავადებების მკურნალობა: ფიზიკური აქტივობა ახლა განიხილება როგორც “ჰორმონული თერაპია”, რომელსაც შეუძლია გავლენა მოახდინოს ინსულინრეზისტენტობაზე და დიაბეტზე მიოკინების რეგულირების გზით.
  • ნეიროპროტექცია: მიოკინები, როგორიცაა BDNF და ირისინი, ხელს უწყობენ კოგნიტურ ჯანმრთელობას და ნეიროპლასტიკურობას, რაც ხსნის ფიზიკური დატვირთვის დადებით გავლენას ტვინზე.
  • სარკოპენიის პროფილაქტიკა: კუნთების ენდოკრინული ფუნქციების გაგება საშუალებას გვაძლევს შევიმუშაოთ უფრო ეფექტური სტრატეგიები ასაკობრივი კუნთოვანი მასის დაკარგვის თავიდან ასაცილებლად.
  • ონკოლოგიური პროფილაქტიკა: გარკვეული მიოკინები ავლენენ სიმსივნის საწინააღმდეგო თვისებებს, რაც ხსნის ფიზიკური აქტივობის დამცავ მოქმედებას ზოგიერთი სახის კიბოს წინააღმდეგ.

კუნთების, როგორც ენდოკრინული ორგანოს, ეს რევოლუციური გაგება ხაზს უსვამს, რომ ფიზიკური აქტივობა არის არა მხოლოდ კალორიების წვის საშუალება, არამედ მძლავრი ფარმაკოლოგიური ინსტრუმენტი, რომელსაც აქვს სისტემური ეფექტების ფართო სპექტრი ჯანმრთელობაზე.

#drpkhakadze #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია

ახალი ბინები კლავს თქვენს იმუნიტეტს – სახიფათო ქიმია, რომელიც კედლებში იმალება

ახალი ბინები კლავს თქვენს იმუნიტეტს
#post_seo_title

ახალი ბინები კლავს თქვენს იმუნიტეტს – სახიფათო ქიმია, რომელიც კედლებში იმალება

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,

დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

შეიძინეთ ბინა და მიიღეთ… ჯანმრთელობის პრობლემა?!

განსახლება ახალაშენებულ კორპუსში თითქოს სუფთა და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფას უნდა ნიშნავდეს, მაგრამ ბოლო დროს ჩატარებული კვლევები აჩვენებს საპირისპიროს – ახალ ბინებში მაცხოვრებლებს ჯანმრთელობის პრობლემები უფრო ხშირად უვლინდებათ.

რა კლავს იმუნიტეტს ახალ შენობებში?

  1. ჰაერის დამალული მოწამვლა – ფორმალდეჰიდი, ბენზოლი და ქსილოლი

თანამედროვე სამშენებლო მასალები, ავეჯი და სარემონტო პროდუქტები გამოყოფენ მავნე ნივთიერებებს – ვოლატურ ორგანულ ნაერთებს (VOCs), მათ შორის:

  • ფორმალდეჰიდი – კიბოს გამომწვევი, იწვევს რესპირატორულ პრობლემებსა და ალერგიას.
  • ბენზოლი – მოქმედებს ნერვულ სისტემაზე, უკავშირდება ლეიკემიას.
  • ქსილოლი – იწვევს თვალის, ცხვირისა და ყელის გაღიზიანებას.

ეს ქიმიკატები განსაკუთრებით სახიფათოა ბავშვებისთვის, მოხუცებისთვისა და ქრონიკული დაავადებების მქონე პაციენტებისთვის.

  1. არასაკმარისი ვენტილაცია და ჰერმეტული ფანჯრები

პლასტმასის, ჰერმეტულად დახურული ფანჯრები ხელს უშლის ბუნებრივ ჰაერის მიმოცვლას. შედეგად, მავნე ნივთიერებები გროვდება და კონცენტრაცია იზრდება.

  1. ჭარბი ტენიანობა და ობი

ახალი ბეტონის კედლები ტენიანობას იჭერენ. თუ ვენტილაცია არ არის გამართული, ეს ტენი ობად იქცევა – ძლიერი ალერგენი და ინფექციების წყარო.

რას გვთავაზობს სამეცნიერო სამყარო?

