20-23 მაისს, პარიზში, გაიმართა საერთაშორისო კონგრესი EuroPCR 2025, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური და პრესტიჟული ღონისძიებაა ინტერვენციული კარდიოლოგიის სფეროში.
კონგრესი ყოველწლიურად აერთიანებს დელეგატებს მთელი მსოფლიოდან და წარმოადგენს მოწინავე პლატფორმას, სადაც განიხილება ინოვაციური მეთოდები და თანამედროვე ტექნოლოგიური მიდგომები კორონარული ინტერვენციების, სარქვლოვანი პათოლოგიის ენდოვასკულური მკურნალობისა და ზოგადად ენდოვასკულური ქირურგიის მიმართულებით.
EuroPCR 2025-ში მონაწილეობდა საეკლესიო საავადმყოფო ქსენონის ინტერვენციული კარდიოლოგი, გოჩა ფაღავა, რომელიც აქტიურად ეცნობა სფეროს უახლეს მიღწევებს და ინტეგრირებს მათ კლინიკურ პრაქტიკაში.
ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა და კომიტეტმა „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ კანონში შესატან ცვლილებაზე იმსჯელა. კანონპროექტს პარლამენტი დაჩქარებული წესით, I მოსმენით განხილავს.
კანონპროექტის ერთ-ერთი ინიციატორის, მარიამ ლაშხის განმარტებით, ცვლილების მიღების შემთხვევაში, სიგარილაზე გავრცელდება კანონით გათვალისწინებული ის ნორმები, რომლებიც ვრცელდება სიგარაზე. კერძოდ, თამბაქოს ნაწარმის შეფუთვის სტანდარტიზების წესი სავალდებულო აღარ იქნება სიგარილასთვის.
ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა და კომიტეტმა კანონპროექტს მხარი არ დაუჭირა.
კომიტეტის თავმჯდომარის, ზაზა ლომინაძის განცხადებით, „თამბაქოს კონტროლის შესახებ“ კანონი ერთ-ერთ წარმატებულ კანონად არის მიჩნეული მთელ მსოფლიოში.
„ეს კანონი საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტმა მიიღო და მეათე მოწვევის პარლამენტმა მასში ცვლილებები შეიტანა. ყველა იმ პუნქტს მივაღწიეთ, რაც გვქონდა დასახული. კიდევ ერთი საკითხია, რომელზეც მიმდინარეობს კონსულტაციები. ქვეყანაში, ისევე, როგორც მსოფლიოში, საკმაოდ რთული ვითარებაა ონკოლოგიის მიმართულებით, ასევე რთული ვითარებაა ახალგაზრდების მიერ გამაცხელებელი თამბაქოს მოხმარების კუთხით. სიგარელას პოპულარიზაცია არ შედის არც სახელმწიფოს, არც ჯანდაცვის კომიტეტისა და არც ჯანდაცვის სამინისტროს ინტერესებში“,- განაცხადა ზაზა ლომინაძემ.
თბილისის მერია თბილისში რეგისტრირებულ მოქალაქეებს სხვადასხვა დაავადებაზე უფასო სკრინინგის შესაძლებლობას სთავაზობს. ამის შესახებ 2025 წლის ჯანდაცვის პროგრამებშია აღნიშნული.
დაავადებათა სკრინინგის უფასო პროგრამაში შედის:
ა) ძუძუს კიბოს სკრინინგი 40-70 წლის ჩათვლით ასაკის ქალებში, რომელიც მოიცავს:
ძუძუს ფიზიკალურ გასინჯვას და მამოგრაფიულ გამოკვლევას 2 პროექციაში (2 რადიოლოგის მიერ ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად წაკითხვით, ხოლო რადიოლოგთა მიერ განსხვავებული შეფასებებისა და/ან სკრინინგული დიაგნოსტიკის საჭიროების შემთხვევაში, კონსესუს კონფერენციას, რომელსაც უძღვება შემთხვევის ლიდერი მე-3 რადიოლოგი.);
პათოლოგიის გამოვლენის შემთხვევაში ძუძუს ულტრაბგერით გამოკვლევას;
საჭიროების შემთხვევაში, ბიოფსიური მასალის აღებას და ციტოლოგიურ კვლევას.
ბ.ა) საშვილოსნოს ყელის დათვალიერებას და პაპ-ტესტის (PAP–ტესტი) ჩატარებას ბეტესტას მეთოდზე დაყრდნობით 25 წლიდან 30 წლამდე ასაკის ქალებში;
საშვილოსნოს ყელის დათვალიერებას, მასალის აღებას და HPV დნმ-ის განსაზღვრის ტესტის ჩატარებას 30 წლიდან 60 წლის ასაკის ჩათვლით ქალებში;
HPV ტესტით დადებითი შემთხვევების ტრიაჟს სითხეზე დაფუძნებული ციტოლოგიის საფუძველზე;
„ბ.ა“ და „ბ.ბ“ ქვეპუნქტებით გაწეული მომსახურებისას პათოლოგიის გამოვლენის შემთხვევაში კოლპოსკოპიას;
საჭიროების შემთხვევაში, კოლპოსკოპიისას ბიოფსიური მასალის აღებას და ჰისტოლოგიურ კვლევას;
გ) პროსტატის კიბოს მართვა 50-70 წლის ასაკის ჩათვლით მამაკაცებში, რომელიც მოიცავს სისხლში პროსტატის კიბოს ანტიგენის (PSA) გამოკვლევას;
დ) კოლორექტული კიბოს სკრინინგი 50-70 წლის ასაკის ჩათვლით ორივე სქესისთვის, რომელიც მოიცავს:
ფარულ სისხლდენაზე სპეციალური ტესტის (FOBT) ჩატარებას;
პათოლოგიის გამოვლენის შემთხვევაში კოლონოსკოპიურ კვლევას;
საჭიროების შემთხვევაში, კოლონოსკოპიისას ბიოფსიური მასალის აღებას და ჰისტოლოგიურ კვლევას ე) ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს მართვის პილოტი 25-70 წლის ასაკის ჩათვლით რისკის მქონე ქალებში, რომელიც მოიცავს:
ფარისებრი ჯირკვლის ულტრაბგერით გამოკვლევას;
პათოლოგიის გამოვლენის შემთხვევაში სისხლის თირეოტროპული ჰორმონის გამოკვლევას;
საჭიროების შემთხვევაში, ბიოფსიური მასალის აღებას და ციტოლოგიურ კვლევას;
ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს მართვის პროცესის მეთვალყურეობას ენდოკრინოლოგის მიერ.
