შესავალი — ანალიტიკური კომენტარი
გრიპი რჩება ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან სეზონურ ინფექციურ დაავადებად, რომელიც ყოველწლიურად მნიშვნელოვან ზეწოლას ახდენს როგორც ინდივიდუალურ ჯანმრთელობაზე, ისე საზოგადოებრივ ჯანდაცვის სისტემებზე. 2025–2026 წლების გრიპის სეზონი განსაკუთრებული სიმძაფრით გამოირჩევა და უკვე შეფასებულია, როგორც ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ერთ-ერთი ყველაზე ინტენსიური. გაზრდილი ავადობა, ჰოსპიტალიზაციებისა და გართულებების მაღალი რიცხვი აჩენს კითხვას: რა განაპირობებს მიმდინარე სეზონის სიმძიმეს და რატომ არის ეს საკითხი მნიშვნელოვანი მედიცინისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვისთვის.
მიმდინარე მონაცემები ადასტურებს, რომ პრობლემა არ უკავშირდება მხოლოდ ვირუსის აგრესიულობას. გადამწყვეტ როლს ასრულებს გავრცელების მასშტაბი, მოსახლეობის იმუნური სტატუსი და ჯანდაცვის სისტემების მზადყოფნა. სწორედ ამ ფაქტორების ერთობლიობა განსაზღვრავს სეზონის რეალურ ტვირთს.
პრობლემის აღწერა
2025–2026 წლების სეზონზე მრავალი ადამიანი აღნიშნავს, რომ გრიპი განსაკუთრებით მძიმედ მიმდინარეობს. ეს შეფასება სუბიექტური განცდა არ არის და ემყარება ოფიციალურ ეპიდემიოლოგიურ მონაცემებს. გრიპის შემთხვევების მკვეთრი ზრდა დაფიქსირდა ჩრდილოეთ ამერიკაში, ევროპასა და სხვა რეგიონებში, რასაც თან ახლავს ჰოსპიტალიზაციებისა და სიკვდილიანობის მატება.
ქართველი მკითხველისთვის ეს საკითხი მნიშვნელოვანია, რადგან საქართველო ინტეგრირებულია გლობალურ ეპიდემიოლოგიურ პროცესებში. ფართოდ გავრცელებული სეზონი ნებისმიერ ქვეყანაზე ახდენს გავლენას, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც ვაქცინაციის მოცვა არასაკმარისია და მოსახლეობის ნაწილი დაგვიანებით მიმართავს სამედიცინო დახმარებას.
სამეცნიერო და კლინიკური ანალიზი
მიმდინარე სეზონის დომინანტურ შტამად შეფასებულია გრიპი A (H3N2) ქვეკლასი K. აღნიშნული შტამი ისტორიულად ასოცირებულია უფრო მძიმე მიმდინარეობასთან ბავშვებსა და ხანდაზმულებში. ვირუსის გენეტიკურმა ცვლილებებმა ნაწილობრივ შეამცირა წინასწარი იმუნიტეტის ეფექტი, თუმცა არსებული მტკიცებულებები არ მიუთითებს მისი ვირულენტობის მკვეთრ ზრდაზე [1], [2].
კლინიკური თვალსაზრისით, გრიპის სიმძიმე განისაზღვრება არა მხოლოდ ვირუსის თვისებებით, არამედ ინფიცირებულთა რაოდენობით. როდესაც ავადობა მასობრივია, აბსოლუტურ რიცხვებში იზრდება მძიმე შემთხვევებიც. ამას ემატება თანმხლები ინფექციები, მათ შორის რესპირატორული სინციტიური ვირუსი და სხვა სეზონური პათოგენები, რაც ზრდის გართულებების რისკს.
სტატისტიკა და მტკიცებულებები
Centers for Disease Control and Prevention-ის მონაცემებით, 2026 წლის იანვრის შუა რიცხვებისთვის აშშ-ში დაფიქსირდა 18 მილიონზე მეტი გრიპის შემთხვევა, 230 000-ზე მეტი ჰოსპიტალიზაცია და 9 300-ზე მეტი გარდაცვალება [1]. გრიპისმაგვარი სიმპტომებით ამბულატორიული ვიზიტების წილი 8 პროცენტს აღემატებოდა, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია 1990-იანი წლების შემდეგ.
გაერთიანებულ სამეფოში იანვრის პირველ კვირებში გრიპთან დაკავშირებული ჰოსპიტალიზაციები 30–40 პროცენტით აღემატებოდა წინა სეზონის ანალოგიურ პერიოდს [3]. ევროკავშირის ქვეყნებში European Centre for Disease Prevention and Control მიუთითებს გრიპი A (H3N2) ქვეკლასი K-ის დომინირებაზე და სეზონის პიკზე ჰოსპიტალიზაციის გაზრდილ რისკზე [4].
საფრანგეთში, Santé publique France-ის მონაცემებით, რესპირატორული ინფექციები გადაუდებელ დახმარებაში ზოგ რეგიონში ყველა ვიზიტის თითქმის 9 პროცენტს შეადგენს, განსაკუთრებით ხანდაზმულებსა და ქრონიკული დაავადებების მქონე პაციენტებში [5].