წარმოდგენილი კვლევები:

  1. Tsai WT. An overview of health hazards of volatile organic compounds regulated as indoor air pollutants. Rev Environ Health. 2019;34(3):337–49. doi:10.1515/reveh-2018-0070
  2. Rostami R, et al. Health risk assessment of BTEX compounds in indoor air of residential buildings. Environ Sci Pollut Res Int. 2019;26(3):2751–61. doi:10.1007/s11356-018-3745-4
  3. Zhang Y, et al. Can fan-driven air cleaners improve indoor air quality? Atmos Environ. 2011;45(26):4329–43. doi:10.1016/j.atmosenv.2011.05.041
  4. Salthammer T, et al. Formaldehyde in the indoor environment. Chem Rev. 2010;110(4):2536–72. doi:10.1021/cr800399g
  5. Zhang X, et al. Health risks from exposure to formaldehyde: a systematic review. Environ Int. 2017;103:1–19. doi:10.1016/j.envint.2017.03.025

პროფესორის რჩევები: როგორ დავიცვათ თავი?

  • განიავება აუცილებელია: ყოველ დღე გაანიავეთ ბინა, მინიმუმ 30 წუთით.
  • მცენარეები სახლში: ბუნებრივი ჰაერის გამწმენდი მცენარეები, როგორიცაა ალოე ვერა და სანსევიერია, შთანთქავენ მავნე ნივთიერებებს.
  • ჰაერის გამწმენდი მოწყობილობები: HEPA და VOC ფილტრით.
  • ეკოლოგიური მასალები: შეარჩიეთ ავეჯი და ფერები, რომლებსაც ეკო სერთიფიკატი აქვთ.
  • შიდა ჰაერის ტესტირება: სპეციალისტის მოწვევა VOC-ის დონის გასაზომად.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„სამწუხაროდ, თანამედროვე მშენებლობები ხშირად სილამაზეზეა ორიენტირებული და არა – უსაფრთხოებაზე. ახალ კორპუსებში ცხოვრებამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად შეამციროს ადამიანის იმუნური რეზერვი. ეს არის უხილავი, მაგრამ რეალური საფრთხე, რომელიც განსაკუთრებით აზიანებს ბავშვებსა და ქრონიკულ პაციენტებს. აუცილებელია სახელმწიფომ შექმნას სტანდარტები და აკონტროლოს შიდა ჰაერის ხარისხი ახალ შენობებში. მოქალაქეებმა კი მეტი ყურადღება უნდა მიაქციონ ჰაერის სისუფთავეს საკუთარ ბინაში.“

წყაროები:

  1. Tsai WT. Rev Environ Health. 2019.
  2. Rostami R, et al. Environ Sci Pollut Res Int. 2019.
  3. Zhang Y, et al. Atmos Environ. 2011.
  4. Salthammer T, et al. Chem Rev. 2010.
  5. Zhang X, et al. Environ Int. 2017.

გაიგეთ მეტი:

შენი ექიმი – ჯანმრთელობა, როგორც ცხოვრების სტილი: https://www.sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში.

გააზიარეთ ეს სტატია – მომავალი მყიდველებიც იმსახურებენ სიმართლეს!

#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #ახალიბინა #შიდაჰაერი #შენიექიმი #შენდებაანჯანმრთელობანადგურდება @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniTbilisi.ge • შენი თბილისი SheniEmigranti.ge • შენი ემიგრანტი

ახალი ბინები კლავს თქვენს იმუნიტეტს – სახიფათო ქიმია, რომელიც კედლებში  იმალება 📌 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე დავით ტვილდიანის სამედიცინო ...

ქიმია თქვენს სახლში – უხილავი მკვლელი, რომელიც ბავშვებშიც აღმოჩნდა –  რატომ არის ეს საშიში?

ქიმია თქვენს სახლში – უხილავი მკვლელი, რომელიც ბავშვებშიც აღმოჩნდა
#post_seo_title

ქიმია თქვენს სახლში – უხილავი მკვლელი, რომელიც ბავშვებშიც აღმოჩნდა

პროფესორი  გიორგი ფხაკაძე,
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

შეამოწმე, იყენებ თუ არა ფთალატებს ყოველდღე!
ახალი კვლევის მიხედვით, 2018 წელს გულის დაავადებებით გამოწვეული სიკვდილიანობის 13.5% შესაძლოა უკავშირდებოდეს ფთალატების (phthalates) ზემოქმედებას – ეს არის ქიმიური ნივთიერება, რომელიც თითქმის ყველგან გვხვდება:

 სად იმალება ფთალატი ყოველდღიურ ცხოვრებაში?

