ორშაბათი, მაისი 11, 2026

შვილების გონებრივი განვითარება – რა უნდა იცოდნენ მშობლებმა სკოლისთვის მოსამზადებლად? – რომელი საკვები აძლიერებს ტვინის მუშაობას?

უზრუნველყავით ბავშვების უსაფრთხოება
#post_seo_title

შვილების გონებრივი განვითარება – რა უნდა იცოდნენ მშობლებმა სკოლისთვის მოსამზადებლად?

🎯 გაიგე, როგორ შეუწყო ხელი ბავშვის ტვინის სწორ განვითარებას და როდის არის ის მზად სკოლისთვის!


📌 შესაძლებელია თუ არა ტვინის მუშაობის დაჩქარება ვიტამინებით?

დღესდღეობით ბევრი მშობელი ცდილობს ტვინის ფუნქციონირების გაუმჯობესებას სხვადასხვა დანამატებითა და ვიტამინებით. თუმცა სპეციალისტები ხაზს უსვამენ: არც ერთი საკვები დანამატი ვერ შეცვლის იმ რეალურ ეფექტს, რომელსაც აქტიური გონებრივი დატვირთვა და სწორი განვითარება იძლევა. სასიცოცხლოდ აუცილებელია, ბავშვი იყოს ჩართული განვითარების ხელშემწყობ აქტივობებში, ჰქონდეს სრულფასოვანი კვება და არ ჰქონდეს სითხის დეფიციტი.


🥗 რომელი საკვები აძლიერებს ტვინის მუშაობას?

გონებრივი განვითარებისთვის მნიშვნელოვნია შემდეგი პროდუქტის ჯგუფები:

  • ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები – განსაკუთრებით DHA, რომელიც უმეტესად თევზში გვხვდება;

  • მცენარეული ცხიმები – ზეითუნის, მზესუმზირის ზეთი;

  • თხილეული – მაგნიუმით, თუთიით და კალიუმით მდიდარი;

  • ხილი და ბოსტნეული – განსაკუთრებით B ჯგუფის ვიტამინებით და ანტიოქსიდანტებით;

  • მუქი შოკოლადი, მწვანე ჩაი, ყავა – ზომიერად მიღებისას ასტიმულირებს ტვინს;

  • სითხე – გაუწყლოების პრევენცია ტვინის მუშაობისთვის კრიტიკულია.


🧠 როგორ განვავითაროთ ბავშვის გონება სწორად?

სწორი განვითარებისთვის აუცილებელია:

  • ასაკის შესაბამისი შემეცნებითი აქტივობები;

  • სააზროვნო და სტრატეგიული თამაშები (კროსვორდები, ლოგიკური თავსატეხები);

  • მოძრაობითი და სამაგიდო თამაშების მონაცვლეობა;

  • გონივრული დასვენება და ძილის რეჟიმი;

  • მოტივაციის შენარჩუნება – დავალება არც ძალიან მარტივი უნდა იყოს და არც – რთული.


🎒 როგორ მიხვდეს მშობელი, მზად არის თუ არა ბავშვი სკოლისთვის?

ბავშვის მზადყოფნის ინდიკატორები:

  • შეუძლია გრძელვადიანი ყურადღების ფოკუსირება;

  • აქვს ემოციური თვითრეგულაციის უნარი – მოთმინება, იმედგაცრუების დაძლევა;

  • განვითარებული მეტყველება – სიტყვიერად აზრის გადმოცემა, სურათის აღწერა;

  • ფონოლოგიური უნარები – ბგერების გარჩევა სიტყვებში;

  • დამოუკიდებელია მოძრაობით და პირად ჰიგიენაში – თასმის შეკვრა, ტანსაცმლის შეცვლა;

  • ფლობს მოტორულ უნარებს – ხატვა, გაფერადება, აპლიკაცია.

არ არის აუცილებელი ასოებისა და ციფრების წინასწარ სწავლა! მნიშვნელოვანი არ არის სწორხაზოვნად წეროს, არამედ ჰქონდეს მზად მტევანი და ნატიფი მოძრაობები.


🩺 როდის უნდა მივმართოთ სპეციალისტს?

თუ ბავშვი:

  • ვერ უძლებს წარუმატებლობას და რეაგირებს აგრესიით ან ისტერიკით;

  • სწავლაში ჩნდება შესამჩნევი შეფერხება;

  • უჭირს ემოციების რეგულირება ან კომუნიკაცია –

საჭიროა ნევროლოგის ან ნეიროფსიქოლოგის ჩართვა. მრავალი შემთხვევა დროული ჩარევით წარმატებით მოგვარდება.


🧩 ბავშვის თვითშეფასება და გამარჯვების სწავლა

თუ ბავშვი მხოლოდ მაშინ იღებს დადებით ემოციას, როცა იგებს, და ვერ ეგუება მარცხს – მშობლებმა არ უნდა აუწყონ “ხელოვნურად მოგება”. უნდა ისწავლოს წაგება, მოთმინება და მიზნის ხელახლა დევნა. ასეთ ბავშვებს ხშირად აქვთ წარუმატებლობის შიში, რაც სამომავლოდ მათ პროგრესს აფერხებს.


🔍 დასკვნა: ბავშვის გონებრივი განვითარება მოითხოვს მრავალმხრივ მიდგომას – სწორი კვება, დატვირთვა, დასვენება და ემოციური მხარდაჭერა მშობლებისგან ერთიანობაში ქმნის საფუძველს ძლიერი და ჯანმრთელი ტვინის განვითარებისთვის.