ქვეპროგრამით გათვალისწინებული მომსახურების მოსარგებლეები არიან საქართველოს მოქალაქეები, რომელთაც სსიპ – სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ბაზაში რეგისტრაციის ადგილად უფიქსირდებათ ქალაქი თბილისი.
აღსანიშნავია, რომ დაავადებათა სკრინინგის ქვეპროგრამის ფარგლებში მომსახურება ფინანსდება სრულად, პაციენტის მხრიდან თანაგადახდის გარეშე.
კლინიკების ჩამონათვალი, სადაც უფასო კვლევების ჩატარებას შეძლებთ და ასევე, პროგრამასთან დაკავშირებული დამატებითი საკითხები შეგიძლიათ, გადაამოწმოთ თბილისის მერიის ვებგვერდზე.
პაციენტის ხმა ჯანდაცვის სისტემაში სულ უფრო მეტ მნიშვნელობას იძენს. სწორედ ამ იდეაზეა აგებული პაციენტთა საბჭოს კონცეფციაც, რომელიც “ჰერა 2011”-მა წარმატებით დანერგა. ამჯერად გთავაზობთ ინტერვიუს პაციენტთა საბჭოს თავმჯდომარესთან, რომელიც არამხოლოდ კლინიკის ერთგული პაციენტია, არამედ გუნდის მნიშვნელოვანი წევრიც. მისი პაციენტური გამოცდილება, წარსული, დამოკიდებულება და ხედვები ნათლად აჩვენებს, როგორ შეიძლება პაციენტი გახდეს კლინიკის განვითარების მამოძრავებელი ძალა.
საქართველოში პაციენტთა საბჭოების შექმნის ინიციატივა პროფესორ გიორგი ფხაკაძესეკუთვნის. საბჭოები მოქმედებს იმ 9კლინიკაში, რომლებმაც საერთაშორისო ორგანიზაცია Accreditation Canada-სგან სერტიფიკატი მიიღეს. საბჭოს მიზანია, პაციენტები უშუალოდ ჩართოს კლინიკის გაუმჯობესების პროცესებში, რაც სერვისის ადამიანურობას, ხარისხსა და გამჭვირვალობას მნიშვნელოვნად ზრდის.
ერთ-ერთი პირველი კლინიკა, რომელმაც ეს ინოვაციური მიდგომა დანერგა, იყო „ჰერა 2011“.
ჰერას პაციენტთა საბჭოს თავმჯდომარე ნინო გვარლიანი
დღეს გვინდა, გაგაცნოთ პაციენტთა საბჭოს თავმჯდომარის – ნინო გვარლიანის ისტორია, რომელიც თავადაც მრავალი წლის განმავლობაში იყო „ჰერას“ პაციენტი და ახლა უკვე ამავე კლინიკის პარტნიორია პაციენტთა გამოცდილების გასაუმჯობესებლად.
– მოგესალმებით! ჩემთვის დიდი პატივია, რომ ვარ კლინიკა „ჰერა“-ს პაციენტთა საბჭოს თავმჯდომარე. უკვე დაახლოებით ერთი წელია, ჩემს გუნდთან ერთად საკმაოდ ნაყოფიერად ვასრულებთ ჩვენს მოვალეობებს. კლინიკისთვის „აკრედიტაცია კანადის” სერტიფიკატი იყო ძალიან დიდი ნაბიჯი და, ვფიქრობ, რომ ჩვენც მცირედი, მაგრამ მნიშვნელოვანი წვლილი შევიტანეთ ამ წარმატებაში.
ჩემთვის განსაკუთრებით დასაფასებელია, რომ კლინიკამ საზოგადოებას შეახედა შიდა პროცესებში. ვფიქრობ, ეს უკვე თავისთავად პროფესიონალიზმის მაჩვენებელია. ადვილი არ არის, შენი შიდა სამზარეულო აჩვენო სხვა ადამიანებს და მისცე საშუალება, დააკვირდნენ ისეთ დეტალებს, რომლებიც, შესაძლოა, ზოგჯერ სასიამოვნო სულაც არ იყოს.
მე უკვე დაახლოებით 15 წელია, მეგობრული ურთიერთობა მაკავშირებს კლინიკა „ჰერასთან“. ჩემი და ჩემი შვილების სიცოცხლე ამ კლინიკას ვანდე და მათ არნახული პროფესიონალიზმი გამოიჩინეს.
რაც ყველაზე მთავარია და ამ კლინიკას ახასიათებს — ეს არის ძალიან თბილი და მეგობრული დამოკიდებულება პაციენტის მიმართ. აქ არასდროს გაგრძნობინებენ, რომ საავადმყოფოში ხარ. პირიქით – ისეთ გარემოს ქმნიან, თითქოს საკუთარ ოჯახში იმყოფები და ყველა თანამშრომელი გულწრფელად იზიარებს შენს მდგომარეობასა და განცდებს.
წლების განმავლობაში კლინიკა ძალიან განვითარდა – იყო მხოლოდ სამშობიარო, დღეს კი უკვე მრავალპროფილური სამედიცინო დაწესებულებაა. ჰყავს მაღალკვალიფიციური ექიმები და ის ნიუანსები, რაც ჩვენ, პაციენტთა საბჭომ, აღმოვაჩინეთ, ბევრ რამეს მიექცა ყურადღება და დაიხვეწა.
ძალიან სასიამოვნო იყო ის ფაქტი, რომ კლინიკაში მოეწყო სათამაშო ოთახი პატარა ბავშვებისთვის – ეს მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან ბავშვისთვის ფსიქოლოგიური სტრესია საავადმყოფოში ყოფნა და თეთრ ხალათიან ადამიანებთან შეხება…
ასევე მაქვს რამდენიმე მცირე ნიუანსი, რაც მსურს მომდევნო შეხვედრებზე გავაჟღერო და დარწმუნებული ვარ, მათაც აუცილებლად განიხილავენ. გააქტიურდნენ სოციალურ სივრცეშიც და ჩვენი რჩევების თითქმის 99% გაითვალისწინეს.
– ნინო, თქვენი პირადი – პაციენტური ისტორია რომ მოგვიყვეთ?
– ორივე შვილი კლინიკა „ჰერაში“ გავაჩინე. ორივეჯერ მქონდა რთული ორსულობა. პირველი ორსულობა ძალიან სარისკო იყო და საჭირო გახდა საკეისრო კვეთა. ბატონმა სოსო ღოღობერიძემ ყველაფერი გააკეთა, რომ მეც და ნაყოფიც გადავრჩენილიყავით და, ღვთის წყალობით, ყველაფერი კარგად დასრულდა.
მეორე ორსულობა კიდევ უფრო რთული აღმოჩნდა – 31-ე კვირაზე დამეწყო მშობიარობა და სასწრაფოდ გამიკეთეს საკეისრო კვეთა. ბავშვი დაიბადა უგონო მდგომარეობაში – ფილტვები არ ჰქონდა ჩამოყალიბებული. რეანიმაციაში თვე და 20 დღე გავატარეთ. იმედი ძალიან მცირე იყო, თუმცა კლინიკამ სასწაული მოახდინა.
მინდა გამოვარჩიო ბატონი თამაზ კორძახია – კლინიკის დამფუძნებელი. მაშინ მოხდა ისე, რომ სახელმწიფო ითხოვდა ბავშვის გადაყვანას იაშვილის კლინიკაში, თუმცა ბატონმა თამაზმა კატეგორიული უარი განაცხადა: „მე ამ ბავშვს არ გავუშვებ და თუ სახელმწიფო არ გადაიხდის, კლინიკა აიღებს საკუთარ ხარჯზეო“.
მე მთელი სიცოცხლე მადლიერი ვიქნები – მათ შეუძლებელი შეძლეს და ჩემთვის ყველაზე ძვირფასი არსება გადამირჩინეს.
– თქვენ ახსენეთ „აკრედიტაცია კანადა“, და სწორედ ამ პროცესში შეუერთდით გუნდს როგორც პაციენტთა საბჭოს თავმჯდომარე. აღსანიშნავია, რომ Accreditation Canada-ს სტანდარტების მთავარი პრინციპია პაციენტის კმაყოფილება, უფლებების დაცვა და სურვილების გათვალისწინება…
– დიახ, ჩვენც უკვე ისე ვართ ჩართულები ამ პროცესებში, ჩვენი თავი ამ კლინიკის ნაწილად წარმოგვიდგენია. ყოველთვის ვამოწმებ, ვინმეს რამე პრეტენზია ხომ არ აქვს. ძალიან ჩართული ვარ, რადგან მინდა, რომ კლინიკამ ეს აკრედიტაცია ღირსეულად შეინარჩუნოს და კიდევ უფრო განვითარდეს.
რა თქმა უნდა, როგორც პაციენტთა საბჭოს თავმჯდომარე, ყველაფერს გავაკეთებ ამისთვის!
ფსიქიკური ჯანმრთელობა იწყება ნაწლავში: მიკრობიომის როლი გონებრივი სიმშვიდის დაბრუნებაში
დღეს ფსიქიკური ჯანმრთელობის სფერო სწრაფად იცვლება. მაგრამ ერთი რამ რჩება უცვლელი და ხშირად შეუმჩნეველი: ნაწლავის მიკრობიომის ფუნდამენტური როლი ტვინის ფუნქციაში. ფსიქიკური სიმპტომების მართვა მხოლოდ მედიკამენტებითა და თერაპიით – მიკრობიომის მოწესრიგების გარეშე – შეიძლება შევადაროთ კედლის შელესვას, როცა საძირკველი ინგრევა.
ფსიქიკა არ „ცხოვრობს“ ტვინში – ის იქმნება ნაწლავში და უბრალოდ ირეკლება ტვინში. თუ მიკრობიომი დისჰარმონიაშია, არც გონებრივი სიმშვიდეა შესაძლებელი.
ნაწლავი და ტვინი – ორმხრივი საუბარი:
ნაწლავი და ტვინი ურთიერთობენ უწყვეტად სპეციალური კომუნიკაციური ხაზით – Gut-Brain Axis. ამ მარშრუტით ტვინი არა მხოლოდ იღებს ინფორმაციას ნაწლავიდან, არამედ თვითონაც აკონტროლებს საჭმლის მომნელებელ პროცესებს, იმუნურ პასუხებს და, რაც მთავარია, ემოციებს.
ნაწლავი აწარმოებს განწყობას:
მიკრობიომის მილიარდობით ბაქტერია აქტიურად აწარმოებს და აკონტროლებს ისეთ ნეიროტრანსმიტერებს, როგორებიცაა:
1. სეროტონინი (5-HT)
წარმოების ადგილი: 90–95% ნაწლავის ენტეროქრომაფინულ უჯრედებში, ბაქტერიების სტიმულაციით
მიკრობები:
Streptococcus
Enterococcus
Escherichia
Candida (სოკო, რომელიც მცირე რაოდენობით ბუნებრივია)
ფუნქცია:
განწყობის რეგულაცია
ძილის ციკლი (მელატონინის სინთეზის წინამორბედია)
მადასა და საჭმლისადმი მიდრეკილება
ტკივილის მგრძნობელობა
ნაწლავური სეროტონინი არ გადის პირდაპირ ჰემატოენცეფალურ ბარიერს, მაგრამ გავლენას ახდენს ტვინზე ვაგუსის ნერვითა და იმუნური სისტემის მეშვეობით.
2. GABA (გამაამინობუტირის მჟავა)
მიკრობები:
Lactobacillus rhamnosus
Lactobacillus brevis
Bifidobacterium dentium
ფუნქცია:
მთავარი დამამშვიდებელი ნეიროტრანსმიტერი
ამცირებს შფოთვას და აგზნებადობას
ხელს უწყობს ძილს
ინჰიბირებს ზედმეტ სტიმულაციას ტვინში (მაგ., სტრესზე გადაჭარბებულ რეაქციებს)
3. დოფამინი
მიკრობები:
Bacillus spp.
Escherichia coli
Proteus spp.
ფუნქცია:
მოტივაცია
სიამოვნების განცდა (“reward system”)
ყურადღება და ფოკუსი
სოციალური მოტივაცია
შენიშვნა:დოფამინის დისბალანსი ასოცირებულია ADHD-სთან, დეპრესიასთან და შიზოფრენიასთან.
4. ნორადრენალინი (ნორეპინეფრინი)
მიკრობები:
Saccharomyces (საჭმლის მომნელებელი სოკო)
Escherichia coli
Bacillus subtilis
ფუნქცია:
სტრესზე ფიზიოლოგიური რეაქცია (“fight or flight”)
ყურადღება და სიფხიზლე
არტერიული წნევის და გულისცემის რეგულაცია
ფოკუსის გამახვილება შოკურ ან კრიზისულ სიტუაციებში
5. აცეტილქოლინი
მიკრობები (არაპირდაპირ):
Lactobacillus plantarum
Bifidobacterium breve
(მთავარ დონეზე მოქმედებენ ქოლინის მეტაბოლიზმზე)
ფუნქცია:
მეხსიერების კონსოლიდაცია
სწავლის უნარი
ყურადღება
ტვინის პლასტიურობა
და ა.შ.
შემცირებული მიკრობიომი = ანთებას ტვინში
როცა ნაწლავის ეკოსისტემა ირღვევა – გვიჩნდება „დისბიოზი“, რაც იწვევს:
ანთების მედიატორების (IL-6, TNF-α) ზრდას
ბარიერის დაზიანებას („გაჟონილი ნაწლავი“)
მიკროგლიური უჯრედების აქტივაციას ტვინში
შედეგად ვიღებთ ქრონიკულ დაღლილობას, ემოციურ რყევებს, შფოთს, და დეპრესიას – ხშირად ისე, რომ კლასიკური ფსიქოთერაპია ვეღარ ჭრის.
რატომ ვერ უმკლავდებით ფსიქიკურ სიმპტომებს მიკრობიომის მოწესრიგების გარეშე?
1. მხოლოდ მედიკამენტი ვერ აღადგენს ბუტირატის ან GABA-ს წარმოებას.
2. ფსიქოთერაპია ვერ ცვლის ნაწლავის ბარიერის გამტარობას.
3. სტრესი უშუალოდ ამცირებს „კარგ“ ბაქტერიებს და აქცევს მიკრობიომს პროსტრესულ სტრუქტურად.
პაციენტი შეიძლება იღებდეს ანტიდეპრესანტს, მაგრამ ნაწლავში ჩასახული ანთება ახშობს BDNF-ს – იმ ფაქტორს, რომელიც საჭიროა ნეიროგენეზისთვის და განწყობის რეალურ გაუმჯობესებისთვის.
გზა ფსიქიკური რეგენერაციისკენ იწყება მიკრობიომიდან
თუ ნამდვილად გვსურს ფსიქიკური სიმშვიდის, ბალანსის და რეზილიენტობის აღდგენა – მკურნალობის ერთ-ერთი ძირითადი საყრდენი უნდა იყოს:
ნაწლავის მიკრობიომის არდგენა და/ან მოწესრიგება.
ანთების საწინააღმდეგო კვება
სტრესის შემცირება – რაც უშუალოდ იცავს „კარგ“ ბაქტერიებს
და რაც მთავარია – მიკრობიომის ღრმა შეფასება და რესტრუქტურიზაცია მზიმე შემთხვევებში“, – წერს თორნიკე ნონიაშვილი.
2025 წლის 26 მაისის მდგომარეობით, NB.1.8.1 კლასიფიცირებულია როგორც Variant Under Monitoring — ეს ნიშნავს, რომ იგი დაკვირვების ქვეშაა, მაგრამ ამ ეტაპზე არ წარმოადგენს Variants of Concern-ს (საშიშ ვარიანტს). სტატუსი შეიძლება დროთა განმავლობაში შეიცვალოს, როგორც წარსულში ბევრ შემთხვევაში მოხდა — ზოგი ვარიანტი გახდა უფრო მნიშვნელოვანი, ზოგი კი გაქრა და სხვა ვარიანტით შეიცვალა.
სად არის აღმოჩენილი ან ეჭვის ქვეშ NB.1.8.1?:
აზია:
•ჩინეთი — აქტიური გავრცელება და შემთხვევების მატება.
•ჰონკონგი— შემთხვევების ზრდა NB.1.8.1-ის ფონზე.
•ტაივანი — სასწრაფო დახმარების დეპარტამენტების დატვირთვა და მძიმე შემთხვევების ზრდა ამ ვარიანტთან კავშირში.
•სინგაპური— ინფიცირების შემთხვევების მატება, სავარაუდოდ დაკავშირებული NB.1.8.1-თან.
•თაილანდი — შემთხვევების ზრდა; NB.1.8.1 ერთ-ერთი წამყვანი ცირკულირებადი ვარიანტია.
•იაპონია— შემთხვევები გამოვლინდა ამერიკაში ჩამოსულ მოგზაურებში.
•სამხრეთ კორეა— შემთხვევები გამოვლინდა ამერიკაში ჩამოსულ მოგზაურებში.
•ინდოეთი— ტამილ ნადუს რეგიონში გამოვლენილია; ასევე დაფიქსირდა კანალიზაციის მონიტორინგით.
•ვიეტნამი — შემთხვევები გამოვლინდა ამერიკაში ჩამოსულ მოგზაურებში.
ამერიკა:
•აშშ— აღმოჩენილია აეროპორტების სკრინინგით კალიფორნიაში, ვაშინგტონში, ვირჯინიაში, ნიუ-იორკში. ასევე, ცალკეული შემთხვევები იყო ოჰაიოში, როდ-აილენდში, ჰავაიზე.
ევროპა:
•საფრანგეთი — შემთხვევები გამოვლენილია ამერიკაში ჩამოსულ მოგზაურებში.
•ნიდერლანდი— იგივე ვითარება, აშშ-ს აეროპორტების მონიტორინგით.
•ესპანეთი— გამოვლენილია იგივე გზით.
რა არის NB.1.8.1?
• გენეტიკური ხაზი: NB.1.8.1 არის Omicron-ის ქვე-ქვე-ვარიანტი, რომელიც მოდის JN.1 ხაზიდან.
• მუტაციები: აქვს რამდენიმე ცილოვანი მუტაცია (A435S, V445H, T478I), რამაც შეიძლება გაზარდოს ვირუსის გადამდებობა.
• გავრცელება:ეს ახალი ქვევარიანტი პირველად გამოვლინდა აზიის რამდენიმე ქვეყანაში და აშშ-ში (კალიფორნია, ვაშინგტონი, ვირჯინია, ნიუ-იორკი).
• კლასიფიკაცია:ჯანმო-მ NB.1.8.1 მიუთითა როგორც „დაკვირვების ქვეშ მყოფი ვარიანტი“ (Variant Under Monitoring), ანუ ყურადღებით აკვირდებიან, მაგრამ ამ ეტაპზე არ განიხილება საშიშად.
WHO-ს ვებსაიტი და ოფიციალური ანგარიში
უნდა ვინერვიულოთ?
ამჟამინდელი მონაცემებით, NB.1.8.1 გამოირჩევა გადამდებლობის მომატებით, მაგრამ დაავადების სიმძიმე მნიშვნელოვნად არ განსხვავდება წინა ვარიანტებისგან. ჯანმო-ს შეფასებით, გლობალური საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის რისკი ამ ეტაპზე დაბალია. როგორც ყველა ახალ ვარიანტზე, მნიშვნელოვანია მუდმივი მონიტორინგი და კვლევა, რათა დროულად აღმოვაჩინოთ ცვლილებები.
რეკომენდაციები მოსახლეობისთვის
• აიცერით:დარწმუნდით, რომ გაქვთ ყველა აუცილებელი ვაქცინა და ბუსტერ დოზა — ისინი კვლავაც იცავენ მძიმე დაავადებისგან.
• მართეთ ქრონიკული დაავადებები:რეგულარული მონიტორინგი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაღალი რისკის ჯგუფებისთვის.
• დაიცავით ჰიგიენა: ხშირად დაიბანეთ ხელები და გამოიყენეთ სანიტაიზერი.
• ატარეთ პირბადე ხალხმრავალ ან ცუდად განიავებად სივრცეებში, განსაკუთრებით თუ ასე ურჩევს ადგილობრივი ჯანდაცვის ორგანო.
• იყავით ინფორმირებული: მიიღეთ სიახლეები მხოლოდ სანდო წყაროებიდან — ჯანმო, საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრო ან sheniekimi.ge.
ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)
რა არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ახლა?
არ ინერვიულოთ! იყავით ინფორმირებული, დაიცავით რეკომენდაციები და არ დან Panic-ს. ვითარება მუდმივად კონტროლდება და საჭიროების შემთხვევაში რეკომენდაციები განახლდება.
შეიძლება თუ არა ახალი ვარიანტი უფრო საშიში გახდეს?
ეს ვერავინ წინასწარ ვერ განსაზღვრავს. ამიტომაც ხდება მუდმივი მონიტორინგი და გენეტიკური კვლევა.
არის თუ არა აუცილებელი პირბადის ტარება ყველა სიტუაციაში?
არა, მხოლოდ საჭიროების შემთხვევაში — ხალხმრავალ ადგილებში, როდესაც ადგილობრივი ჯანდაცვა რეკომენდაციას გასცემს.
ვრცელდება თუ არა NB.1.8.1 საქართველოში?
ამ ეტაპზე საქართველოში გავრცელების შესახებ ინფორმაცია არ არის, მაგრამ სიტუაცია ყურადღებით კონტროლდება.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
„COVID-19-ის ახალი ვარიანტები ცვალებადია, მაგრამ მთავარია ინფორმირებულობა და პრევენცია. არ არის აუცილებელი პანიკა — უფრო მნიშვნელოვანია გონივრული სიფრთხილე და მეცნიერული რეკომენდაციების დაცვა. დაიცავით საკუთარი და თქვენი ახლობლების ჯანმრთელობა, არ ენდოთ დეზინფორმაციას და დარწმუნდით, რომ მოქმედებთ სანდო წყაროების მიხედვით!“
წყაროები
• WHO Variant Tracking — NB.1.8.1 Variant Under Monitoring
• sheniekimi.ge — COVID-19 განახლება და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა
• sheniambebi.ge — ჯანდაცვის სიახლეები და ვირუსული დაავადებები
მეტი ინფორმაცია და რეკომენდაცია — sheniekimi.ge-ზე
იცით თუ არა, რომ მექსიკური სალამანდრა, ანუ აკსოლოტლი, უნიკალურია თავისი უნარით აღიდგინოს კიდურები, ზურგის ტვინი და თუნდაც გულის ნაწილი?ეს ფენომენი წლებია, მეცნიერებისთვის გამოცანად რჩებოდა, თუმცა ახლახან ავსტრიის Institute of Molecular Biotechnology-ში ჩატარებულმა კვლევამ შეძლო ამ საიდუმლოს მთავარი მექანიზმის აღმოჩენა.
Hand2 — რეგენერაციის გენეტიკური გასაღები
კვლევის შედეგად მეცნიერებმა გამოავლინეს Hand2 გენი, რომელიც უჯრედებს ეუბნება, რა უნდა აშენდეს და სად. ეს გენი მოქმედებს როგორც სამგანზომილებიანი ბიოლოგიური რუკა, რომელსაც შეუძლია უჯრედებს მიუთითოს სხეულის კონკრეტული მონაკვეთის აღდგენა.
რაც ყველაზე აღსანიშნავია, Hand2 მხოლოდ სალამანდრებს კი არა, ადამიანსაც გააჩნია! მართალია, ადამიანში ეს გენი ძირითადად ემბრიონულ პერიოდში მუშაობს, თუმცა ზრდასრულ ასაკში თითქმის არ არის აქტიური. ახლა მეცნიერები ცდილობენ გაერკვნენ, როგორ შეიძლება ეს გენი ხელახლა გააქტიურდეს და გამოყენებულ იქნას რეგენერაციულ მედიცინაში.
ახალი შესაძლებლობები სამედიცინო სფეროში
თუ Hand2-ის გააქტიურება ზრდასრულ ადამიანში გახდება შესაძლებელი, მომავლის მედიცინა შეიძლება სრულიად შეიცვალოს. ეს ნიშნავს:
• ორგანოების და კიდურების ბუნებრივი აღდგენა შრამების გარეშე;
• შშმ სტატუსის მქონე პაციენტებისთვის რეალური გამოსავალი ტრავმის ან დაავადების შემდეგ;
• სამედიცინო რეაბილიტაციის სრულიად ახალი სტანდარტი, სადაც სხეული თავად ახერხებს სრულ აღდგენას.
დამატებითი ინფორმაცია რეგენერაციულ მედიცინაზე იხილეთ Nature Reviews Molecular Cell Biology-ს მიმოხილვაში.
როგორ მიმდინარეობს კვლევები
ექსპერიმენტები უკვე დაწყებულია თაგვებსა და ლაბორატორიულ ადამიანურ ქსოვილებში. მეცნიერები ცდილობენ აღმოფხვრან შრამის სტანდარტული წარმოქმნის პროცესი და მის ნაცვლად ჩართონ სრული აღდგენა — ზუსტად ისევე, როგორც ეს ხდება სალამანდრაში.
საინტერესო ფაქტებზე და სხვა სამეცნიერო სიახლეებზე თვალყური ადევნეთ ჩვენს განახლებებს sheniekimi.ge-ზე და ასევე ახალ ამბებს sheniambebi.ge-ზე.
რატომ არის ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანი საქართველოსთვის?
საქართველოში ასობით ადამიანი ყოველწლიურად ხდება შშმ სტატუსის მატარებელი ტრავმებისა და ავარიების გამო. თუ რეგენერაციული გენეტიკური ტექნოლოგიები დამტკიცდება ადამიანებში, ათასობით პაციენტს ექნება უკეთესი ცხოვრების შანსი, ხოლო საზოგადოებრივი ჯანდაცვა მიიღებს ახალ შესაძლებლობებს.
ჩვენი მკითხველებისთვის რეგულარულად ვაქვეყნებთ მსგავს თემებს sheniekimi.ge-ზე და sheniambebi.ge-ზე.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
„სალამანდრის რეგენერაციის გენი — Hand2 — უკვე ადამიანშიც აღმოაჩინეს. თუ მეცნიერება შეძლებს ამ გენების სწორად გააქტიურებას, მომავალში შესაძლებელი იქნება კიდურებისა და ორგანოების სრული აღდგენა. ეს გახდება უდიდესი სამეცნიერო რევოლუცია, რომელიც სამუდამოდ შეცვლის მედიცინის მომავალს. მოვუწოდებ ყველას, მეტი ყურადღება მიაქციონ სამეცნიერო სიახლეებს და მხარი დაუჭირონ ინოვაციურ ბიოტექნოლოგიებს.“
ხშირად დასმული კითხვები (FAQ)
როდის იქნება ეს ტექნოლოგია ხელმისაწვდომი?
კვლევები აქტიურად მიმდინარეობს, თუმცა პრაქტიკაში დანერგვა ჯერ კიდევ რამდენიმე წელს მოითხოვს.
უსაფრთხოა თუ არა რეგენერაციის გენების გააქტიურება?
მეცნიერები დეტალურად სწავლობენ უსაფრთხოების საკითხებს, რათა მომავალში ადამიანებში გამოყენება იყოს მაქსიმალურად დაცული.
ძირითადი წყაროები და პროფესიული ბექლინკები
• Hand2 და სალამანდრის რეგენერაცია — Institute of Molecular Biotechnology (IMBA), Austria
• გენური რეგენერაცია და მისი ევოლუციური მნიშვნელობა — Nature Reviews Molecular Cell Biology
• ადამიანის რეგენერაციული უნარები — PsyPost: Human Limb Regeneration Gene Discovery
• WHO Fact Sheet on Regenerative Medicine
გაიგეთ მეტი — sheniekimi.ge-ზე
ახალი ამბები და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა — sheniambebi.ge-ზე
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD), საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
ზეითუნის ზეთის სიყალბე — როგორ ავიცილოთ საშიში ზეთები და რატომ უნდა ავირჩიოთ ქართული პროდუქტი
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
სპეციალურად sheniekimi.ge-სთვის
საერთაშორისო სკანდალი:ზეითუნის ზეთი, აგრომაფია და მომხმარებლის მოტყუება ბოლო წლებში მსოფლიო ბაზარზე ზეთის სიყალბე სერიოზულ პრობლემად იქცა.
ამ თემაზე მნიშვნელოვანი გამოძიებები მომზადდა ისეთ მედიაში, როგორიცაა CBS News-ის 60 Minutes (Agromafia), სადაც დეტალურადაა აღწერილი, თუ როგორ მოქმედებს იტალიაში აგრომაფია და როგორ იყენებენ დაბალი ხარისხის ან გაყალბებულ ზეთებს.
UC Davis-ის კვლევამ კი დაადასტურა, რომ ბაზარზე არსებული იმპორტირებული ზეითუნის ზეთების 69%-ს purity ტესტი ვერ გაიარა. ამასთანავე, Real Food For Life-ის სტატიაში მოყვანილია სია იმ ბრენდებისა, რომლებიც ანალიზში ჩავარდნენ და იმ ბრენდებისაც, რომლებმაც უმაღლესი ნიშნულით გაიარეს purity ტესტი.
სურათზე:რომელი ბრენდები ვერ გადიან purity ტესტს?
მრავალი პოპულარული ბრენდი ვერ აკმაყოფილებს მაღალი ხარისხის კრიტერიუმებს. მაგალითად:
• Pompeian
• Bertolli
• Filippo Berio
• Mazola
• California Olive Ranch
• 365 (Whole Foods)
• Good & Gather
• Graza და სხვები
სრული სიები იხილეთ:
• UC Davis და Real Food For Life – ზეთების სია და რეკომენდაციები
• CBS 60 Minutes: Agromafia – ზეთის სიყალბე ევროპაში
• Deep Roots at Home – კვლევა და ანალიზი
რატომ ხდება ზეთის სიყალბე ასეთი გავრცელებული?
• მოთხოვნის ზრდა და დაბალი თვითღირებულება ხშირად უბიძგებს მწარმოებლებს გამოიყენონ დაბალი ხარისხის ან სხვა სახეობის ზეთები ნარევში.
• ხარისხის კონტროლის ნაკლებობა ზოგ ქვეყანაში.
• ეტიკეტირებაზე „extra virgin“-ის წარწერა არ ნიშნავს ყოველთვის ნამდვილობას.
როგორ ავიცილოთ ყალბი ზეთის შეძენა?
• შეარჩიეთ მუქი შუშის ბოთლები
• უპირატესობა მიანიჭეთ ორგანულ და „cold-pressed“ ზეთებს
• ყურადღებით წაიკითხეთ ეტიკეტები (შემადგენლობა, წარმოშობის ქვეყანა, პროდუქტის თარიღი)
• ეძებეთ საერთაშორისო სერტიფიკატები ან ადგილობრივი კონტროლის ნიშნები
ქართული ბაზარი — რატომ ავირჩიოთ ადგილობრივი მწარმოებელი?
საბედნიეროდ, საქართველოში უკვე ჩამოყალიბდა რამდენიმე მცირე და საშუალო ზეითუნის ზეთის ადგილობრივი მწარმოებელი, რომლებიც აწარმოებენ ნამდვილ, ორგანულ და არაგაყალბებულ ზეთს. ასეთ პროდუქციაზე შეგიძლიათ ყოველთვის გაემიჯნოთ უცხოური მასობრივი ბრენდებისგან და აირჩიოთ „იყიდე ქართული“ — გემო, სუფთა წარმოება და მხარდაჭერა ადგილობრივი ფერმერისთვის!
• ადგილობრივი ზეთი ნაკლებადაა ექსპოზირებული გრძელი ლოგისტიკისა და შენახვის ფაქტორებზე
• მწარმოებელთან კომუნიკაცია და ხარისხის დადასტურება მარტივია
• თქვენი ფული რჩება ქართულ ეკონომიკაში და ხელს უწყობს სოფლის მეურნეობის განვითარებას
რომელ ბრენდებს ენდობოდნენ ექსპერტები? — საუკეთესოდ აღიარებული ზეითუნის ზეთები
დამოუკიდებელი ტესტირებების, მათ შორის UC Davis Olive Center, Real Food For Life, და Deep Roots at Home-ის კვლევების მიხედვით, რამდენიმე ბრენდი საერთაშორისო ბაზარზე დასახელდა როგორც უმაღლესი ხარისხის და სრულად სუფთა, ნამდვილი „extra virgin“ ზეითუნის ზეთი.
საუკეთესო და სანდო ბრენდებს შორის ხშირია შემდეგები:
• Kirkland Signature Organic Extra Virgin Olive Oil (Costco)
• California Olive Ranch (ხშირად მხოლოდ სპეციალური პარტიები ან კონკრეტული ეტიკეტი)
• Cobram Estate
• Lucini
• Colavita (Special Select)
• McEvoy Ranch
• Kirkland Toscano
• O-Live & Co.
ამ ბრენდებს სერიოზული საერთაშორისო სერტიფიკაცია აქვთ, ხშირად აღჭურვილნი არიან მოსავლის/წარმოების წელიწადით, ე.წ. „harvest date“-ით, და ხშირად იღებენ დამოწმებას ისეთ ორგანიზაციებში, როგორიცაა NAOOA (North American Olive Oil Association) ან საერთაშორისო Olive Oil Council. მათი უმეტესობა წარმოდგენილია მუქი შუშის ბოთლებში და ემყარება „cold-pressed“ ტექნოლოგიას.
Kirkland Signature Organic — Costco-ს საკუთარი ბრენდი ხშირად ხვდება ყველა სანდო სიაში, როგორც მაღალი ხარისხის და ხელმისაწვდომი ფასი/ხარისხის კომბინაციით.
Cobram Estate და Lucini ცნობილია როგორც მთლიანად სუფთა და მჭიდროდ კონტროლირებადი პროდუქცია, რომლებიც იმპორტირდება აშშ-ში და ევროპის ბაზარზე.
Colavita Special Select — სარგებლობს განსაკუთრებული ნდობით და ხშირად განიხილება როგორც ერთი საუკეთესო არჩევანი ყოველდღიური მოხმარებისთვის.
ამ ბრენდების პოპულარობის მიზეზი არა მხოლოდ მათი ხარისხია, არამედ გამჭვირვალობა, ტრანსპარენტული ეტიკეტირება და მომხმარებელზე ორიენტირებული წარმოება.
შენიშვნა:
ბაზარი იცვლება, ამიტომ ყოველი ახალი პარტიის ან ბოთლის შეძენისას ყურადღებით წაიკითხეთ ეტიკეტები და შეამოწმეთ პროდუქტის სერტიფიკატები და წარმოების დეტალები. მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში გაყიდული ერთი და იგივე ბრენდი შეიძლება განსხვავდებოდეს პარტიის მიხედვით, ამიტომ სანდოობა მუდმივ მონიტორინგს საჭიროებს.
ინტერაქტიული Q&A — კითხვები და პასუხები
სად ვიპოვო სანდო ზეითუნის ზეთი საქართველოში?
მოიძიეთ ბაზარზე დამოწმებული ქართული მცირე მწარმოებლები, გურმან მაღაზიები ან ფერმერული ბაზრობები. ასევე, ადგილობრივი პროდუქციის მწარმოებლების შესახებ რეკომენდაციებს ხშირად გამოაქვეყნებსsheniekimi.ge.
არის თუ არა სანდო უცხოური ზეთი?
ზოგიერთი ბრენდი მაინც ინარჩუნებს მაღალ ხარისხს, თუმცა მეტი ყურადღებაა საჭირო — წაიკითხეთ დამოუკიდებელი კვლევები და შედეგები, როგორც Real Food For Life-ის სიაში ან Deep Roots at Home.
შეიძლება თუ არა ზეთის ხარისხი სახლშიც შევამოწმოთ?
ზეთი უნდა იყოს მწვანე-მოყავისფრო, მსუბუქად მწარე და ბუნებრივი არომატით. ნამდვილი ზეითუნის ზეთი ტოვებს სიმწარის და მწვანე ბალახის გემოს. ყალბ ზეთებს არ აქვს არომატი და ხშირ შემთხვევაში ტოვებს ცხიმიან, მძიმედ აღსაქმელ გემოს.
გააჩნია თუ არა მნიშვნელობა ზეთის შენახვას?
დიახ — ინახეთ მუქ ბოთლში, გრილ და ბნელ ადგილას, არ გადაავსოთ სხვა ბოთლში!
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
„დღეს, როდესაც მსოფლიო სიყალბეს ებრძვის, საქართველოში დიდი მნიშვნელობა აქვს ადგილობრივი და გამჭვირვალე წარმოების მხარდაჭერას. აირჩიეთ ქართული და კარგად დადასტურებული ზეითუნის ზეთი. ასე მიიღებთ ნამდვილი პროდუქტის ხარისხს, მხარს დაუჭერთ ადგილობრივ ეკონომიკას და არ მოტყუვდებით!“
წყაროები
• CBS 60 Minutes: Agromafia და კვების სიყალბე
• Real Food For Life: Olive Oil Fraud და ხარისხიანი ზეთის სია
ინდოეთში კვლავ მატულობს COVID-19-ის შემთხვევები. ამჟამად ქვეყანაში 1,000-ზე მეტი აქტიური შემთხვევაა, ხოლო კერალა, მაჰარაშტრა და დელი ეპიდემიოლოგიური სიტუაციით ლიდერობენ.
21 წლის მამაკაცი, რომელსაც დიაბეტური კეტოაციდოზი აღენიშნებოდა, COVID-19-ზე დადებითი პასუხით საავადმყოფოში გარდაიცვალა შაბათს. ეს მაჰარაშტრაში კვირის განმავლობაში მეოთხე შემთხვევაა, როცა პაციენტი COVID-დადებითი იყო გარდაცვალებამდე.
ეს ყველაფერი აჩენს კითხვას:
ახალი შტამები NB.1.8.1 და LF.7 — საშიშია?
დიახ, ვირუსი ჯერ კიდევ ევოლუციას განაგრძობს და ორი ახალი შტამი — NB.1.8.1 და LF.7 — ბოლო კვირებში დაფიქსირდა.
შესაძლო მახასიათებლები:
• გაზრდილი გადამდებლობა მცირე კლასტერებში
• შესაძლო იმუნური დაცვის არიდება
• ამ ეტაპზე დამატებითი სიკვდილიანობის ან სიმძიმის მტკიცებულება არ არსებობს
მაგრამ მაღალი რისკის ჯგუფებისთვის, განსაკუთრებით დიაბეტიანი, გულსისხლძარღვოვანი და ქრონიკულად დაავადებული ახალგაზრდებისთვის, რისკი მაინც არსებობს, განსაკუთრებით დაუყოვნებელი დიაგნოზისა და მკურნალობის არარსებობის შემთხვევაში.
კითხვები და პასუხები:
შეიძლება ისევ დავინფიცირდე COVID-19-ით 2025 წელს?
დიახ. ვირუსი არ გამქრალა. ის გახდა ენდემური და პერიოდულად იწვევს ლოკალურ აფეთქებებს ახალი ვარიანტებით.
არის NB.1.8.1 ან LF.7 უფრო საშიში?
ჯერჯერობით — არა. მაგრამ ეს არ გამორიცხავს ინდივიდუალურ გართულებებს, განსაკუთრებით სუსტი იმუნური სისტემის მქონე ადამიანებში.
აუცილებელია ისევ აცრა ან ბუსტერ დოზა?
ეს ინდივიდუალურია. კონსულტაცია გაიარეთ ექიმთან. მაღალი რისკის მქონე პირებისთვის ბუსტერი კვლავ რეკომენდებულია.
უნდა ვატაროთ ნიღბები?
მაღალი გადაცემის ზონებში, ჰოსპიტლებში ან ხალხმრავალ სივრცეებში — დიახ, კვლავ გონივრულია.
დასკვნა:
COVID-19 კვლავ ჩვენთანაა. ის შეიძლება გართულდეს ქრონიკული დაავადებების მქონე პაციენტებში, და ახალი ვარიანტები საჭიროებენ საჯარო ჯანდაცვის სისტემების მონიტორინგს.
შეგახსენებთ — ინფორმირებული საზოგადოება უკეთესად იცავს საკუთარ თავს და სხვებს.
დაიცავით სუსტი და დაუცველი მოქალაქეები. არ დაგვავიწყდეს, რომ ჯანმრთელობა არის სოლიდარობა.
ინოვაცია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის — ქართველი ქალების მხარდასაჭერად
“საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტმა”, პროფესორ გიორგი ფხაკაძის ხელმძღვანელობით, შექმნა სრულიად ახალი და ინოვაციური პლატფორმა — ქალთა ჯანმრთელობისა და კვების აპლიკაცია.
ეს არის პირველი ციფრული პროდუქტი საქართველოში, რომელიც დამყარებულია უახლეს სამეცნიერო გაიდლაინებსა და საერთაშორისო პრაქტიკაზე და გათვლილია თითოეული ქალის ინდივიდუალურ საჭიროებებზე.
რას სთავაზობს ახალი აპლიკაცია ქართველ ქალებს?
სრულიად უფასო და ყველასთვის ხელმისაწვდომი
ინტერფეისი სრულიად ქართულ ენაზე
ინდივიდუალური ანალიზი და პერსონალური კვების რჩევები
კვების სტატუსის, მიკრო- და მაკრონუტრიენტების შეფასება
ავტომატური გეგმა სხვადასხვა ასაკისა და ცხოვრების სტილისთვის
ჯანმრთელობისა და წონის კონტროლი
გაფართოებული დიეტური რეკომენდაციები (ორსულობის, მენოპაუზის, ფიზიკური აქტიურობის და სხვა შემთხვევებისთვის)
სამედიცინო გაფრთხილებები ან პოტენციური რისკ-ფაქტორების გამოვლენა
კონფიდენციალურობის მაღალი სტანდარტი — მონაცემები დაცულია და გამოიყენება მხოლოდ ანონიმურად, სამეცნიერო მიზნებისთვის
რატომ არის ეს აპლიკაცია მნიშვნელოვანი?
1. პაციენტზე ორიენტირებული მიდგომა:
აპლიკაცია სრულად ინდივიდუალიზირებს კვების და ჯანმრთელობის გეგმას თითოეული ქალისთვის — ასაკის, ცხოვრების წესის, ჯანმთელობის სტატუსის, ორსულობის ან მენოპაუზის გათვალისწინებით.
2. ქალური ჯანმრთელობის რისკების პრევენცია:
განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ანემიის, ძვლის სისუსტის, ქრონიკული დაავადებებისა და ჰორმონული ბალანსის პრევენციას — ეს არის თემები, რომელიც საქართველოში ხშირად უგულებელყოფილია.
3. თანამედროვე მეცნიერების და გამოცდილების სინთეზი:
აპლიკაცია აგებულია მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO), ევროპის კვების უსაფრთხოების სააგენტოს (EFSA) და ამერიკული დიეტოლოგიური ასოციაციის სტანდარტებზე, ადაპტირებული საქართველოს რეალობაზე.
მიიღეთ თქვენი პერსონალური კვების სტატუსი და რეკომენდაციები
მიიღეთ სრული 7-დღიანი ინდივიდუალური კვების გეგმა
გამოიყენეთ აპლიკაცია რეგულარული თვითმონიტორინგისთვის და გაუზიარეთ შედეგები თქვენს ექიმს ან დიეტოლოგს
ვინ უნდა გამოიყენოს ეს აპლიკაცია?
ყველა ქალი, ნებისმიერი ასაკისა და ცხოვრების რეჟიმის მქონე
ორსულობის დაგეგმვისას, ორსულობის ან მენოპაუზის პერიოდში
სპორტული აქტიურობისას ან წონის კორექციისთვის
ქრონიკული დაავადებების მქონე ან რისკ-ჯგუფში მყოფი პირები
ქალები, რომლებიც უბრალოდ ზრუნავენ თავის ჯანმრთელობაზე და სწორი კვების ცოდნის მიღება სურთ
ინტერაქტიული Q&A — კითხვები და პასუხები
არის თუ არა აპლიკაცია მხოლოდ ექიმებისთვის?
არა, აპლიკაცია შექმნილია ყველა ქალისთვის — არ საჭიროებს სპეციალურ სამედიცინო ცოდნას.
შეიძლება თუ არა შედეგების გაზიარება ექიმთან ან ოჯახის წევრთან?
დიახ, აპლიკაცია გაძლევთ შესაძლებლობას, ნებისმიერი შედეგი ან გეგმა დაარქივოთ ან გააზიაროთ.
როგორ იცავს აპლიკაცია მონაცემებს?
მომხმარებლის პირადი მონაცემები დაცულია უმაღლესი კონფიდენციალურობის პრინციპით და გამოიყენება მხოლოდ ანონიმური ანალიზისთვის.
შეიძლება თუ არა აპლიკაციის გამოყენება ორსულობის ან მენოპაუზის პერიოდში?
დიახ, აპლიკაცია სპეციალურად მოიცავს ორსულობისა და მენოპაუზის ბლოკებს და აქცენტს აკეთებს ამ პერიოდებში აუცილებელ კვებაზე.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ქალთა ჯანმრთელობის ინოვაციური აპლიკაცია — ეს არის პასუხი თანამედროვე საჭიროებებზე და საერთაშორისო გამოწვევებზე. ყოველი ქალი იმსახურებს ინდივიდუალურ, თანამედროვე და სამეცნიერო მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ რეკომენდაციას, როგორც საკუთარი ჯანმრთელობის, ასევე ოჯახის და მომავალი თაობის უზრუნველსაყოფად. ტექნოლოგია, მეცნიერება და პაციენტის ჩართულობა დღეს — ეს არის ჯანმრთელობის ახალი სტანდარტი საქართველოში.“
🧑⚕ პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD), საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი.
