ეს უნდა იცოდეთ: „ტვინის ნისლი“, მეხსიერების დაქვეითება და ფსიქიკური სიმპტომები – როგორ აზიანებს ხანგრძლივი COVID-19 ტვინს | sheniekimi.ge

ბევრ მშობელს ერთხელ მაინც შეუმჩნევია, რომ ბავშვის „შემოქმედება“ სახლის კედლებზე გადადის. ასეთ დროს პირველი რეაქცია ხშირად გაღიზიანებაა და ქცევა დაუმორჩილებლობად აღიქმება.

რეალურად კი კედელზე ხატვა ბავშვისთვის სამყაროს შეცნობისა და საკუთარი ფანტაზიის გამოხატვის ბუნებრივი გზაა.

პატარა ასაკში ბავშვებს ჯერ არ აქვთ კარგად ჩამოყალიბებული სივრცის შეგრძნება, ამიტომ მათთვის რთულია პატარა ფურცლის ჩარჩოებში მოქცევა. კედელი კი დიდი, თავისუფალი სივრცეა, სადაც შეუძლიათ მოძრაობა და ხატვა შეზღუდვების გარეშე.

მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვებს საზღვრები მშვიდად და თანმიმდევრულად ვასწავლოთ, ისე რომ არ ჩავახშოთ მათი შემოქმედებითი სურვილი. ამის გაკეთება შესაძლებელია რამდენიმე მარტივი ნაბიჯით:

შექმენით ალტერნატიული სივრცე – შესთავაზეთ დიდი ფორმატის ქაღალდი, დაფა ან კედელზე მიმაგრებული ფურცელი, სადაც თავისუფლად შეძლებს ხატვას.
დააწესეთ „ნებადართული“ ადგილი – თუ ბავშვს განსაკუთრებით კედელზე ხატვა უყვარს, შეგიძლიათ გამოყოთ ერთი კონკრეტული კედელი ან მისი ნაწილი, სადაც ეს დასაშვები იქნება. გამოიყენეთ ისეთი საღებავები ან ფლომასტერები, რომლებიც მარტივად იწმინდება.
ხშირად ჩართეთ ხატვაში – მიაწოდეთ საჭირო მასალები და აჩვენეთ ინტერესი პროცესის მიმართ: ჰკითხეთ, რას ხატავს, რას ნიშნავს მისი ნამუშევარი და გაუზიარეთ საკუთარი აზრი.

თუ ბავშვმა უკვე დახატა კედელზე:

შეინარჩუნეთ სიმშვიდე და აუხსენით, რატომ არ არის მისაღები ხატვა ამ ადგილას;
ჩართეთ კედლის გასუფთავებაში, რათა გაეცნოს თავისი ქმედების შედეგებს — ეს პროცესი უნდა იყოს თამაში და არა დასჯა;
აჩვენეთ, სად არის ნებადართული ხატვა;
დააკვირდით სასურველ ქცევას და აუცილებლად შეაქეთ, როცა შესაბამის სივრცეს იყენებს.

ასეთი მიდგომა ბავშვს დაეხმარება პასუხისმგებლობის სწავლაში და ამავდროულად შეუნარჩუნებს შემოქმედების სიხარულს.

სპეციალისტების განმარტებით, მეტყველების დროული ჩამოყალიბება მჭიდროდაა დაკავშირებული ბავშვის საერთო ჯანმრთელობასთან და ნერვული სისტემის სწორ განვითარებასთან.

პროფესორის კომენტარი — გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)

მეტყველებაზე პასუხისმგებელი ტვინის უბნები სხვა ცენტრებთან მუდმივ კავშირშია, თუმცა ზოგჯერ ეს პროცესები თითქოს „შენელებულია“ — დაზიანება არ აღინიშნება, მაგრამ განვითარება ასაკს ჩამორჩება. ასეთ შემთხვევებში ბავშვი შეიძლება სრულიად ჯანმრთელი იყოს.

ექიმები მშობლებს ურჩევენ, პრობლემის არსებობის მიუხედავად, დროულად მიმართონ სპეციალისტს და მდგომარეობა გადაამოწმონ.

5 მიზეზი, თუ რატომ არ ლაპარაკობენ ბავშვები 2 წლის შემდეგ

სქესის გავლენა
ექსპერტების აზრით, მეტყველების განვითარების ტემპზე ბავშვის სქესსაც შეუძლია გავლენის მოხდენა. ხშირად ბიჭებში მეტყველებისა და მოძრაობის უნარები უფრო ნელა ვითარდება, ვიდრე გოგონებში. ამას ბევრი მშობელიც ადასტურებს.

მემკვიდრეობითი ფაქტორი
თუ ბავშვი ორ წლამდე ჯერ კიდევ არ ლაპარაკობს, სასურველია ოჯახის ისტორიასაც გადახედოთ. შესაძლებელია, რომ ახლო ნათესავებსაც ჰქონდათ გვიანი მეტყველების გამოცდილება. ლოგოპედები აღნიშნავენ, რომ მეტყველების განვითარების ტემპი ნაწილობრივ მემკვიდრეობითაც გადაეცემა. მიუხედავად ამისა, თუ ორი წლის შემდეგ პროგრესი არ შეიმჩნევა, სპეციალისტთან კონსულტაცია მაინც აუცილებელია — თუნდაც ბავშვი ჯანმრთელი ჩანდეს.

ფსიქოლოგიური მიზეზები
ზოგჯერ, როდესაც ფიზიოლოგიური პრობლემები არ ფიქსირდება, მიზეზი ფსიქოლოგიურ ფაქტორებში უნდა ვეძებოთ. ექიმების თქმით, დღეს ეს საკმაოდ გავრცელებული საკითხია. ზოგი ბავშვი თავს არიდებს საუბარს, არ იმეორებს უფროსების ნათქვამ სიტყვებს და კომუნიკაციისას ხმებზე უარყოფით რეაქციას ავლენს. ასეთ სიტუაციებში სპეციალისტები ზოგჯერ აუტისტურ სპექტრზეც საუბრობენ, რადგან ბავშვს შესაძლოა ურთიერთობის სურვილი არ ჰქონდეს. მნიშვნელოვანია ზუსტად გაირკვეს, რა იწვევს მეტყველების შეფერხებას.

სოციალური გარემო
თანამედროვე რეალობაში მშობლები ხშირად ნაკლებ დროს ატარებენ შვილებთან უშუალო ურთიერთობაში. ორი წლის ბავშვი შეიძლება თავისუფლად იყენებდეს სმარტფონს, მაგრამ ცოცხალ საუბარში უჭირდეს ჩართვა. ექიმები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ მეტყველების განვითარება პირდაპირაა დამოკიდებული რეალურ კომუნიკაციაზე. როდესაც ბავშვი დიდ დროს ატარებს ეკრანებთან, მას უბრალოდ არ აქვს მოტივაცია ილაპარაკოს, რაც განვითარების შეფერხებას იწვევს.

როდის არის საჭირო ყურადღების გამახვილება?
სპეციალისტების შეფასებით, მნიშვნელოვანი ზღვარი 2 წლის ასაკია. თუმცა, თუ 1.5 წლის ბავშვი ჯერ კიდევ არ ამბობს ცალკეულ სიტყვებს და საუბარზე რეაქციაც არ აქვს, ექიმთან მიმართვა დაუყოვნებლივ რეკომენდებულია.

ასევე დიდი მნიშვნელობა ენიჭება მოტორული უნარების განვითარებას. ასწავლეთ ბავშვს კიბეზე ასვლა, ხტომა, ბურთით თამაში, ველოსიპედზე ჯდომა. ეს აქტივობები არა მხოლოდ ფიზიკურ, არამედ მეტყველების განვითარებასაც უწყობს ხელს. რაც შეიძლება მეტი ესაუბრეთ თქვენს შვილს და ხელი შეუწყეთ მის სრულფასოვან ფიზიკურ და გონებრივ ზრდას.