ხუთშაბათი, მაისი 7, 2026
მთავარი წაკითხვა გვერდი 172

H1N1, ახალი H3N2 „K“ ვარიანტი და რა გველის წინ – გრიპის რთული სეზონი მოდის

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
H1N1, ახალი H3N2 „K“ ვარიანტი და რა გველის წინ - გრიპის რთული სეზონი მოდის
#post_seo_title

გრიპის რთული სეზონი მოდის – H1N1, ახალი H3N2 „K“ ვარიანტი და რა გველის წინ

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი
„გრიპი უბრალოდ „გაციება“ არ არის. გასულ სეზონზე მხოლოდ ერთ ქვეყანაში – ამერიკაში – დაფიქსირდა დაახლოებით 47 მილიონი შემთხვევა, 610 ათასზე მეტი ჰოსპიტალიზაცია და სულ მცირე 26 ათასი გარდაცვალება, მათ შორის 216 ბავშვი. ეს არის პირველი მაღალი სიმძიმეის სეზონი ბოლო 7 წლის განმავლობაში და ყველაზე მძიმე ბავშვებისათვის ბოლო 15 წელს. ეს ყველაფერი არის ციფრებით დადასტურებული რეალობა, არა შიში.
ახლა უკვე ახალი სეზონი იწყება და მსოფლიოში ჩნდება H3N2-ის ახალი ვარიანტი – ე.წ. ქვეტიპი K, რომელსაც აქვს მუტაციები, რის გამოც ვაქცინის ანტისხეულები ნაწილობრივ ნაკლებად ეფექტიანია. ეს ნიშნავს, რომ საჭიროა მაქსიმალური დაცვა: ვაქცინა, ხელების ჰიგიენა, ნიღბის გამოყენება ხალხმრავალ ადგილებში და დროული რეაგირება სიმპტომებისას.
პანიკა არ გვჭირდება, მაგრამ სერიოზული მზადება – აუცილებლად.“
გრიპის გლობალური სურათი: რა ვიცით დღეს?
ბოლო ანგარიშების მიხედვით, 2024–2025 სეზონი ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში შეფასდა როგორც მაღალი სიმძიმეის სეზონი: შეერთებული შტატების მონაცემებით დადასტურდა დაახლოებით 47 მილიონი გრიპის შემთხვევა, 610 000 ჰოსპიტალიზაცია და მინიმუმ 26 000 გარდაცვალება. მარტო ბავშვებში – 216 გარდაცვალება, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია ბოლო 15 წელიწადში.
მსოფლიო მასშტაბით, მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, გრიპის ვირუსები კვლავაც ძირითადად A ტიპს ეკუთვნის. სხვადასხვა რეგიონში განსხვავებული სურათია: ზოგან დომინირებს H1N1, ზოგან H3N2, ზოგან ორივე ერთად. რამდენიმე რეგიონში ლაბორატორიული ტესტების 30%-ზე მეტიც კი დადებითია გრიპზე, რაც მაღალი ცირკულაციის ნიშანია.
ეს ყველაფერი ნიშნავს, რომ ახალი სეზონი ისევ მაღალი რისკის ფონზე იწყება.
რა არის H3N2 ქვეტიპი „K“ და რატომ ლაპარაკობენ მასზე მეცნიერები?
ბოლო თვეებში საერთაშორისო ლაბორატორიებმა დაადასტურეს, რომ H3N2-ის ფარგლებში გაჩნდა ახალი ტოტი – ე.წ. ქვეტიპი K.
მისი მთავარი თავისებურება არის ის, რომ ჰემაგლუტინინის ზედაპირზე (ეს არის “H” H3N2-ის სახელში) დაგროვდა რამდენიმე ახალი მუტაცია. სწორედ ამ ზედაპირს „ცნობს“ ვაქცინით მიღებული ანტისხეულები, ამიტომაც არის ეს ცვლილება მნიშვნელოვანი.
აზრი მოკლედ:
• ქვეტიპი K განსხვავდება იმ ვარიანტისგან, რომელიც ამ სეზონის ვაქცინაში არის შეტანილი
• ეს განსხვავება საკმარისია იმისთვის, რომ ვაქცინის მიერ წარმოქმნილმა ანტისხეულებმა ნაწილობრივ ნაკლებად ეფექტურად იმუშაოს ინფექციის თავიდან ასაცილებლად
• თუმცა – ძალიან მნიშვნელოვანია – მძიმე გართულებებისგან დაცვაში T-უჯრედული იმუნიტეტი კვლავ კარგად მუშაობს
Time-ის, Gavi–ს და სხვა ავტორიტეტული წყაროების შეფასებით, ქვეტიპი K:
• უკვე დომინირებს ლაბორატორიულ ნიმუშებში დიდ ბრიტანეთში და იაპონიაში
• სავარაუდოდ წარმოიშვა სამხრეთ ნახევარსფეროს 2025 წლის ზამთრის სეზონის ბოლოს
• უფრო ინტენსიურ სეზონს შეიძლება უკავშირდებოდეს, განსაკუთრებით ხანდაზმულ ადამიანებში
რა ხდება H1N1–თან?
H1N1 (იგივე „ღორის გრიპის“ პანდემიური შტამი, რომელიც 2009 წელს გამოჩნდა) კვლავ აქტიურად ცირკულირებს. გასულ სეზონზე:
• H1N1 იყო ერთ–ერთი მთავარი ვირუსი ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში
• სამხრეთ ნახევარსფეროში 2025 წლის ზამთარში H1N1 და H3N2 ერთად იწვევდნენ შემთხვევების მატებას
• ბავშვებსა და ორსულებში ოდნავ უფრო მაღალი ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებლები დაფიქსირდა
ეს ყველაფერი გვაფრთხილებს, რომ ახალი სეზონი მხოლოდ ერთ ვირუსზე – ქვეტიპ K–ზე – არ იქნება დამოკიდებული. რეალურად, რამდენიმე შტამი იმუშავებს ერთდროულად.
რატომ არის ბავშვები და ხანდაზმულები განსაკუთრებულად რისკის ქვეშ?
CDC–ისა და Guardian–ის მიერ მოყვანილი მონაცემებით, 2024–2025 სეზონი იყო:
• პირველი მაღალი სიმძიმეის სეზონი 2017–2018 წლების შემდეგ
• ყველაზე მძიმე სეზონი ბავშვებისთვის ბოლო 15 წლის განმავლობაში
• ბავშვთა გარდაცვალების რაოდენობა – მინიმუმ 216 – მნიშვნელოვნად აღემატებოდა წინა სეზონის 207 შემთხვევას
ბავშვებში მკვეთრად გაიზარდა ინტენსიური თერაპიის განყოფილებებში ჰოსპიტალიზაციაც. ექიმების თქმით, „სრულიად ჯანმრთელი ბავშვიც შეიძლება რამდენიმე დღეში აღმოჩნდეს ხელოვნურ სუნთქვაზე“, თუ გრიპი მძიმე გართულებებით მიდის.
ხანდაზმულებში H3N2–ით დომინირებული სეზონები ტრადიციულად ყველაზე მძიმეა – სწორედ ეს ვარიანტი იწვევს ყველაზე მეტ პნევმონიასა და სუნთქვის უკმარისობას.
რას ნიშნავს „ვაქცინის შეუსაბამობა“ და რატომ არ ნიშნავს ეს, რომ ვაქცინა უსარგებლოა?
ვაქცინას ყოველ წელს ირჩევენ იმ მონაცემების მიხედვით, თუ რომელი შტამები ცირკულირებდა მსოფლიო მასშტაბით წინა სეზონზე. ამ სეზონისთვის აირჩიეს H3N2–ის J.2 ქვეტიპი.
პრობლემა ის არის, რომ ქვეტიპი K გაჩნდა მას შემდეგ, რაც ვაქცინის შემადგენლობა უკვე იყო განსაზღვრული. ასე რომ:
• ანტისხეულები, რომლებიც ვაქცინამ წარმოქმნა, სრულად ვერ „ემთხვევა“ ქვეტიპ K–ს ზედაპირს
• თუმცა, მონაცემები დიდი ბრიტანეთიდან და სხვა ქვეყნებიდან აჩვენებს, რომ მაინც არსებობს მნიშვნელოვანი დაცვა ჰოსპიტალიზაციისა და მძიმე დაავადებისგან
• მეცნიერების შეფასებით, ვაქცინა შეიძლება ნაკლებად ეფექტიანი იყოს ინფიცირების თავიდან ასაცილებლად, მაგრამ რჩება ძალიან მნიშვნელოვანი მძიმე შედეგების შესამცირებლად
აქ დამატებით ჩნდება კიდევ ერთი ძლიერი არგუმენტი – T–უჯრედული იმუნიტეტი.
T–უჯრედები ნაკლებად „თვალთვალობენ“ ზედაპირულ მუტაციებს და ხშირად მაინც ცნობს ინფიცირებულ უჯრედებს, მეცნიერული კვლევების მიხედვით.
გამოდის, რომ:
• შეიძლება უფრო მეტი ადამიანი დაინფიცირდეს
• მაგრამ ვაქცინირებული ადამიანების შორის მძიმე შემთხვევების პროცენტი მნიშვნელოვნად დაბალია
ეს არის მთავარი თემა, რომელიც ხშირად საერთოდ არ ჩანს სოციალურ ქსელებში.
როგორ დავიცვათ თავი პრაქტიკულად?
გრიპისგან დაცვა არის „ფენოვანი ტორტი“ – ერთი ზომა არ არის საკმარისი.
ვაქცინაცია
• განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბავშვებისთვის, ხანდაზმულებისთვის, ორსულებისთვის, ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანებისთვის
• მიუხედავად ქვეტიპ K–ის, ვაქცინა მაინც ამცირებს მძიმე გართულებებისა და ჰოსპიტალიზაციის რისკს
ხელების ხშირი დაბანა
• ამცირებს სუნთქვითი ვირუსების გადაცემას
• სასურველია საპნით მინიმუმ 20 წამი, ან სპირტის შემცველი ხსნარი
ნიღაბი ხალხმრავალ, დახურულ სივრცეებში
• განსაკუთრებით მაშინ, როცა რეგიონში გრიპის მაღალი ცირკულაციაა
• იცავს როგორც თავად ადამიანებს, ისე მათ გარშემოც მყოფებს
ავადმყოფი ადამიანისგან დისტანცია
• თუ ოჯახის წევრი ან თანამშრომელი აშკარად ავად არის, უმჯობესია მინიმუმ კონტაქტი და კარგი განიავება
სახლში დარჩენა, თუ გაქვთ სიმპტომები
• დაბალი სიცხე, თავის ტკივილი, ტკივილები და ხველა – ეს უკვე სიგნალია, რომ არ უნდა ვიაროთ სამსახურში ან სკოლაში
ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)
კითხვა: თუ ვაქცინა ქვეტიპ K–ს სრულად არ ემთხვევა, მაინც ღირს გაკეთება?
პასუხი: დიახ. არსებული მონაცემებით, ვაქცინა კვლავაც ამცირებს ჰოსპიტალიზაციისა და მძიმე გართულებების რისკს. ვაქცინა შეიძლება ვერ დაგიცვათ ინფიცირებისგან, მაგრამ მნიშვნელოვნად შეგიმცირებთ რეანიმაციისა და სიკვდილის რისკს.
კითხვა: T–უჯრედული იმუნიტეტი რეალურად გვიცავს?
პასუხი: T–უჯრედები აღიარებენ არა მარტო ზედაპირულ, არამედ ღრმა შიდა სტრუქტურებსაც. სწორედ ამიტომ, როდესაც ზედაპირზე მუტაციებია (როგორიც ქვეტიპ K–შია), T–უჯრედული პასუხი ხშირად მაინც ძალიან ეფექტურია მძიმე დაავადების შემცირების თვალსაზრისით.
კითხვა: შეიძლება გრიპი იყოს საშიში სრულიად ჯანმრთელი ადამიანისათვისაც?
პასუხი: სამწუხაროდ, დიახ. 2024–2025 სეზონზე ამერიკის მონაცემებით, ბევრი ბავშვი, რომელსაც არ ჰქონდა მძიმე ქრონიკული დაავადება, მაინც აღმოჩნდა რეანიმაციაში და იყო შემთხვევები სიკვდილისაც. ეს კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ გრიპი არ არის „უბრალო გაციება“.
კითხვა: რა ელოდება საქართველოს?
პასუხი: საქართველოს სპეციფიკური ოფიციალური სტატისტიკა ჯერ კიდევ ნელა ქვეყნდება, მაგრამ გლობალური სურათიდან ჩანს, რომ H1N1 და H3N2 ერთად იკვეთება. საქართველოს მოსახლეობის დიდი ნაწილი არის აუცრელი, ქრონიკული დაავადებების ტვირთი მაღალია, სამედიცინო სისტემა კი უკვე ზედმეტად დატვირთული. ამიტომ ჩვენი ამოცანაა, რომ პრევენციას მივხედოთ იქამდე, სანამ პრობლემა კლინიკებში „აფეთქდება“.
კითხვა: რას ნიშნავს პროფესორის გაფრთხილება – „პანიკა არა, მაგრამ სერიოზული მზადება – დიახ“?
პასუხი: ეს ნიშნავს, რომ არ გვჭირდება მოჭარბებული შიში და გადაჭარბებული რეაქციები, მაგრამ ახლა არის ზუსტად ის დრო, როცა უნდა დავიცვათ თავი ვაქცინით, ჰიგიენით და პასუხისმგებლიანი ქცევით. თუ ამას გავაკეთებთ, შეგვიძლია მნიშვნელოვნად შევამციროთ ჰოსპიტალიზაციები და შესაძლო გარდაცვალებები.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
 გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
პროფესორის ბიოგრაფია
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. 25+ წლიანი გამოცდილება საქართველოსა და საერთაშორისო ჯანდაცვის სისტემებში.
კონფლიქტების ინტერესი: არ არის.
წყაროები
1. Helmore E. At least 216 children died in first high-severity US flu season in seven years, CDC says. The Guardian. 8 May 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.theguardian.com/…/may/08/cdc-flu-deaths-children
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Preliminary Estimated Flu Disease Burden 2024–2025. ამერიკის დაავადებათა კონტროლის ცენტრი. ხელმისაწვდომია: https://www.cdc.gov/flu-burden/php/data-vis/2024-2025.html
3. Halyard Health. The 2025 Flu Season: Overview of Severity and Emerging Respiratory Risks. 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.halyardhealth.com/…/the-2025-flu-season…
4. Geddes L. Everything you need to know about ‘subclade K’ flu – and vaccine protection against it. Gavi – VaccinesWork. 14 Nov 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.gavi.org/…/everything-you-need-know-about…
5. Greenwood V. What to Know About the New ‘Subclade K’ Flu Variant. TIME. 2025. ხელმისაწვდომია: https://time.com/7333660/subclade-k-flu-variant/
6. World Health Organization. Influenza update N° 547, 548, 549. 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.who.int/publications
7. UK Health Security Agency. National flu and COVID-19 surveillance report, week 44, 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.gov.uk/government/statistics
8. Sanofi. Flunomics Country Scorecard – United States. 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.sanofi.com
9. Nivel. FluCov: Influenza–COVID-19 Activity Report #18. 28 Oct 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.nivel.nl
შეიძლება იყოს სქელი ლორი, საავადმყოფო და ტექსტი გამოსახულება

