„მსოფლიოში ყველაზე მთვრალი ქვეყნები“ — საქართველო მეორე ადგილზე! ხუმრობა თუ სერიოზული საფრთხე?



გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ხალხური მედიცინის სპეციალისტმა არუნ ხათრიმ ჯანდაცვის ექსპერტის, გიორგი ფხაკაძის ბრალდებებს უპასუხა.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ხათრი ამბობს, რომ მის კომაპნიას ყველა საბუთი და სერტიფიკატი აქვს, რაც საქართველოს კანონმდებლობით არის განსაზღვრული…
ახლა ვიღაც ექიმმა თქვა, რომ ეს სერტიფიკატი ყალბია, მე ამ თემაზე ვიდეოს აღარ ჩავწერ…“
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი, პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ამბობს, რომ წარმოდგენილი სერტიფიკატების ნაწილი ყალბია.
„როგორც მოსალოდნელი იყო, წარმოდგენილი სერტიფიკატების ნაწილი ყალბია! უახლოეს დღეებში დეტალურ პასუხსაც წარვადგენ“ – წერს გიორგი ფხაკაძე.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ახალი სამეცნიერო მიგნებები მოწმობს, რომ ნებისმიერი ინტენსივობის ფიზიკური აქტივობა მნიშვნელოვნად ამცირებს დემენციის მქონე პაციენტებში სიკვდილის რისკს 30%-ით.
ეს შედეგები დაფიქსირდა პრესტიჟულ გამოცემაში – British Journal of Sports Medicine (BJSM) – გამოქვეყნებულ კვლევაში, რომელიც სამხრეთ კორეიდან 60,000 დემენციის მქონე პაციენტის მონაცემებზე დაყრდნობით ჩატარდა.
მონაწილეთა საშუალო ასაკი შეადგენდა 74 წელს.
75%-ს ჰქონდა ალცჰეიმერის ტიპის დემენცია, 12.5%-ს – ვასკულარული ტიპი, ხოლო დანარჩენები სხვა ფორმებს განეკუთვნებოდნენ.
ფიზიკური აქტივობა, როგორც დიაგნოზამდე, ისე მის შემდეგ, ასოცირდებოდა სიცოცხლის ხანგრძლივობის ზრდასთან.
რაც უფრო რეგულარულად და ხანგრძლივად ახორციელებდა პაციენტი ვარჯიშს, მით უფრო დაბალი იყო მისი სიკვდილის რისკი.
კვლევაში ფიზიკური დატვირთვა დაყოფილია ინტენსივობის მიხედვით:
30 წუთზე მეტი სიარული ნელ ტემპში.
სწრაფი სიარული,
ჩოგბურთი,
ველოსიპედით ნორმალური ტემპით მოძრაობა (30+ წუთი).
სირბილი,
აერობიკა,
სწრაფი ველოსიპედით სიარული (20 წუთის განმავლობაში).
მეცნიერები გვირჩევენ შემდეგს:
მსუბუქი აქტივობა – კვირაში მინიმუმ 5-ჯერ, ყოველ ჯერზე 30 წუთი ან მეტი.
მაღალი ინტენსივობის დატვირთვა – კვირაში 3 ან მეტი დღე, მინიმუმ 20 წუთით.
მათ, ვინც ამ რჩევებს იცავს, სიკვდილის რისკი 30%-ით ნაკლები აქვთ იმ პირებთან შედარებით, ვინც უმოძრაო, მჯდომარე ცხოვრების წესს მისდევს.
ფიზიკური აქტივობა არამარტო დემენციის, არამედ ზოგადი ფსიქიკური ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლადაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.
არსებობს პროფესიები, რომლებიც ფსიქოლოგიური სტრესისა და გადატვირთვის გამო უფრო მეტად განიცდიან ფსიქიკურ პრობლემებს.
სამხედროები,
მაშველები და გადაუდებელი დახმარების თანამშრომლები,
სოციალური მუშაკები.
მასწავლებლები,
მდივნები,
ჟურნალისტები,
მსახიობები.
📉 ამ პროფესიული ჯგუფებისთვის დამახასიათებელია:
ზეგანაკვეთური შრომა,
ბიუროკრატიული გადატვირთვა,
დაბალი ანაზღაურება,
რუტინა და მონოტონურობა,
სამუშაოს არასწორი დაგეგმვა და ორგანიზება.
🧬 ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის გავლენიან ფაქტორებს ასევე განეკუთვნება პიროვნული მახასიათებლები, როგორიცაა ემოციური მდგრადობა, სტრესისადმი წინააღმდეგობა და თვითრეგულაციის უნარი.
ფიზიკური აქტივობა – თუნდაც მსუბუქი – არ არის მხოლოდ ცხოვრების ხარისხის ამაღლების საშუალება. ის შეიძლება იქცეს დემენციით დაავადებულ ადამიანებში სიცოცხლის გახანგრძლივების მნიშვნელოვან იარაღად.