იმუნური სისტემის სიურპრიზი: მკვლევრებმა T უჯრედების გააქტიურების მეორე ფაზა აღმოაჩინეს – ახალ ეპოქას ვეხებით ვაქცინებსა და იმუნოთერაპიაში

დაკავშირებულია თუ არა პირის ღრუს ბაქტერიები ინსულტის რისკთან? – ახალი კვლევის საგანგაშო დასკვნები
Giorgi pkhakadze

იმუნური სისტემის სიურპრიზი: მკვლევრებმა T უჯრედების გააქტიურების მეორე ფაზა აღმოაჩინეს – ახალ ეპოქას ვეხებით ვაქცინებსა და იმუნოთერაპიაში

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

რა აღმოაჩინეს მეცნიერებმა?

მაქს პლანკის იმუნოლოგიის სისტემური კვლევის ჯგუფისა და ვიურცბურგის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა პირველად დაადგინეს, რომ T უჯრედების გააქტიურებას (ანუ პრაიმინგს) ორი ფაზა აქვს, და არა ერთი, როგორც აქამდე ეგონათ.

მკვლევართა გუნდს ხელმძღვანელობდნენ ვოლფგანგ კასტენმულერი და გეორგ გასტაიგერი. კვლევა 2025 წელს გამოქვეყნდა წამყვან სამეცნიერო ჟურნალში Science.

რა არის T უჯრედები და რატომ არის ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი?

CD8 T უჯრედები არის ჩვენი იმუნური სისტემის ერთ-ერთი მთავარი მებრძოლი – ისინი ანადგურებენ ვირუსით ინფიცირებულ და სიმსივნურ უჯრედებს. ამ უჯრედების ეფექტურობა დიდწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ როგორ და როდის ხდება მათი აქტივაცია.

გააქტიურება ორ ფაზად: მეცნიერებმა შეცვალეს არსებული წარმოდგენები

  • I ფაზა – ფართო აქტივაცია: ყველა CD8 T უჯრედი აქტიურდება, რომლებიც ინფექციაზე რეაგირებენ.
  • II ფაზა – დახვეწილი შერჩევა: მხოლოდ ყველაზე ეფექტური და ძლიერი T უჯრედები განაგრძობენ განვითარებას. ამ პროცესს მხარს უჭერს CD4 T-ების დახმარება და ციტოკინი IL-2.

ინოვაციური მიკროსკოპია და CXCR3

მკვლევრებმა შეძლეს T უჯრედების რეალური მოძრაობის, გამოყოფისა და ხელახალი დაკავშირების დაკვირვება ლიმფურ კვანძებში — და ეს შესაძლებელი გახდა CXCR3 მოლეკულების მეშვეობით.

რას ნიშნავს ეს ვაქცინებისა და იმუნოთერაპიისთვის?

  • CAR-T უჯრედული თერაპიები – ახალი მიდგომები, რათა უფრო ეფექტურად შერჩეულ T უჯრედებზე მოხდეს კონცენტრირება.
  • ქრონიკული ინფექციები და სიმსივნეები – იმუნური სისტემის მეორე ფაზის გააქტიურება შეიძლება გადამწყვეტი აღმოჩნდეს მკურნალობის გაუმჯობესებისთვის.
  • ვაქცინები – შეიძლება გავხადოთ უფრო ზუსტი და ეფექტური.

წყარო:

Katarzyna Jobin, Deeksha Seetharama, Lennart Rüttger, Chloe Fenton, Ekaterina Kharybina, Annerose Wirsching, et al.

A distinct priming phase regulates CD8 T cell immunity by orchestrating paracrine IL-2 signals.

Science (2025)

https://www.science.org/doi/10.1126/science.ado1624

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ამ აღმოჩენამ შეიძლება მთლიანად შეცვალოს იმუნური თერაპიების არქიტექტურა. როცა ვსაუბრობთ იმუნურ სისტემაზე, მნიშვნელოვანია გავაცნობიეროთ, რომ მას არა მხოლოდ თავდაცვის, არამედ სწავლისა და შერჩევის უნარიც აქვს. ეს კი ნიშნავს, რომ ვაქცინების და იმუნოთერაპიების განვითარების ახალი ეპოქა იწყება.“

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. WHO-ს ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

#იმუნიტეტი #ვაქცინები #სიმსივნე #იმუნოთერაპია #CD8T #IL2 #გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია #ჯანმრთელობა #CAR_T #Science2025 #ინფექცია #ახალიაღმოჩენა #PublicHealth

 

ვეიპინგი: მორიგი მტკიცებულება მისი საზიანო ზემოქმედების შესახებ — ტვინი, გული და კიბოს რისკი

ელექტრო სიგარეტის გავლენა ახალგაზრდების კანზე და კბილებზე
#post_seo_title

ვეიპინგი: მორიგი მტკიცებულება მისი საზიანო ზემოქმედების შესახებ — ტვინი, გული და კიბოს რისკი

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

ახალი, ყოვლისმომცველი კვლევა მანჩესტერის მეტროპოლიტენის უნივერსიტეტიდან ამტკიცებს, რომ ვეიპინგი — რომელიც მრავალი ადამიანისთვის საეჭვოდ უსაფრთხო ალტერნატივად ითვლება — რეალურად იგივე (ხშირად უარესი) საფრთხეებია ორგანიზმისთვის, როგორიც კლასიკური სიგარეტის მოწევა.

