ევროკავშირში ამოქმედდა განახლებული წესი, რომელიც მესამე ქვეყნების მოქალაქეებისთვის უვიზო მიმოსვლის შეჩერებას ეხება. როგორც ევროკომისიის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაშია ნათქვამი, 2025 წლის ივნისში ევროკავშირის საბჭომ და ევროპარლამენტმა, კომისიის წინადადების საფუძველზე, შეთანხმებას მიაღწიეს უფრო გამკაცრებულ და მოქნილ მექანიზმზე.
ახალი სისტემა ევროკავშირს საშუალებას აძლევს, ეფექტიანად უპასუხოს უვიზო რეჟიმთან დაკავშირებულ გამოწვევებს. ცვლილებები ითვალისწინებს უვიზო მიმოსვლის შეჩერების დამატებით საფუძვლებს, მექანიზმის ამოქმედებისთვის უფრო დაბალ ზღვარს და სწრაფ, გამარტივებულ პროცედურებს. განახლებული წესები ძალაში ოფიციალურად 2025 წლის 30 დეკემბერს შევა.
ევროკომისიამ 19 დეკემბერს უვიზო მიმოსვლის შეჩერების მექანიზმის ფარგლებში მერვე ანგარიში გამოაქვეყნა, სადაც განსაკუთრებული ყურადღება საქართველოს მდგომარეობას ეთმობა. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ კომისია შეშფოთებულია ქვეყანაში ფუნდამენტური უფლებებისა და თავისუფლებების დარღვევებით, მათ შორის დისკრიმინაციის აკრძალვის პრინციპის უგულებელყოფით. ამ საკითხებზე ევროკავშირმა საქართველოს ხელისუფლებას არაერთხელ მოუწოდა, დროულად გადაედგა ნაბიჯები და შეესრულებინა გაცემული რეკომენდაციები.
ანგარიშის მიხედვით, მიუხედავად გაფრთხილებებისა, საქართველომ ვიზალიბერალიზაციის პროცესში აღებული ვალდებულებების ნაწილი ვერ შეასრულა და უვიზო რეჟიმის მონიტორინგის წინა ანგარიშის რეკომენდაციებიც დაუკმაყოფილებელი დარჩა. კომისია აღნიშნავს, რომ არსებული უკუსვლა სისტემური და მიზანმიმართული ხასიათისაა, რის გამოც განიხილება შესაბამისი ზომების მიღება უკვე განახლებული მექანიზმის ფარგლებში.
ახალი წესების თანახმად, პირველ ეტაპზე უვიზო რეჟიმის შეჩერება შესაძლოა შეეხოს საქართველოს მიერ გაცემული დიპლომატიური, სამსახურებრივი და ოფიციალური პასპორტების მფლობელებს, რომლებიც ძირითადად პასუხისმგებლად მიიჩნევიან რეკომენდაციების შეუსრულებლობაზე. ამასთან, განსხვავებით მოქმედი პრაქტიკისგან, ვიზის მოთხოვნა ერთდროულად გავრცელდება ევროკავშირის ყველა წევრ ქვეყანაში და აღარ იარსებებს ორმხრივი გამონაკლისები ამ პასპორტების მფლობელებისთვის.
თუ პრობლემები არ მოგვარდება, მეორე ეტაპზე შეზღუდვები შესაძლოა ქვეყნის მთელ მოსახლეობაზეც გავრცელდეს. საბოლოო სცენარის მიხედვით, საქართველომ შეიძლება სრულად დაკარგოს უვიზო მიმოსვლის სტატუსი და გადავიდეს იმ ქვეყნების ჩამონათვალში, რომელთა მოქალაქეებს ევროკავშირში შესასვლელად ვიზა ესაჭიროებათ.