ასევე, რეგულარული ვარჯიში მოქმედებს როგორც პროფილაქტიკური მექანიზმი ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად, განსაკუთრებით იმ პირებისთვის, ვინც მაღალი სტრესის ან ემოციური დატვირთვის მქონე პროფესიაში მუშაობს.
👉 დაიწყეთ მარტივი სიარულით დღეში 30 წუთით – თქვენი ტვინი და სხეული მადლობას გეტყვიან!
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ხელების დაბუჟება წლების განმავლობაში დისკომფორტს მიქმნიდა და ბევრ რამეში ხელს მიშლიდა. ხშირად მჭირდებოდა სხეულის პოზიციის შეცვლა, დასვენება, წინააღმდეგ შემხვევაში ძალიან მაწუხებდა დაბუჟება. მივმართე ექიმს, ვიღებდი წამლებს, მაგრამ უშედეგოდ.
მკურნალობის კურსი გარკვეული ეტაპი შედეგიანი იყო, თუმცა დროის გასვლის შემდეგ ყველაფერი თავიდან იწყებოდა.
შევიმოწმე სისხლძარღვები ხელზე და აღმოჩნდა, რომ ისინი იდაყვიდან თითებამდე 30 %-ით ფუნქციონირებდა, ხოლო მხრიდან იდაყვამდე – 50 %-ით. აღმოვაჩინე ხალხური საშუალებები და სისხლძარღვების გაწმენდა ტიბეტური მეთოდის მიხედვით ნივრის ნაყენით დავიწყე.
დავიწყე 1 წვეთი ნივრის ნაყენისა და რძის ნარევით და ავედი ნივრის ნაყენის 25 წვეთამდე. განაგრძე კითხვა
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
ბავშვის გამოჯანმრთელების ერთ-ერთი მთავარი ატრიბუტია, ვუვლით თუ არა სწორად მას, გვაქვს თუ არა ფანჯრები ღია, ვანიავებთ თუ არა ოთახს, ვასუფთავებთ თუ არა მის გარშემო საგნებს სველი წესით. რინოვირუსის დროს ბავშვის ზოგადი მდგომარეობა დამაკმაყოფილებელია, მაგრამ ვეცადოთ ბავშვის იზოლირებას. ნუ შევუზღუდავთ მას მოძრაობას, უბრალოდ შეზღუდვა გვაქვს კონტაქტების. ნუ გავუშვებთ ბავშვს ბაღში. შეიძლება ერთი ბავშვისთვის ვირუსი აღმოჩნდეს მსუბუქი და მეორე ბავშვს გაურთულდეს. ბავშვი ბინის პირობებში უნდა იყოს იზოლირებული.
ვერცერთი ბავშვი ვერ გაიზრდება რესპირაციული ვირუსების გადატანის გარეშე. ეს წარმოუდგენელია. ჩვენთვის მთავარია არა ავადობის სიხშირე, არამედ მისი სირთულე. წლის განმავლობაში 10 გაციება ნორმალურია. ნუ თვლით გაციების ეპიზოდებს. ნუ ჩათვლით, რომ ეს ბავშვის სუსტი იმუნური პასუხის მიმანიშნებელია, სრულებითაც არა!“- აღნიშნა ივანე ჩხაიძემ.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შესავალი:
ბავშვის დაკარგვა – სერიოზული სტრესი როგორც თავად ბავშვისთვის, ასევე მშობლისა და გარემომცველი საზოგადოებისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი შემთხვევები ხშირად სწრაფად ხდება, მნიშნელოვანია, მოზარდმა იცოდეს, როგორ უნდა მოიქცეს.
როგორ უნდა მოამზადოთ ბავშვი მსგავს ვითარებაში მოქცევისთვის და როგორ უნდა იმოქმედონ, თუკი დაკარგულ ბავშვს გადააწყდებიან.
🔹 არ გადაადგილდეს შემთხვევითი მიმართულებით
თუ ბავშვი შენიშნავს, რომ ოჯახის წევრებს ჩამორჩა, პირველი რაც უნდა გააკეთოს, იმავე ადგილას გაჩერებაა. გადაადგილება მხოლოდ ზრდის ალბათობას, რომ კიდევ უფრო დაიკარგოს.
🔹 იცოდეს მშობლების საკონტაქტო ინფორმაცია
შვილს აუცილებად უნდა ჰქონდეს დაზეპირებული მშობლის ტელეფონის ნომერი და მისამართი. უმჯობესია, ჩანთაში ჰქონდეს პატარა ბარათზე დაწერილი ეს ინფორმაცია – სახელი, გვარი, ტელეფონი.
🔹 დარეკოს 112-ში ან სთხოვოს დახმარება უფროსს
მოწიფული ბავშვი უნდა იყოს ინფორმირებული, რომ პრობლემის შემთხვევაში უნდა დარეკოს 112-ზე, ან სთხოვოს უფროსს (წარმოდგენილი სამსახურის მქონეს – პოლიციელს, დაცვას, ან ფორმიან პირს), რომ გამოიძახოს პატრული.