საერთაშორისო გამოცდილება
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია და წამყვანი აკადემიური ინსტიტუტები ხაზს უსვამენ, რომ მძიმე გრიპის სეზონები ხშირად განპირობებულია არა ერთი ფაქტორით, არამედ რამდენიმე გარემოების თანხვედრით [2]. საერთაშორისო გამოცდილება აჩვენებს, რომ ორი მძიმე სეზონი ზედიზედ იშვიათი მოვლენაა და ჯანდაცვის სისტემებს ნაკლებ დროს აძლევს აღდგენისთვის.
The Lancet და BMJ აღნიშნავენ, რომ ვაქცინაციის შემცირებული მაჩვენებლები და საზოგადოებრივი კომუნიკაციის არათანმიმდევრობა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ავადობისა და სიკვდილიანობის ზრდაში. მკაფიო და ერთიანი გზავნილები კრიზისის პერიოდში განიხილება, როგორც ეფექტური პრევენციული ინსტრუმენტი.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში გრიპის მონიტორინგი შედარებით შეზღუდულია დიდი ქვეყნების სისტემებთან შედარებით, თუმცა საერთაშორისო მონაცემები მნიშვნელოვან სიგნალს იძლევა. ფართოდ გავრცელებული სეზონი ავტომატურად ნიშნავს უფრო მეტ მძიმე შემთხვევას, განსაკუთრებით რისკჯგუფებში.
საზოგადოებრივი ჯანდაცვისთვის ეს ნიშნავს ვაქცინაციის, ინფორმაციისა და დროული მიმართვის მნიშვნელობის გაძლიერებას. აკადემიური სივრცეები, მათ შორის www.gmj.ge, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ინფორმაციის გავრცელებაში, ხოლო ხარისხისა და სტანდარტების მიმართულებით მნიშვნელოვანია www.certificate.ge-ის ფუნქცია. სანდო სამედიცინო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას ხელს უწყობს ასევე https://www.sheniekimi.ge და https://www.publichealth.ge.
მითები და რეალობა
გავრცელებულია მოსაზრება, რომ მიმდინარე სეზონი ე.წ. „სუპერ გრიპს“ უკავშირდება. რეალობაში ეს ტერმინი უფრო მედიაგენურია, ვიდრე სამეცნიერო. არსებული მონაცემები მიუთითებს, რომ ვირუსი არსებითად უფრო აგრესიული არ არის, თუმცა მისი ფართო გავრცელება ზრდის მძიმე შემთხვევების რაოდენობას.
კიდევ ერთი მითი ეხება ვაქცინაციის უუნარობას მიმდინარე სეზონში. რეალობაა, რომ სეზონი ჯერ არ დასრულებულა და ვაქცინაციას კვლავ შეუძლია მძიმე მიმდინარეობის რისკის შემცირება.
ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)
არის თუ არა მიმდინარე სეზონი განსაკუთრებულად საშიში?
მონაცემები მიუთითებს გაზრდილ ავადობასა და ჰოსპიტალიზაციებზე, თუმცა ეს არ ნიშნავს პანიკის საფუძველს.
აქვს თუ არა ვაქცინაციას მნიშვნელობა სეზონის შუაში?
დიახ, ვაქცინაცია ამცირებს გართულებებისა და ჰოსპიტალიზაციის რისკს.
რატომ ზარალდებიან ბავშვები და ხანდაზმულები მეტად?
H3N2 შტამი ტრადიციულად მძიმე მიმდინარეობასთან ასოცირდება ამ ასაკობრივ ჯგუფებში, განსაკუთრებით არასაკმარისი იმუნური დაცვის პირობებში.
დასკვნა — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პერსპექტივით
2025–2026 წლების გრიპის სეზონი ნათლად აჩვენებს, რომ ინფექციის სიმძიმე ყოველთვის არ განისაზღვრება მხოლოდ ვირუსის თვისებებით. გადამწყვეტია გავრცელების მასშტაბი, ჯანდაცვის სისტემის მზადყოფნა და საზოგადოების ქცევა. პასუხისმგებლიანი კომუნიკაცია, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებები და პრევენციული ზომების დროული გამოყენება რჩება ყველაზე ეფექტურ სტრატეგიად, რათა შემცირდეს გრიპის ტვირთი ინდივიდუალურ და საზოგადოებრივ დონეზე.
წყაროები
- Centers for Disease Control and Prevention. Weekly U.S. Influenza Surveillance Report, January 2026. https://www.cdc.gov/flu/weekly
- World Health Organization. Influenza update and virus characterization. https://www.who.int
- UK Health Security Agency. Weekly national influenza surveillance, Week 2, 2026. https://www.gov.uk
- European Centre for Disease Prevention and Control. Assessing the risk of increasing circulation of A(H3N2) subclade K. https://www.ecdc.europa.eu
- Santé publique France. Bulletin des infections respiratoires aiguës, janvier 2026. https://www.santepubliquefrance.fr
