ვაქცინების მომავალი 2026 წელს: „ქარიშხლიანი ამინდი“ ნდობისთვის
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის პოზიცია
ვაქცინები რჩება ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტიან, სიცოცხლის გადამრჩენ სამედიცინო მიღწევად კაცობრიობის ისტორიაში. თუმცა 2026 წლისკენ მიმავალ გზაზე ვაქცინების გარშემო ვითარება სულ უფრო რთულდება. პრობლემა დღეს აღარ არის მხოლოდ ბიოლოგიური ან ლოგისტიკური — მთავარი გამოწვევა არის ნდობა.
რატომ დგას ნდობა საფრთხის წინაშე
ბოლო წლებში საზოგადოებაში მკვეთრად გაიზარდა დეზინფორმაციის ნაკადი. ვაქცინების შესახებ მცდარი ცნობები ვრცელდება არა მხოლოდ სოციალურ მედიაში, არამედ ზოგჯერ ოფიციალური წყაროებიდანაც. ეს ქმნის გაურკვევლობას, ეჭვს და შიშს, რაც პირდაპირ აისახება აცრების მიღებაზე.
კვლევები აჩვენებს, რომ მსოფლიოს მოსახლეობის დიდ ნაწილს ჯერ კიდევ სჯერა ბავშვთა ვაქცინაციის მნიშვნელობის. მაგრამ ეს ნდობა აღარ არის მტკიცე და სტაბილური — იგი მერყეობს, როგორც ამინდი: ხან მშვიდია, ხან კი ქარიშხლიან ფაზაში გადადის.
რა შეიძლება მოხდეს, თუ ნდობა კიდევ შემცირდება
ვაქცინების მიმართ ნდობის დაქვეითება არ არის თეორიული საფრთხე. ეს უკვე რეალურად იწვევს:
• აცრების მოცვის შემცირებას
• ადრე კონტროლირებული ინფექციური დაავადებების დაბრუნებას
• ეპიდემიებისა და ლოკალური აფეთქებების რისკის ზრდას
ამ დაავადებების უმრავლესობა პრევენცირებადია ვაქცინებით, თუ საზოგადოება, ექიმები და პოლიტიკური ლიდერები ერთხმად უჭერენ მათ მხარს.
მეცნიერება არსებობს — პრობლემა მიღებაშია
დღეს ვაქცინების კვლევა და განვითარება სწრაფი ტემპით მიმდინარეობს. მეცნიერებას შეუძლია შექმნას უსაფრთხო და ეფექტიანი ვაქცინები ახალი და ძველი დაავადებების წინააღმდეგ. მაგრამ მეცნიერება ვერ მუშაობს ვაკუუმში.
თუ:
• კვლევები არ ფინანსდება
• წარმოება არ არის საკმარისი
• ვაქცინები არ არის ხელმისაწვდომი
• საზოგადოება მათ არ იღებს
მაშინ მეცნიერული პროგრესი ვერ გადაიქცევა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის რეალურ დაცვად.
პოლიტიკური ლიდერების როლი
ვაქცინების მომავლის ერთ-ერთი გადამწყვეტი ფაქტორია პოლიტიკური პასუხისმგებლობა. ლიდერების საჯარო განცხადებები, პოზიციები და ქმედებები ძლიერ გავლენას ახდენს მოსახლეობის დამოკიდებულებაზე.
როდესაც პოლიტიკოსები:
• აძლიერებენ მეცნიერებაზე დაფუძნებულ გზავნილებს
• არ იყენებენ ვაქცინებს პოლიტიკური ქულების დასაგროვებლად
• იცავენ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პრინციპებს
ნდობა მყარდება. ხოლო როცა პირიქით ხდება — ნდობა ინგრევა.
რატომ არის კომუნიკაცია დღეს უფრო მნიშვნელოვანი, ვიდრე ოდესმე
ვაქცინების ეპოქაში აღარ კმარა მხოლოდ მონაცემების გამოქვეყნება. საჭიროა:
• გასაგები, მარტივი ენა
• ემპათიური და პატივისცემაზე დაფუძნებული დიალოგი
• საზოგადოების შიშების მოსმენა და არა დაცინვა
ნდობა არ ყალიბდება ბრძანებით. იგი ყალიბდება ურთიერთობით.
საქართველო და გლობალური კონტექსტი
საქართველო არ არის იზოლირებული. გლობალური ტენდენციები პირდაპირ აისახება ჩვენს ქვეყანაზეც. ვაქცინების მიმართ სკეპტიციზმი, სოციალური ქსელების გავლენა და პოლიტიკური პოლარიზაცია აქაც ქმნის რისკებს.
ამიტომ საჭიროა:
• ექიმების გაძლიერება როგორც სანდო ინფორმაციის მთავარი წყაროების
• განათლებაზე დაფუძნებული კამპანიები
• მედიის პასუხისმგებლობა
• სახელმწიფოს მკაფიო, არაორაზროვანი პოზიცია
რას ნიშნავს „ქარიშხლიანი ამინდი“
„ქარიშხლიანი ამინდი“ ვაქცინებისთვის არ ნიშნავს გარდაუვალ კატასტროფას. ეს არის გაფრთხილება. თუ დღეს არ დავიწყებთ ნდობის აღდგენას, ხვალ მოგვიწევს ინფექციურ დაავადებებთან ბრძოლა ბევრად უფრო მძიმე პირობებში.
მაგრამ არსებობს კარგი ამბავიც:
სწორი პოლიტიკით, მეცნიერების მხარდაჭერით და ადამიანებზე ორიენტირებული კომუნიკაციით, შესაძლებელია ქარიშხლის გავლა და მშვიდ ამინდში დაბრუნება.
დასკვნა
ვაქცინები კვლავ რჩება სიცოცხლის გადამრჩენ ძალად. 2026 წლისკენ მიმავალ გზაზე მთავარი კითხვა არ არის — „მუშაობს თუ არა ვაქცინა“. მთავარი კითხვა არის — ენდობა თუ არა საზოგადოება მას.
ნდობა დღეს არის ყველაზე მნიშვნელოვანი „ინგრედიენტი“ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის.
მეტი სანდო, გადამოწმებული და მეცნიერულად დასაბუთებული სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge — შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა
გადმოწერე აპი „შენი ექიმი“
შემოგვიერთდი Telegram არხზე:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე (MD, MPH, PhD) — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე, WHO-ს ექსპერტი.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