🔹 ხმამაღლა მიმართოს ახლობლის სახელით
ხალხმრავალ ადგილას დაკარგვისას ბავშვმა შეიძლება დაიძახოს იმ ადამიანის სახელი, ვისთან ერთადაც იყო. ეს ასევე ზრდის პოვნის შანსს.
🔹 არ ჩაჯდეს ტრანსპორტში უცხოსთან ერთად
მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვმა არ მიიღოს შეთავაზება გადაადგილების შესახებ უცნობი ადამიანისგან – ტრანსპორტით გადაადგილება ზრდის საფრთხეს.
✅ გაავარჯიშეთ კონკრეტული სცენარებით
დამატებითი კომუნიკაცია და სიმულაციური თამაშები საუკეთესო საშუალებაა ბავშვის ფსიქოლოგიური მზადებისთვის. მაგალითად: „როგორ უნდა მოიქცეს, თუ სკოლიდან გამოსულს დედა არ დაგხვდა?“
✅ დაამზადეთ საკონტაქტო ბარათი
შვილის ჩანთაში უნდა იდოს ბარათი, რომელზეც იქნება მითითებული:
მშობლის სახელი და გვარი
ტელეფონის ნომერი
მისამართი
სკოლის დასახელება
✅ განიხილეთ ყოველდღიური მარშრუტი
სანამ ბავშვი სკოლაში დამოუკიდებლად სიარულს დაიწყებს, ერთად გაიარეთ მარშრუტი რამდენჯერმე, დაარწმუნეთ, რომ იცის უსაფრთხო წერტილები – სად შეიძლება გაჩერდეს, ვინ შეიძლება ჰკითხოს რჩევა.
✅ არ დააშინოთ – უთხარით სიმართლე თამაშით
ბავშვი არ უნდა შეშინდეს, არამედ დაზღვეული იყოს ცოდნით. სწავლის პროცესი უნდა წარიმართოს თამაშით – სთხოვეთ, ითამაშოს „მცირე დეტექტივი“, რომელიც სწორად გადაჭრის სიტუაციას.
„ბავშვმა აუცილებლად უნდა იცოდეს – არ იფიქროს, რომ გზა თავად იპოვოს. ეს არასწორია. ყველა მშობელმა უნდა იფიქროს იმაზე, რომ დაკარგვის გამოცდილება შესაძლოა ცხოვრების მანძილზე ტრამვად დარჩეს ბავშვს. ამიტომ, პრევენცია უმთავრესია.“
👮♀️
თუ შემთხვევით ნახეთ დაკარგული ბავშვი:
დაიმახსოვრეთ: არ ჩაერიოთ აგრესიულად. მშვიდად უთხარით –
„ნუ გეშინია, დაგეხმარები. ახლა პატრულს დავურეკავთ და მშობლებს ვიპოვით.“
ჰკითხეთ – სად ცხოვრობს, რომელ სკოლაში სწავლობს, რა ჰქვია დედას ან მამას. ეს ინფორმაცია უფრო ადვილად ახსენდებათ.
დაუკავშირდით 112-ს – ეს საუკეთესო გადაწყვეტილებაა.
თუ მახლობლად პოლიციელი ან დაცვაა – მიჰმართეთ მათ. ფორმიან პირებს ბავშვები მეტად ენდობიან.
📘 სკოლები უსაფრთხოების განათლების სივრცედ
სპეციალისტები თვლიან, რომ სკოლებს უნდა ჰქონდეთ პასუხისმგებლობა მსგავსი ინფორმაციის სისტემატურად მიწოდებაზე. საგნები, როგორიცაა „მე და საზოგადოება“, ან სპეციალური პროგრამები – როგორიცაა „ექიმის საათი“, კარგი პლატფორმაა ამ თემების გასაშუალებლად.
🟦 სახელმწიფოს როლი არ უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ მშობლების იმედზე ყოფნით – საჭიროა სისტემური მიდგომა, მათ შორის, საგანმანათლებლო პროგრამების შექმნა/გაფართოება, რაც უზრუნველყოფს ბავშვების ცნობიერების ამაღლებას უსაფრთხოებაზე.
ბავშვების უსაფრთხოება არ არის მხოლოდ ოჯახების საზრუნავი – ის მთელი საზოგადოების პასუხისმგებლობაა. რაც უფრო მეტად ვასწავლით მოზარდებს, როგორ უნდა იმოქმედონ რთულ სიტუაციებში, მით უფრო ნაკლები იქნება სტრესული და საშიში შემთხვევები. ბავშვებმა უნდა იცოდნენ – რა ქნან, ვის მიმართონ და როგორ არ დაიბნნენ, ხოლო უფროსებმა – როგორ დაეხმარონ.
🔔 გახსოვდეთ: სწორი ცოდნა = დაცული ბავშვი.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi