უსაფრთხოება უპირველეს ყოვლისა!
- ხანძრის პრევენციის მეთოდები და მოქმედებები
- საგანგებო სიტუაციების დროს პირველადი დახმარების აღმოჩენის წესები
- უსაფრთხო სამუშაო გარემოს შექმნის პრინციპები და რეგულაციები
მისი თქმით, მედიკამენტის მისაღებად გაიცემა შესაბამისი მატერიალიზებული ვაუჩერი.
„აღნიშნული პროგრამის დაწყება ჩვენი საარჩევნო დაპირება იყო, რაც ძვირადღირებული მედიკამენტის „აქტემრას“ მისაღებად მატერიალიზებული ვაუჩერის გაცემას ითვალისწინებს. ვფიქრობ, ძალიან მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებაა – მერია, აღნიშნულ დაფინანსებას 1-ელი სექტემბრიდან დაიწყებს.
სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრირებულ პირებს, რომელთა სარეიტინგო ქულა არ აღემატება 150 000-ს, მედიკამენტი დაუფინანსდებათ სრულად, 100%-ით, ხოლო ყველა სხვა მოქალაქეს, ვინც საჭიროებს აღნიშნულ მედიკამენტს, მუნიციპალიტეტი შედის 80%-იანი თანადაფინანსებით“, – აღნიშნა კახა კალაძემ.
მისივე ინფორმაციით, მოქალაქემ, მედიკამენტის დასაფინანსებლად საჭირო მატერიალიზებული ვაუჩერის მისაღებად და სრულფასოვანი მედიკამენტური მკურნალობის ჩასატარებლად, შესაბამისი საბუთებით, ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საქალაქო სამსახურს უნდა მიმართოს.
„რევმატოიდული ართრიტი ქრონიკული, პროგრესირებადი ავტოიმუნური დაავადებაა, რომელიც სახსრების ანთებით პროცესს, შემდეგ მათ დეფორმაციას, საბოლოოდ კი, მოქმედებისა და გადაადგილების შეზღუდვას იწვევს.
მედიკამენტური მკურნალობის საფუძველზე შესაძლებელია დაავადების პროგრესის შეჩერება და მისი რემისიის ეტაპზე გადასვლა. აღნიშნულის შედეგად კი, პროგრამის მოსარგებლეები ხდებიან ქმედუნარიანები, შრომისუნარიანები, თავიდან აიცილებენ შემდგომ გართულებებს და მათი ცხოვრების ხარისხი მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდება“, – განაცხადა თბილისის მერმა.
„ირანში ბირთვული ობიექტები დაიბომბა. ამიტომ, ყველაზე ხშირად ორი შეკითხვა ისმის: ჩვენ რა უნდა გავაკეთოთ ამ დაბომბვის გამო, არსებობს თუ არა რადიაციის საფრთხე და დავლიოთ თუ არა იოდი.
პირველ რიგში, მინდა გითხრათ, რომ სანერვიულო არაფერი გვაქვს. არაფერი ამის გამო არ უნდა გავაკეთოთ და არა, არანაირი იოდი არ უნდა დავლიოთ. ჩვენთვის რადიაციული საფრთხე ამ ეტაპზე არ არსებობს. ირანში ეს ბირთვული ობიექტები რეაქტორები არ არის, როგორიც მაგალითად, ჩერნობილში იყო. მათი უმეტესობა ურანის გამამდიდრებელი ობიექტებია და არა რეაქტორები. რადიოაქტიური იოდი კი მუშა რეაქტორში წარმოიქმნება. შესაბამისად, არც იმ ტიპის დაზიანება და საფრთხეა ჩვენთვის, რაც ერთი შეხედვით შეიძლება, ვიფიქროთ. ახლა ჩვენთვის არანაირი საფრთხე არ არსებობს და დიდი ალბათობით, არც მომავალში იარსებებს. თუ რაიმე მოხდება და ჩვენთვისაც საფრთხე აღმოჩნდება, რაც არა მგონია, რომ ასე იყოს, ეს ყველაფერი ოფიციალურ დონეზე გაცხადდება. ამიტომ, ჯობს, მშვიდად ვიყოთ და უაზრო პანიკას არ ავყვეთ. თუ ამ საკითხით დაინტერესდებით, მხოლოდ სანდო და ოფიციალური სააგენტოს ინფორმაცია წაიკითხეთ და არა ცალკეული სტატიები.“
– ვინ იყენებს მარგარინს ჯანმრთელობისთვის საშიში შემადგენლობით?