 

რადიკალურად განსხვავდება ჩვეულებრივი „გახანგრძლივებული COVID“-ისგან – შესაძლოა გამოიწვიოს სახიფათო ფილტვის ნაწიბუროვანი ცვლილებები — თუნდაც მსუბუქი ან სრულიად უსიმპტომო ინფექციის შემდეგ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
COVID-19-ის NB.1.8.1 ახალი ვარიანტი
#post_seo_title

COVID-თან დაკავშირებული ახალი დაავადება –  შესაძლოა გამოიწვიოს სახიფათო ფილტვის ნაწიბუროვანი ცვლილებები — თუნდაც მსუბუქი ან სრულიად უსიმპტომო ინფექციის შემდეგ.

ახალი კვლევა, რომელიც გამოქვეყნდა eBioMedicine-ში (Taub, 2025), აღწერს სინდრომს, რომელიცб მეცნიერების თქმით რადიკალურად განსხვავდება ჩვეულებრივი „გახანგრძლივებული COVID“-ისგან.
მთავარი მიგნებები:
• პაციენტების ნაწილში ვითარდება მზარდი, შეუქცევადი ფილტვის ფიბროზი
• ცვლილებები ჩნდება ინფექციის დასრულებიდან რამდენიმე კვირიდან რამდენიმე თვეში
• ზიანდება ფილტვის ღრმა სტრუქტურები, არა მხოლოდ ზედა სასუნთქი გზები
• აღინიშნება იმუნური სისტემის ახალი, განსხვავებული დარღვევა, რაც ქრონიკულ დაზიანებას იწვევს
• პაციენტებს ხშირად არ ჰქონიათ მაღალი ტემპერატურა ან მძიმე COVID — რაც პრობლემას უფრო სერიოზულს ხდის
ეს მიუთითებს, რომ COVID-19-ის გართულებები შესაძლოა ბევრად უფრო ფართო სპექტრით გამოვლინდეს, ვიდრე ადრე გვეგონა.

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

The NYT: ამერიკელ მოზარდებში ანტიდეპრესანტების მიღება თითქმის 70%-ით გაიზარდა

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
The NYT: ამერიკელ მოზარდებში ანტიდეპრესანტების მიღება თითქმის 70%-ით გაიზარდა
ფოტო: Unsplash

The New York Times-ის ცნობით, ექვსი წლის განმავლობაში (2016-2022) აშშ-ში ანტიდეპრესანტების მიმღები მოზარდების რაოდენობა თითქმის 70%-ით გაიზარდა.

სპეციალისტები ამას საგანგაშო ტენდენციად მიიჩნევენ, რომლის შედეგებმაც შესაძლოა მთელი საზოგადოების მომავალზე იქონიოს გავლენა. ასეთი პრეპარატების მოქმედება ორგანიზმის „ენერგიის დაზოგვის“ რეჟიმზე გადასვლას ადარებენ: მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ამცირებენ შფოთვას, ამასთან ერთად დუნდება სხვა ემოციებიც.

ექსპერტები შესაძლო დემოგრაფიული შედეგების შესახებ აფრთხილებენ. ახალგაზრდა თაობა სულ უფრო ნაკლებად ისწრაფვის ურთიერთობებისა და შვილების გაჩენისკენ. ეს კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს არა მხოლოდ ახალგაზრდების ფსიქიკურ ჯანმრთელობას, არამედ მომავალ დემოგრაფიულ განვითარებასაც.

ანაფილაქსიური შოკით გარდაიცვალა – ხორცზე ალერგია ტკიპას ნაკბენმაც შეიძლება გამოიწვიოს

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ტკიპები
#post_seo_title

ნიუ-ჯერსიში, 47 წლის კაცი ანაფილაქსიური შოკით გარდაიცვალა. სიკვდილის შემდეგ, სისხლის ანალიზმა აჩვენა, რომ მას წითელი ხორცის მიმართ ალერგია ჰქონდა განვითარებული, რაც ტკიპა Amblyomma americanum-ის ნაკბენმა გამოიწვია.

კაცი პირველად, ავად გახდა სტეიკის ჭამიდან რამდენიმე საათში, თუმცა რეაქცია მალევე ჩაცხრა და პრობლემას ყურადღება არ მიაქცია. ამ უკანასკნელ შემთხვევაში კი მან ოჯახთან ერთად, ერთი კვირის შემდეგ ჰამბურგერი ჭამა, რაც ფატალური შედეგით დასრულდა.

ეს ტკიპას ნაკბენით გამოწვეული მსგავსი ალერგიის გამო ადამიანის გარდაცვალების პირველი შემთხვევაა.

კვლევამ აჩვენა, რომ კაცის სისხლში ანაფილაქსიური რეაქციების ბიოლოგიურ ინდიკატორ ტრიპტაზას შემცველობა ყოველ მილილიტრზე 2000 გრამს აღემატებოდა. ეს ძალიან მაღალი მაჩვენებელია და ფატალური ანაფილაქსიების შემთხვევებში ფიქსირდება.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

,,წნევა არის შედეგი და არა მიზეზი თავის ტკივილის” -„კეფა ამტკივდა და წნევის ბრალი იქნება, ეს არის ყველაზე დიდი და სამარცხვინო მითი”

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
,,წნევა არის შედეგი და არა მიზეზი თავის ტკივილის
#post_seo_title

,,წნევა არის შედეგი და არა მიზეზი თავის ტკივილის”

„პირველ არხთან“ საუბრისას ნევროლოგი გოგიტა გეგელაშვილი საუბრობს იმის შესახებ, რომ წნევა თავის ტკივილს არ იწვევს:

„ადრე მიაჩნდათ, რომ არტერიული წნევა 120 ვიღაცისთვის იყო მაღალი და ვიღაცისთვის დაბალი. აღმოჩნდა, რომ წნევას აქვს საერთაშორისო ნორმა და არ არსებობს ქართული ნორმა. ვისაც აქვს დაბალი წნევა და 120-ზე ცუდად არის, ე.ი. ცუდად რომ არის, იმიტომ აქვს ეს წნევა. თავის ტკივილის მიზეზი წნევა არასდროს არის, 180-იც კი. მაგრამ თავის ტკივილის გამო გამოიყოფა ჰორმონები ნეიროშუამავლები და ადრენალინი, რაც იწვევს წნევის მომატებას. წნევა არის შედეგი და არა მიზეზი თავის ტკივილის. შესაბამისად, კეფა ამტკივდა და წნევის
ბრალი იქნება, ეს არის ყველაზე დიდი და სამარცხვინო, დამაზიანებელი მითი. კისრის გადაღებაც… ათასი თავის ტკივილიანი პაციენტი მოდის ჩვენთან, მაგრამ შეიძლება, ათასში ერთხელაც არ დამჭირდეს კისრის გადაღება…“

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

Accreditation Canada-ის ქართველი ექსპერტი ირინე ფხაკაძე ევროპული კლინიკების აკრედიტაციის პროცესში მონაწილეობდა – საერთაშორისო წარმატება

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
#post_seo_title

Accreditation Canada-ის ქართველი ექსპერტი ირინე ფხაკაძე ევროპული კლინიკების აკრედიტაციის პროცესში მონაწილეობდა – საერთაშორისო წარმატება

შესაბამისად – “ქართველი ექსპერტების პროფესიონალიზმი” უკვე საერთაშორისოდ ექსპორტირდება.

ირინე ფხაკაძე არის პირველი ქართველი ექსპერტი, რომელმაც, როგორც საერთაშორისო მააკრედიტირებელი ორგანიზაციის შემფასებელმა,
ოფიციალურად მიიღო მონაწილეოება ევროპული კლინიკების აკრედიტაციის პროცესში.
ეს არ არის მხოლოდ პერსონალური წარმატება, ეს არის საქართველოს დარგობრივი ექსპერტების რესურსების მასშტაბური აღიარება.

Accreditation Canada
ირინე ფხაკაძე Accreditation Canada-ს კოლეგებთან ერთად

რატომ არის ირინე ფხაკაძის წარმატება სტრატეგიული მნიშვნელობის?

საქართველოში სამი წლის წინ სამედიცინო დაწესებულებების აკრედიტაციაზე თითქმის არავინ საუბრობდა.
დღეს კი, როგორც პროფესორი გიორგი ფხაკაძე შენიშნავს:

„საქართველოს ჯანდაცვა ახალ რეალობაშია. ჩვენ უკვე არა მხოლოდ საქართველოში ვნერგავთ საერთაშორისო სტანდარტებს, არამედ თავად ვმონაწილეობთ აღნიშნულის უცხოეთში დანერგვის პროცესში.

საერთაშორისო მააკრედიტირებელ ორგანიზაცია “Accreditation Canada”- სთან საქართველოს 24-მა კლინიკამ დაიწყო თანამშრომლობა, თუმცა მათ შორის მხოლოდ 9 დაწესებულებამ შეძლო Qmentum International სრული ციკლის წარმატებით დასრულება და სწორედ ამ ცვლილების ერთ-ერთი მთავარი მამოძრავებელი ძალა გახდა საერთაშორისო ორგანიზაციის “Accreditation Canada”-ს ქართული გუნდი, რომელსაც წარმოადგენს ირინე ფხაკაძე.”

ცნობისთვის – Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში არის საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი, პროფესორი გიორგი ფხაკაძე 

Accreditation Canada
Giorgi pkhakadze

Accreditation Canada-ის ოფიციალური მონაცემებით (2025), საქართველოში მოქმედი 9 კლინიკა არის სრულად აკრედიტირებული Platinum დონეზე:

o Georgian Patriarchate’s St. Joachim and Anne Medical Center
o Hera 2011
o Jo Ann University Hospital
o Kutaisi St. David Agmashenebeli Church Hospital Ksenoni
o LTD Multiprofile Clinic Consilium Medulla
o LTD N Qiron
o National Health Organization LTD (Kutaisi)
o Pineo Medical Ecosystem
o Vivamedi LLC

სწორედ ეს 9 კლინიკა საქართველოში პაციენტის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით უწყვეტად აუმჯობესებს მკურნალობისა და მომსახურების ხარისხს.
რისკების იდენტიფიცირება და მინიმიზაცია, ინფექციების პრევენცია და კონტროლის გაუმჯობესება, უსაფრთხო მედიკამენტების მართვა და სტანდარტიზებული კლინიკური პროცედურები – ეს ის პროცესებია, რომელთა გაუმჯობესებაზე გუნდთან ერთად, როგორც მრჩეველი და როგორც საერთაშორისო შემფასებელი, მუშაობდა ირინე ფხაკაძე.

ირინე ფხაკაძე – AC ექსპერტი, რომლის პროფესიული საქმიანობით საქართველო კიდევ ერთხელ აისახა ევროპულ რუკაზე.

მიმდინარე წლის ნოემბერში კვიპროსში, კერძოდ ნიქოზიასა და ლარნაკაში
განხორციელდა Accreditation Canada-ს პირველი საერთაშორისო შეფასების რთული, მრავალსაფეხურიანი ვიზიტი, რომელშიც ირინე ფხაკაძემ:

განახორციელა სტანდარტების შესაბამისად პოლიტიკებისა და პროცედურების ანალიზი, პაციენტის უსაფრთხოების სისტემური შეფასება, კლინიკური მომსახურების ხარისხის შეფასება, ადმინისტრაციული და სამედიცინო პერსონალის კომპეტენციებისა და პროფესიული განვითარების შეფასება, სამედიცინო აღჭურვილობისა და ფიზიკური გარემოს შეფასება.

ჩატარებული სამუშაო თავისი მოცულობითა და შინაარსით ნამდვილად წარმოადგენს ეროვნული მნიშვნელობის მოვლენას.

ირინე ფხაკაძის კომენტარი:

“ევროპული კლინიკის შეფასებაში მონაწილეობა ნამდვილად იყო მაქსიმალური პროფესიული პასუხისმგებლობის დემონსტრაცია, სადაც მონაცემებზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებების უკან დგას პაციენტის უსაფრთხოება. ვიცოდი, რომ ამ პროცესში გარკვეულწილად წარმოვადგენდი საქართველოს და არ ვიყავი მარტო — ჩემს უკან იდგა AC-ის ქართული გუნდი.”

როგორ გახდა საქართველო ექსპერტიზის ექსპორტიორი?

Accreditation Canada Georgia Office სამი წლის წინ შეიქმნა, დღეს გუნდში
12 მაღალკვალიფიკაციური დარგის სპეციალისტია გაერთიანებული,
მათგან 6 უკვე ოფიციალური International Surveyor-ია. შეთანხმებული გეგმის თანახმად, წლის ბოლომდე ქართველი ექსპერტები ევროპაში მინიმუმ 6 ჰოსპიტალს შეაფასებენ.

Accreditation Canada-ს საერთაშორისო ქსელში საქართველო ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი ქვეყანაა.
ეს მართლაც უიშვიათესი შემთხვევაა: ეროვნული ექსპერტიზა ექსპორტზე გადის იმ მოცემულობაში, როცა თავად ქვეყანაში ჯერ კიდევ არ დასრულებულა საერთაშორისო სტანდარტების მოთხოვნების სრულად დაკმაყოფილების პროცესი.

ირინე ფხაკაძე აღნიშნავს:

“ევროპაში ჩატარებული შეფასება ჩვენი ქვეყნის შესაძლებლობების მკაფიო დემონსტრაციაა, დიახ, საქართველო მზად არის არა მხოლოდ ისწავლოს, არამედ ასწავლოს. შესაბამისად, ჩვენი ამოცანაა, რომ ეს გამოცდილება ქართულ კლინიკებში დავაბრუნოთ და სისტემური განვითარებისთვის გამოვიყენოთ.”

ინტერვიუ გიორგი ფხაკაძესთან:

– როგორ შეაფასებდით ქართველი ექსპერტის მონაწილეობას პირველ საერთაშორისო შეფასებაში კვიპროსზე და რა მნიშვნელობა აქვს ამას საქართველოსთვის?
–  ეს ნიშნავს, რომ ქართული პროფესიული რესურსი უკვე აღიარებულია და ევროპის პროფესიულ სივრცეში ინტეგრირებულია.

ეს არის ერთგვარი ოფიციალური დასტური, რომ ქართველ ექსპერტს შეუძლია, სრულად დააკმაყოფილოს საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ შემფასებლებისთვის წაყენებული მოთხოვნები და უზრუნველყოს სტანდარტების მაღალი დონის პრაქტიკული შესრულება.

– რატომ შეძლო საქართველოს 24 კლინიკიდან მხოლოდ 9 კლინიკამ აკრედიტაციის მოპოვება?

– აკრედიტაცია მოითხოვს სტრუქტურულ ცვლილებებს, გამართულ პროცესებს, ხელმძღვანელი გუნდის პასუხისმგებლობას და გუნდის მომზადებას. ბევრი კლინიკა ჯერ მზად არ არის, რადგან ეს პროცესი სისტემურ ძალისხმევასა და რეალურ ცვლილებებს საჭიროებს.

ირინე ფხაკაძის ოფიციალური აკადემიური ბიოგრაფია:

ირინე ფხაკაძე არის მედიცინის დოქტორი, პროფესორი და Accreditation Canada Advisor.
აქვს ორ ათეულ წელზე მეტი გამოცდილება უმაღლესი სამედიცინო განათლებისა და ხარისხის მართვის სფეროში. მუშაობს საქართველოს კლინიკებთან საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვაზე, ატარებს ტრენინგებს, ახორციელებს შეფასებებს და ოპტიმიზაციას უწევს პროცესებს პაციენტზე ორიენტირებული მიდგომებით.
მისი საქმიანობა ეფუძნება People-Centred Care პრინციპებს, WHO–ISO სტანდარტებზე ადაპტირებულ პრაქტიკებს და საერთაშორისო აკრედიტაციის პროცესების ღრმა ცოდნას.
2025 წლიდან არის Accreditation Canada-ის ოფიციალური საერთაშორისო შემფასებელი, რაც მის როლს გლობალური ხარისხის ქსელში კიდევ უფრო ამაღლებს.
მისი მისიაა: უსაფრთხო, გამჭვირვალე და სანდო ჯანდაცვის სისტემის ჩამოყალიბება საქართველოში.

6 ადამიანი გარდაიცვალა – სასიკვდილო ვირუსი დაბრუნდა — რა საფრთხე ემუქრება საქართველოს?

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
„იწვევს სისხლდენას, მაღალ სიცხესა და დიარეას“ - რა ვიცით „მარბურგის ვირუსის“ შესახებ, რომელიც ეთიოპიაში გავრცელდა
#post_seo_title

ეთიოპიაში Marburg – სასიკვდილო ვირუსი დაბრუნდა — რა საფრთხე ემუქრება საქართველოს?

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის (MD, MPH, PhD) კომენტარი
„Marburg არის იმ კატეგორიის ვირუსი, რომელიც პატარა აფეთქებასაც კი გლობალურ საფრთხედ აქცევს. დღეს უკვე ვიცით, რომ ეთიოპიაში დადასტურდა 6 გარდაცვლილი, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ გავრცელება ბევრად უფრო დიდია, ვიდრე ოფიციალური მონაცემები გვიჩვენებს. ეს არის სიგნალი, რომ საქართველოს ჯანდაცვის სისტემა მზად უნდა იყოს სწრაფი დიაგნოსტიკისა და ბიოუსაფრთხოების მკაცრი ზომებისთვის.“
ეთიოპიაში Marburg ვირუსის ახალი აფეთქება გადადის უფრო სერიოზულ ეტაპზე: დღეს უკვე ოფიციალურად დადასტურებულია 6 გარდაცვალება, რაც მნიშვნელოვნად ცვლის ეპიდემიოლოგიურ სურათს და აძლიერებს რეგიონულ და გლობალურ რისკებს.
Marburg virus disease (MVD) არის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე ჰემორაგიული ინფექცია, რომლის მართვაც რთულია, ხოლო სიკვდილიანობა — უკიდურესად მაღალი.
BMJ-ის შეფასებით, Marburg-ის ნებისმიერი აფეთქება „გლობალური მნიშვნელობის გადაუდებელი შემთხვევაა“, განსაკუთრებით ისეთ რეგიონებში, როგორიცაა აღმოსავლეთ აფრიკა, სადაც სისტემური გამოწვევები აშკარაა.
BMJ-ის მიხედვით — რა ვიცით ახლა
BMJ-ის ანგარიშები ხაზს უსვამს, რომ:
• შემთხვევების რაოდენობა სავარაუდოდ მეტია ოფიციალურ მონაცემებზე.
• განვითარდა 6 გარდაცვალების დადასტურებული შემთხვევა.
• ინფიცირებულთა ნაწილი მძიმე ჰემორაგიული ფორმით მკურნალობს.
• ეპიდემიოლოგიური ზედამხედველობა სუსტია, რაც აფეთქებას ზრდის.
• კონტაქტების მოძიება გაგრძელებულია, თუმცა რთულდება რეგიონული მობილობის გამო.
• მკურნალობა კვლავ მხოლოდ მხარდამჭერია — ვაქცინა ან ანტივირუსი არ არსებობს.
BMJ-ის ტონი მკაფიოა: „Marburg-ის შემთხვევებმა ცხადად აჩვენა, რომ აფრიკის ზოგი რეგიონი შეიძლება ვერ გაუმკლავდეს სწრაფად გავრცელებულ ჰემორაგიულ ინფექციებს“.
ეპიდემიოლოგიური სურათი — WHO, Africa CDC და სხვა წყაროები
ბოლო მონაცემების მიხედვით:
• 9 დადასტურებული შემთხვევა
• 6 გარდაცვლილი (განახლებული მონაცემი)
• სავარაუდოდ მეტი დაუდასტურებელი შემთხვევა
• ჯანმრთელობის მუშაკები მაღალი რისკის ქვეშ არიან
• ბიოუსაფრთხოების სისტემები რეგიონში არასაკმარისია
WHO და Africa CDC აფრთხილებენ, რომ რეალური მასშტაბი შეიძლება ჯერ კიდევ არ იყოს ცნობილი, რადგან ჰემორაგიული ცხელებები ხშირად თავს იჩენს დაბალი დიაგნოსტიკური შესაძლებლობის პირობებში.
Marburg – რატომ არის განსაკუთრებულად საშიში
• სიკვდილიანობა: 24–90%
• სწრაფი პროგრესირება
• ჰემორაგიული შოკი
• ორგანოთა უკმარისობა
• მაღალი კონტაგიოზურობა სხეულის სითხეებით
• ბიოუსაფრთხოების BSL-4 მოთხოვნები
ეს არის ვირუსი, რომელსაც საჭიროებს უმაღლესი ლაბორატორიული სტანდარტები — ისეთი, როგორიც საქართველოში არ გვაქვს.
საქართველოსთვის შედეგები — რა იცვლება 6 გარდაცვალების შემდეგ
1. გლობალური რისკის დონე იზრდება
6 გარდაცვალება ნიშნავს, რომ აფეთქება გახდა უფრო ფართო და ნაკლებად კონტროლირებადი. ეს ავტომატურად ზრდის საზღვრებს მიღმა გავრცელების ალბათობას.
2. საქართველო უნდა გადაერთოს „გაფართოებული მზადყოფნის“ რეჟიმზე
• ჰემორაგიული ცხელებების პროტოკოლების გადახედვა
• აეროპორტის სკრინინგის გაძლიერება
• ეპიდემიოლოგიური ზედამხედველობის ქსელის გაფართოება
3. ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა სუსტი რჩება
Marburg-ის დასადასტურებლად საქართველოში ლაბორატორია არ მოიპოვება — საჭირო ხდება უცხოეთში გაგზავნა.
4. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის განათლება აუცილებელია
სიმპტომების ადრეული ამოცნობა და დროული მიმართვა — კრიტიკულია.
საქართველო – რა უნდა გაკეთდეს დაუყოვნებლივ
• ჯანდაცვის სამინისტროს უნდა ჰქონდეს Marburg-ის განახლებული მოქმედების გეგმა.
• აეროპორტის სამედიცინო სამსახურები უნდა იყოს გაძლიერებული.
• ექიმებს და ექთნებს უნდა ჩაუტარდეთ მოკლე ტრენინგები ჰემორაგიულ ცხელებებზე.
• კომუნიკაცია უნდა იყოს მკაფიო და არაპანიკური.
• მოსახლეობამ უნდა იცოდეს ძირითადი ნიშნები:
• ცხელება
• ძლიერი სისუსტე
• სისხლჩაქცევები
• ღებინება
• დიარეა
• ჰემორაგია
Q&A
რამდენად საშიშია 6 გარდაცვალება?
ეს უკვე მიუთითებს კონტროლის გართულებაზე.
არსებობს ვაქცინა ან მკურნალობა?
ჯერჯერობით — არა.
შეუძლია თუ არა ვირუსს საქართველოში მოხვედრა?
თეორიულად — მცირე, მაგრამ რეალური რისკი არსებობს.
რა გავაკეთოთ სიმპტომების შემთხვევაში?
დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს და მიუთითეთ მოგზაურობის ისტორია.
მეტი უახლესი და სანდო სამეცნიერო ინფორმაცია იხილეთ:
გადმოწერე აპლიკაცია „შენიექიმი“
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
25+ წლიანი გამოცდილება საქართველოსა და საერთაშორისო ჯანდაცვის სისტემებში.
წყაროები:
1. The BMJ. Marburg virus outbreak in Ethiopia: updated mortality data. BMJ. 2025;391:r2436.
2. WHO Africa Regional Office. Marburg Virus Disease – Ethiopia Situation Update; 2025.
3. Africa CDC. Official Statement on Ethiopia Marburg outbreak; 2025.
4. The Guardian. Ethiopia confirms expanding Marburg outbreak with rising deaths; 2025.
5. Euronews. Ethiopia reports further fatalities from Marburg virus; 2025.
6. Africanews. Ethiopia: Marburg death toll rises to six; 2025.

შეიძლება იყოს ტექსტი გამოსახულება

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ქვეყანაში ინსულინის დეფიციტი არ ყოფილა და არ არის – დანიური წარმოების ინსულინი საქართველოშია

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ქვეყანაში ინსულინის დეფიციტი არ ყოფილა და არ არის - დანიური წარმოების ინსულინი საქართველოშია
#post_seo_title

ქვეყანაში ინსულინის დეფიციტი არ ყოფილა და არ არის – დანიური წარმოების ინსულინი საქართველოშია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ტიპი 1 დიაბეტის მქონე პაციენტებისთვის მკურნალობა პრეპარატ „ნოვორაპიდით“ ხელმისაწვდომია.

თუმცა, პაციენტებს თავად შეუძლიათ აირჩიონ ძველი სქემის მიხედვით, ისევ „ნოვორაპიდს“ მოიხმარენ თუ ფრანგულ „აპიდრას“. მწარმოებელ ქარხანაში შექმნილი პრობლემების გამო, დანიურმა კომპანიამ „ნოვორაპიდის“ წინასწარ შესყიდული მედიკამენტი საქართველოს დროულად ვერ მოაწოდა. თუმცა, ის ფრანგული კომპანიის პრეპარატით მაშინვე ჩანაცვლდა. ახლა ორივე მედიკამენტი ხელმისაწვდომია.

 

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

გიორგი ფხაკაძე საგანგაშო ინფორმაციას ავრცელებს: ნელა კლავს ადამიანებს მთელ მსოფლიოში — მეცნიერები ინდუსტრიას ბრალს სდებენ

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
მეცნიერებმა საბოლოოდ დაამტკიცეს: ინდუსტრიულად გადამუშავებული ხორცი — არ არსებობს უსაფრთხო დოზა
#post_seo_title

ინდუსტრიულად გადამუშავებული საკვები ავადებს ადამიანებს — მეცნიერები ინდუსტრიას ბრალს სდებენ

პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ინდუსტრიულად გადამუშავებული საკვები დღეს არის ყველაზე ძლიერი და უხილავი საფრთხე, რომელიც ნელა კლავს ადამიანებს მთელ მსოფლიოში. სამეცნიერო მტკიცებულებები ცალსახაა: ეს პროდუქტები დაკავშირებულია სიმსუქნესთან, დიაბეტთან, გულ–სისხლძარღვთა დაავადებებთან, დეპრესიასთან და ნაადრევ სიკვდილთან. პრობლემა უკვე სცდება ინდივიდის არჩევანს — ეს არის გლობალური სატყუარა, რომელშიც ძლიერი ინდუსტრიული ინტერესები მუშაობენ ყოველდღიურად.“
რა ხდება მსოფლიოში?
CNN–ის მიერ გამოქვეყნებულმა UNICEF/WHO მხარდაჭერილმა სამნაწილიანმა მეცნიერულმა სერიამ, რომელშიც მონაწილეობდა 43 გლობალური ექსპერტი, პირდაპირ დაასკვნა:
• ინდუსტრიულად გადამუშავებული საკვები დაკავშირებულია სიმსუქნეს, გულის დაავადებებს, ტვინის პრობლემებს, ინსულტს, დიაბეტს, დეპრესიას და ონაადრევ სიკვდილს
• ადამიანები თითქმის „დამოკიდებულები“ ხდებიან ამ პროდუქტებზე
• ინდუსტრია აგრესიულად აქცევს ამ საკვებს „ნორმალურ, ოჯახის საკვებად“
• კომპანიები იღებენ მილიარდობით მოგებას, მაშინ როცა მოსახლეობა ავადდება
• WHO და UNICEF ქვეყნებს მოუწოდებენ კანონმდებლობის გამკაცრებაზე
რა არის ინდუსტრიულად გადამუშავებული საკვები?
• ენერგეტიკული ბარები
• გამხმარი ნამცხვრები/ქიქები
• შეფუთული ორცხობილა
• სწრაფი საკვები
• შეფუთული სოსისი, ჰოთ-დოგი
• ლიმონათები, ტკბილი სასმელები
• „დიეტური“ პროდუქციის დიდი ნაწილი
ეს პროდუქტები შეიცავს:
• ხელოვნურ არომატებს
• ემულგატორებს
• სტაბილიზატორებს
• ტექსტურის გამაძლიერებლებს
• შაქრის, მარილისა და ცხიმის უკონტროლო დონეს
რატომ არის ასეთი საშიში?
კვლევების მიხედვით UPF:
• ახდენს ნადრევ დაბერებას
• ასუსტებს ნაწლავის მიკრობიომს
• ზრდის ინსულტის და ინფარქტის რისკს
• აჩქარებს ინსულინრეზისტენტობას
• ზრდის დეპრესიისა და შფოთვის ალბათობას
• უარყოფითად მოქმედებს ბავშვების განვითარებაზე
„გემოს განსხვავება არაა — საფრთხე კი უდიდესია“
WHO–ს ექსპერტები ხაზს უსვამენ:
• ინდუსტრიული საკვები შექმნილია ისე, რომ უდროოდ იზიდავს ადამიანს
• ადამიანი ვერ გრძნობს, რომ ეს არის ბიოლოგიური მომწამვლა ნელა
• შედეგები უკვე არის: მსოფლიოში სიმსუქნე რეკორდულ დონეზეა
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ქვეყნები, მათ შორის საქართველოც, ახლავე უნდა მიხვდნენ: ინდუსტრიულად გადამუშავებული საკვების რეგულირება არის ისეთივე აუცილებელი, როგორც თამბაქოს ან ალკოჰოლის კონტროლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში საზოგადოებრივი ჯანდაცვა მალე გაუძლებს ვერ.“
რა მდგომარეობაა საქართველოში?
საქართველო სწრაფად უახლოვდება დასავლური ტიპის ინდუსტრიულ კვებას, რაც ნიშნავს:
• ბავშვებში და მოზარდებში სიმსუქნის ზრდას
• შაქრიანი სასმელების უკონტროლო მოხმარებას
• სწრაფი კვების დომინაციას
• ქრონიკული დაავადებების მკვეთრ მატებას
საქართველოში საჭიროა:
• კვების ეტიკეტების მკაცრი კონტროლი
• საქონლის შემადგენლობაზე სანდო მონიტორინგი
• ბავშვებისთვის მავნე საკვების რეკლამის შეზღუდვა
• საგანმანათლებლო პროგრამების გაძლიერება
რას გვირჩევს პროფესორი ფხაკაძე?
• „რაც უფრო შეფუთულია — მით უფრო საშიშია.“
• „შეამცირეთ ინდუსტრიულად გადამუშავებული საკვები მინიმუმ 80%-ით.“
• „ბავშვებს არ მისცეთ შეფუთული ტკბილეულობა, ენერგეტიკული სასმელები, ჩიფსები.“
• „ყურადღება მიაქციეთ ინგრედიენტებს: რაც მეტი უცნობი ქიმიური დასახელებაა, მით ნაკლებად უნდა ჭამოთ.“
შეკითხვა & პასუხი
შეიძლება ინდუსტრიულად გადამუშავებული საკვები საერთოდ ამოვიღოთ?
✔︎ რეალურად — რთულია, მაგრამ მაქსიმალურად შემცირება შესაძლებელია და სამედიცინო გავლენა უდიდესია.
მხოლოდ კალორიებია პრობლემა?
✘ არა. მთავარი არის ქიმიური დანამატები, რომლებიც მოქმედებენ ტვინზე, ჰორმონებზე, მიკრობიომზე.
„დიეტური“ ინდუსტრიული საკვები უსაფრთხოა?
✘ არა — ხშირად შეიცავს დამატებით ხელოვნურ დამატკბობლებს და ემულგატორებს.
ბავშვებისთვის რა არის ყველაზე საშიში?
✔︎ შეფუთული ტკბილი სასმელები
✔︎ ფერად შეფუთული ტკბილეული
✔︎ საკვები, რომლის სახელიც ბავშვს მოსწონს — მაგრამ ინგრედიენტები არ ვიცით
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
ავტორი
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი.
25+ წლიანი გამოცდილება საქართველოსა და საერთაშორისო ჯანდაცვის სისტემებში.
წყაროები
1. Monteiro CA, Cannon G, Lawrence M, et al. Ultra-processed foods, diet quality, and health: UNICEF/WHO Expert Series. 2025.
2. LaMotte S. Americans love ultraprocessed foods. CNN Health. 2025.
3. World Health Organization. Nutrition and food safety: UPF advisory report. WHO; 2024.
4. UNICEF. Global guidance on food environments for children. UNICEF; 2025.

 

შეიძლება იყოს ტექსტი, რომელშიც ნაჩვენებია „魂 .“ გამოსახულება

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.

ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადებების მსოფლიო დღე ჯანსაღი ფილტვები – ამჟამად მსოფლიოში 300 მილიონი ადამიანია დაავადებული ფქოდით

მიერ
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
-
0
ინტერნაციონალური ახალი კვლევა ავლენს ფილტვის ადენოკარცინომის უჯრედებში ენერგეტიკული გზების ცვლილებას ადრეული სტადიებიდან პროგრესირებულამდე
#post_seo_title

 ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება (ფქოდი) პრევენციას და მკურნალობას დაქვემდებარებულ დაავადებას წარმოადგენს, რომელიც იწვევს ქოშინს და  ქრონიკულ ხველას, რასაც თან ახლავს ნახველის ქრონიკული გამოყოფა.

ამჟამად მსოფლიოში 300 მილიონი ადამიანია დაავადებული ფქოდით. იგი სიკვდილის მესამე წამყვანი მიზეზია გლობალურად და ძალზე გავრცელებულია დაბალი შესაძლებლობების მქონე ქვეყნებში. ფქოდით დაავადების მთავარ რისკის ფაქტორს წარმოადგენს თამბაქოს კვამლით, სხვა ტოქსიური შესასუნთქი ნაწილაკებით და აირებით ექსპოზიაცია, თუმცაღა ბოლო კვლევებით გაირკვა, რომ ნაყოფისა და ახალშობილის ფილტვის ქსოვილის განვითარების დარღვევებს შეუძლიათ გაზარდონ ფქოდის რისკი მოგვიანებით ასაკში.  

             ფქოდის მსოფლიო დღე 2002 წლიდან აღინიშნება ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციულ დაავადებათა გლობალური ინიციატივის (GOLD – Global Initiative for Chronic Obstructive lung diseases) მიერ ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციასთან თანამშრომლობით ყოველი წლის ნოემბერში. ფქოდის მსოფლიო  დღის აღნიშვნის მიზანია ინფორმირებულობის გაზრდა და ფქოდის შესახებ ახალი ცოდნისა და ინოვაციური თერაპიული სტრატეგიების პრეზენტაცია მსოფლიოში. წელს უკვე მეოცედ აღინიშნება ფქოდის მსოფლიო  დღე და იგი ჩატარდება 2021 წლის 17 ნოემბერს. წლევანდელი თემა, „ჯანსაღი ფილტვები – არასოდეს ყოფილა ასეთი მნიშვნელოვანი“, იმის ხაზგასმაა, რომ ფქოდის ავადობის ტვირთი არსად არ გამქრალა და COVID 19-ის პანდემიის პირობებშიც ფქოდი კვლავ რჩება სიკვდილის წამყვან მიზეზად მსოფლიოში. კამპანიის მიზნია, ხელი შეუწყოს ფილტვების სიჯანსაღეს იმის ხაზგასმით, რომ მნიშვნელოვანია: ფიზიკური აქტივობის შენარჩუნება, სამედიცინო პროვაიდერებთან რეგულარული შემოწმება, მავნე ექსპოზიციების შემცირება, სწორი კვება და მედიკამენტების მიღება დანიშნულებისამებრ.

ფქოდის ავადობის ტვირთის შესამცირებელი ინიციატივები ტარდება მსოფლიოს მასშტაბით და მოიცავს: მწეველობის შეწყვეტის პროგრამებს, ოთახშიდა და გარემოს ჰაერის დაბინძურების წინააღმდეგ ბრძოლას და დამაზიანებელი ფაქტორების კვლევას ბავშვთა ასაკში. მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამად არ არსებობს ფქოდისგან განკურნების საშუალება, დაავადების ნებისმიერ ეტაპზე შეიძლება ჩატარდეს ფქოდის საწინააღმდეგო ქმედებანი სხვადასხვა ინდივიდების მიერ მრავალი ტიპის დაწესებულებებში. დამქირავებლებს შეუძლიათ დაამკვიდრონ უვნებელი გარემო თავისუფალი სუნთქვისათვის, მოქალაქეებს შეუძლიათ ფხიზლად იდგნენ ჰაერის სისუფთავის სადარაჯოზე, პაციენტებსა და მათ ოჯახებს შეუძლიათ ადვოკატირება გაუწიონ მეტი კვლევების ჩატარებას და პაციენტთა მოვლის გაუმჯობესებას პულმონური რეაბილიტაციისა და მენტალური სერვისების მოცვით. ამას გარდა ჯანდაცვის პროვაიდერებსა და პოლიტიკის შემქმნელებს ერთობლივად შეუძლიათ იმუშაონ, რათა გაამჯობესონ ხელმისაწვდომობა სპირომეტრიაზე, აუცილებელ მედიკამენტებზე და სხვა მკურნალობაზე, ტელემედიცინის ჩათვლით და სხვა ტიპის ხელმისაწვდომობით მოშორებულ ადგილებში მყოფი პაციენტებისათვის.

ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციულ დაავადებათა გლობალური ინიციატივის (GOLD) კომიტეტი მოუწოდებს ყველას მონაწილეობა მიიღონ ფქოდის მსოფლიო  დღის აღნიშვნაში. მეტი ინფორმაცია GOLD-ის და ფქოდის მსოფლიო  დღის შესახებ შეიძლება მოძიებული იქნას აქ – www.goldcopd.org .

 

აქტივობები:

 ცნობადობის გაზრდა

უზრუნველყავით ფქოდის მსოფლიო  დღის საჯაროობა პოსტერების, ბილბორდების ან სხვა აქტივობების საშუალებით და გააზიარეთ სოციალურ მედიაში. წაახალისეთ ფქოდის ტვირთის მქონე ადამიანები, რათა გაუზიარონ სხვებს თავიანთი გამოცდილება თუ რა ნაბიჯები გადადგეს ჯანსაღი ფილტვების შენარჩუნებისათვის.

ცოდნის გაზიარება

ორგანიზება გაუკეთეთ ჯანდაცვის პროფესიონალების შეხვედრას, სადაც განიხილავენ ფქოდის დიაგნოსტირებისა და მართვის ბოლო სტრატეგიებს, რათა დანერგონ GOLD-ის გაიდლაინები თავიანთ კლინიკებში. მოაწყვეთ ცხელი ხაზი პაციენტებისათვის, ვისაც აინტერესებს პულმონური რეაბილიტაციის ხელმისაწვდომობა, თერაპიის საკითხები, მენტალური ჯანმრთელობის სერვისები ან ფქოდის მქონე პაციენტთა სხვადასხვა ტიპის მხარდაჭერის შესაძლებლობა.

ტვირთის შემცირება

ჩაატარეთ ღია კარის დღე ან ფქოდის კლინიკაში უფასო მიღება ადგილობრივი ჯანდაცვის ცენტრში, რათა გამოავლინოთ რისკის მქონე პაციენტები თქვენს რეგიონში. ჩაატარეთ საგანმანათლებლო საქმიანობა ისეთი რიკის ფაქტორების შემცირებაზე, როგორიცაა: თამბაქოს მოხმარება, ბიომასის საწვავის მოხმარება, ჰაერის დაბინძურება და მტვრისა და კვამლის  პროფესიული ექსპოზიციები. წაახალისეთ ფქოდის მქონე პაციენტები, იმისათვის რომ მისწერონ წერილები ადგილობრივ მთავრობებს ფქოდის მსოფლიო  დღის შესახებ და ლობირება გაუწიონ ფქოდის ნაციონალური პრიორიტეტის მქონე დაავადებად გადაქცევას, რათა შემცირდეს დაავადების ტვირთი და ჰოსპიტალიზაცია.

ჯანსაღი ფილტვები

ასწავლეთ ფქოდის მქონე პაციენტებს, რომ მათ სხვადასხვა საშუალებებით შეუძლიათ თავიანთი დაავადების კონტროლი და ფილტვების სიჯანსაღის ხელშეწყობა. ეს მოიცავს: ფიზიკური აქტივობის შენარჩუნებას,  ჯანსაღად კვებას, პულმონურ რეაბილიტაციაში ჩართვას, და რიკის ფაქტორების შემცირებას.

გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!

მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
1...171172173...1,033გვერდი 172 of 1,033

ბოლო სიახლეები

პოპულარული ამბები

კატეგორიები

ჩვენ შესახებ

info@accreditation.ge
ჩვენ შესახებ / რეკლამა / კონტაქტი

გამოგვყევი სოციალურ ქსელებში

© SheniEkimi.ge

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
›
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
›
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
›
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
⌄
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
⌄
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
კითხვა 1 / 1
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა ↗
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
›
✨რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.
© PHIG — Public Health Institute of Georgia
Verified by MonsterInsights