„ნულოვანი კალორია“ ≠ „ნულოვანი გავლენა“ — ხელოვნური ტკბილეულის ფარული რისკები – გიორგი ფხაკაძე გაფრთხილებთ

მიერ

აგვისტო 20, 2025

Picsart_25-08-20_14-51-01-087 — {"remix_data":[],"remix_entry_point":"challenges","source_tags":[],"origin":"unknown","total_draw_time":0,"total_draw_actions":0,"layers_used":0,"brushes_used":0,"photos_added":0,"total_editor_actions":{},"tools_used":{"resize":1},"is_sticker":false,"edited_since_last_sticker_save":true,"containsFTESticker":false}

„ნულოვანი კალორია“ ≠ „ნულოვანი გავლენა“ — ხელოვნური ტკბილეულის ფარული რისკები

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე.
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

ბევრს ჰგონია, რომ „დაიეტური“ ან „შაქრის გარეშე“ სასმელები და ტკბილეული უვნებელია, რადგან კალორიას არ შეიცავს.

მაგრამ რეალობა სხვაგვარია: ხელოვნური ტკბილეულები (ასპარტამი, სუკრალოზა, აცესულფამ–K და სხვ.) მაინც ახდენენ გავლენას ჩვენს ორგანიზმზე.

🥤 როგორ შეიძლება „ნულოვანი კალორია“ “გამოგვეხმაუროს”?

• ტკბილი გემო, თუნდაც კალორიის გარეშე, ინსულინის გამოყოფას აღძრავს.
• ხშირად იწვევს მადას და ტკბილეულის სურვილს.
• ნაწლავის მიკრობიოტაზე მოქმედებით შეიძლება გლუკოზის მეტაბოლიზმი შეცვალოს.
• როცა ხელოვნური ტკბილეული ნახშირწყლებთან ერთად მიიღება, შაქრის მომნელებელი რეაქცია უფრო მძაფრი ხდება.

🔬 რა გვაჩვენა კვლევებმა?

• Nature, 2014: ხელოვნურმა ტკბილეულებმა თაგვებში გამოიწვია გლუკოზის აუტანლობა ნაწლავის ბაქტერიების ცვლილებით. მცირე ადამიანურ კვლევაშიც დაფიქსირდა მსგავსი შედეგი „მგრძნობიარე“ პირებში.
• ადამიანებზე ჩატარებული კონტროლირებული კვლევები: სუკრალოზას + ნახშირწყლების ერთად მიღებამ ინსულინის მგრძნობელობა შეამცირა.
• ასპარტამი და აცესულფამ–K: ზოგიერთში იწვევენ ინსულინის ადრეულ გამოყოფას ან გასტროინტესტინური ჰორმონების ცვლილებას.
• CGM (გლუკოზის მონიტორინგი): ბევრმა მოხმარებელმა შენიშნა, რომ „დაიეტური“ სასმელების ნახშირწყლებთან ერთად მიღება იწვევს სისხლში შაქრის მკვეთრ რყევებს.

🚨 სწრაფი ფაქტები

• „ნულოვანი შაქარი“ ≠ ნულოვანი ზემოქმედება.
• რეაქცია ინდივიდუალურია — დამოკიდებულია მიკრობიომზე და კვების კონტექსტზე.
• ხშირი ტკბილი გემო ამაგრებს დოპამინის გზებს → რაც უფრო რთულად გვაძლევს ტკბილეულის შეზღუდვას.

🛡️ როგორ მოვიქცეთ?
• ხელოვნური ტკბილეული გამოიყენეთ იშვიათად, არა ყოველდღე.
• არ მიიღოთ ისინი ნახშირწყლებით მდიდარ საკვებთან ერთად.
• უპირატესობა მიანიჭეთ სტევიას ან მონკფრუტს (სუფთა ექსტრაქტი).
• ან გამოიყენეთ მცირე რაოდენობით ნამდვილი თაფლი ან ნეკერჩხლის სიროფი ცილასთან ერთად.
• ცქრიალა წყალი + ლიმონი ან ფორთოხლის ნაჭერი — საუკეთესო ალტერნატივაა გაზიანი „დაიეტური“ სასმელის ნაცვლად.

❓💬 კითხვა–პასუხი

❓ხომ არ ჯობს „ნულოვანი კალორია“ ჩვეულებრივ შაქარს?

➡️ დიახ, ზოგი სიტუაციაში ნაკლებ ზიანს მოიტანს, მაგრამ ხშირი მოხმარება მაინც აზიანებს მეტაბოლიზმს.

❓რატომ აქვს ყველას განსხვავებული რეაქცია?
➡️ ინდივიდუალურად განსხვავებულია ნაწლავის მიკრობიოტა და ჰორმონალური პასუხი. ამიტომ ერთს უხდება, მეორეს არა.

❓შეიძლება თუ არა ტკბილეულმა წონის დაკლებაში ხელი შეგვიშალოს?
➡️ დიახ. ხშირი ტკბილი გემო მადას ამაღლებს, რის გამოც ზოგჯერ მეტს ვჭამთ.

🔗 დასკვნა

„ნულოვანი კალორია“ არ ნიშნავს „ნულოვან გავლენას“.
ხელოვნური ტკბილეულები შეიძლება იყოს ხანმოკლე გამოსავალი, მაგრამ ისინი არ უნდა გახდეს ყოველდღიური ჩვევა.

📲 გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
✔ მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
🔹 iPhone: https://apps.apple.com/app/sheniekimi/id6746522706
🔹 Android: https://play.google.com/store/apps/details?id=ge.sheniekimi.app
📡 Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.

ლიტერატურა
1. Suez J, et al. Artificial sweeteners induce glucose intolerance by altering the gut microbiota. Nature. 2014;514:181–186. doi:10.1038/nature13793.
2. Romo-Romo A, et al. Sucralose consumption and its effects on insulin sensitivity. J Clin Endocrinol Metab. 2016;101(11):4101–4108. doi:10.1210/jc.2016-1648.
3. Sylvetsky AC, Rother KI. Trends in the consumption of low-calorie sweeteners. Physiol Behav. 2016;164:446–450. doi:10.1016/j.physbeh.2016.03.030.
4. Pepino MY. Effects of sucralose on the metabolic response to glucose. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2015;18(4):379–383. doi:10.1097/MCO.0000000000000188.
5. Ahmad SY, et al. The effects of non-nutritive sweeteners on metabolism. Nutrients. 2020;12(11):3408. doi:10.3390/nu12113408.

ავტორი

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.

ასევე წაიკითხეთ:

ევროკავშირის დირექტივა 2002/46/EC — დანამატებში გამოყენებული ვიტამინებისა და მინერალების ნუსხა (Annex II)

სანამ დანამატს იყიდით — შეამოწმეთ ეს 7 პუნქტი! – გიორგი ფხაკაძე გირჩევთ

სად იყიდება, მსოფლიოში, ყველაზე უსაფრთხო ვიტამინები და დანამატები?

მიერ

აგვისტო 20, 2025

სად იყიდება მსოფლიოში ყველაზე უსაფრთხო ვიტამინები და დანამატები?

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,— საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე.

sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

დღეს, როცა ინტერნეტში მარტივად შეგიძლიათ შეუკვეთოთ ათასობით „ჯადოსნური“ დანამატი, მთავარი კითხვა ასეთია:

სად ვიყიდოთ ყველაზე უსაფრთხო და სანდო ვიტამინი ისე, რომ არ გავრისკოთ ჩვენი ჯანმრთელობა?

პასუხი მარტივია: აფთიაქში ნაყიდი დანამატი ყოველთვის უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე ონლაინ–მაღაზიიდან ან უცნობი წყაროდან მიღებული პროდუქტი. განსაკუთრებით სამი ქვეყანა გამოირჩევა, სადაც აფთიაქში ნაყიდი დანამატი შეიძლება თითქმის მედიკამენტის ხარისხის გარანტიად ჩაითვალოს:

იაპონია
ირლანდია
დანია

იაპონია — ფარმაცევტული სტანდარტი დანამატებისთვის

• იაპონიაში დანამატები ხვდებიან კატეგორიაში FOSHU (Food for Specified Health Use).

• ფოსჰუ სტატუსის მისაღებად აუცილებელია:

ადამიანებზე ჩატარებული კლინიკური კვლევები, რომლებიც ადასტურებს უსაფრთხოებას და ეფექტიანობას.

ოფიციალური ნებართვა ჯანდაცვის, შრომისა და კეთილდღეობის სამინისტროდან (MHLW).

• იაპონური აფთიაქში ნაყიდი დანამატი თითქმის ისეთივე კონტროლს გადის, როგორც წამალი.

• ონლაინ შეძენილი დანამატი იაპონიიდან არ ნიშნავს ავტომატურად სანდოობას — მხოლოდ აფთიაქის პროდუქტი იძლევა გარანტიას.

ირლანდია — ევროკავშირის ერთ–ერთი ყველაზე მკაცრი ზედამხედველობა

• ირლანდია მოქმედებს ევროკავშირის საკვები დანამატების დირექტივის შესაბამისად.

• აქ:

მხოლოდ EFSA–ს მიერ დამტკიცებული ვიტამინები და მინერალებია ნებადართული.

აკრძალულია საშიში ნივთიერებები (მაგალითად, ეფედრა).

ჯანმრთელობის პრეტენზიები მხოლოდ მეცნიერულად დამტკიცებული უნდა იყოს.

• ირლანდიის საკვები უსაფრთხოების სააგენტო (FSAI) მუდმივად ამოწმებს ბაზარს.

• ამიტომ, დუბლინის აფთიაქში ნაყიდი დანამატი არის ორმაგად უსაფრთხო — როგორც ევროკავშირის, ისე ადგილობრივი კონტროლის ქვეშ.

დანია — დანამატების ნაწილი მედიკამენტად ითვლება

• დანიაში ყველაზე მკაცრი კონტროლია ევროპაში:

ბევრი დანამატი რეგისტრირდება როგორც მედიკამენტი, არა უბრალოდ საკვები.

დანარჩენი მაინც რეგისტრირდება საკვების აქტის ფარგლებში, სადაც მკაცრად არის გაწერილი დოზები და შემადგენლობა.

კონტროლი ხშირია და ნებისმიერი საეჭვო პროდუქტი სწრაფად იხსნება გაყიდვიდან.

• ამიტომ, კოპენჰაგენის აფთიაქში ნაყიდი დანამატი თითქმის მედიკამენტის ხარისხის გარანტიას ატარებს.

რატომ უნდა ვენდოთ აფთიაქში ნაყიდ დანამატს?

• აფთიაქში არსებული დანამატი უკვე გასულია რეგისტრაციისა და კონტროლის ყველა საფეხური.

• ონლაინ ან ქუჩის ბაზრობაზე ნაყიდ პროდუქტს შეიძლება ჰქონდეს:

ყალბი სერტიფიკატი

ზედმეტი დოზა ან აკრძალული ნივთიერება
არასწორი ეტიკეტი

სწორედ ამიტომ აფთიაქში ნაყიდი დანამატი = ყველაზე უსაფრთხო არჩევანი.

კითხვა–პასუხი

რატომ არ არის ონლაინ ნაყიდი დანამატი სანდო, მაშინაც კი თუ ის იაპონიიდან ან დანიიდან მოდის?

იმიტომ, რომ ონლაინ პლატფორმებზე ხშირად იყიდება არარეგისტრირებული ან ყალბი პროდუქტები.

საჭიროა თუ არა ექიმის კონსულტაცია დანამატის ყიდვამდე?

დიახ. დანამატი არ არის უვნებელი „ვიტამინკა“ — ზედმეტი დოზა შეიძლება საზიანო აღმოჩნდეს.

საქართველოში რატომ არის პრობლემური დანამატების ბაზარი?

საქართველოში ხშირად შემოდის ისეთი პროდუქტი, რომელიც სხვა ქვეყნებში აკრძალულია ან არ არის ოფიციალურად დარეგისტრირებული.

დასკვნა

თუ გსურთ აბსოლუტურად უსაფრთხო დანამატის შეძენა, არჩევანი მარტივია:

იაპონიაში, ირლანდიასა და დანიაში აფთიაქში ნაყიდი დანამატი არის მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე სანდო და ხარისხიანი პროდუქტი.

საქართველოში უკვე დაიწყო მნიშვნელოვანი ნაბიჯი დანამატების უსაფრთხოების მიმართულებით — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტმა (PHIG) შექმნა ოფიციალური პლატფორმა Safe Supplements Georgia (SSG). მისი მიზანია:

• ფარმაცევტულ ბაზარზე არსებული დანამატების დეტალური შემოწმება,

• მათი ლეგალური სტატუსის დადასტურება,

• მომხმარებლისთვის მხოლოდ სანდო და ხარისხიანი პროდუქტის რეკომენდაცია.

შედეგები გამოქვეყნდება საჯაროდ ვებ–გვერდზე www.supplement.ge, რაც მოქალაქეებს საშუალებას მისცემს დამოუკიდებლად გადაამოწმონ კონკრეტული პროდუქტი. ეს არის პირველი მსგავსი საჯარო და გამჭვირვალე ინიციატივა საქართველოში, რომელიც ემყარება საერთაშორისო სტანდარტებს.