მარგარინი და სპრედი, იაფფასიანი ალტერნატივა, რომელიც ჩვენს ჯანმრთელობას ძვირი უჯდება.
ბოლო ლაბორატორიულმა კვლევამ საქართველოში გაყიდვაში არსებულ პროდუქტში დასაშვებზე 6-ჯერ მეტი ტრანსცხიმი აღმოაჩინა. საეჭვო პროდუქტი გაყიდვიდან უკვე ამოღებულია.
ინსულტისა და ინფარქტის განვითარების რისკი, გულსისხლძარღვთა დაავადებები, ჭარბი წონა, ტრანსცხიმების უსაფრთხო დოზა არ არსებობს, მცირე ოდენობამაც შესაძლოა ძალიან ცუდი გავლენა იქონიოს ჩვენს ჯანმრთელობაზე.
საქართველოში თურქეთიდან იმპორტირებული საბუტერბროდე მცენარეული ცხიმი, “ლუნა”, ადამიანის ჯანმრთელობისათვის საშიშია. მასში ლაბორატორიული კვლევისას დასაშვებ ნორმაზე 6-ჯერ მეტი ტრანსცხიმი აღმოჩნდა.
მარგარინი, სპრედი, სამარხვო კარაქი – ამ სახელწოდებებით ფერადი შეფუთვები გვპირდებიან ომეგა 3-ს, დაბალ ქოლესტერინს, მცენარეულობას, მაგრამ ის ორგანიზმში სულ სხვა ზრახვებით აღწევს. მსოფლიო ბაზარზე მცენარეული მყარი ცხიმის დიდი არჩევანია და დიდია კითხვის ნიშანიც, თუ რამდენად ჯანსაღია ეს პროდუქტი.
სპეციალისტების რეკომენდაციები
სურსათის ეროვნული სააგენტოს სურსათის უვნებლობის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე ანა გემაზაშვილი:
“კონკრეტული პარტია ბიზნესოპერატორს ამოვაღებინეთ და ამავე დროს, სახელმწიფო ლაბორატორიაში გამოვაკვლევინეთ.”
სურსათი უვნებლობის სპეციალისტი, ირაკლი არაბული:
„საეჭვო პროდუქტი საქართველოში ამ დროისთვის გაყიდვაში აღარ არის, მაგრამ სხვა მწარმოებლისა და სხვა შეფუთვის ბევრია. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო კვლევამ მათში ჭარბი ტრანსცხიმები არ დაადგინა, სპეციალისტებს სიჯანსაღეში ეჭვი შეაქვთ.
ინგრედიენტებს რომ დავაკვირდეთ, თუ რისგან მზადდება ეს პროდუქტები, მათ სიჯანსაღესთან არანაირი კავშირი არ აქვთ. გარდა იმისა, რომ ეს ხელოვნურად მიღებული პროდუქტია, მას ძალიან ბევრი კონსერვანტი და საკვები დანამატი ემატება, რომ მყარი მასა დიდი ხნის განმავლობაში შენარჩუნდეს. ემატება ვადის გამახანგრძლივებელი, ასევე საღებავები, რომ მოყვითალო ფერი მიიღოს”.
ენდოკრინოლოგი ნაია ლატარია:
“ზრდის ცუდი ქოლესტერინის დონეს, რაც გულ-სისხლძარღვთა სისტემის დაავადებებზე აისახება. ზრდის ინსულტისა და ინფარქტის განვითარების რისკს. ტრანსცხიმები მაღალკალორიული პროდუქტებია და თუ მათ დიდი რაოდენობით მივიღებთ, ჭარბ წონასა და სიმსუქნეს გამოიწვევს. ტრანსცხიმების მცირე ოდენობამაც კი შეიძლება, ძალიან ცუდი ზეგავლენა იქონიოს“.
2025 წლის 24 ივნისს, საქართველოში პირველად ჩატარდა საერთაშორისო სტანდარტებზე დაფუძნებული, უნიკალური ტრენინგი თემაზე: „სამედიცინო აპარატურის ტექნიკური მართვა ჰოსპიტალში“. ტრენინგი ორგანიზებული იყო „აკრედიტაცია კანადა“-ს (Accreditation Canada) ინიციატივით და ჩატარდა ონლაინ ფორმატში.
ღონისძიებას ესწრებოდა 60-მდე წარმომადგენელი ქვეყნის სხვადასხვა კლინიკიდან, მათ შორის რეგიონული, მრავალპროფილური და საუნივერსიტეტო კლინიკების მენეჯერები, ინჟინრები და ხარისხის ოფიცრები.
ტრენინგს უძღვებოდა ირაკლი აფშინაშვილი — „აკრედიტაცია კანადის” ადგილობრივი მრჩეველი და 2025 წლიდან უკვე საერთაშორისო შემფასებელი.
მსოფლიო გამოცდილება აჩვენებს, რომ სამედიცინო აპარატურის გაუმართაობა ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი მიზეზია პაციენტის დაზიანებისა ჰოსპიტალურ გარემოში. WHO და ISQua ხაზს უსვამენ ტექნიკური მენეჯმენტის სისტემურობის აუცილებლობას.
ტრენინგის განმავლობაში მონაწილეებმა დეტალურად გაიცნეს შემდეგი თემები:
როგორც ტრენინგზე აღინიშნა, საქართველოში სამედიცინო აპარატურის მართვა ხშირ შემთხვევაში სისტემური პროცესია:
„აკრედიტაცია კანადის” მიზანი იყო კლინიკებისთვის ამ სისტემური მიდგომის გაცნობა, რაც პაციენტის უსაფრთხოებაზე პირდაპირ აისახება.
ტრენინგზე განხილული იქნა ის სტანდარტები, რომელთაც „აკრედიტაცია კანადა“ საერთაშორისო დონეზე ითხოვს კლინიკებისგან:
მონაწილეები გაეცნენ 35-ზე მეტ ქვეყანაში დანერგილ წარმატებულ მოდელებს, რაც ხელს უწყობს როგორც ოპერაციულ ეფექტიანობას, ისე პაციენტის დაცულობას.
„ეს ტრენინგი იყო მოწოდება სისტემურ მიდგომაზე გადასვლისკენ — აპარატურა არ არის უბრალოდ ტექნიკური მოწყობილობა, ის პირდაპირ უკავშირდება პაციენტის ჯანმრთელობასა და უსაფრთხოებას.“
ირაკლი აფშინაშვილი — „აკრედიტაცია კანადის” საერთაშორისო ექსპერტი, ოჯახის ექიმი, კლინიკური კვლევების კოორდინატორი და სამედიცინო ტექნოლოგიებზე მომუშავე ინოვატორი.
მისი მრავალმხრივი გამოცდილება მოიცავს:
ტრენინგმა მკაფიოდ აჩვენა, რომ საქართველოს კლინიკებში საჭიროა სისტემური ცვლილებები სამედიცინო აპარატურის მართვაში
„აკრედიტაცია კანადის” სტანდარტები გთავაზობთ სანდო, ეფექტიან და პაციენტზე ორიენტირებულ ჩარჩოს, რომელიც უკვე ათეულობით ქვეყანაში გამოიყენება.
2025 წლის 16 ივნისს საქართველომ მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგა პაციენტის უსაფრთხოების საერთაშორისო სტანდარტებისკენ:
ონლაინ ტრენინგი თემაზე „დაცემა ჰოსპიტალში არ უნდა ხდებოდეს“ წარმატებით ჩატარდა და მას დიდი გამოხმაურება მოჰყვა კლინიკებსა და ჯანდაცვის სფეროს პროფესიონალებში.
ტრენინგის ორგანიზატორი იყო Accreditation Canada, ტრენერი კი — სულხან ინაიშვილი, ორგანიზაციის ქართველი საერთაშორისო ექსპერტი, რომელიც 2025 წლიდან უკვე საერთაშორისო შემფასებლის სტატუსით მუშაობს.
სულხან ინაიშვილი — სოციალური მეცნიერებების დოქტორი და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მაგისტრი — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სფეროში მაღალი აკადემიური და პროფესიული გამოცდილების მქონე ექსპერტია. იგი ლექტორად საქმიანობს ბათუმის “შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში” და თავის ცოდნას უზიარებს მომავალ ექიმებსა და ჯანდაცვის მენეჯერებს.
2023 წლიდან ის Accreditation Canada–ის ადგილობრივი მრჩეველია საქართველოში, ხოლო 2025 წლის მარტიდან — ამავე ორგანიზაციის საერთაშორისო შემფასებელი, რაც საშუალებას აძლევს, ჩაატაროს როგორც დოკუმენტური შეფასებები, ისე ინტერვიუები და სტანდარტების შესაბამისობის სრული ანალიზი.
ამავდროულად, იგი მუშაობს კლინიკური კვლევების ორგანიზაციაში (CRO) ხაზის მენეჯერად და კოორდინაციას უწევს საერთაშორისო კვლევით პროცესებს.
ტრენინგის მთავარი გზავნილი მარტივია და მკაფიო: დაცემა არ უნდა იყოს “შემთხვევითობა”, დაცემა არის სისტემური ჩავარდნა.
ტრენინგი დაეხმარა მონაწილე კლინიკებს, პრაქტიკულად გაეაზრებინათ შემდეგი საკვანძო საკითხები:
სულხან ინაიშვილმა დეტალურად გააცნო მონაწილეებს Accreditation Canada-ის სტანდარტები და გამოცდილება ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა დიდი ბრიტანეთი და კანადა, სადაც დაცემის პრევენცია უკვე ინტეგრირებულია სისტემაში.
მაგალითად, ბრიტანეთის NHS-მა მხოლოდ 5 წელიწადში 34%-ით შეამცირა დაცემით გამოწვეული ტრავმები სისტემური მიდგომების გამოყენებით.
ტრენინგის მონაწილეების შეფასებით, ტრენინგი იყო პრაქტიკული, ნათლად გასაგები და მაღალ სტანდარტებზე დაფუძნებული.
როგორც “აკრედიტაცია კანადის” წარმომადგენელმა საქართველოში, ჯანდაცვის საერთაშორისო ექსპერტმა, პროფესორმა გიორგი ფხაკაძემ აღნიშნა:
„დაცემა არ არის ის, რაც ‘ხდება’. დაცემა არის ის, რაც არ უნდა ხდებოდეს. ჰოსპიტალი, რომელიც პრევენციას სისტემურად უდგება, იმსახურებს საზოგადოების ნდობას.“
📢 Accreditation Canada-ის სტანდარტებზე დაფუძნებული ასეთი ტრენინგები კიდევ უფრო აამაღლებს საქართველოს კლინიკების უნარს, უზრუნველყონ უსაფრთხო გარემო თითოეული პაციენტისთვის — ტექნოლოგიების გარეშე, მხოლოდ სწორი მიდგომითა და ადამიანური პასუხისმგებლობით.



Ზაფხულის დადგომასთან ერთად, ჩვეულებრივ კრეფენ ნივრის ყლორტებს ისე, რომ უფრო მეტი საკვები ნივთიერებები დარჩეს ბოლქვებზე. მაგრამ არ იჩქაროთ მათი გადაგდება – ისინი არამარტო გემრიელია, არამედ წარმოუდგენლად სასარგებლოც.
შეგიძლიათ გამოიყენოთ ნივრის ღეროები კეძებში, ამით თქვენ საჭმელს უფრო გემრიელსა და ჯანმრთელს გახდით. ეს არა მხოლოდ გემრიელია, არამედ ორგანიზმისთვის დიდი სარგებელის მომტანიც:
მწვანე ნივრის ღეროები პირველ რიგში მდიდარია C ვიტამინით !
ნივრის ყლორტები დაბალკალორიულია და თუ ფიგურას ინარჩუნებთ, ამის გაკეთება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იქნება თქვენთვის. გააგრძელეთ კითხვა
პირველი ტიპის დიაბეტის მკურნალობაში რევოლუციური ნაბიჯი გადაიდგა. ბოლო კლინიკურმა ცდებმა აჩვენა, რომ ახალმა თერაპიამ, სახელწოდებით Zimislecel, შეიძლება გამოიწვიოს ინსულინის მუდმივი ჩანაცვლება. 12 პაციენტზე ჩატარებული კვლევის შედეგებით, მკურნალობის ერთი წლის შემდეგ 10-მა მათგანმა ინსულინის მიღება სრულიად შეწყვიტა.
Zimislecel ეფუძნება ღეროვანი უჯრედების ტექნოლოგიას, რომელიც პანკრეასის კუნძულის უჯრედებს ქმნის. სწორედ ეს უჯრედები აკონტროლებენ სისხლში შაქრის დონეს და ბუნებრივად აწარმოებენ ინსულინს. მკურნალობა მიმდინარეობს იმუნოსუპრესიული პრეპარატების პარალელურად, რაც ორგანიზმს ეხმარება გადანერგილი უჯრედების მიღებაში.
კლინიკური ცდების პირველი და მეორე ფაზის შედეგები უდიდესი იმედია მსოფლიოში პირველი ტიპის დიაბეტით დაავადებული 8,4 მილიონი ადამიანისთვის. ამ ავტოიმუნური დაავადების დროს, იმუნური სისტემა აზიანებს ინსულინის მწარმოებელ უჯრედებს.
ინსულინის დაბალი ან მაღალი დონე შეიძლება გამოიწვიოს მძიმე შედეგები: შაქრის დაგროვება, ორგანოების დაზიანება, ჰიპოგლიკემია და ხშირ შემთხვევაში — სიკვდილი. Zimislecel თერაპიამ გამოავლინა უნარი შეინარჩუნოს ინსულინის ბალანსი ბუნებრივად, რითაც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა პაციენტების ყოველდღიური მდგომარეობა.
წარსულში წარმატებით გამოიყენებოდა პანკრეასის კუნძულის დონორული უჯრედები, თუმცა დონორების სიმცირე სერიოზულ დაბრკოლებად რჩებოდა. ახალი მეთოდი სრულიად ცვლის ამ საჭიროებას — ღეროვანი უჯრედებიდან შექმნილი უჯრედები უკვე სიცოცხლისუნარიანად ფუნქციონირებენ პაციენტის სხეულში.
მიუხედავად იმისა, რომ დაფიქსირდა მცირე ან საშუალო სიმძიმის გვერდითი ეფექტები, როგორიცაა თირკმლის ფუნქციის დაქვეითება და იმუნური რეაქციების შემცირება, შედეგები მაინც იმედისმომცემია. ორი პაციენტის გარდაცვალება არ იყო უშუალოდ დაკავშირებული თერაპიის ხარისხთან.
ამჟამად მკურნალობა გადავიდა მესამე ფაზის კლინიკურ ცდებში, რაც ნიშნავს, რომ ფართომასშტაბიანი ტესტირება და რეგულაციური შეფასება უკვე მიმდინარეობს. სპეციალისტების თქმით, ეს სიახლე შესაძლოა საფუძვლად დაედოს ინსულინზე დამოკიდებული მკურნალობის ახალ ერას.
პირველი ტიპის დიაბეტის მქონე ადამიანები დამოკიდებული არიან ინსულინის თერაპიის არასაიმედო ბალანსზე მთელი ცხოვრების განმავლობაში. თუ მათი ინსულინის დონე ზედმეტად დაეცემა, უჯრედებს არ შეუძლიათ სისხლში არსებული შაქრის გამოყენება, რაც შაქრის დაგროვებას და ორგანოების დაზიანებას იწვევს. თუ ინსულინი ზედმეტად მაღალია, პაციენტები ჰიპოგლიკემიის მდგომარეობაში (სისხლში შაქრის შემცველობის შემცირება) ვარდებიან, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს გონების დაკარგვა, კრუნჩხვები, კომა ან სიკვდილი.
ჩვენს სხეულში ინსულინის დონის ძირითადი ნაწილის შენარჩუნებას განაპირობებს ე. წ. პანკრეასის კუნძულები (ლანგერჰანსის კუნძულები), ანუ პანკრეასის ენდოკრინული ფუნქციის მქონე უბნები. წარსულში იმედისმომცემი შედეგები აჩვენა დონორისგან ამ უჯრედების ჯანმრთელი ვერსიების გადანერგვამ, მაგრამ ამისათვის საჭიროა მრავალი დონორი, დონორები კი იშვიათობაა.
