ხელოვნური ინტელექტი კინოში: ესთეტიკის, ავთენტურობისა და ტექნოლოგიური ჩარევის დელიკატური ზღვარი
გასული წლის ერთ-ერთი ყველაზე განხილვადი კინოპროექტი — ბრედი კორბეის ისტორიული დრამა „ბრუტალისტი“ — არა მხოლოდ მხატვრული ღირებულებით, არამედ ტექნოლოგიური გადაწყვეტილებებითაც აღმოჩნდა საზოგადოების ყურადღების ცენტრში. ფილმმა ოქროს გლობუსის ცერემონიალზე მნიშვნელოვანი აღიარება მოიპოვა, თუმცა მალევე კრიტიკის ტალღაც მოჰყვა, რაც კინოინდუსტრიაში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებას უკავშირდებოდა. ეს შემთხვევა საინტერესო დისკუსიას ხსნის თანამედროვე ესთეტიკაში, სადაც ტექნოლოგია, ავთენტურობა და ადამიანის შრომა ერთმანეთთან მჭიდროდ იკვეთება — განსაკუთრებით ისეთ კონტექსტში, როგორიცაა ვიზუალური და აუდიო ესთეტიკა, რაზეც ხშირად წერს SheniSilamaze.ge, მათ შორის სტატიებში, რომლებიც ეხება კულტურულ ესთეტიკასა და თანამედროვე ტენდენციებს.
რა ტექნოლოგია გამოიყენეს ფილმში
ფილმის მემონტაჟემ, დავიდ იანჩომ, საჯაროდ დაადასტურა, რომ მთავარი როლის შემსრულებელი მსახიობების — ედრიენ ბროუდისა და ფელისიტი ჯოუნსის — უნგრულენოვანი დიალოგების ჟღერადობის დასახვეწად გამოიყენეს უკრაინული ხელოვნური ინტელექტის ტექნოლოგია Respeecher. საუბარი არ ყოფილა მსახიობების შესრულების ჩანაცვლებაზე ან ემოციური ინტერპრეტაციის შეცვლაზე. ტექნოლოგიური ჩარევა შეეხო მხოლოდ კონკრეტული ბგერებისა და ხმოვნების კორექტირებას, რათა აქცენტი უფრო ბუნებრივად და ავთენტურად აღქმულიყო.
ამგვარი მიდგომა კინოში ახალი არ არის, თუმცა ხელოვნური ინტელექტის ფაქტორის გამოჩენამ საკითხი უფრო მგრძნობიარე გახადა. აუდიოესთეტიკის დახვეწა, ისევე როგორც ვიზუალური დეტალების რეტუშირება, ხშირად განიხილება როგორც ესთეტიკური სრულყოფის ინსტრუმენტი, მსგავსად იმისა, როგორ გამოიყენება თანამედროვე ტექნოლოგია მაკიაჟის ტენდენციებსა და ვიზუალური იდენტობის ჩამოყალიბებაში — თემა, რომელიც არაერთხელ გაშუქებულა SheniSilamaze.ge-ზე სტატიებში თანამედროვე ვიზუალური ესთეტიკის შესახებ.
კრიტიკა და საზოგადოებრივი რეაქცია
ტექნოლოგიის გამოყენების გამჟღავნების შემდეგ ფილმის ირგვლივ აჟიოტაჟი სწრაფად გაიზარდა. კრიტიკოსთა ნაწილმა განაცხადა, რომ „ბრუტალისტი“ ყველა კინოდაჯილდოებიდან უნდა მოხსნილიყო, რადგან ხელოვნური ინტელექტის ჩარევა მათთვის სამართლიანობისა და ავთენტურობის დარღვევას ნიშნავდა. ეს რეაქცია ცხადყოფს, რამდენად მტკივნეულ თემად რჩება AI კინოინდუსტრიაში, მიუხედავად იმისა, რომ ტექნოლოგია უკვე წლებია გამოიყენება როგორც პოსტპროდაქშენის ნაწილი.