ძირითადი აღმოჩენები კვლევიდან:

  1. სისხლძარღვების დაზიანება:

კვლევის მონაწილე ვეიპერებს (ადამიანებს, რომლებიც მხოლოდ ელექტრონულ სიგარეტს მოიხმარენ) აღენიშნებოდათ არტერიული ელასტიურობის მკვეთრი დაქვეითება — იგივე რაც ჩვეულებრივი მწეველების შემთხვევაში.

  • Flow-Mediated Dilation (FMD) მაჩვენებელი საშუალოდ შემცირდა 2.6%-ით ვეიპერებში.
  1. ტვინის სისხლის მიმოქცევის შემცირება:

ტვინის MRI-ს სურათებმა აჩვენა, რომ ვეიპინგი ამცირებს სისხლის ნაკადს თავის ტვინის არეებში, რაც პირდაპირ კავშირშია მეხსიერების დარღვევასთან, კონცენტრაციის პრობლემებთან და განწყობის ცვალებადობასთან.

  1. გრძელვადიანი კიბოს რისკი:

ელექტრონული სიგარეტის ორთქლში აღმოჩენილი იქნა ტოქსიკური მეტალები (როგორიცაა ნიკელი, ტყვია და ქრომი) და სხვა კანცეროგენული ნაერთები, რომლებიც ფილტვებსა და ხორხს აზიანებენ.

  1. ფსიქიკური ჯანმრთელობის ზიანი მოზარდებში:
  • ავსტრალიის 2025 წლის კვლევის მიხედვით, 12-14 წლის მოზარდებში ვეიპინგი ასოცირდება 33%-ით გაზრდილ შფოთვისა და დეპრესიის რისკთან.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

განსაკუთრებით დამთრგუნველია ფაქტი, რომ საქართველოში ვეიპინგი უკვე ხდება თინეიჯერების ყოველდღიური ჩვევა, და მისი რეკლამა ხშირად მიმზიდველად და “უსაფრთხოდ” წარმოჩინდება — რაც აშკარა მანიპულაციაა და საფრთხეს უქმნის მომავალ თაობებს.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:

„ვეძებთ ხოლმე სიგარეტის ალტერნატივას, მაგრამ ვეიპინგი არ არის უკეთესი — იგი სხვა გზით ანადგურებს ორგანიზმს. ახალგაზრდებს სჭირდებათ განათლება, არ დაპირებები. ჯანდაცვის სისტემამ უნდა იმოქმედოს დაუყოვნებლივ.“

რეკომენდაციები:

  • მშობლებისთვის: ხშირად ესაუბრეთ შვილებს ვეიპინგის საფრთხეებზე, განსაკუთრებით მაშინ, თუ სკოლაში ან მეგობრებთან ამ თემაზე საუბრობენ.
  • მასწავლებლებისთვის: შეიტანეთ ვეიპინგის ზიანის განათლება სასწავლო პროგრამაში.
  • მთავრობისთვის: დააწესეთ ასაკობრივი და სარეკლამო შეზღუდვები ვეიპინგზე, ისევე როგორც ტრადიციულ თამბაქოზე.

წყაროები:

  1. Manchester Metropolitan University (2025)

“Vaping could be as harmful to blood vessels as cigarette smoking”

www.mmu.ac.uk/news/vaping-vascular-study-2025

  1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2025

“Health Effects of Electronic Cigarettes”

http://www.cdc.gov/…/basic…/e-cigarettes/health-effects

  1. American Lung Association, 2025

“E-Cigarettes and Lung Health”

www.lung.org/quit-smoking/e-cigarettes-vaping

  1. People Health, 2025

“Vaping and Teen Mental Health Issues: A Nationwide Study”

http://www.people.com/…/vaping-linked-to-teen-mental-health…

შეიძლება უფრო ძვირი ღირდეს, მაგრამ ჯანმრთელობა — ფასდაუდებელია.

#გიორგიფხაკაძე #ვებრძოლოთვეიპინგს #ჯანმრთელობამნიშვნელოვანია #ვაპინგიარასწორია

ახალი კვლევა ამტკიცებს სერიოზულ კავშირს მარილსა და მენტალურ ჯანმრთელობას შორის

რა კავშირია და როგორ მოქმედებს მარილის მოხმარება არტერიულ წნევაზე? - რას წერს გიორგი ფხაკაძე
#post_seo_title

დასაწყისში მარილი – ბოლოს დეპრესია?! ახალი კვლევა ამტკიცებს სერიოზულ კავშირს მარილსა და მენტალურ ჯანმრთელობას შორის

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

მოკლედ მთავარი:

  • ზედმეტი მარილი არამარტო წნევას, არამედ ტვინსაც აზიანებს!
  • ახალი კვლევა ცხადყოფს, რომ მაღალი მარილიანი დიეტა იწვევს დეპრესიის მსგავს სიმპტომებს.
  • აღმოჩენილია კონკრეტული იმუნური უჯრედები და მოლეკულები (IL-17A), რომლებიც მარილის მიღებისას აქტიურდება და ცვლის ტვინის ქიმიას.
  • ამ უჯრედების დაბლოკვამ აღადგინა მოტივაცია და აქტივობა ცხოველებში.
  • ეს მიგვანიშნებს, რომ მარილი – არამხოლოდ გემოა, არამედ ფსიქიკური ჯანმრთელობის მტერი.

რა აჩვენა კვლევამ?

ბოლო კვლევამ, რომელიც თაგვებზე ჩატარდა, გამოავლინა:

  • თაგვებს, რომლებიც 5 კვირის განმავლობაში მარილზე მდიდარ დიეტაზე იყვნენ, დაეწყოთ:
  • დეპრესიასთან მსგავსი ქცევები: აპათია, ინერტულობა, ინტერესის დაკარგვა.
  • იმუნური სისტემის ცვლილებები – კერძოდ, გაძლიერებული gamma delta T უჯრედები, რომლებიც გამოყოფენ IL-17A-ს – იმ მოლეკულას, რომელიც წყვეტს განწყობასა და ტვინის ფუნქციას.
  • როცა მკვლევარებმა დაბლოკეს ეს T უჯრედები, თაგვებს დაუბრუნდათ ენერგია და ცნობისმოყვარეობა.

როგორ მოქმედებს მარილი ტვინზე?

მარილი ცვლის იმუნურ უჯრედებში ენერგიის გამომუშავების გზას, რაც გავლენას ახდენს ტვინის ქიმიაზე – და ეს ხდება ფსიქოლოგიური სტრესისგან განსხვავებული მექანიზმით.

ანუ: დიეტა და სტრესი ორივე იწვევს დეპრესიას, მაგრამ სხვადასხვა გზით.

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი

„ჩვენ აღარ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ მარილი უბრალოდ გემოს დასამატებლად არის. ახლა უკვე ვიცით, რომ ის პირდაპირ მოქმედებს ტვინზე და განწყობაზე. თუ ეს მონაცემები დადასტურდება ადამიანებშიც, მაშინ ერთი უბრალო ცვლილება – ნაკლები მარილი – შეიძლება იყოს მთავარი იარაღი დეპრესიის წინააღმდეგ.“

რატომ არის ეს ჩვენთვის მნიშვნელოვანი?

საქართველოში ბევრ ადამიანს აქვს:

  • მაღალი წნევა
  • ქრონიკული დაღლილობა
  • ემოციური რყევები

და ამასთან ერთად – ძალიან მაღალი მარილის მოხმარება.

  • ეს კვლევა გვაჩვენებს, რომ მენტალურ ჯანმრთელობას ვერ ვუმკურნალებთ მხოლოდ წამლებით, თუ კვების რეჟიმი არ შევცვალეთ.
  • რას გირჩევთ მე, როგორც საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი?
  • გადახედეთ ყოველდღიურ კვებას – მოარიდეთ თავს გადამეტებულ მარილს
  • შეზღუდეთ მარილით სავსე პროდუქტები – წიწაკა-მარილები, ჩიფსები, კონსერვები, ნახევარფაბრიკატები
  • სითხის საკმარისი მიღება – რათა მარილის მოქმედება შეამციროთ
  • მეტი ნატურალური, ნაკლებად დამუშავებული საკვები
  • კონსულტაცია ექიმთან, თუ ემოციური რყევები ან ქრონიკული დაღლილობა გაქვთ

წყაროები:

  • New study: Salt intake causes depression-like behavior in mice via IL-17A (2025)
  • Prior research linking high-salt diets with poor mental health outcomes
  • IL-17A and mood regulation – The role of immune system in brain chemistry

გაიგეთ მეტი:

შენი ექიმი – ჯანმრთელობა, კვება და კვლევები: www.sheniekimi.ge

გაეცანით ახალ სტატიებს და ვიდეო რჩევებს პროფესორ ფხაკაძისგან – sheniekimi.ge

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის დირექტორთა საბჭოს წევრი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში, როგორც საქართველოში, ასევე – საერთაშორისო დონეზე.

გაუზიარეთ მეგობრებს! ერთმა ჩაის კოვზმა მარილმა შეიძლება დიდი ზიანი მოიტანოს – და ერთი ინფორმირებული პოსტით შეიძლება ვიღაცას გადაურჩეს დეპრესია.

#გიორგიფხაკაძე #აქხარისხია #მარილი #დეპრესია #კვება #ჯანმრთელიდიეტა #sheniekimi #მარილიდეპრესიასაწინააღმდეგოდ

„ვისაც შესაძლოა ჰქონდეს დადგენილი ეს დიაგნოზი – მათ აქვთ შესაძლებლობა, რომ ჩაერთონ ამ პროგრამაში, სრულად უფასოდ იმკურნალონ და განიკურნონ“-მიხეილ სარჯველაძე

C და B ჰეპატიტის პროგრამები
#post_seo_title

„ერთ-ერთი ყველაზე დიდი გამოწვევა, რომელიც რეგიონის ქვეყნების დამახასიათებელი იყო და ჩვენ, პრაქტიკულად, ლიდერები ვართ ამ პრობლემის გადაჭრის თვალსაზრისით, ეს გახლავთ C ჰეპატიტი“, – განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა, მიხეილ სარჯველაძემ.

მინისტრმა ქვეყანაში მიმდინარე C და B ჰეპატიტის პროგრამებზე ისაუბრა და ამ მიმართულებით მიღწეულ შედეგებს გაუსვა ხაზი.

„დიდი შედეგებია, რეალურად საქართველო აღიარებულია საერთაშორისო მასშტაბით, როგორც სამაგალითო ქვეყანა. თუკი ვინმეს მსგავსი პროექტის დაგეგმვის სურვილი აქვს მთელს მსოფლიოში, ალბათ ნებისმიერი ავტორიტეტული დაწესებულებიდან მიიღებს რეკომენდაციას, რომ ჩამოვიდეს და გაეცნოს შედეგებს, რომელიც აქვს საქართველოს.

ამ იდეის ავტორი და მთავარი სულის ჩამდგმელი არის ბატონი თენგიზ ცერცვაძე. პრაქტიკულად მისი გეგმის მიხევდით მიაღწია ქვეყანამ დიდ წარმატებას. სხვადასხვა დროს ბევრმა ადამიანმა მიიღო ამაში მონაწილეობა, მაგრამ ალბათ უპირველესი, ვინც შეუპოვრად იბრძოლა, რომ რეალურად ეს განხორციელებულიყო იყო ბატონი თენგიზ ცერცვაძე. თუმცა, ამას რა თქმა უნდა, რომ არ ჰქონოდა მთავრობისგან და იმხანად პრემიერ-მინისტრისგან ხელშეწყობა, რასაკვირველია, ამ თემის დაძვრა არ იქნებოდა ასე მარტივი.

წარმოუდგენელი რამ იყო დაახლოებით 15 წლის წინ, C ჰეპატიტის მქონე პაციენტისთვის, ისეთი რამ რაც დღეს ხელმისაწვდომია და ხელმისაწვდომია 2012 წლის ოქტომბრის შემდეგ წარმართული პროცესების შედეგად.

ვისარგებლებ ამ შესაძლებლობით, მოვუწოდებ ყველას, ვისაც შესაძლოა ჰქონდეს დადგენილი ეს დიაგნოზი – მათ აქვთ შესაძლებლობა, რომ ჩაერთონ ამ პროგრამაში, სრულად უფასოდ იმკურნალონ და განიკურნონ.

ძალიან მაღალია განკურნების მაჩვენებელი, ესეც ჩვენი ექიმების დამსახურებით – პრაქტიკულად, 100%-თან გვაქვს გამოჯანმრთელების მაჩვენებელი. ეს უზარმაზარი შედეგია“, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.

მინისტრმა აღნიშნა, რომ C ჰეპატიტის ელიმინაციის პროგრამის მსგავსად, უკვე დიდი წარმატებით მიმდინარეობს B ჰეპატიტის პროგრამაც.

„ახალი დაწყებულია B ჰეპატიტის პროგრამა, რომელიც ანალოგიურად, განსაკუთრებულ დიდ ყურადღებას მოითხოვს, იმიტომ რომ დიდი ზიანის მომტანია მთლიანად საზოგადოებისთვის, ეს საკმაოდ მასიურად გავრცელებული დაავადება. მასთან ბრძოლა აუცილებელია მათ შორის ვაქცინაციით და ბუნებრივია მკურნალობით, რომელსაც სახელმწიფო სთავაზობს მოსახლეობას და უპრეცედენტოდ მაღალია ხელმისაწვდომობის ხარისხი, ყველა სერვისი ხელმისაწვდომია აბსოლუტურად უფასოდ“, – განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა.

მიხეილ სარჯველაძე C ჰეპატიტის ელიმინაციის პროგრამის შეწყვეტასთან დაკავშირებით, გავრცელებულ ცრუ ინფორმაციასაც გამოეხმაურა, აღნიშნა, რომ მსგავსი დეზინფორმაციის გავრცელების არავითარი მიზეზი არ არსებობდა. ხაზი გაუსვა, რომ პროგრამის შეწყვეტას საფრთხე არ დამუქრებია და არც მომავალში დაემუქრება.

„ნიშანწყალიც არ არსებობს იმისა, რომ ეს პროგრამა შეწყდეს, სახელმწიფოა გარანტი იმისა რომ ეს პროგრამა მივა ბოლომდე და საქართველოში მოხდება C ჰეპატიტის ელიმინაცია. უკადრისი ქმედების თვალსაჩინო მაგალითი იყო ის განცხადებები, რომელსაც ვისმენდით C ჰეპატიტის პროგრამის თითქოსდა მოსალოდნელი შეწყვეტის თაობაზე, საბედნიეროდ ეს არც ამ დრომდე ახდა და არც მომავალში ახდება“, – აღნიშნა მიხეილ სარჯველაძემ.

„ეს საერთო გამოწვევაა და ამას ერთობლივი ძალისხმევით უნდა ვუპასუხოთ. ბავშვთა ონკოლოგიის სახელმწიფო პროგრამა ფუნქციონირებს იმდენად გამართულად, რომ ჩვენი ბავშვების სიცოცხლე და ჯანმრთელობა საიმედო ხელშია და ეს სწორად იმართება“-მიხეილ სარჯველაძე

„ჰოსპიტალური მომსახურების ეფექტიანობის გასაუმჯობესებლად, დაიხვეწება და განვითარდება დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების დაფინანსების სისტემა“-მიხეილ სარჯველაძე
#post_seo_title

„ბავშვთა ონკოლოგიის სახელმწიფო პროგრამა ფუნქციონირებს იმდენად გამართულად, რომ ჩვენი ბავშვების სიცოცხლე და ჯანმრთელობა საიმედო ხელშია და ეს სწორად იმართება“,- განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ.

ჯანდაცვის მინისტრმა ბავშვთა ონკოლოგიური სერვისების გაუმჯობესებასა და რეფორმის მიმდინარეობაზე ისაუბრა.

„ბავშვთა ონკოლოგიის მიმართულებით, საქართველოში ბრწყინვალე ექიმები არიან და მათი შრომაც უპირველესად საჭიროებს დაფასებას. მათთან მუშაობას მსოფლიოს სახელგანთქმული კლინიკებიდან არაერთი ისურვებდა, თუმცა უნდა ითქვას ისიც, რომ დღეს ქართულ ჯანდაცვის სისტემას დაუმსახურებლად არ აქვს ის რეპუტაცია,რომელიც მაგალითად ონკოლოგიურად დაავადებული ბავშვის მშობელს მშვიდად ყოფნის საშუალებას მისცემდა. აღნიშნულთან დაკავშირებით ვსაუბრობთ კლინიკებთან. ეს საერთო გამოწვევაა და ამას ერთობლივი ძალისხმევით უნდა ვუპასუხოთ. მშობლებისთვის აუცილებლად უნდა არსებობდეს სიმშვიდის განცდა, სწორედ ამიტომ ავამოქმედეთ გამორჩეულად კარგი პროგრამა,რომლის მეშვეობითაც ონკოლოგიური დიაგნოზის მქონე ბავშვების საზღვარგარეთ მკურნალობა ხდება.

აღნიშნული პროგრამა საკმაოდ წარმატებულად მუშაობს. მშობლები ტერიტორიული სიახლოვის გამო ძირითადად თურქეთს ირჩევენ,თუმცა გვაქვს შეთავაზებაში ესპანეთის და ისრაელის კლინიკები. ძირითადი რაოდენობა ონკოლოგიური პაციენტებისა მკურნალობენ სწორედ უცხოეთში,თუმცა საქართველოშიც მკურნალობს რამდენიმე, ესეც არანაკლებ წარმატებულად მინდა აღვნიშნო. არის განკურნების შემთხვევები ,რაც რა თქმა უნდა იმედიანად ყოფნის საფუძველს გვაძლევს“, – აღნიშნულის შესახებ ჯანდაცვის მინისტრმა განაცხადა.

მიხეილ სარჯველაძემ საქართველოში ბავშვთა ონკოლოგიური მიმართულებით სერვისების გაუმჯობესებასთან და ამ მიმართულებით სამომავლო გეგმებთან დაკავშირებითაც ისაუბრა.

„ეს ჩვენი ერთგვარი ჯანდაცვის სისტემის ღირსების საქმეა. რეალურად აქ უნდა არსებობდეს ისეთი გამართული სისტემა, რომლის მიმართ ნდობაც იქნება ურყევი, უდავო, ისეთივე როგორიც შეიძლება წამყვან კლინიკებს ჰქონდეს. ეს არ არის ის სექტორი,სადაც შეგიძლია ხარისხის დაზოგვის უფლება მისცე საკუთარ თავს. ეს არის ის სექტორი, სადაც ყველაფერი საუკეთესო უნდა ჰქონდეთ ბავშვებს.

აღნიშნულთან დაკავშირებით კონკრეტულ კონცეფციაზე მიმდინარეობს სამინისტროში მუშაობა და ვფიქრობთ რომ ეს არ არის მარტივი გეგმა, ეს არის საკმაოდ რთული. ამას დასჭირდება პროფესიონალების მხარდაჭერა. ასევე, აუცილებელია ,ჩვენ მუდმივად გვქონდეს კომუნიკაცია იმ კერებთან, რომლებიც მიიჩნევა თანამედროვე მედიცინის ცენტრებად, ძალიან მნიშვნელოვანია სამეცნიერო თანამშრომლობა და ახალგაზრდა პროფესიონალების მომზადება.

მინდა აღვნიშნო, რომ არაჩვეულებრივ შესაძლებლობებს გააჩენს ქუთაისში მიმდინარე პროექტი, რომელიც გულისხმობს ადრონული თერაპიის ცენტრის შექმნას. ეს არის ისეთი პროექტი, რომელიც გამორჩეულ, წარმატებულ ქვეყნად აქცევს საქართველოს, მათ შორის ამ კონკრეტული მიმართულებით. არც თუ ისე ბევრი დრო დარჩა ამ პროექტის განხორციელებამდე და ესეც შესაძლებელი ხდება ბიძინა ივანიშვილისა და მისი ოჯახის ქველმოქმედების შედეგად. ეს არის საშვილიშვილო დიდი საქმე. ეს ჩვენზე დიდი ფინანსური შესაძლებლობების მქონე ქვეყნებისთვისაც დიდი ფუფუნებაა. აი ასეთ რამეს იღებს საქართველო ამ ცენტრის შექმნით და განხორციელებით“,-აღნიშნა მიხეილ სარჯველაძემ.

„უახლოეს მომავალში ვგეგმავთ, რომ რამდენიმე დაწესებულებამ დაიწყოს ფუნქციონირება, წლის ბოლომდე ჩვენ გვექნება რამდენიმე ასეული ფსიქიატრიული საწოლის დამატების შესაძლებლობა, რომელიც თანამედროვე სტანდარტებთან იქნება სრულად თავსებადი“-მიხეილ სარჯველაძე

მიხეილ სარჯველაძე საქართველოს მალარიისგან თავისუფალ ქვეყნად გამოცხადებაზე
#post_seo_title

„წლის ბოლომდე, ჩვენ გვექნება რამდენიმე ასეული ფსიქიატრიული საწოლის დამატების შესაძლებლობა, რომელიც თანამედროვე სტანდარტებთან სრულად თავსებადი იქნება“, – აღნიშნულის შესახებ ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ ისაუბრა.

როგორც ჯანდაცვის მინისტრმა აღნიშნა, ფსიქიატრიული სერვისების მიწოდების მიმართულებით, სამინისტროს მნიშვნელოვანი გეგმები აქვს.

„ძალიან მნიშვნელოვანი გეგმები გვაქვს, უახლოეს მომავალში ვგეგმავთ, რომ რამდენიმე დაწესებულებამ დაიწყოს ფუნქციონირება, წლის ბოლომდე ჩვენ გვექნება რამდენიმე ასეული ფსიქიატრიული საწოლის დამატების შესაძლებლობა, რომელიც თანამედროვე სტანდარტებთან იქნება სრულად თავსებადი. არის რამდენიმე კონკრეტული, მათ შორის, სახელმწიფოს ინიციატივა, რომლის შედეგადაც, დღეს არსებული გამოწვევის მასშტაბი არსებითად შემცირდება. ვფიქრობ, წლის ბოლომდე გარდატეხას შევიტანთ იმ საჭიროებებთან მიმართებაში, რომელიც სექტორში დღეს არსებობს.“ – განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა.

მიხეილ სარჯველაძემ, ფსიქიატრიის მიმართულებით არსებულ საკადრო დეფიციტზეც ისაუბრა და აღნიშნა, რომ სამინისტროს გარკვეული გეგმები,
ამ მიმართულებითაც აქვს.

„ერთ-ერთი მწვავე და პრობლემური საკითხია ფსიქიატრების დეფიციტი, თუმცა აქაც გვაქვს გარკვეული გეგმები, თუ როგორ ვითანამშრომლოთ და გავანაწილოთ ის რესურსები, რომლებიც დეფიციტურია. ვფიქრობ, მთავარი და უპირველესი ამოცანა დღეს უკავშირდება ინფრასტრუქტურას და აქ, როგორც მოგახსენეთ, კონკრეტული გეგმების განხორციელება არის დაწყებული .“ – აღნიშნა ჯანდაცვის მინისტრმა.

„პირველადი ჯანდაცვის რგოლმა გაცილებით მეტ ადამიანს უნდა აარიდოს თავიდან ჯანმრთელობის გართულებები“-მიხეილ სარჯველაძე

ჯანდაცვის სამინისტრო სამედიცინო დაწესებულებებს საერთაშორისო აკრედიტაციის გავლისთვის დამატებით ვადას აძლევს
#post_seo_title

„პირველადი ჯანდაცვის რგოლმა გაცილებით მეტ ადამიანს უნდა აარიდოს თავიდან ჯანმრთელობის გართულებები“, -აღნიშნულის შესახებ მიხეილ სარჯველაძემ, პირველადი ჯანდაცვის რეფორმაზე საუბრისას განაცხადა.

„პირველადი ჯანდაცვის მაღალეფექტიანად გამართვა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, ვინაიდან, ეს არის ის რგოლი, რომელიც ალბათ ყველაზე მეტად იქნება პასუხისმგებელი სწორ ნავიგაციაზე პაციენტისა ამ დიდ ლაბირინთში, რასაც ჯანდაცვის სისტემა ჰქვია.
პაციენტს ბევრი დილემის წინაშე უწევს არჩევანის გაკეთება და ამ თვალსაზრისით,
ძალიან მნიშვნელოვანია პირველადი ჯანდაცვის რგოლის ეფექტურად ფუნქციონირება. პრევენციულ მედიცინაში განსაკუთრებული წვლილი აქვს პირველად ჯანდაცვას.

პირველადი ჯანდაცვის ექიმმა უნდა აუხსნას მოქალაქეს, თუ რა დადებითი მხარე აქვს ვაქცინაციას, თუ როგორი შეიძლება რთული დაავადებების პრევენცია.ეს არის პრევენციულად მართვა გარკვეული პათოლოგიების თავიდან ასარიდებლად. აქ დევს პოტენციალი იმისა, რომ მასიური გართულებული თავიდან იქნას არიდებული. ადამიანი თუ სწორედ დაგეგმავს ჰიპერტენზიის მართვას, ნაკლებია ინსულტის განვითარების რისკი, ან გულის პათოლოგიების. გამართულად პირველადი ჯანდაცვის ფუნქციონირების შემთხვევაში ეს ძალიან მარტივად მიღწევადია. ძალიან მარტივი რეკომენდაციებით, შეიძლება ადამიანმა სწორად დაგეგმოს ეს ყოველივე. საერთაშორისო სპეციალისტების ჩართულობით გაკეთდა გარკვეული გათვლები და დადგინდა, რომ მაგ: 0-5 წლამდე ბავშვისთვის, ან ასაკიანი პაციენტისთვის სხვა ინტენსივობის მართვა და სამკურნალო რჩევების მიცემაა აუცილებელი. აქ ძალიან მნიშვნელოვანია ითქვას, რომ ზოგადად იზრდება დაფინანსების მოცულობა. თუ ზოგიერთ ასაკობრივ ჯგუფში, შეიძლება დღევანდელ მოცულობასთან შედარებით ნაკლების გადახდა ხორციელდებოდეს, ძირითადად ჯამში მთლიანად რიცხვი იზრდება და პირველად ჯანდაცვაში კონკრეტული პაციენტების მოსახურებისთვის თითქმის გაორმაგებული იქნება ღირებულება. ეს ძალიან
მნიშვნელოვანი და ამბიციური განაცხადია ჩვენი სახელმწიფოს მხრიდან.ამის სანაცვლოდ ჩვენ დავიწყეთ ფიქრი იმაზე, რომ ეს ყოფილიყო არა უბრალოდ დაფინანსების გაზრდა , არამედ ჩვენ, საპასუხოდ ოჯახის ექიმებისგან, კლინიკებისგან კონკრეტული შესრულებაც მოვითხოვოთ. ამის სტიმულირებაც მოხდება ,რომ რაც შეიძლება უკეთეს ეფექტზე იყოს ორიენტირებული და ექიმების საქმიანობა იყოს შედეგზე ორიენტირებული.

პირველადი ჯანდაცვის რგოლმა გაცილებით მეტ ადამიანს უნდა აარიდოს თავიდან ჯანმრთელობის გართულებები. ამაზე იქნება დამოკიდებული დაფინანსების მოცულობაც. აქ გვაქვს გათვალისწინებული შედეგებზე დაფუძნებული დაფინანსების მოდელებიც, რომლის შედეგადაც, რაც უფრო მეტი იქნება შესრულება, ბუნებრივია მზარდი იქნება დაფინანსებაც. ეს გვჭირდება იმისთვის რომ ამ ექიმების საქმიანობა ეფექტის მომტანი იყოს“, -განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ განაცხადა.

მინისტრმა, მისიის ხელმძღვანელს, ის მიმდინარე პროექტები გააცნო, რომელთა ფარგლებშიც, ჯამში, 13 000-მდე დევნილი ოჯახი განსახლდება.

ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი, საქართველოში გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის (UNHCR) წარმომადგენლობის ხელმძღვანელს შეხვდა
#post_seo_title

ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი, საქართველოში გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის (UNHCR) წარმომადგენლობის ხელმძღვანელს შეხვდა.

მიხეილ სარჯველაძემ, კემლინ ფურლეს, თანამშრომლობისთვის, მადლობა გადაუხადა და UNHCR-თან პარტნიორობის მნიშვნელობაზე გაამახვილა ყურადღება.

მინისტრმა, მისიის ხელმძღვანელს, ის მიმდინარე პროექტები გააცნო, რომელთა ფარგლებშიც, ჯამში, 13 000-მდე დევნილი ოჯახი განსახლდება. შეხვედრაზე, საუბარი შეეხო დევნილთა მიმართ სახელმწიფო პოლიტიკასა და შესაბამისი ჩარჩო დოკუმენტის მზადების პროცესს.

მხარეებმა, იმსჯელეს საომარი მოქმედებების გამო, საქართველოში მცხოვრები უკრაინის მოქალაქეთა საკითხებზეც. ასევე – სახელმწიფოს მხრიდან, მათთვის განსაზღვრულ დახმარებებზე, რომელიც მოიცავს როგორც ფინანსურ მხარდაჭერას, ისე – უფასო სამედიცინო სერვისებზე ხელმისაწვდომობას.

მიხეილ სარჯველაძის განცხადებით, სამინისტროსა და გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის წარმომადგენლობას შორის, თანამშრომლობა, მომავალშიც, აქტიურად გაგრძელდება.

შეხვედრას, ასევე, ესწრებოდნენ: სოციალური დაცვის, დევნილთა და შრომის პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი დავით კაიკაციშვილი და საქართველოში UNHCR-ის ოფისის წარმომადგენელი სალომე ქუსიკაშვილი.

ახალი კვლევის საგანგაშო შედეგები – კავშირი პირის ღრუს ჰიგიენასა და ქრონიკულ ტკივილებს შორის

პირის ღრუს დაავადებები - რას წარმოადგენს პირის ღრუს დაავადებები?
#post_seo_title

კავშირი პირის ღრუს ჰიგიენასა და ქრონიკულ ტკივილებს შორის — ახალი კვლევის საგანგაშო შედეგები

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,

საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

ახალმა კვლევამ დაამტკიცა, რომ პირის ღრუს ცუდი ჰიგიენა შეიძლება პირდაპირ კავშირში იყოს მიგრენებთან, მუცლის ტკივილებთან და ფიბრომიალგიასთანქრონიკულ დაავადებასთან, რომელიც გავრცელებულია ქალებში.

ძირითადი მიგნებები:

ფიბრომიალგიით დაავადებულ ქალებში, დაბალი პირის ღრუს ჯანმრთელობის ქულები პირდაპირ ასოცირდებოდა მაღალი ტკივილის დონესთან.

კვლევაში მონაწილე ქალების 2/3 ფიბრომიალგიით იყო დაავადებული.

ოთხი კონკრეტული ბაქტერია აღმოჩნდა კავშირში ტკივილის სიმპტომებთან, განსაკუთრებით მიგრენასა და გავრცელებულ სხეულებრივ ტკივილთან.

შედეგები დარჩა მყარი ასაკის, წონის (BMI) და შაქრის მოხმარების გათვალისწინების შემდეგაც.

როგორ მუშაობს მექანიზმი?

მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ პირის ღრუს მიკრობიომის (ბაქტერიების ბალანსის) დარღვევას შეუძლია გავლენა მოახდინოს ნერვულ სისტემაზე — გააძლიეროს ანთება და ტკივილის რეცეპტორების აქტივაცია.

გამოსავალი:

  • რეგულარული კბილების წმენდა
  • ენის, ღრძილების და ლოყების შიდა მხარის ჰიგიენა
  • შაქრის შემცირება კვებაში
  • სტომატოლოგთან ვიზიტი ყოველ 6 თვეში ერთხელ

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე:

„მარტივი რუტინები, როგორიცაა კბილების კარგად გახეხვა და პირის ღრუს დაცვა, შეიძლება გახდეს მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტი ქრონიკული ტკივილების შემცირებაში. ჯანმრთელი პირის ღრუ = ჯანმრთელი ორგანიზმი.“

წყარო:

Neuroscience News – Oral Health Linked to Fibromyalgia, Migraine and Chronic Pain in Women (Published April 2025)

ლინკი სრულ სტატიაზე:

https://neurosciencenews.com/oral-health-fibromyalgia…/

#გიორგიფხაკაძე #ფიბრომიალგია #მიგრენა #პირისღრუსჯანმრთელობა #ქალებისჯანმრთელობა #საზოგადოებრივიჯანმრთელობა #აქხარისხია #შენიექიმი #sheniekimi #drpkhakadze

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights