პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
ფრთხილად! გადაჯვარედინებული ფეხებით ჯდომა შეიძლება სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემა იყოს – როგორ ვიჯდეთ სწორად?
ჩვენს ყოველდღიურობაში ბევრი ქცევა თითქოს უმნიშვნელოა, თუმცა რეალურად, გრძელვადიან პერიოდში შესაძლოა ზიანი მიაყენოს სხეულს. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მაგალითია გადაჯვარედინებული ფეხებით ჯდომა, რომელსაც ბევრი ადამიანი ეჩვევა უნებლიეთ — ოფისში, ტრანსპორტში, შეხვედრებზე, ტელევიზორის ყურებისას…
თუმცა, ბოლო დროს ჩატარებულმა კვლევებმა და გრძელვადიანმა დაკვირვებებმა ცხადყო: ეს პოზა შესაძლოა ძალიან საზიანო იყოს სისხლის მიმოქცევისთვის, ხერხემლისთვის და ვენების ჯანმრთელობისთვის.
⸻
❌ გადაჯვარედინებული ფეხებით ჯდომა – რატომაა მავნებელი?
1. არტერიული წნევის მომატება და სისხლის მიმოქცევის შეფერხება
ამ პოზაში წნევა იზრდება ქვედა კიდურების ვენებზე, განსაკუთრებით მუხლის ქვემოთ. დროთა განმავლობაში ეს იწვევს ვენური სისხლის შეგუბებას, რაც ზრდის ვარიკოზული ვენების, თრომბოზისა და შეშუპების რისკს.
2. ნერვების დაბუჟება და დაზიანება. გრძელვადიანი წნევა ფეხზე გადაჯვარედინებისას ზიანს აყენებს პერიფერიულ ნერვებს, რაც იწვევს დისკომფორტს, დაბუჟებასა და ზოგჯერ დროებით ნეიროლოგიურ დეფიციტს.
3. ხერხემლის და თეძოს მიკროდეფორმაცია.
გადაჯვარედინებული ჯდომა სხეულის სიმეტრიას არღვევს — თეძოები იზრდება ერთ მხარეს, რაც იწვევს ხერხემლის ასიმეტრიულ დატვირთვას, წელის ტკივილს, მენჯის დახრილობას და წლების შემდეგ — სქოლიოზის განვითარებასაც.
4. საშვილოსნოსა და საშარდე სისტემაზე ზეწოლა.
განსაკუთრებით ქალებში, ხანგრძლივად გადაჯვარედინებული ჯდომა ზრდის ზეწოლას ქვედა მუცლის არეში, რაც შეიძლება გავლენას ახდენდეს საშარდე ბუშტზე ან რეპროდუქციულ სისტემაზე.
⸻
✅ როგორ უნდა ვისხდეთ სწორად?
სწორი ჯდომის ტექნიკა უბრალოდ მოსახერხებელი კი არა, აუცილებელია ჯანმრთელობისთვის. აი, რამდენიმე მარტივი წესი:
• ფეხები მიწაზე სრულად უნდა ეხებოდეს – არ უნდა იყოს გადაჯვარედინებული ან ჩამოკიდებული.
• მუხლები და თეძოები უნდა იყოს ერთ სიმაღლეზე, რაც უზრუნველყოფს სწორ სისხლის მიმოქცევას.
• ზურგი იყოს გამართული და მხრები მოდუნებული — თავი მკერდზე წინ არ უნდა იყოს გადახრილი.
• წონა თანაბრად გადანაწილებული ორივე თეძოზე, არ უნდა ვიყოთ დახრილები ან მობრუნებულები ერთ მხარეს.
• თუ დიდხანს სხედხართ – დადექით, გაიარეთ, გააკეთეთ მსუბუქი ვარჯიში ყოველ 30-60 წუთში.
⸻
📊 რას ამბობს მეცნიერება?
სხვადასხვა ქვეყნებში ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ მოსახლეობის 60%-ზე მეტი რეგულარულად ჯდება გადაჯვარედინებული ფეხებით, განსაკუთრებით ოფისებში. ამავე დროს, ზურგის ტკივილის მქონე პაციენტების 70%-ს მსგავსი პოზის ჩვევა აქვს.
გარდა ამისა, ვარიკოზული ვენების მქონე პაციენტთა დიდი ნაწილი აღნიშნავს, რომ დღეში მინიმუმ 2-3 საათს ატარებენ გადაჯვარედინებული ჯდომის პოზაში.
⸻
🗣 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ჩვენი სხეული შექმნილია სიმეტრიულ ფუნქციონირებაზე — როცა ვარღვევთ ამ ბალანსს, თუნდაც ერთი შეხედვით უმნიშვნელო ჩვევით, მაგალითად, ფეხების გადაჯვარედინებით, ეს წლების განმავლობაში იწვევს სისტემურ პრობლემებს. სამედიცინო რეალობა ცხადად აჩვენებს, რომ სწორი ჯდომა არ არის ესთეტიკის საკითხი – ეს არის გულ-სისხლძარღვთა, ნერვული და ძვალ-სახსროვანი სისტემების ჯანმრთელობის საფუძველი. ნუ დაელოდებით ტკივილს — დაიწყეთ ახლა!“
⸻
📌 წყაროები:
• Harvard Health Publishing. “The hazards of sitting with crossed legs.”
• Journal of Physical Therapy Science. “Postural stress and lower back pain in sedentary positions.”
• Mayo Clinic. “Healthy sitting posture: why it matters.”
➡️ მეტი ინფორმაცია სწორ პოზებზე, ვენების ჯანმრთელობაზე და ყოველდღიური ჩვევების გავლენაზე იხილეთ:
www.sheniekimi.ge
🧑⚕ პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
