საფრანგეთში გამართულ ჯანდაცვის კონფერენცია FAPESP Week France-ზე წარმოდგენილი პირველადი შედეგების თანახმად, ამაზონის ტროპიკული ტყეების მორიელის (Brotheas amazonicus) შხამი შეიძლება გამოსადეგი იყოს ძუძუს კიბოს მკურნალობაში.
მსოფლიო მოსახლეობის დაბერება, დამაბინძურებლების ზემოქმედების ზრდა და სტრესის ქვეშ მყოფი ეკოსისტემები განაპირობებს კიბოს, დემენციისა და სხვა დაავადებების მაჩვენებელთა ზრდას. ამიტომ, სამკურნალო საშუალებათა მეტი არჩევანის ძებნაში, ზოგიერთი მკვლევარი ყველაზე ნაკლებად სავარაუდო ადგილებშიც ეძებს — მაგალითად, მორიელის კუდში.
ბრაზილიელ მკვლევართა ჯგუფმა პოტენციურად საინტერესო გენები ჩანერგა „ქარხანა“ ორგანიზმის დნმ-ში, რათა შეექმნა გენის პროდუქტი. ამის შემდეგ, სამედიცინო გამოყენებისთვის შეამოწმეს შედეგად მიღებული ცილები, მაგალითად, მორიელის შხამში არსებული ცილები.
„ამაზონის მორიელის ამ სახეობაში გამოვავლინეთ მოლეკულა, რომელიც სხვა მორიელების შხამში არსებულთა მსგავსია და ძუძუს კიბოს უჯრედების წინააღმდეგ მოქმედებს“, — განმარტავს სან-პაულუს უნივერსიტეტის ფარმაკოლოგი ელიან კანდიანი არანტისი.
მოლეკულა, სახელად BamazScplp1, ქიმიოთერაპიული პრეპარატების მსგავსად იწვევს ძუძუს კიბოს უჯრედების ნეკროზს — უჯრედების სიკვდილის პროცესს, რის შედეგადაც, უჯრედები სკდებიან.
ჯერ ამ სამკურნალო საშუალების კვლევის ძლიერ ადრეული ეტაპია, მაგრამ გენებისგან მოლეკულების წარმოსაქმნელად ამ ჰეტეროლოგიური ექსპრესიის „ქარხნის“ მეთოდის გამოყენებით, მკვლევრებმა ასევე აღმოაჩინეს მოლეკულა, რომელიც ხელს უწყობს გველის შხამისა და პირუტყვის სისხლის კომპონენტისგან დამზადებული სისხლძარღვების ზრდას.
„ზრდის ეს ფაქტორი ხელს უწყობს ახალი სისხლძარღვების ფორმირებას. თანაც, შესაძლებელია მისი ინდუსტრიულ მასშტაბამდე ზრდა, რადგან მისი მიღება შესაძლებელია ჰეტეროლოგიური ექსპრესიის გზით“, — ამბობს არანტისი.
ჰეტეროლოგიური ექსპრესია მკვლევრებს შეიძლება დაეხმაროს ბიოაქტიური მოლეკულებისა და მათი ფუნქციების კვლევაში, ასევე ექსპერიმენტებში სხვადასხვა მუტაციებთან, რადგან შესაძლებელია სხვა ორგანიზმში მათი დიდი ოდენობით წარმოქმნა. ამ შემთხვევაში, არანტისმა და მისმა კოლეგებმა მათი ინტერესის საგანი ცილების ქარხნებად საფუვრის სახეობა (Komagataella pastoris) გამოიყენეს.
ამ სახის მეთოდების გამოყენება ბუნების ფარული სამკურნალო საშუალებების აღმოჩენაში დაგვეხმარება, ყოველ შემთხვევაში იქამდე, თუ მათაც არ გავანადგურებთ.
მომზადებულია agencia.fapesp.br-სა და ScienceAlert-ის მიხედვით.
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2025). მორიელის შხამი, შესაძლოა, ძუძუს კიბოს მკურნალობაში დაგვეხმაროს – მეცნიერთა ახალი კვლევა. 27 ივნისი, 2025. https://sheniekimi.ge/ambebi/მორიელის-შხამი-შესაძლოა/
