„38%-ით გაზრდილი პოტენცია?“ — რეალობა თუ მორიგი მარკეტინგული მანიპულაცია?
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე (PHIG)
Georgian Medical Journal-ის მთავარი რედაქტორი
ბოლო პერიოდში სოციალურ ქსელებში აქტიურად ვრცელდება ინფორმაცია, თითქოს კონკრეტული „ბუნებრივი საშუალება“ ან „პროდუქტი“ მამაკაცის პოტენციას 38%-ით ზრდის.
ეს ტიპის განცხადებები ძალიან სერიოზულად უნდა განვიხილოთ, რადგან ისინი ეხება ჯანმრთელობას, ჰორმონალურ ფუნქციებს და ხშირად იყენებენ „მეცნიერულ“ ენას მომხმარებლის შეცდომაში შესაყვანად.
მთავარი კითხვა: არსებობს თუ არა ასეთი ეფექტი რეალურად?
მოკლე პასუხი:
არა — ამ ტიპის ზუსტი, უნივერსალური და გარანტირებული ეფექტი არ არის მეცნიერულად დადასტურებული.
რატომ?
1. პოტენცია (ერექციული ფუნქცია) არის მრავალფაქტორიანი პროცესი
მასზე გავლენას ახდენს:
• სისხლის მიმოქცევა
• ნერვული სისტემა
• ჰორმონები (ტესტოსტერონი)
• ფსიქოლოგიური მდგომარეობა
• ქრონიკული დაავადებები (დიაბეტი, ჰიპერტენზია)
ერთი პროდუქტი ვერ ახდენს ყველა ამ მექანიზმის ერთდროულ და სტანდარტიზებულ გაუმჯობესებას.
2. „38%“ — რატომ არის ეს საეჭვო?
მეცნიერულ კვლევებში:
• ეფექტები იშვიათად გამოიხატება ასეთი მარტივი და მრგვალი რიცხვებით
• შედეგები დამოკიდებულია:
• ასაკზე
• ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე
• დოზაზე
• კვლევის დიზაინზე
ამიტომ, ერთი კონკრეტული პროცენტული ზრდის დაპირება — განსაკუთრებით ყველა ადამიანისთვის — არის მარკეტინგული ხრიკი და არა სამეცნიერო ფაქტი.
3. რას ამბობს რეალური მეცნიერება?
არსებობს მცენარეული ან ბუნებრივი ნივთიერებები (მაგ. გარკვეული ამინომჟავები, ექსტრაქტები), რომლებიც:
• შესაძლოა მცირედ გავლენას ახდენდნენ სისხლის მიმოქცევაზე
• ზოგიერთ შემთხვევაში აუმჯობესებდნენ სიმპტომებს
მაგრამ:
ეს ეფექტები:
• არის შეზღუდული და არაერთგვაროვანი
• ხშირად დაფიქსირებულია მცირე კვლევებში
• არ იძლევა უნივერსალურ შედეგს
4. რისკები, რომლებიც ხშირად იგნორირებულია
ასეთი „სასწაულებრივი“ პროდუქტები შეიძლება:
• შეიცავდეს დაუდგენელ ინგრედიენტებს
• ჰქონდეს ურთიერთქმედება მედიკამენტებთან
• შეიცავდეს აკრძალულ ან ფარულ ფარმაცევტულ ნივთიერებებს
განსაკუთრებით საშიშია ადამიანებისთვის, რომლებსაც აქვთ:
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები
• ჰიპერტენზია
• დიაბეტი
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პერსპექტივა
ჩვენ, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტში (PHIG), უკვე 2025 წლის იანვრიდან ვაკვირდებით დანამატების ბაზარს და 2025 წლის აპრილიდან დავიწყეთ სპეციალური პლატფორმის განვითარება.
დაკვირვება აჩვენებს, რომ:
• მსგავსი დაპირებები ხშირად არის არასანდო ან გადაჭარბებული
• მომხმარებლები ხშირად იღებენ გადაწყვეტილებებს არამეცნიერულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით
რას ვურჩევ მოსახლეობას
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე (PHIG)
Georgian Medical Journal-ის მთავარი რედაქტორი
ბოლო პერიოდში სოციალურ ქსელებში აქტიურად ვრცელდება ინფორმაცია, თითქოს კონკრეტული „ბუნებრივი საშუალება“ ან „პროდუქტი“ მამაკაცის პოტენციას 38%-ით ზრდის.
ეს ტიპის განცხადებები ძალიან სერიოზულად უნდა განვიხილოთ, რადგან ისინი ეხება ჯანმრთელობას, ჰორმონალურ ფუნქციებს და ხშირად იყენებენ „მეცნიერულ“ ენას მომხმარებლის შეცდომაში შესაყვანად.
