ანტიმიკრობული რეზისტენტობის (AMR) წინააღმდეგ გლობალური ბრძოლისთვის გამოყოფილი ინვესტიციები კვლავ არასაკმარისია, მიუხედავად საერთაშორისო დონეზე გაცხადებული პოლიტიკური ვალდებულებებისა.
ამის შესახებ აცხადებს World Organisation for Animal Health (WOAH), რომელიც მიუთითებს მნიშვნელოვან სხვაობაზე ანტიმიკრობული რეზისტენტობის წინააღმდეგ ბრძოლის გლობალურ დაპირებებსა და რეალურ დაფინანსებას შორის, განსაკუთრებით „ერთი ჯანმრთელობის“ მიდგომის ფარგლებში.
AMR-ის გამო სიკვდილები მკვეთრად იზრდება ქმედების გარეშე
ანტიმიკრობული რეზისტენტობის გამო წლიური სიკვდილების პროგნოზი, 2019-2050
სიკვდილები
2050 წლისთვის
ქმედების გარეშე
03მლნ7მლნ10მლნ2020203020402050
წყარო: AMR-ის მიმოხილვა, WOAH 2024 | საქართველოს სამედიცინო ჟურნალის სიახლეები
პოლიტიკური ვალდებულებებს ფინანსური მხარდაჭერა აკლია
ცხოველთა ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია ხაზს უსვამს, რომ მიუხედავად 2024 წლის გაეროს პოლიტიკური დეკლარაციის AMR-ზე ამბიციური მიზნებისა, ამ ვალდებულებების კონკრეტულ ინვესტიციებად გადაქცევა კვლავ გამოწვევად რჩება. ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ მდგრადი დაფინანსების მექანიზმები აუცილებელია ადამიანის, ცხოველთა და გარემოს ჯანმრთელობის სექტორებში ეროვნული სამოქმედო გეგმების განხორციელებისთვის.
ამჟამინდელი დაფინანსების ხარვეზები განსაკუთრებით მოიცავს დაბალი და საშუალო შემოსავლის ქვეყნებს, სადაც AMR-ის ზედამხედველობის სისტემები და ლაბორატორიული შესაძლებლობები კვლავ განუვითარებელია. მსოფლიო ჯანმრთელობის ორგანიზაცია ადრეც ხაზს უსვამდა ამ ინფრასტრუქტურულ ნაკლებობებს, როგორც AMR-ის ეფექტური რეაგირების კრიტიკულ ბარიერებს.
ერთი ჯანმრთელობის მიდგომა კოორდინირებულ ინვესტიციებს მოითხოვს
WOAH ხაზს უსვამს, რომ AMR-ის ეფექტური რეაგირება კოორდინირებულ ინვესტიციებს მოითხოვს ადამიანის, ცხოველთა და გარემოს ჯანმრთელობის დომენებში. ორგანიზაცია იჭერს ინტეგრირებული დაფინანსების მექანიზმებს, რომლებიც ერთდროულად მხარს უჭერს ზედამხედველობას, კვლევას და შესაძლებლობების განვითარებას ყველა სექტორში.
ცხოველთა ჯანმრთელობის სისტემები მნიშვნელოვან როლს თამაშობს AMR-ის პრევენციაში, რაც მოითხოვს ინვესტიციებს ვეტერინარულ სერვისებში, დიაგნოსტიკურ შესაძლებლობებში და ანტიმიკრობული მზრუნველობის პროგრამებში. ბოლო ზედამხედველობის კვლევებში გამოქვეყნებული კვლევა ავლენს რეზისტენტობის ნიმუშების ურთიერთდაკავშირებულ ხასიათს სახეობებს შორის.
ინვესტიციების სტრატეგიები იმედისმომცემია
რამდენიმე ქვეყანამ შეიმუშავა AMR-ის რეაგირების ინოვაციური დაფინანსების მექანიზმები, მათ შორის ბაზრის სტიმულები ანტიმიკრობული კვლევისა და განვითარებისათვის. აშშ-ს დაავადების კონტროლისა და პრევენციის ცენტრმა დააფიქსირა ანტიმიკრობული მზრუნველობაში სახელმწიფო-კერძო პარტნიორობის წარმატებული მოდელები.
WOAH ხაზს უსვამს AMR-ის ზედამხედველობისა და რეაგირების რესურსების გაერთიანებაში რეგიონალური თანამშრომლობის მნიშვნელობას. ტრანსსასაზღვრო თანამშრომლობა იძლევა პატარა ქვეყნებს პროგრესული დიაგნოსტიკური ტექნოლოგიებისა და ექსპერტიზის ხელმისაწვდომობის საშუალებას ზედამხედველობის მონაცემების გაზიარების პარალელურად.
გადაუდებელი ზომებისა და საკმარისი ინვესტიციების გარეშე, ანტიმიკრობული რეზისტენტობა 2050 წლისთვის შესაძლოა ყოველწლიურად 10 მილიონამდე სიკვდილის მიზეზი გახდეს და მსოფლიო ეკონომიკას ჯამურად დაახლოებით 100 ტრილიონი დოლარის ზიანი მიაყენოს.
— ანტიმიკრობული რეზისტენტობის მიმოხილვა, დაკვეთილი ბრიტანეთის მთავრობის მიერ (ო’ნილის ანგარიში, 2016)
მთავარი დასკვნები
- გლობალური AMR-ის ინვესტიციები კვლავ არასაკმარისია 2024 წლის გაეროს პოლიტიკური დეკლარაციის ვალდებულებების მიუხედავად
- ერთი ჯანმრთელობის მიდგომა კოორდინირებულ დაფინანსებას მოითხოვს ადამიანის, ცხოველთა და გარემოს ჯანმრთელობის სექტორებში
- რეგიონალური თანამშრომლობა და ინოვაციური დაფინანსების მექანიზმები იმედისმომცემია AMR-ის მდგრადი რეაგირებისთვის
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის „ერთი ჯანმრთელობის“ მიდგომა ანტიმიკრობული რეზისტენტობის წინააღმდეგ ბრძოლაში?
„ერთი ჯანმრთელობის“ მიდგომა ეფუძნება პრინციპს, რომ ადამიანის, ცხოველებისა და გარემოს ჯანმრთელობა ერთმანეთთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული. ანტიმიკრობული რეზისტენტობის (AMR) განვითარებასა და გავრცელებაზე გავლენას ახდენს ყველა ეს სფერო, ამიტომ ეფექტური კონტროლი მოითხოვს კოორდინირებულ მონიტორინგს, კვლევას და პრევენციულ ღონისძიებებს როგორც მედიცინაში, ისე ვეტერინარიასა და გარემოს დაცვაში.
რატომ აწყდებიან დაბალი შემოსავლის ქვეყნები AMR-ის უფრო დიდ გამოწვევებს?
დაბალი და საშუალო შემოსავლის ქვეყნებში პრობლემას ამწვავებს:
- ლაბორატორიული ინფრასტრუქტურის შეზღუდული შესაძლებლობები;
- ზედამხედველობის არასაკმარისი სისტემები;
- სუსტი რეგულაციები ანტიბიოტიკების გამოყენებაზე;
- ახალი მედიკამენტებისა და დიაგნოსტიკური ტექნოლოგიების დაბალი ხელმისაწვდომობა.
ამ პირობებში რეზისტენტული მიკროორგანიზმები უფრო სწრაფად ვრცელდება და მათი კონტროლი რთულდება.
როგორ შეუძლიათ ქვეყნებს AMR-ის წინააღმდეგ ინვესტიციების გაუმჯობესება?
სპეციალისტების შეფასებით, ეფექტური სტრატეგიები მოიცავს:
- ეროვნული სამოქმედო გეგმების შექმნას შესაბამისი ბიუჯეტით;
- სახელმწიფო და კერძო სექტორის პარტნიორობის განვითარებას;
- კვლევისა და ინოვაციების დაფინანსების ზრდას;
- რეგიონული თანამშრომლობის გაძლიერებას მონაცემებისა და რესურსების გასაზიარებლად.
World Organisation for Animal Health (WOAH) აღნიშნავს, რომ ანტიმიკრობული რეზისტენტობის წინააღმდეგ წარმატებული ბრძოლა მხოლოდ პოლიტიკური განცხადებებით ვერ განხორციელდება. აუცილებელია მდგრადი დაფინანსება და მრავალსექტორული თანამშრომლობა, რადგან AMR თანამედროვე მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე სერიოზულ გლობალურ საფრთხედ მიიჩნევა.
სპეციალისტები აფრთხილებენ, რომ თუ ინვესტიციების დეფიციტი გაგრძელდება, მომდევნო წლებში ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტული ინფექციები შესაძლოა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კიდევ უფრო მძიმე კრიზისად იქცეს.
წყარო: Global Antimicrobial Resistance Investment Falls Short of UN Commitments
