სურსათის უვნებლობის ექსპერტი, ირაკლი არაბული, გადაცემაში “დილა მშვიდობისა საქართველო” საუბრობს იმ წესებისა და რეკომენდაციების შესახებ, რომლებიც საახალწლოდ სხვადასხვა პროდუქტის შეძენისას უნდა გავითვალისწინოთ:
– საახალწლო პერიოდი მოდის და ამ დროს, ძირითადად, სურსათის დიდ მარაგებს ვიქმნით. სწორი ინგრედიენტების შერჩევა ძალიან მნიშვნელოვანია. თხილზე, ნიგოზსა და ჩირეულზე რომ ვისაუბროთ, ერთ-ერთი ყველაზე საშიში ფაქტორი, რაც შეიძლება, თხილეულის მიმართულებით იყოს, ეს აფლატოქსინებია. თუ თხილეული დაობებულია, ეს საშიშ ნივთიერებას წარმოქმნის. თუ მძაღე გემო აქვს, ეს უკვე მიანიშნებს, რომ სოკოების გაზრდის პროცესი იწყება და გაზრდილი სოკოები საშიშ მიკოტოქსინს წარმოქმნიან, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობისათვის საშიშია.
თუ საშუალებაა, რომ დაფასოებული შევიძინოთ, უმჯობესია, რადგან ღია მდგომარეობაში ფიზიკურადაც შეიძლება, დაბინძურებული იყოს. მაგალითად, მტვრის ნაწილაკებით. თუ ღია მდგომარეობაში შევიძენთ, მაქსიმალურად უნდა დავაკვირდეთ პროდუქტს, რა მდგომარეობაშია. ცხელ ჩაიში მოთავსებით არა მარტო თაფლი, არამედ ლიმონიც კი, უმეტეს სასარგებლო თვისებებს კარგავს. უმჯობესია, მდუღარეში არ მოვათავსოთ. შეგრილებულში მოვათავსოთ, რომ სასარგებლო თვისებები შეინარჩუნოს.
რაც შეეხება თაფლის გარჩევას, ცოტა რთულია – რამდენიმე მეთოდი არსებობს. მაგალითად, თეფშზე დასხმისას მალევე არ უნდა გაიშალოს, სქელი უნდა იყოს. ასევე, ფალსიფიცირებულთან ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი განმასხვავებელი აქვს – ალბათ, ყველას გვქონია შემთხვევა, რომ თაფლი შაქრდება, კრისტალდება. ეს პირიქით ნიშნავს, რომ თაფლი ნატურალურია. ქილა თბილ წყალში უნდა მოვათავსოთ, გავალღოთ და პირვანდელ პოზიციას დაუბრუნდება.
ხორცი და ხორცპროდუქტები ორგანიზებულ ადგილას უნდა შევიძინოთ. ისეთ ადგილას, სადაც სახელმწიფო კონტროლი მიმდინარეობს. თუ გარევაჭრობის ადგილებში იყიდება, იქ სახელმწიფო კონტროლი ვერ ხორციელდება და შესაძლებელია, იქ საქონლის, ღორის, ცხენისა და ვირის ხორცი შეგვხვდეს. ამ ხორცის გარჩევა ძალიან რთულია. გარჩევა მხოლოდ გამოცდილ ვეტერინარს ან ლაბორატორიას შეუძლია. ამიტომ, პირველ რიგში, ხორცი ორგანიზებულ ადგილას უნდა შევიძინოთ. უფლება გვაქვს, ხორცის წარმომავლობის დოკუმენტი, შენახვის ვადები მოვითხოვოთ.
ღორის ხორცს ვარდისფერი ფერი უნდა ჰქონდეს, ლორწოვანი გარსით არ უნდა იყოს გამოყოფილი იმიტომ, რომ ეს უკვე მეტყველებს იმაზე, რომ ხორცი გაფუჭებისკენ მიდის. თითის დაჭერით, პირვანდელ სახეს უნდა უბრუნდებოდეს. ასევე, ქაღალდის ხელსახოცს რომ დავაფენთ, მშრალი უნდა ავიღოთ და ზედ არ უნდა დაეკრას. პლიუს-განყოფილებიან მაცივარში ხორცი 48 საათის განმავლობაში შეგვიძლია, შევინახოთ. თუ მალევე ვერ ვამზადებთ, უმჯობესი იქნება, გავყინოთ და ვადა ასე გავუხანგრძლივოთ. გაყინულ მდგომარეობაში, ვადა, საშუალო პერიოდი, 1-დან 2 თვემდეა. 3 თვეც შეიძლება, გაყინული იყოს, მაგრამ ხარისხობრივი მაჩვენებლები იკლებს. სასურველია, ხორცი გავრეცხოთ.
თევზს ყველაზე რთული მოწამვლა აქვს იმიტომ, რომ გარდა იმისა, რომ თევზში პათოგენური ბაქტერიები არსებობს, ასევე შეიძლება, პარაზიტებიც არსებობდეს. ამიტომ, ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს, თუ სად შევიძენთ, რამდენად სანდო ადგილია და რამდენად კონტროლდება ეს პროცესები. თევზის შეძენისას, უნდა დავაკვირდეთ, რომ თვალები არ ჰქონდეს “ამღვრეული”. ლაყუჩები შიგნიდან გამუქებული არ უნდა იყოს. ვარდისფერი ფერი უნდა ჰქონდეს.
ყველის შემთხვევაში, ეტიკეტს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს, რადგან არსებობს ყველის მსგავსი პროდუქტი, რომელიც რძის ფხვნილის ბაზასა და მცენარეულ ცხიმზეა დამზადებული. ასეთ პროდუქტს ყველი არ უნდა ეწოდოს. აუცილებლად ყველის სახელი უნდა ეწეროს – მაგალითად, “იმერული”, “ქარხნული”, “სულგუნი” და ასე შემდეგ.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