მთავარი კითხვა: არსებობს თუ არა ასეთი ეფექტი რეალურად?
მოკლე პასუხი:
არა — ამ ტიპის ზუსტი, უნივერსალური და გარანტირებული ეფექტი არ არის მეცნიერულად დადასტურებული.
რატომ?
1. პოტენცია (ერექციული ფუნქცია) არის მრავალფაქტორიანი პროცესი
მასზე გავლენას ახდენს:
• სისხლის მიმოქცევა
• ნერვული სისტემა
• ჰორმონები (ტესტოსტერონი)
• ფსიქოლოგიური მდგომარეობა
• ქრონიკული დაავადებები (დიაბეტი, ჰიპერტენზია)
ერთი პროდუქტი ვერ ახდენს ყველა ამ მექანიზმის ერთდროულ და სტანდარტიზებულ გაუმჯობესებას.
2. „38%“ — რატომ არის ეს საეჭვო?
მეცნიერულ კვლევებში:
• ეფექტები იშვიათად გამოიხატება ასეთი მარტივი და მრგვალი რიცხვებით
• შედეგები დამოკიდებულია:
• ასაკზე
• ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე
• დოზაზე
• კვლევის დიზაინზე
ამიტომ, ერთი კონკრეტული პროცენტული ზრდის დაპირება — განსაკუთრებით ყველა ადამიანისთვის — არის მარკეტინგული ხრიკი და არა სამეცნიერო ფაქტი.
3. რას ამბობს რეალური მეცნიერება?
არსებობს მცენარეული ან ბუნებრივი ნივთიერებები (მაგ. გარკვეული ამინომჟავები, ექსტრაქტები), რომლებიც:
• შესაძლოა მცირედ გავლენას ახდენდნენ სისხლის მიმოქცევაზე
• ზოგიერთ შემთხვევაში აუმჯობესებდნენ სიმპტომებს
მაგრამ:
ეს ეფექტები:
• არის შეზღუდული და არაერთგვაროვანი
• ხშირად დაფიქსირებულია მცირე კვლევებში
• არ იძლევა უნივერსალურ შედეგს
4. რისკები, რომლებიც ხშირად იგნორირებულია
ასეთი „სასწაულებრივი“ პროდუქტები შეიძლება:
• შეიცავდეს დაუდგენელ ინგრედიენტებს
• ჰქონდეს ურთიერთქმედება მედიკამენტებთან
• შეიცავდეს აკრძალულ ან ფარულ ფარმაცევტულ ნივთიერებებს
განსაკუთრებით საშიშია ადამიანებისთვის, რომლებსაც აქვთ:
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები
• ჰიპერტენზია
• დიაბეტი
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პერსპექტივა
ჩვენ, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტში (PHIG), უკვე 2025 წლის იანვრიდან ვაკვირდებით დანამატების ბაზარს და 2025 წლის აპრილიდან დავიწყეთ სპეციალური პლატფორმის განვითარება.
დაკვირვება აჩვენებს, რომ:
• მსგავსი დაპირებები ხშირად არის არასანდო ან გადაჭარბებული
• მომხმარებლები ხშირად იღებენ გადაწყვეტილებებს არამეცნიერულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით
რას ვურჩევ მოსახლეობას
- არ ენდოთ „სასწაულებრივ პროცენტებს“
- ყოველთვის გადაამოწმეთ ინფორმაცია სანდო წყაროებში
- კონსულტაცია გაიარეთ ექიმთან
გახსოვდეთ:
ჯანმრთელობა არ არის „ერთი პროდუქტის“ შედეგი — ეს არის სისტემური პროცესების ბალანსი
პროფესორის კომენტარი
„როდესაც ხედავთ კონკრეტულ ციფრს — მაგალითად, 38% — ყოველთვის დასვით კითხვა:
საიდან მოდის ეს მონაცემი?
თუ პასუხი არ არსებობს, ეს უკვე პასუხია.“
ხშირად დასმული კითხვები — „პოტენციის 38%-ით გაზრდა“
1. რეალურად შესაძლებელია პოტენციის „38%-ით გაზრდა“ ერთი პროდუქტით?
არა. ასეთი კონკრეტული და უნივერსალური მაჩვენებელი არ ეფუძნება სანდო სამეცნიერო მტკიცებულებებს. ერექციული ფუნქცია დამოკიდებულია მრავალ ფაქტორზე და ერთი პროდუქტი ვერ უზრუნველყოფს სტანდარტულ შედეგს ყველა ადამიანისთვის.
2. საიდან მოდის ასეთი „38%“ ციფრები?
ხშირად ეს არის მარკეტინგული განცხადება, რომელიც არ არის გამყარებული მაღალი ხარისხის კვლევებით. ზოგჯერ ციფრები ამოღებულია მცირე, არასრულყოფილი კვლევებიდან ან საერთოდ არ არსებობს მათი წყარო.
3. არსებობს ბუნებრივი საშუალებები, რომლებიც რეალურად მუშაობს?
ზოგიერთი ნივთიერება შეიძლება მცირედ აუმჯობესებდეს სისხლის მიმოქცევას, მაგრამ:
• ეფექტი არის შეზღუდული
• არ არის უნივერსალური
• ვერ ცვლის სამედიცინო მკურნალობას
4. თუ „ბუნებრივია“, ნიშნავს რომ უსაფრთხოა?
არა. „ბუნებრივი“ არ ნიშნავს ავტომატურად უსაფრთხოს. ბევრი დანამატი შეიძლება შეიცავდეს:
• დაუდგენელ ინგრედიენტებს
• ფარულ ფარმაცევტულ ნივთიერებებს
• დოზებს, რომლებიც არ არის კონტროლირებული
5. რა რისკებია ასეთი პროდუქტების გამოყენებისას?
შესაძლო რისკები მოიცავს:
• გულ-სისხლძარღვთა პრობლემების გამწვავებას
• წნევის ცვლილებებს
• მედიკამენტებთან საშიშ ურთიერთქმედებას
• ალერგიულ რეაქციებს
6. ვისთვის არის განსაკუთრებით საშიში ასეთი „სასწაულებრივი“ პროდუქტები?
განსაკუთრებით რისკის ქვეშ არიან ადამიანები, რომლებსაც აქვთ:
• ჰიპერტენზია
• დიაბეტი
• გულის დაავადებები
• ჰორმონალური დარღვევები
7. როგორ გავარჩიოთ სანდო ინფორმაცია ყალბისგან?
ყურადღება მიაქციეთ:
არის თუ არა მითითებული კვლევის წყარო
გამოქვეყნებულია თუ არა ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალში
არის თუ არა შედეგები განმეორებადი
იყენებს თუ არა ტექსტი „სასწაულებრივ“ და გადაჭარბებულ დაპირებებს
8. რა არის რეალური მიდგომა პოტენციის გაუმჯობესებისთვის?
ეფექტური და მეცნიერულად დასაბუთებული გზებია:
• ცხოვრების ჯანსაღი წესი
• ფიზიკური აქტივობა
• სწორი კვება
• ქრონიკული დაავადებების კონტროლი
• საჭიროების შემთხვევაში — ექიმის მიერ დანიშნული მკურნალობა
9. რატომ არის ასეთი რეკლამები პოპულარული?
იმიტომ, რომ ისინი ეხება სენსიტიურ თემას და ადამიანებს სთავაზობენ მარტივ, სწრაფ „გამოსავალს“, რაც რეალურად იშვიათად არსებობს მედიცინაში.
10. რა არის მთავარი დასკვნა?
თუ პროდუქტი გპირდებათ სწრაფ, მარტივ და ზუსტად გაზომვად „სასწაულს“ — დიდი ალბათობით ეს არის მარკეტინგი და არა მეცნიერება.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე (PHIG)
Georgian Medical Journal-ის დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი
წყაროები:
1. Burnett AL, Nehra A, Breau RH, Culkin DJ, Faraday MM, Hakim LS, et al. Erectile Dysfunction: AUA Guideline. J Urol. 2018;200(3):633–641. doi:10.1016/j.juro.2018.05.004
https://doi.org/10.1016/j.juro.2018.05.004
2. Hatzimouratidis K, Giuliano F, Moncada I, Salonia A, Verze P, et al. EAU Guidelines on Erectile Dysfunction. Eur Urol. 2023.
https://uroweb.org/guidelines/sexual-and-reproductive-health
3. NIH National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Dietary Supplements for Erectile Dysfunction. 2023.
https://www.nccih.nih.gov/…/erectile-dysfunction-and…
4. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Tainted Sexual Enhancement Products. 2024.
https://www.fda.gov/…/tainted-sexual-enhancement-products
5. Corona G, Rastrelli G, Maggi M. Herbal supplements and sexual function: a systematic review. J Sex Med. 2017;14(6):713–723. doi:10.1016/j.jsxm.2017.04.067
https://doi.org/10.1016/j.jsxm.2017.04.067
6. European Food Safety Authority (EFSA). Scientific opinion on health claims related to male sexual function. EFSA Journal. 2011;9(4):2075.
https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/2075
7. Cohen PA. The Supplement Paradox: Ineffective and Unsafe Products. JAMA. 2016;316(14):1453–1454. doi:10.1001/jama.2016.13449
https://doi.org/10.1001/jama.2016.13449
© საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი
სანდო, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ინფორმაცია | მთავარი რედაქტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD)