1.  შამპუნი და კოსმეტიკა – განსაკუთრებით არომატიზირებული
2.  ტუჩსაცხი და მაკიაჟის პროდუქტები
3.  სუნამოები და დეოდორანტები
4.  საბავშვო სათამაშოები და პლასტმასის ბოთლები
5.  საკვების შესანახი პლასტმასის კონტეინერები
6.  სველი ხელსახოცები და ჰიგიენური საშუალებები
7.  ხელოვნური ტყავით დაფარული ავეჯი
8.  სამედიცინო მილები და პლასტმასის ინსტრუმენტები
9.  პარფიუმირებული საწმენდი საშუალებები
10.  სპორტული ფეხსაცმელი და PVC პროდუქცია

 რატომ არის ეს საშიში?

ფთალატები არღვევენ ჰორმონალურ ბალანსს, იწვევენ ანთებას და ზრდიან გულის შეტევისა და არითმიის რისკს.
განსაკუთრებით საშიშია ბავშვებისთვის, ორსულებისთვისა და 55-64 წლის ასაკის ადამიანებისთვის.

 როგორ დავიცვათ თავი?
•  მოერიდეთ პროდუქტებს, სადაც მითითებულია “fragrance” ან “parfum”
•  გამოიყენეთ მინის ჭურჭელი საკვების შესანახად
•  შეარჩიეთ ეკო-მარკით აღჭურვილი კოსმეტიკა
•  არ გააცხელოთ საკვები პლასტმასის კონტეინერში
•  წაიკითხეთ ეტიკეტები – ფთალატებისგან თავისუფალი (phthalate-free) პროდუქცია აირჩიეთ

 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ფთალატები არ არის რაღაც შორეული პრობლემა – ეს არის რეალობა ჩვენს სახლში, აბაზანაში, სამზარეულოში და ბავშვების სათამაშოებში. აუცილებელია ცვლილებები დავიწყოთ თავად – ინფორმირებული მომხმარებელი ყველაზე ძლიერი იარაღია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის.“

 წყარო:
CNN Health / The Lancet eBioMedicine – Phthalate exposure and cardiovascular disease mortality.
https://edition.cnn.com/…/phthalates-heart…/index.html

გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანი ყოველდღიური რჩევები: https://www.sheniekimi.ge

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის WHO-ს კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში.

გააზიარე ეს ინფორმაცია – დავიცვათ ჩვენი ოჯახი და მომავალი თაობა ერთად!
#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #ფთალატები #გულისჯანმრთელობა #შენიექიმი #ტოქსიკური პროდუქცია #ჯანმრთელიარჩევანი #CNNHealth #TheLancet

ამიტომ, ვიმეორებ, ვისაც თავისუფლება უყვარს და უნდა მისი დამყარება ქვეყნად,  ჯერ უპირველეს ყოვლისა, უნდა შეიძულოს მთელის თავის არსებით ...

რატომ უნდა დავინტერესდეთ ყურის ცვილით? – რა შეუძლია კიბოს, ალცჰაიმერისა და სხვა დაავადებების შესახებ გვითხრას… ყურიდან მიღებულ ცვილის ნიმუშს?!

რატომ უნდა დავინტერესდეთ ყურის ცვილით?
#post_seo_title

რა შეუძლია კიბოს, ალცჰაიმერისა და სხვა დაავადებების შესახებ გვითხრას… ყურიდან მიღებულ ცვილის ნიმუშს?!

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

თქვენი ყურის ცვილი — დიახ, სწორედ ის ცვილი, რომელსაც ბევრი “უსარგებლოდ” მიიჩნევს — რეალურად ძალიან მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მატარებელია თქვენი ჯანმრთელობის შესახებ.

რატომ უნდა დავინტერესდეთ ყურის ცვილით?
ცვილის ქიმიური შემადგენლობა არაერთ ჯანმრთელობითი პრობლემის მაჩვენებელია. ახალი კვლევები მიუთითებს, რომ ყურის ცვილში შეიძლება იპოვონ ისეთი ბიომარკერები, რომლებიც ასოცირდება:
• ალცჰაიმერის დაავადებასთან
• კიბოს გარკვეულ ფორმებთან
• ჰორმონულ დისბალანსთან
• ტოქსიკური მეტალების დაგროვებასთან
• ცვლილებებთან მეტაბოლურ სისტემაში

როგორ მუშაობს ეს პროცესი?
ყურის ცვილი წარმოიქმნება აპოკრინული ჯირკვლებისგან და მასში თანდათან გროვდება ცხიმოვანი მჟავები, ცილები, ქოლესტერინი და ნივთიერებები, რომლებიც სხეულის შიგნიდან მოდის. სწორედ ამიტომ ის სერიოზული ბიოინფორმაციული არხია.

ფაქტები და კვლევები:
• ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯის მკვლევარებმა ცვილის ნიმუშებში იპოვეს ბიომარკერები, რომლებიც ადრეულ ეტაპზე მიუთითებს ალცჰაიმერის რისკზე.
• იაპონიაში ჩატარებულმა კვლევამ ცვილის შიდა ანალიზით გამოავლინა ორგანიზმში ტყვიის და კადმიუმის დონის მატება — რაც პირდაპირ უკავშირდება კიბოს რისკს.
• ცვილის სუნი და ფერი ასევე შეიძლება მიგვანიშნებდეს ბაქტერიულ ინფექციებზე და მეტაბოლურ დარღვევებზე.

 რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება ყოველდღიურ ცხოვრებაში?
• თუ თქვენი ყურის ცვილი ძალიან მუქია ან უსიამოვნო სუნი აქვს, ეს შეიძლება იყოს სიგნალი ინფექციის ან ორგანიზმში მავნე ნივთიერებების დაგროვების.
• მშრალი და მკვეთრად ფერადი ცვილი შესაძლოა მეტყველებდეს გენეტიკურ ან მეტაბოლურ ცვლილებებზე.
• არასდროს გამოიყენოთ ბამბის ჩხირები ცვილის მოსაშორებლად — ამას შეუძლია დააზიანოს ყურის შიდა სტრუქტურა და ხელი შეუშალოს ბუნებრივ ბალანსს.

 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ჩვენი სხეული გვესაუბრება — უბრალოდ სწორად უნდა ვისმინოთ. ყურის ცვილი ერთ-ერთი ყველაზე ძვირფასი ბუნებრივი ‘ანალიზია’, რომელსაც ყურადღება არ მიაქციეს წლების განმავლობაში. დროა, ჯანდაცვის სფეროში ეს სიგნალი უფრო სერიოზულად მივიღოთ და პიროვნული პროფილაქტიკა გადავიტანოთ არა მხოლოდ სისხლის ანალიზებზე, არამედ სხვა ბუნებრივ რესურსებზეც, როგორიცაა ყურის ცვილი.“

 წყარო:
BBC Future – “What your earwax can reveal about your health”, აპრილი 2025.
https://www.bbc.com/…/article/202504-earwax-and-your-health

გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – ინფორმაციისთვის: https://www.sheniekimi.ge

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

რა შეუძლია კიბოს, ალცჰაიმერისა და სხვა დაავადებების შესახებ გვითხრას… ყურიდან მიღებულ ცვილის ნიმუშს?! 📌 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ...

გაუზიარე მეგობრებს ეს ინფორმაცია — მარტივი, მაგრამ გადამწყვეტია!
#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #ყურისცვილი #ჯანმრთელობაიყურეში #sheniekimi @highlight SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები Giorgi Pkhakadze

 

შოკოლადის ტკბილეული, რომელიც შეიძლება შხამივით იმოქმედოს: რატომ უნდა დავფიქრდეთ ნუტელას ყოველდღიურ მოხმარებაზე

შოკოლადის ტკბილეული, რომელიც შეიძლება შხამივით იმოქმედოს
#post_seo_title

შოკოლადის ტკბილეული, რომელიც შეიძლება შხამივით იმოქმედოს: რატომ უნდა დავფიქრდეთ ნუტელას ყოველდღიურ მოხმარებაზე

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

ბავშვებისთვის საყვარელი და მშობლებისთვის მოსახერხებელი – სწორედ ასე აღიქმება ნუტელა. მისი გემო ნამდვილად მიმზიდველია, მაგრამ უკან მდგომი რეალობა გაცილებით მძიმეა, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს. ნუტელა არ არის უბრალოდ შოკოლადის კრემი – ის წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ ინდუსტრიულ პროდუქტს, რომელიც ზიანს აყენებს თქვენს გულს, ღვიძლს, ტვინს და რაც ყველაზე შემაშფოთებელია – თქვენს შვილებს.

 ვიზუალური ანალიზი: როგორია ნუტელას რეალური შემადგენლობა?

გადასაღებად გამოყოფილი ფოტოს მიხედვით, რომელიც არაერთ საერთაშორისო ბლოგსა და ანალიზში გამოქვეყნდა (მაგ. Fill Your Plate Blog), ნუტელას შემადგენლობა ასე ნაწილდება:
• შაქარი – დაახლოებით 55-58%
• პალმის ზეთი – 20%
• თხილი – 13%
• კაკაო – 7.4%
• გამშრალი რძის ფხვნილი – 8.7%
• დანარჩენი – ემულგატორები და არომატიზატორები (მაგ. ვანილინი)

ანუ 70%-ზე მეტი ნუტელასი შედგება შაქრისა და ცხიმისგან, ხოლო თხილი და კაკაო – რომელიც მომხმარებლისთვის თითქოს ძირითადი ინგრედიენტია – გაცილებით ნაკლებია.

რა იმალება ამ ინგრედიენტების უკან?
1. შაქარი — ბავშვობის შხამი
მაღალი შაქრის მიღება ასოცირდება:
• ინსულინის რეზისტენტობასთან
• სიმსუქნისა და II ტიპის დიაბეტის განვითარებასთან
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებთან
• ტვინის ფუნქციური დარღვევებთან (განსაკუთრებით ბავშვებში)
• კბილების დაზიანებასთან
2. პალმის ზეთი — უჩინარი მოწამვლა
ინდუსტრიულად დამუშავებული პალმის ზეთი მაღალ ტემპერატურაზე გადამუშავებისას წარმოქმნის კარცინოგენულ ნივთიერებებს.
ასევე:
• ზრდის ცუდი ქოლესტერინის (LDL) დონეს
• აუარესებს ღვიძლის ფუნქციას
• ახშობს ბუნებრივ ჰორმონულ ბალანსს
• წარმოება იწვევს ტყეების გაჩეხვასა და ეკოლოგიურ ზიანს
3. ემულგატორები და არომატიზატორები
• ნაწლავური მიკრობიომის დარღვევა
• ქრონიკული ანთება
• საჭმლისმონელების დარღვევა
• იმუნური სისტემის სუსტობა

რატომ არის ეს ყველაფერი განსაკუთრებით საშიში ბავშვებისთვის?

ბავშვის ღვიძლი, თირკმლები და ნერვული სისტემა ჯერ არ არის სრულად განვითარებული, რის გამოც ტოქსიკური ნივთიერებების მიმართ ისინი ბევრად უფრო დაუცველნი არიან. ნუტელას ყოველდღიური მოხმარება:
• ანელებს ტვინის განვითარებას
• იწვევს კონცენტრაციის პრობლემებს
• ზრდის ჰიპერაქტივობის და დეპრესიის რისკს
• აჩენს სერიოზულ მეტაბოლურ ცვლილებებს

 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ნუტელა – რომელიც თითქოს სიხარულთან და ბავშვობასთან ასოცირდება – რეალურად წარმოადგენს დამალულ საფრთხეს. მშობლებმა აუცილებლად უნდა იცოდნენ, რომ ეს არ არის უბრალოდ შოკოლადის პასტა, არამედ ძლიერი ბიოქიმიური კომპოზიცია, რომელიც ყოველდღიურად ბავშვების ჯანმრთელობაზე ზემოქმედებს. პასუხისმგებლობა ჩვენზეა — ვიცოდეთ სიმართლე და ვიმოქმედოთ ამ ცოდნის საფუძველზე.“

რა შეგიძლიათ გააკეთოთ?
• ნუტელა არ უნდა იყოს ყოველდღიური ნაწილი ბავშვის რაციონში
• გამოიყენეთ ბუნებრივი ალტერნატივები – თხილის კრემი თაფლით, კაკაოთი და მცენარეული ზეთით
• ყურადღება მიაქციეთ ინგრედიენტების სიას ეტიკეტზე:
თუ შაქარი პირველი ინგრედიენტია, ე.ი. პროდუქტი ამაზეა დაფუძნებული!

ჯანსაღი ნუტელას რეცეპტი სახლის პირობებში

ინგრედიენტები:
• თხილი – 1 ჭიქა (შეგიძლიათ გამოიყენოთ ბრინჯით მოხალული ან უმი)
• კაკაოს ფხვნილი – 2 სუფრის კოვზი (100% ნატურალური)
• თაფლი ან ხილის სიროფი – 2–3 სუფრის კოვზი (შეიძლება მურაბის წვენიც)
• ზეთისხილის ზეთი ან ნუშის ზეთი – 2 სუფრის კოვზი
• ვანილი (სურვილისამებრ) – ½ ჩაის კოვზი
• წყალი ან მცენარეული რძე (კონსისტენციის მისაღებად) – 2–4 სუფრის კოვზი

მომზადება:
1. თხილის მომზადება:
შედგით თხილი ღუმელში 180°C-ზე დაახლოებით 8–10 წუთით, რათა უფრო არომატული და რბილი გახდეს. შემდეგ მოაცილეთ კანი (შეიძლება ხელით ან ტილოით).
2. გაფქვა:
მოთავსეთ თხილი ბლენდერში და დააბლენდერეთ ნელ-ნელა, სანამ გახდება პასტის მსგავსი. თავდაპირველად გამოვა ფხვნილი, შემდეგ – ზეთოვანი მასა.
3. დამატება:
დაუმატეთ კაკაოს ფხვნილი, თაფლი, ზეთი და ვანილი. კვლავ დააბლენდერეთ.
4. კონსისტენციის მოწესრიგება:
დაამატეთ მცენარეული რძე ან წყალი სუფრის კოვზებით, სანამ მიიღებთ სასურველ რბილობას.
5. შენახვა:
ჩაასხით მინის ქილაში და შეინახეთ მაცივარში 7–10 დღის განმავლობაში.

რატომ ჯობს ეს რეცეპტი ინდუსტრიულ ნუტელას?
• არ შეიცავს რაფინირებულ შაქარს ან პალმის ზეთს
• მდიდარია ჯანსაღი ცხიმებითა და ანტიოქსიდანტებით (თხილი და კაკაო)
• გემრიელია და ამავდროულად – სავსეა საკვები ღირებულებით

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე გირჩევთ:
„ჩვენი ყოველდღიური არჩევანები განსაზღვრავს მომავალ ჯანმრთელობას. თუ გიყვართ ნუტელას გემო – გააკეთეთ იგი სახლის პირობებში, ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხოდ. ეს არის ნაბიჯი, რომელიც ზრუნვას ნიშნავს როგორც საკუთარ თავზე, ისე თქვენს შვილებზე.“

 წყაროები:
1. Best Folk Medicine – You Need to Stop Eating Nutella for These Disturbing Reasons, 2018
https://bestfolkmedicine.com/…/you-need-to-stop-eating…
2. Fill Your Plate Blog – Nutella Ingredient Breakdown Visualization
3. HealthifyMe – Palm Oil in Nutella: Health Hazards and Environmental Impact
https://www.healthifyme.com/blog/palm-oil-in-nutella/

გაიგეთ მეტი:

შენი ექიმი – ჯანმრთელობის რჩევები მშობლებისთვის: https://www.sheniekimi.ge

 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

გაუზიარე ეს სტატია მეგობრებს — განსაკუთრებით მშობლებს. ბავშვების ჯანმრთელობა იწყება ინფორმირებული გადაწყვეტილებით!
#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #აქხარისხია #ნუტელა #შაქრისსაფრთხე #პალმისზეთი #ბავშვისჯანმრთელობა #შენიექიმი @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა

რა იწვევს ყველაზე ხშირად ფრჩხილების მომატებულ მტვრევადობას, ასევე თმის ცვენასა და კანის სიმშრალეს – ყველაზე გავრცელებული მიზეზები

რა იწვევს ყველაზე ხშირად ფრჩხილების მომატებულ მტვრევადობას, ასევე თმის ცვენასა და კანის სიმშრალეს
#post_seo_title

რა იწვევს ყველაზე ხშირად ფრჩხილების მომატებულ მტვრევადობას, ასევე თმის ცვენასა და კანის სიმშრალეს. საუბრობს ექიმი გიორგი ღოღობერიძე:

ფრჩხილების სიძლიერე და ელასტიკურობა მჭიდრო კავშირშია ჩვენი ორგანიზმის შიდა მდგომარეობასთან. თუ ხშირად გტყდებათ ფრჩხილები, ფიქრობთ, რომ თქვენი ხელისგულები უსუსურად გამოიყურება და ამასთან ერთად გაწუხებთ თმის ცვენა, მშრალი კანი და ტუჩის კუთხეებში ბზარები, დროა, ყურადღება მიაქციოთ რკინის დონეს ორგანიზმში.


რკინის დეფიციტი – მთავარი დამნაშავე სუსტი ფრჩხილებისთვის

ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მიზეზი, რის გამოც ფრჩხილები იოლად ტყდება, სწორედ რკინის დაბალი დონეა სისხლში. ხშირ შემთხვევაში რკინის დეფიციტი არ ვლინდება ანემიით, მაგრამ ფრჩხილების მდგომარეობა ერთ-ერთი პირველი ინდიკატორია, რომელიც გვანიშნებს პრობლემაზე.

როგორ მოქმედებს რკინა ფრჩხილებზე?

რკინა პასუხისმგებელია უჯრედებში ჟანგბადის ტრანსპორტზე. როცა ორგანიზმში ეს ელემენტი საკმარისი რაოდენობით არ არის, ფრჩხილებსა და თმაზე სისხლის ნაკადი მცირდება, რაც იწვევს მათ მტვრევადობას, გამოშრობას და ნელა ზრდას.


მცენარეული vs ცხოველური რკინა – რა უნდა იცოდეთ?

ხშირად გვესმის, რომ რკინა ბოსტნეულშიც შედის — ეს ასეა, თუმცა მცენარეული წარმოშობის რკინა (non-heme) ადვილად არ შეიწოვება ორგანიზმის მიერ, განსხვავებით ცხოველური რკინისგან (heme iron), რომელიც ძირითადად წითელ ხორცში გვხვდება.

უმჯობესია, კვირაში რამდენჯერმე მიირთვათ წითელი ხორცი — როგორიცაა საქონლის ხორცი, ღვიძლი და სუბპროდუქტები. ისინი რკინის ბუნებრივი და ყველაზე ადვილად შესათვისებელი წყაროა.


რკინის მიღება დანამატების საშუალებით

თუ საკვები alone არ არის საკმარისი, შესაძლოა ექიმმა რკინის შემცველი დანამატების მიღება გირჩიოთ. თუმცა, დაუკითხავად რკინის მიღება რეკომენდებული არ არის, რადგან მისმა ჭარბმა დოზამ შესაძლოა სხვა პრობლემები გამოიწვიოს — მათ შორის მეტალის გემო პირში, ყაბზობა ან გასტროინტესტინალური დისკომფორტი.

🩺 რჩევა: ჩაიტარეთ სისხლის ანალიზი (სხვა მაჩვენებლებთან ერთად ფერიტინი, ჰემოგლობინი და რკინა) და მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით დაიწყეთ დანამატების მიღება.


დამატებითი ნიშნები, რომ შესაძლოა რკინა გაკლიათ:

  • თმის ცვენა და მტვრევადობა

  • კანის გამოშრობა და პილინგი

  • ენერგიის ნაკლებობა და სისუსტე

  • გულმკერდის ფერმკრთალობა

  • ტუჩის კუთხეებში ბზარები


როგორ ავიცილოთ რკინის დეფიციტი?

🔹 მიირთვით სუფთა, არაპროცესირებული ცხოველური პროდუქტები
🔹 შეაერთეთ რკინით მდიდარი საკვები C ვიტამინით (ლიმონი, ბროკოლი, ბულგარული წიწაკა) შეწოვის გასაუმჯობესებლად
🔹 მოერიდეთ ჩაის ან ყავის მიღებას რკინით მდიდარი საკვების შემდეგ — ისინი რკინის ათვისებას აფერხებენ
🔹 გამოიძინეთ საკმარისად და შეამცირეთ სტრესი — ეს ფაქტორები გავლენას ახდენენ მიკროელემენტების ბალანსზე


დასკვნა

ფრჩხილების მტვრევადობა მხოლოდ კოსმეტიკური პრობლემა არ არის — ის ორგანიზმის შინაგან მდგომარეობაზე მიანიშნებს. თუკი ეს სიმპტომი გაწუხებთ, პირველ რიგში გააკონტროლეთ რკინის დონე, გაიარეთ კონსულტაცია სპეციალისტთან და მიიღეთ სწორი კვებითი გადაწყვეტილებები. ასე არა მხოლოდ ფრჩხილების, არამედ თმისა და კანის მდგომარეობაც გაუმჯობესდება.

თუ ფრჩხილები მარტივად გტყდებათ, ამას 3 წამყვანი მიზეზი აქვს, რომელთა მოგვარებითაც ფრჩხილებს შეინარჩუნებთ.

ნომერ პირველი მიზეზი რკინის ნაკლებობაა. თუ თქვენს სხეულში რკინა დაქვეითებული რაოდენობითაა, ეს შეიძლება თავიდან ანემიით არ გამოვლინდეს და ფრჩხილების მომატებული მტვრევადობით გამოიხატებოდეს. ჩაიცვამთ რაღაცას, გამოდებთ ფრჩხილს და მაშინვე გძვრებათ… თუ გინდათ, რომ პრობლემა მოაგვაროთ, ერთ-ერთი გამოსავალი არის ის, რომ რკინით მდიდარი საკვები მიიღოთ. რკინას დიდი რაოდენობით შეიცავს მცენარეები, ვაშლი, ხორცი. მაგრამ, არ მოტყუვდეთ, მცენარეებში არსებულ რკინას ჩვენი სხეული ძალიან რთულად იღებს. ამიტომ, მიირთვით ხორცეული. წითელ ხორცში არსებული რკინა ჩვენი სხეულის მიერ ძალიან ადვილად შეიწოვება. ამიტომ, რკინა შეივსეთ. რკინა შეგიძლიათ, დანამატების სახითაც მიიღოთ, თუმცა სპეციალისტთან კონსულტაციის შემდეგ.

მეორე, რაც შეიძლება ფრჩხილების მტვრევადობას იწვევდეს, ეს ფარისებრი ჯირკვლის დაქვეითებული აქტივობაა. როცა ის თქვენს სხეულში საკმარისი რაოდენობის თიროქსინი და ტრიიოდთირონინი არ წარმოიქმნება, სხეულში მეტაბოლიზმი ქვეითდება, მათ შორის თმის ძირებში, ფრჩხილის ძირებში, კანში და სწორედ ეს იწვევს მიდრეკილებას, რომ ფრჩხილების მომატებული მტვრევადობა, თმის ცვენა, კანის სიმშრალე გაქვთ. ამიტომ, მსგავსი პრობლემების დროს, თქვენი ამოცანაა, ენდოკრინოლოგთან მიხვიდეთ და იმკურნალოთ. ასევე, არ დაგავიწყდეთ, რომ თუ ხართ ისეთ ადგილებში, სადაც იოდის ნაკლებობაა, ჰიპოთირეოზისკენ მიდრეკილება გექნებათ. ამიტომ, იოდი უნდა შეივსოთ. ეს შეიძლება იოდიზირებული მარილის სახით იყოს. კვერცხი, თევზეული იოდის კარგი წყაროა. ასევე, ზოგიერთი მცენარეული პროდუქტი, თუმცა ისინი ჩვენთვის რთულად მისაწვდომია.

მესამე, რაც ასევე შეიძლება ფრჩხილების მომატებულ მტვრევადობას იწვევდეს, D ვიტამინის ნაკლებობაა. თუ თქვენს სხეულს D ვიტამინი აკლია, სხეული კალციუმსაც ნაკლებად იყენებს. შეიძლება სისხლში კალციუმის რაოდენობა ნორმაში გქონდეთ, მაგრამ ის ქსოვილების მიერ რთულად გამოიყენება, იმიტომ რომ სხეულში D ვიტამინი საკმარისი რაოდენობით არ არის. ამიტომაა, რომ ფრჩხილების ადვილად მტვრევისკენ ხართ მიდრეკილნი.

ფრჩხილების მომატებული მტვრევადობა, თმის ცვენა, კანის სიმშრალე აღნიშნულმა პრობლემებმა შეიძლება, გამოიწვიოს.

გარდა ამისა, B ჯგუფის ვიტამინები ასევე შეიძლება ფრჩხილების მომატებული მტვრევის მიზეზი იყოს. ასევე, იშვიათ შემთხვევებში, შესაძლოა, აღნიშნულ პრობლემას აკნეს საწინააღმდეგო ზოგიერთი პრეპარატი იწვევდეს, რომელიც მძიმე ფორმის დროს ინიშნება.

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights