ორშაბათი, მაისი 11, 2026

იზოტონიტაზენი კლავს ჩუმად, მომხმარებელი ვერც კი ხვდება, რომ იღებს იზოტონიტაზენს – რაც ზრდის მოულოდნელი სიკვდილის შანსს. – რა არის იზოტონიტაზენი? რატომ არის იზოტონიტაზენი ასეთი საშიში?

დაკავშირებულია თუ არა პირის ღრუს ბაქტერიები ინსულტის რისკთან? – ახალი კვლევის საგანგაშო დასკვნები
Giorgi pkhakadze

ახალი ოპიოიდური საფრთხე ევროპაში – იზოტონიტაზენი კლავს ჩუმად!

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
ბოლო დღეებში დიდი ბრიტანეთის რამდენიმე ქალაქში დაფიქსირდა მოულოდნელი სიკვდილის შემთხვევები, რომლებიც უკავშირდება ახალ, უკიდურესად ძლიერ სინთეზურ ოპიოიდს – იზოტონიტაზენს (Isotonitazene).
ეს ნივთიერება წარმოადგენს ევროპის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის ახალ, მომაკვდინებელ საფრთხეს, რომელიც განსაკუთრებით სწრაფად ვრცელდება ახალგაზრდებში და ფსიქოაქტიური ნივთიერებების მომხმარებელთა წრეში.
რა არის იზოტონიტაზენი?
იზოტონიტაზენი მიეკუთვნება ბენზიმიდაზოლის წარმოებულებს და პირველად აღიწერა 1950-იან წლებში, თუმცა მხოლოდ ბოლო წლებიდან მოყოლებული გამოჩნდა არალეგალურ ბაზარზე. ის ხშირად გამოიყენება ფენტანილის ალტერნატივად ან დანამატად — რაც კიდევ უფრო ზრდის მის სიკვდილის რისკს.
რატომ არის იზოტონიტაზენი ასეთი საშიში?
• ძალიან ძლიერია – ფენტანილზე თითქმის უფრო ძლიერიც კი, ხოლო მორფინზე მრავალჯერ.
• მოქმედებს მუ-ოპიოიდურ რეცეპტორებზე, რაც იწვევს ძლიერ ტკივილგამაყუჩებელ ეფექტს და სედაციას.
• ძალიან ხშირად შერეულია სხვა ნივთიერებებში:
• ჰეროინი
• კოკაინი
• მეფედრონი
• ბენზოდიზეპინები
• სხვა სინთეზური ნარკოტიკები
ანუ მომხმარებელი ვერც კი ხვდება, რომ იღებს იზოტონიტაზენს – რაც ზრდის მოულოდნელი სიკვდილის შანსს.
რისკები და ეფექტები:
  • მწვავე რესპირატორული დათრგუნვა – ეს არის იზოტონიტაზენით გარდაცვალების ყველაზე ხშირი მიზეზი.
  • ძალიან მაღალი დამოკიდებულების რისკი – ბევრად სწრაფად ქმნის ფსიქოლოგიურ და ფიზიოლოგიურ დამოკიდებულებას.
  • ანალიტიკურად რთულად გამოვლენადი – არ ჩანს სტანდარტულ ნარკოტიკულ ტესტებზე, რაც ართულებს დროულ დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას.
  • არავითარი სამედიცინო დანიშნულება – არ არის გამოყენებული არცერთ ქვეყანაში როგორც ლეგალური მედიკამენტი.
რა ვიცით ევროპული შემთხვევების შესახებ?
ბოლო კვირებში, ბრიტანეთში დაფიქსირდა მინიმუმ რამდენიმე სიკვდილი, რომლებიც უშუალოდ იზოტონიტაზენთანაა დაკავშირებული. ჯერჯერობით მხოლოდ მცირე ლაბორატორიებმა შეძლეს ნივთიერების იდენტიფიცირება. ეს კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რამდენად მოუმზადებელია ჯანდაცვის სისტემა ასეთ ახალ ფსიქოაქტიურ ნივთიერებებთან გამკლავებისთვის.
საქართველოც მზად უნდა იყოს!
სამწუხაროდ, საქართველოში ახალი ნარკოტიკების ანალიზი და დროული გამოვლენა კვლავ სერიოზული გამოწვევაა. აუცილებელია:
• სპეციალიზებული ლაბორატორიების გაძლიერება
• ნარკოტიკების ტესტირების სისტემების განახლება
• სამედიცინო პერსონალის გაწვრთნა და ინფორმირებულობა
• აქტიური საინფორმაციო კამპანიები ახალგაზრდებისთვის
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„იზოტონიტაზენი არ არის უბრალოდ მორიგი ფსიქოაქტიური ნივთიერება — ეს არის უჩინარი მკვლელი, რომელიც შეიძლება მოულოდნელად აღმოჩნდეს იმ ნარკოტიკში, რაც მომხმარებელმა „ჩვეულებრივად“ მიიღო. სახელმწიფოს, ჯანდაცვის და სამართალდამცავ ორგანოებს სჭირდებათ დაუყოვნებელი კოორდინაცია. ევროპაში უკვე დაიწყო საგანგაშო ტენდენცია, და საქართველო არ არის იზოლირებული – ჩვენც ვართ საფრთხის ზონაში.“
წყაროები:
1. European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA). Isotonitazene: new synthetic opioid.
2. National Crime Agency (UK). Drug warning after synthetic opioid deaths.
მეტი ინფორმაცია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ იხილეთ ჩვენს პლატფორმაზე:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძედავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში და ასევე HelpAge International-ის ყოფილი რეგიონული მრჩეველი ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთისთვის.
იგი ასევე მუშაობდა გაეროს ნარკოტიკებისა და დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო ოფისის (UNODC) ტექნიკურ სპეციალისტად და იყო საქართველოს ზიანის შემცირების ქსელის აღმასრულებელი დირექტორი.
მისი საქმიანობა მოიცავს ჯანდაცვის პოლიტიკის განვითარებას, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სტრატეგიული პროგრამების დაგეგმვასა და განხორციელებას, საერთაშორისო პარტნიორობის გაძლიერებას და ჯანდაცვის სისტემების გაუმჯობესებას, განსაკუთრებული აქცენტით მოწყვლადი ჯგუფების — ლტოლვილების, ხანდაზმულების, ბავშვებისა და ქრონიკული პაციენტების მხარდაჭერაზე.
შეიძლება იყოს text that says 'ടനറ നൂ്റനറ്ൗനം ാෆර 93ติต3งอก' გამოსახულება

რა არის ვირუსი და რომელი ვირუსები გვხვდება ყველაზე ხშირად? – ყველაზე გავრცელებული ვირუსები

#post_seo_title

რა არის ვირუსი და რომელი ვირუსები გვხვდება ყველაზე ხშირად?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
რა არის ვირუსი?
ვირუსი – ეს არის მიკროსკოპული ინფექციური აგენტი, რომელსაც არ შეუძლია დამოუკიდებლად არსებობა. იგი უნდა შეაღწიოს ცოცხალ უჯრედში, რათა გამრავლდეს. ვირუსები მოიცავენ გენეტიკურ მასალას (DNA ან RNA), რომელიც შემოსაზღვრულია ცილოვანი გარსით, ე.წ. „კაფსიდით“. ზოგიერთ ვირუსს აქვს დამატებითი ლიპიდური გარსი (ე.წ. „ენველოპი“), რაც მათ ორგანიზმში უკეთ დამალვასა და ინფიცირებაში ეხმარება.
ყველაზე გავრცელებული ვირუსები (მიკროსკოპის ქვეშ)
ქვემოთ წარმოდგენილია რამდენიმე ცნობილი ვირუსი, მათი სტრუქტურები და ჯანმრთელობისთვის საფრთხეები:
1. SARS-CoV-2 – კორონავირუსის გამომწვევი აგენტი (COVID-19). გავრცელდა პანდემიური მასშტაბით. იწვევს რესპირატორულ დაავადებებს, გართულებებსა და ზოგიერთ შემთხვევაში სიკვდილსაც.
2. Influenzavirus – გრიპის ვირუსი. ყოველწლიურად მილიონობით ადამიანი ავადდება.
3. Hepatitis B, C და D ვირუსები (HBV, HCV, HDV) – აზიანებს ღვიძლს და შეუძლია ქრონიკული ჰეპატიტის, ციროზისა და ღვიძლის კიბოს განვითარება.
4. Papillomavirus (HPV) – ამ ვირუსით დაინფიცირება შესაძლოა კისრის კიბოს და სხვა ონკოლოგიური დაავადებების მიზეზი გახდეს.
5. Herpesvirus – ქრონიკული ვირუსია, რომელიც ხშირად გამოვლინდება სტრესისა და იმუნიტეტის დაქვეითების დროს.
6. Norovirus – მწვავე ნაწლავური ვირუსი, რომელიც იწვევს გულისრევას, ღებინებასა და დიარეას.
7. Epstein-Barr virus (EBV) – იწვევს მონონუკლეოზს და დაკავშირებულია ზოგიერთი ტიპის ლიმფომასთან.
8. HIV (Human Immunodeficiency Virus) – იწვევს შიდსს და ანადგურებს იმუნურ სისტემას.
9. Rabies virus – ცოფის გამომწვევია. გადაეცემა ცხოველების ნაკბენით და სიკვდილიანობა პრაქტიკულად 100%-იანია მკურნალობის გარეშე.
10. Rotavirus – განსაკუთრებით ბავშვებში იწვევს მძიმე დიარეას და გაუწყლოვნებას.
სტატისტიკური მონაცემები
• მსოფლიოში დაახლოებით 350 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს ქრონიკული B ჰეპატიტით (WHO).
• HPV ინფექცია სიცოცხლის განმავლობაში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებულია და ქალებში კისრის კიბოს ძირითადი მიზეზია.
• COVID-19-მა ინფიცირება მილიარდზე მეტ ადამიანს გამოიწვია და მილიონობით სიცოცხლე შეიწირა.
• HIV-ით დაავადებულია 39 მილიონზე მეტი ადამიანი მსოფლიოში (UNAIDS, 2023).
• საქართველოში ჰეპატიტ C-ის ელიმინაციის პროგრამა 2015 წლიდან მიმდინარეობს და ქვეყანაში 150,000-ზე მეტი შემთხვევაა დაფიქსირებული.
როგორ დავიცვათ თავი?
1. ვაქცინაცია – ხელმისაწვდომია B ჰეპატიტის, გრიპის, HPV-ის, COVID-19-ისა და სხვა ვირუსების წინააღმდეგ.
2. პირადი ჰიგიენა – ხელების ხშირი დაბანა და დეზინფექცია.
3. უსაფრთხო სქესობრივი ურთიერთობა – პრეზერვატივის გამოყენება.
4. სუფთა საკვები და წყალი – ნაწლავური ვირუსების თავიდან ასაცილებლად.
5. ცხოველებთან ფრთხილად კონტაქტი – განსაკუთრებით, ცოფის რისკის შემთხვევაში.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ვირუსი – ეს მხოლოდ პატარა მოლეკულა არაა. იგი მსოფლიოს შეუძლია შეცვალოს. COVID-19-ის შემდეგ საზოგადოებამ უნდა გაითავისოს, რომ ვირუსული დაავადებები სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენენ. ამიტომ ვაქცინაცია, ჰიგიენა და ინფორმირებულობა ჩვენი მთავარი იარაღებია. საქართველოში საჭიროა ვირუსების შესახებ ინფორმაციის გაზრდა სკოლებიდანვე, რადგან პრევენცია იწყება ცოდნით.“
წყაროები:
• WHO. “Fact sheets on hepatitis, HIV and influenza.” https://www.who.int
• CDC. “Common viral infections.” https://www.cdc.gov
• UNAIDS 2023 Report.
• Georgian Ministry of Health – Hepatitis C Elimination Program
გაიგეთ მეტი: sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე —
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH), მედიცინის დოქტორი (PhD), საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე. საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი, WHO-ს და Relief International-ის ექსპერტი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

როდის არის კუნთების სისუსტე ბავშვებში საყურადღებო?

ბავშვთა საერთაშორისო დღე, 2020 წელი
#post_seo_title

🔴როდის არის კუნთების სისუსტე ბავშვებში საყურადღებო?

სტუმარი: თეონა შათირიშვილი – ბავშვთა ნევროლოგი, პროფესორი

კუნთების სისუსტე ბავშვებში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი ჩივილია და უმრვალეს შემთხვევაში არ არის სერიოზული სამედიცინო პრობლემა. კუნთის სისუსტე შეიძლება ბავშვმა იგრძნოს ვირუსული ინფექციის დროს, ფიზიკური დაღლის დროს, ემოციური სტრესის დროს და ა.შ.
ჩვენ ვსაუბრობთ ისეთ კუნთთა სისუსტეზე, რომელსაც მივყავართ გარკვეულ დიაგნოზამდე, გარკვეულ პრობლემამდე. ასეთი პრობლემები არც თუ იშვიათია ბავშვთა ნევროლოგიაში, თუმცა მანამ, სანამ პათოლოგიაზე ვილაპარაკებთ, აუცილებელია განვმარტოთ ეს ტერმინები.

ხშირად კუნთთა სისუსტე, ასევე ჰიპოტონია, კუნთების განლევა მსმენელისთვის თითქოს ერთი ტერმინია, მაგრამ ესენი აბსოლუტურად განსხვავებული მიმართულებებით გვხვდება. მაგალითად, კუნთთა სისუსტე არის ძალის დაქვეითება, რომელსაც ამ შემთხვევაში ბავშვი მაქსიმალურად გენერაციას უკეთებს ძალას და ჩვენ ვხვდებით, რომ მისი აქტიური კუნთის შეკუმშვა არც ისე კარგად გამოიყურება. მაგალითად, ხელის მოჭერის დროს…“

კვლევა: გასახდომი ინიექციები და ბარიატრიული ქირურგია სიმსივნის განვითარების რისკს ამცირებენ

100 წლამდე სიცოცხლე – აი, როგორ დიეტას გვთავაზობს მეცნიერება!
#post_seo_title

გასახდომი ინიექციები ჭარბწონიანობასთან დაკავშირებული სიმსივნის განვითარების რისკს ამცირებს – ასეთ დასკვნამდე ისრაელელი მეცნიერები მივიდნენ.

სპეციალისტებმა ჭარბი წონის მქონე 6 ათასი ადამიანის ისტორია შეისწავლეს, რომლებსაც მანამდე ონკოლოგიური დაავადება არ ჰქონიათ. ამ პაციენტებმა ან ბარიატრიული ოპერაცია გაიკეთეს, ან გასახდომ პრეპარატებს იყენებენ, რომლებიც ორგანიზმში შაქრის დონეს ამცირებს და ადამიანს დანაყრების გრძნობას უფრო დიდი ხნით უნარჩუნებს.

მეცნიერებმა ასევე დაადგინეს, რომ ბარიატრიული ქირურგია კიბოს განვითარების რისკს 30-42%-ით ამცირებს. წონის შესამცირებელი პრეპარატები მეტი ეფექტიანობით სარგებლობს – თითქმის 50%-მდე. კვლევის ავტორები ამას იმ ფაქტს უკავშირებენ, რომ ინიექციები ანთებით პროცესებს ამცირებს, რაც ონკოლოგიის განვითარების ერთ-ერთი ფაქტორია.

„ეს პიროვნება დაფინანსებას მიიღებს – კლინიკის დაუდევრობის გამო არასწორი მიმართულებით გამოიგზავნა განაცხადი დაფინანსებასთან დაკავშირებით“-მიხეილ სარჯველაძე ალექსი თირქიასთან დაკავშირებით

C და B ჰეპატიტის პროგრამები
#post_seo_title

ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ განმარტა, რატომ ვერ დაფინანსდა აქციების დროს დაშავებულ ალექსის თირქიას თვალის ოპერაცია.

როგორც მინისტრმა „ქრონიკასთან“ განმარტა, ერთ-ერთი კლინიკის პერსონალის დაუდევრობის გამო განაცხადი და ინფორმაცია დაფინანსებასთან დაკავშირებით არასწორი მიმართულებით გამოიგზავნა.

„ეს გადასარევად იციან თვითონ კლინიკამ და მისმა თანამშრომლებმა, რომლებმაც არასწორი დოკუმენტაცია ატვირთეს არასწორ ადგილას არასწორი ფორმით. სხვა წინა შემთხვევებში, ამ ფორმით, ამ კონკრეტულ პიროვნებასთან მიმართებაში ყოველთვის დამაკმაყოფილებელი და მისაღები გადაწყვეტილებები მიიღებოდა სამინისტროს მხრიდან. ასეც იქნება, როგორც კი არა დაუდევრობით, არამედ გულისხმიერად მოეკიდებიან კლინიკაში კონკრეტული პაციენტის ინტერესებს. ასეთ დროს, როდესაც კლინიკას ეშლება და ამის გამო ვინმე სამინისტროს ჩირქს სცხებს, ეს დაუშვებელია.

ჩემი მოწოდებაა, რომ ვიდრე ხმამაღლა ბრალდებებს წამოაყენებენ ადამიანები, ცოტა უფრო დაფიქრებულები იყვნენ და თავი შეიკავონ უსამართლო და არასწორი ბრალდებების გამოცხადებისგან.

როდესაც ამ კონკრეტულ პიროვნებას დასჭირდა კონკრეტული მანიპულაცია, ყოველთვის ის ფინანსდება, ამ კონკრეტულ ჯერზე, რაზედაც აჟიოტაჟი ატყდა, კლინიკის შეცდომის გამო არასწორად აიტვირთა საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაში, რაც არასწორი იყო და ეს კარგად იცის კლინიკამ. მე მათ მოვუწოდებდი, რომ ასე დაუდევრად პაციენტების ნუ მოეპყრობიან კლინიკებში. ყველა საფუძველი არსებობს იმის თქმისთვის, რომ ეს პიროვნება რეალურად მიიღებს დაფინანსებას“, – აღნიშნა ჯანდაცვის მინისტრმა.

მეტყველების განვითარების (ლაპარაკის დაწყების) დაგვიანება, განსაკუთრებით 1.5–3 წლის ასაკში – რატომ იწყებენ ბავშვები ლაპარაკს გვიან

რა დრო უნდა გაატაროს ბავშვმა ქალაქგარეთ და რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება
#post_seo_title

მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ინგა მამუჩიშვილი სოციალური ქსელში წერს:

„ბოლო წლებში მთელ მსოფლიოში და მათ შორის საქართველოშიც, აშკარად აღინიშნება მეტყველების განვითარების (ლაპარაკის დაწყების) დაგვიანების მატება, განსაკუთრებით 1.5–3 წლის ასაკში.

რატომ ხდება ასე? — ძირითადი მიზეზები:

1.  ეკრანების ჭარბი ზემოქმედება (Screen Time)
– ტელეფონი, პლანშეტი, ტელევიზორი — განსაკუთრებით როცა ბავშვი პასიურად უყურებს
– ეკრანი არ ქმნის ცოცხალ კომუნიკაციას, ხოლო მეტყველება — სწორედ სოციალური ინტერაქციით ყალიბდება
– ეკრანზე გამოსახულებები იძლევა ზედმეტ ვიზუალურ სტიმულს, მაგრამ არა დიალოგს
მეცნიერულად დადასტურებულია, რომ ეკრანზე 1+ საათის ყურება 2 წლამდე ასაკში ლაპარაკის დაგვიანების რისკს 2.5–ჯერ ზრდის.

2.  ცოცხალი ურთიერთობის ნაკლებობა

– მშობლები ხშირად დაკავებულები არიან და ეკრანი „დამხმარედ“ მიაჩნიათ
– ბავშვი ნაკლებად ესწრება დიალოგებს, ნაკლებად ესმის და იმეორებს

3. სმენის დარღვევები ან ხშირი ოტიტები

– ზოგიერთი ბავშვი ვერ ლაპარაკობს არა იმიტომ, რომ არ უნდა — არამედ არ ესმის კარგად
– სითხე შუა ყურში (სერიოზული ოტიტი) ხშირად ხდება შეუმჩნეველი.

4. ნეიროგანვითარებითი დარღვევები
– აუტისტური სპექტრი
– განვითარების ზოგადი შეფერხება (GDD) – ქცევითი ან ყურადღების პრობლემები
არ არის სავალდებულო იყოს უკვე გარკვეული დიაგნოზი, მაგრამ ყოველი 5 ბავშვიდან 1 საჭიროებს შეფასებას.

5. ორმაგი ენობრივი გარემო (ბილინგვიზმი)

– როცა მშობლები ან ბაღი ორ ენას იყენებს, ბავშვებს შეიძლება დრო დასჭირდეთ ორივეს ასათვისებლად
ეს ფიზიოლოგიურია და ხშირ შემთხვევაში დროებითია — თუმცა დაკვირვება მაინც საჭიროა
სტატისტიკა:
– მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია აცხადებს, რომ ბავშვთა 7–10% ლაპარაკს იწყებს დაგვიანებით
– თუმცა პანდემიის შემდეგ ეს მაჩვენებელი 15–20%-მდეც გაიზარდა, ძირითადად ეკრანისა და სოციალური იზოლაციის გამო
რას ვთავაზობთ მშობლებს?
– 0–2 წლამდე — ეკრანი სრულად აკრძალეთ
– ითამაშეთ, იმღერეთ, იმეორეთ სიტყვები — მეტყველება თამაშით ვითარდება
– გამოიყენეთ ე.წ. “მეტყველების მოდელირება”
– ბავშვმა თქვას: “ბუ”, შენ თქვი: “კიი, ბუ ბუ ბუ მიფრინავს!”
– რეგულარულად დააკვირდით რეაგირებს თუ არა ხმაზე, საჭიროების შემთხვევაში — კონსულტაცია პედიატრთან და მეტყველების თერაპევტთან!!!
ჩემი რჩევა:

ლაპარაკი არ იწყება სიტყვების თქმით, ის იწყება თვალის თვალთან კონტაქტით, სიცილით, მიბაძვით, და… მოლოდინით, რომ მას მოუსმენენ.

საუბარი სიყვარულის და ყურადღების გაგრძელებაა. მოდი, გავუზიაროთ ბავშვებს ჩვენი ხმა  ხშირად ვესაუბროთ, არ დაგვეზაროს მათთან ურთიერთობა, მოწყდით სოციალურ ქსელებს თავისუფალ დროს და ესაუბრეთ ბავშვებს, ეფერეთ და ეალერსეთ, ასეირნეთ და ამყოფეთ კომუნიკაციაში თანატოლებთან!!! ჯანმრთელობა ყველას და მალე ატიკტიკებული ბავშვები“, – წერს პედიატრი სოციალურ ქსელში.

ქართული წარმოების მედიკამენტების ექსპორტი შემცირდა

#post_seo_title

2025 წლის I კვარტალში ადგილობრივი წარმოების მედიკამენტების ექსპორტი 18.6%-ით 4.7 მლნ აშშ დოლარამდე შემცირდა.

სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, საქართველოში წარმოებული ექსპორტის მაქსიმალური ნიშნული 5.8 მლნ აშშ დოლარი გასულ წელს დაფიქსირდა, როგორც რაოდენობაში ასევე მოცულობაში.

მიმდინარე წლის TOP-5 საექსპორტო ბაზარი კი ასეთია:

  1. აზერბაიჯანი – $1.04 მლნ;
  2. ტაჯიკეთი – $922.3 ათასი;
  3. სომხეთი – $765.6 ათასი;
  4. ყაზახეთი – $572.8 ათასი;
  5. უზბეკეთი – $426.4 ათასი.

რაც შეეხება იმპორტს, წელს საქართველომ 163,5 მლნ აშშ დოლარის დაფასოებული და 6.3 მლნ აშშ დოლარის დაუფასოებელი მედიკამენტები იყიდა.

ახალი კვლევის შედეგები: გაზიანი სასმელი, რომელიც 12 წუთით ამცირებს თქვენს სიცოცხლეს

გაზიანი სასმელი,

გაზიანი სასმელი, რომელიც 12 წუთით ამცირებს თქვენს სიცოცხლეს

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
ახალი კვლევის შედეგები:
ერთი ბოთლი შაქრიანი გაზიანი სასმელის დალევა საშუალოდ 12 წუთით ამცირებს ადამიანის სიცოცხლეს, აცხადებენ ამერიკელი მეცნიერები. ეს მონაცემი დაფუძნებულია კვების ხარისხის ანალიზზე და დაკავშირებულია პროდუქტების გავლენაზე ჯანმთელობაზე, სიცოცხლის ხანგრძლივობასა და ქრონიკულ დაავადებებზე.
მიზეზებია:
• მაღალი რაოდენობით შაქარი (გადამუშავებული)
• კონსერვანტები და ქიმიური სტაბილიზატორები
• ხელოვნური არომატიზატორები და საღებავები
• ფოსფორის მჟავა, რომელიც აზიანებს ძვლებს და თირკმელებს
სტატისტიკა და საფრთხეები:
• ყოველწლიურად მსოფლიოში 184,000 სიკვდილი უკავშირდება შაქრიანი სასმელების მოხმარებას (The Lancet, 2015)
• ევროპის ქვეყნებში მოზარდების 60%-ზე მეტი ყოველდღიურად სვამს გაზიან სასმელებს
• საქართველოში 12-18 წლის მოზარდების 37% დღეში 1-ზე მეტ ჭიქას იღებს შაქრიან გაზიან სასმელს (UNICEF Georgia, 2022)
• მსგავსი პროდუქტის ყოველდღიური მოხმარება ზრდის სიკვდილიანობას კიბოსგან, დიაბეტისგან და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისგან
რისკები ჯანმრთელობისთვის:
• ნერვული სისტემის დაზიანება და ქრონიკული დაღლილობა
• ინსულინის რეზისტენტობა და მეორე ტიპის დიაბეტი
• გულის შეტევებისა და ინსულტის მომატებული რისკი
• ბავშვებში — კბილების დაშლა, ჭარბწონიანობა და მეტაბოლური სინდრომი
რატომ უნდა ვთქვათ უარი შაქრიან გაზიან სასმელებზე?
1. თითოეულ ბოთლში დაახლოებით 7-10 ჩაის კოვზი შაქარია
2. იწვევს ანთებით პროცესებს — ქრონიკული დაავადებების გამწვავება
3. ხელს უშლის კალციუმის შთანთქმას — ძვლების დასუსტება
4. ხშირად შეიცავს კოფეინს — რომელიც იწვევს განგაშს, უძილობას და არტერიულ წნევას
ჯანსაღი ალტერნატივები:
• წყალი ლიმონით – ამცირებს შიმშილს და ასტიმულირებს მეტაბოლიზმს
• მწვანე ჩაი – შეიცავს ანტიოქსიდანტებს
• წყალში გაზავებული ალოე ვერას წვენი
• ახალგამოწურული ხილის წვენი (შეზღუდულად)
• კომბუჩა ან მცენარეული ცივი ჩაი
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ერთი ბოთლი სოდა – ეს მხოლოდ ტკბილი სასმელი კი არაა. ეს არის ნელი მოწამვლა. უნდა გვახსოვდეს: ჯანმრთელობას არ აქვს ჩასანაცვლებელი ვარიანტი. შაქრიანი გაზიანი სასმელები განსაკუთრებით საშიშია ბავშვებისა და მოზარდებისთვის – ამიტომ ოჯახური და სკოლის დონეზე სიფრთხილე აუცილებელია.“
წყაროები:
• The Lancet. Singh GM et al. “Global burden of disease attributable to sugar-sweetened beverage consumption” (2015)
• WHO. Fact Sheet on Sugar-sweetened Beverages (2024)
• CDC. “Sugary Drink Consumption and Health” (2023)
• UNICEF Georgia. Adolescent Nutrition Report (2022)
პროფესორი გიორგი ფხაკაძედავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.

ტრამპი, მასკი და ოლტმანი საუდის არაბეთში – ისტორიული შეთანხმებები

ტრამპი, მასკი და ოლტმანი საუდის არაბეთში – ისტორიული შეთანხმებები
#post_seo_title

დონალდ ტრამპი, ელონ მასკი და სემ ოლტმანი საუდის არაბეთში

ისტორიული ვიზიტი ახლო აღმოსავლეთში: ტრამპი, ელონ მასკი და სემ ოლტმანი საუდის არაბეთში – ახალი ალიანსები, ინვესტიციები და ტექნოლოგიური მომავალის ხედვა

📌 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე

2025 წლის მაისში აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ოფიციალური ვიზიტით ჩავიდა ახლო აღმოსავლეთში. მთავარი შეხვედრები გაიმართა საუდის არაბეთის დედაქალაქ რიადში, სადაც მას საუდის პრინცმა მოჰამედ ბინ სალმანმა უმასპინძლა.

რა მოხდა საუდის არაბეთში?

ვიზიტის ფარგლებში, გაფორმდა ისტორიული შეთანხმებები:

  • 142 მილიარდი დოლარის ღირებულების თავდაცვის კონტრაქტი, რაც ყველაზე მასშტაბური ორმხრივი შეთანხმებაა აშშ-სა და საუდის არაბეთს შორის.
  • 600 მილიარდი დოლარის ინვესტიციის გეგმა, რომელიც მოიცავს ენერგეტიკას, ხელოვნურ ინტელექტს, სამთო მრეწველობასა და ინფრასტრუქტურას.
  • სამოქალაქო ბირთვული ენერგიის სფეროში თანამშრომლობის შესაძლებლობა.

ტექნოლოგიური ლიდერები – ელონ მასკი და სემ ოლტმანი

ტრამპის დელეგაციას შემოუერთდნენ ცნობილი ინოვატორები და ბიზნესმენები, მათ შორის ელონ მასკი (Tesla, SpaceX) და სემ ოლტმანი (OpenAI), ასევე ლარი ფინკი (BlackRock).

მათი მონაწილეობა საინვესტიციო ფორუმში მიანიშნებს, რომ:

  • ხელოვნური ინტელექტი გახდება სტრატეგიული თანამშრომლობის ქვაკუთხედი.
  • Tesla განიხილავს საუდის არაბეთში საწარმოების მშენებლობას.
  • ინოვაციები ჯანდაცვასა და საზოგადოებრივ სერვისებში ცენტრალური მნიშვნელობისაა.

საერთაშორისო პოლიტიკის სიგნალები

აღსანიშნავია, რომ ტრამპის ტური არ მოიცავდა ისრაელს, რაც ზოგიერთ ანალიტიკოსს აფიქრებინებს, რომ ამერიკული ფოკუსი რეგიონში იცვლება და ახლა უფრო მეტად სპარსეთის ყურის ქვეყნებზე კონცენტრირდება.

რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის?

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს:

„ამ ვიზიტმა დაგვანახა, როგორ ხდება პოლიტიკური და ტექნოლოგიური სტრატეგიების ინტეგრირება. საქართველომ უნდა ისწავლოს და განავითაროს საკუთარი მოდელი, სადაც ინვესტიციები, ინოვაციები და ეკონომიკური პარტნიორობა ერთიანდება ეროვნულ სტრატეგიად.“

დასკვნა

აშშ-ის და საუდის არაბეთის თანამშრომლობა ახალ დონეზე გადავიდა. ეს არ არის მხოლოდ კონტრაქტები – ეს არის მომავლის ალიანსი, სადაც სახელმწიფო და ბიზნესი ქმნიან გლობალურ სტაბილურობას ინოვაციის მეშვეობით.

📌 წყაროები:

➡️ გაიგეთ მეტი:

ავტორი

პროფესორი გიორგი ფხაკაძედავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD). საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და გლობალური ჯანდაცვის ექსპერტი, WHO-ს კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.

ჰეშთეგები:
#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #ჯანმრთელობა #შენიექიმი #sheni #sheniekimi #sheniambebi #აქხარისხია #დონალდტრამპი #ელონმასკი #საუდისარაბეთი #ინვესტიციები #ხელოვნურიინტელექტი


დონალდ ტრამპი, ელონ მასკი და სემ ოლტმანი საუდის არაბეთში

დონალდ ტრამპი, ელონ მასკი და სემ ოლტმანი საუდის არაბეთში

რა ვირუსებია გააქტიურებული საქართველოში და როგორ დავიცვათ ჩვენი შვილები?

გრიპის სეზონი ამერიკაში – 15 წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები!
#post_seo_title

რა ვირუსებია გააქტიურებული საქართველოში და როგორ დავიცვათ ჩვენი შვილები?

დეტალური ახსნა და რეკომენდაციები მშობლებისთვის თბილისსა და სხვა ქალაქებში
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სტატია სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
დღეისათვის საქართველოში, ბავშვებში ვირუსული ინფექციების გავრცელება გაიზარდა. ეს ინფექციები ხშირად იწვევს სკოლებისა და ბაღების გაცდენას, გაუწყლოების რისკს, ზედა და ქვედა სასუნთქი გზების გართულებებს, და ზოგ შემთხვევაში — ჰოსპიტალიზაციას. ქვემოთ ნახავთ ყველაზე აქტიური ვირუსების დეტალურ ახსნას და რა უნდა იცოდეთ, როგორც მშობელმა.
აქტიური ვირუსები
საქართველოში:
1. გრიპი (ინფლუენზა)
• სიმპტომები: მაღალი სიცხე, ყელის ტკივილი, მშრალი ხველა, კუნთების ტკივილი, დაღლილობა
• გავრცელება: ჰაერით, დაცემინებით/დახველებით, ასევე ხელებით და საგნებით
• პრევენცია: გრიპის ყოველწლიური აცრა, ხელების ხშირი დაბანა, ავადმყოფებისგან მოშორება
2. რესპირატორული სინციტიური ვირუსი (RSV)
• სიმპტომები: ცხვირის გაჭედვა, სიცხე, ხველა, ღრმა სუნთქვა, გუგუნი
• გავრცელება: ზედაპირებიდან, ხელებით, ცხვირის გამონადენით
• საფრთხე: განსაკუთრებით სახიფათოა 2 წლამდე ასაკის ბავშვებში — შეიძლება გამოიწვიოს ბრონქიოლიტი და პნევმონია
3. ნოროვირუსი (ნაწლავური ვირუსი)
• სიმპტომები: ღებინება, დიარეა, მუცლის ტკივილი, დაბალი სიცხე
• გავრცელება: დაბინძურებული წყალი, საკვები, ხელები, ზედაპირები
• პრევენცია: წყლისა და საკვების ჰიგიენა, ხელების ხშირი დაბანა, ბაღებში ზედაპირების დეზინფექცია
4. კოვიდ-19 (COVID-19)
• სიმპტომები: სიცხე, ხველა, დაღლილობა, სუნის/გემოს დაკარგვა
• მდგომარეობა: ნაკლებად გავრცელებული, მაგრამ კვლავ შესაძლებელია ინფიცირება
• პრევენცია: ვაქცინაცია, ფრთხილად ყოფნა დახურულ და ხალხმრავალ სივრცეებში
5. წითელა (measles)
• სიმპტომები: მაღალი სიცხე, წითელი გამონაყარი, ხველა, ცხვირის დათხრა, თვალების სიწითლე
• გავრცელება: ჰაერით – ძალიან გადამდებია!
• მნიშვნელოვნება: უკვე დაფიქსირდა ეპიდაფეთქებები არავაქცინირებულ ბავშვებში — გადაუდებლად აუცილებელია MMR ვაქცინა
6. კოქსაკის ვირუსი (ხელ-ფეხ-პირში დაავადება)
• სიმპტომები: სიცხე, წყლულები პირში, წითელი გამონაყარი ხელებზე და ფეხებზე
• გავრცელება: პირიდან, ხელებიდან, ფეკალური გზით
• ხშირად ვრცელდება: ბაღებში და სკოლებში
მშობლებო — როგორ დავიცვათ ჩვენი შვილები?
 1. აიცერით დროულად
• აუცილებლად აცერით ბავშვები წითელაზე (MMR), გრიპზე და COVID-19-ზე (ასაკის მიხედვით)
• აცრა იცავს არა მხოლოდ თქვენი ბავშვს, არამედ სხვებსაც — ეპიდაფეთქებების პრევენციისთვის
2. ხელების ჰიგიენა — ყველა ვირუსის მტერი
• ბავშვებს ასწავლეთ სწორად დაბანა — საპნით და მინიმუმ 20 წამით
• გაუშვეთ სკოლაში/ბაღში სველი ხელსახოცებით ან სადეზინფექციო ხსნარით
3. არ გაიძულოთ ავადმყოფ ბავშვს ჭამა
• ავადმყოფობისას საკმარისია წყალი, ხილი, ბულიონი — სითხე უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე საკვები
4. არ მისცეთ თვითნებურად ანტიბიოტიკი!
• ვირუსებს ანტიბიოტიკი არ შველის — მხოლოდ ბაქტერიული გართულების შემთხვევაში ინიშნება და მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით
5. გადაყევით სიმპტომებს სიფრთხილით:
• ტირის წყლის გარეშე?
• არ შარდავს 6 საათზე მეტხანს?
• არ რეაგირებს?
→ მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფოს დაუყოვნებლივ
ხარისხიანი ჯანდაცვა ნიშნავს პრევენციას — არა მხოლოდ მკურნალობას
საქართველოში რამდენიმე კლინიკა, რომელიც Accreditation Canada • აკრედიტაცია კანადა -ს სტანდარტებზე მუშაობს, უკვე იყენებს პრევენციულ მიდგომებს.
პაციენტები მონაწილეობენ პაციენტთა საბჭოებში, იღებენ პრევენციულ ლექციებს ვირუსებზე და უკეთ იცავენ საკუთარ და შვილების ჯანმრთელობას.
ეს არის ხარისხის ნიშანი — კლინიკა, რომელიც მხოლოდ მკურნალობაზე კი არ ზრუნავს, არამედ ეპიდემიების თავიდან აცილებაზეც.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რჩევა:
„ბავშვების დაცვა ვირუსებისგან იწყება ცოდნით, აცრებით, ჰიგიენით და პრევენციით. ნუ დაველოდებით გართულებას — ვიმოქმედოთ წინასწარ. ხარისხიანი ჯანდაცვა ნიშნავს არა მხოლოდ მკურნალობას, არამედ — განათლებას და ჯანმრთელობის შენარჩუნებას.“
წყაროები:
• CDC, WHO, UNICEF – ვირუსების სტატისტიკა და პრევენციის გზები
• Accreditation Canada – პაციენტთა ჩართულობისა და პრევენციის მოდელები
• PharmacyTimes, Parents.com – აქტიური ვირუსების მიმოხილვა
ავტორის ბიოგრაფია:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში.
შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
Verified by MonsterInsights