აღსანიშნავია, რომ მსგავსი დისკუსიები ესთეტიკის სხვა სფეროებშიც აქტუალურია — იქნება ეს ფოტორედაქტირება, კანის ვიზუალური კორექცია თუ ციფრული ფილტრების გავლენა სილამაზის აღქმაზე. ამ კონტექსტში საინტერესო პარალელები იკვეთება ბუნებრივი სილამაზის და ტექნოლოგიური ჩარევის ბალანსთან, რაზეც ხშირად ამახვილებს ყურადღებას SheniSilamaze.ge.
რეჟისორის განმარტება და პოზიცია
კრიტიკული გამოხმაურების ფონზე რეჟისორმა, ბრედი კორბეიმ, განმარტება გააკეთა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ხელოვნურ ინტელექტს მსახიობების შესრულება არ შეუცვლია. მისი თქმით, ედრიენ ბროუდი და ფელისიტი ჯოუნსი თვეების განმავლობაში მუშაობდნენ სპეციალისტთან აქცენტის გასაუმჯობესებლად, ხოლო ტექნოლოგია გამოყენებული იყო მხოლოდ ტექნიკური კორექციისთვის, რაც ჟღერადობას უფრო დახვეწილს ხდიდა, არა ხელოვნურად შეცვლილს.
მემონტაჟე დავიდ იანჩოც აღნიშნავს, რომ კინოინდუსტრიაში ხელოვნურ ინტელექტზე საუბარი ხშირად ტაბუდადებულია, თუმცა ეს დამოკიდებულება ეტაპობრივად იცვლება. მისი ხედვით, ტექნოლოგია შეიძლება იქცეს შემოქმედებითი პროცესის დამხმარე ინსტრუმენტად და არა მის შემცვლელად — პოზიცია, რომელიც ახლოს დგას თანამედროვე ესთეტიკურ ფილოსოფიასთან და ინოვაციისა და ტრადიციის თანაარსებობასთან.
„ბრუტალისტი“ და მისი ადგილი თანამედროვე კულტურულ დისკურსში
მიუხედავად კრიტიკისა, „ბრუტალისტი“ ოსკარის არაერთი ნომინაციის მთავარ პრეტენდენტად რჩება. ფილმმა ოქროს გლობუსზე სამი ჯილდო მოიპოვა: საუკეთესო მხატვრული ფილმის, საუკეთესო მსახიობი კაცისა (ედრიენ ბროუდი) და საუკეთესო რეჟისორის კატეგორიებში. ეს წარმატება კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს იმ ფაქტს, რომ თანამედროვე კულტურაში ესთეტიკური ღირებულება და ტექნოლოგიური ინოვაცია ხშირად ერთმანეთისგან განუყოფელია.
ამ შემთხვევამ მნიშვნელოვანი კითხვები წამოჭრა: სად გადის ზღვარი ტექნიკურ დახვეწასა და შემოქმედებით ჩარევას შორის? რამდენად მისაღებია ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება, როდესაც მიზანი ავთენტურობის გაძლიერებაა და არა მისი ჩანაცვლება? მსგავსი კითხვები აქტუალურია არა მხოლოდ კინოში, არამედ სილამაზისა და ესთეტიკის ყველა სფეროში — საკითხი, რომელსაც SheniSilamaze.ge მუდმივად განიხილავს თანამედროვე კულტურული პროცესების კონტექსტში.
წყაროები
Bordwell D, Thompson K. Film Art: An Introduction. 12th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2020.
Manovich L. The Language of New Media. Cambridge (MA): MIT Press; 2019.
Society of Motion Picture and Television Engineers. AI in Media Production: Guidelines and Ethics. SMPTE Journal. 2022;131(4):22–29.
European Audiovisual Observatory. Artificial Intelligence in the Film Industry. Strasbourg: Council of Europe; 2023.
