ბოლო კვირის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სიახლე სწორედ ეს არის: მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ (WHO) პირველად გამოსცა გლობალური გაიდლაინი, რომელიც GLP-1 ჯგუფის პრეპარატებს (მათ შორის სემაგლუტიდს) რეკომენდაციას აძლევს სიმსუქნის ხანგრძლივი მკურნალობისთვის მკაფიო კლინიკური პირობებით [1]. ეს ნამდვილად გარდამტეხი ნაბიჯია, მაგრამ ამავე დროს აჩენს დიდ საზოგადოებრივ კითხვას: თუ გლობალურად „დამტკიცდა“, რატომ რჩება ბევრ ქვეყანაში ხელმისაწვდომობა პრობლემად?
ფარმაცევტული სკანდალი, რომელიც გლობალურ კითხვებს აჩენს
Ozempic ინდოეთში 24.35 დოლარი კვირაში და დანარჩენ ბაზრებზე ხშირად სრულიად სხვა რეალობა
Reuters-ის მიხედვით, Novo Nordisk-მა 2025 წლის 12 დეკემბერს ინდოეთში გამოუშვა Ozempic დოზებით 0.25 მგ, 0.5 მგ და 1 მგ, ხოლო ყველაზე დაბალი დოზა შეფასდა 24.35 აშშ დოლარად კვირაში [2].
რა თქვა WHO-მ და რატომ არის ეს „რევოლუციური“
WHO-ის 2025 წლის 1 დეკემბრის გაიდლაინი უკვე პირდაპირ ეხება სიმსუქნის მკურნალობას და ასახელებს სამ პრეპარატს, რომლებიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას მოზრდილებში ხანგრძლივად შესაბამისი კლინიკური კრიტერიუმებით
• ლირაგლუტიდი
• სემაგლუტიდი
• ტირზეპატიდი [1]
ამავე გაიდლაინში WHO ხაზგასმით უსვამს, რომ მედიკამენტური მკურნალობა არ არის „მაგიური გამოსავალი“ და უნდა მიეწოდოს ცხოვრების წესის ინტენსიურ ჩარევასთან ერთად, მკაცრი შერჩევით და მონიტორინგით [1].
მეორე მნიშვნელოვანი ფაქტი: WHO და „ხელმისაწვდომობის კრიზისი“
WHO-მ თავის განცხადებებსა და კომუნიკაციაში ცალსახად მიუთითა, რომ ამ ჯგუფის პრეპარატებზე ხელმისაწვდომობას დღეს ზღუდავს ფასი და მიწოდების პრობლემები, რის გამოც საჭიროა სამართლიანი ფასების პოლიტიკა და პრიორიტეტიზაცია იმ ადამიანებისთვის, ვისაც ყველაზე მეტად სჭირდება [3].
პროფესორის შეფასება: რა არის რეალური პრობლემა
თუ WHO უკვე ამბობს, რომ ეს პრეპარატები შეიძლება იყოს სიმსუქნის ეფექტური მკურნალობის ნაწილი [1], მაშინ მთავარი კითხვა არის არა „იმუშავებს თუ არა“, არამედ
ვინ შეძლებს მიღებას, ვინ ვერ შეძლებს და რატომ
როდესაც ერთ ქვეყანაში ფასი არის 24.35 დოლარი კვირაში [2], ხოლო სხვა ბაზრებზე ბევრად უფრო მაღალი, ეს უკვე მხოლოდ ბიზნესი აღარ არის. ეს არის
• თანასწორობის საკითხი
• ხელმისაწვდომობის საკითხი
• ქრონიკული დაავადებების მართვის საკითხი
• ჯანდაცვის სისტემების მდგრადობის საკითხი [3]
რა არ უნდა დაგვავიწყდეს საქართველოში
GLP-1 ჯგუფის პრეპარატები უნდა გამოიყენებოდეს მხოლოდ
• ექიმის დანიშნულებით
• მკაფიო ჩვენებით
• გვერდითი ეფექტების და რისკების მონიტორინგით
• და იმ შემთხვევაში, როცა ცხოვრების წესის ჩარევა სისტემურად მიმდინარეობს [1]
კითხვები და პასუხები
ეს ნიშნავს, რომ WHO-მ Ozempic „დაამტკიცა“ სიმსუქნისთვის?
WHO-მ გამოსცა გლობალური გაიდლაინი, სადაც GLP-1 ჯგუფის პრეპარატები, მათ შორის სემაგლუტიდი, რეკომენდებულია სიმსუქნის ხანგრძლივი მკურნალობისთვის შესაბამის პირობებში [1]. ეს არის „გლობალური რეკომენდაცია“, ხოლო კონკრეტულ ქვეყანაში გამოყენების წესებს განსაზღვრავს ეროვნული რეგულაცია და კლინიკური პრაქტიკა.
თუ ეს უკვე გლობალურად რეკომენდებულია, რატომ არის ასეთი ძვირი ბევრ ქვეყანაში?
WHO თავად მიუთითებს, რომ ფასები და მიწოდება არის მთავარი ბარიერები, ამიტომ საჭიროა სამართლიანი ფასების პოლიტიკა და ხელმისაწვდომობის გაფართოება [3].
ყველას შეუძლია ამ პრეპარატების მიღება წონის დასაკლებად?
არა. WHO საუბრობს მკაცრ შერჩევაზე, უსაფრთხოებაზე, მონიტორინგზე და ცხოვრების წესის ჩარევის აუცილებლობაზე [1].
რატომ არის ინდოეთში ასე იაფი?
Reuters აღწერს ფასს და ბაზრის სტრატეგიას ინდოეთში, სადაც კონკურენცია და ბაზრის პირობები განსხვავებულია [2]. ეს კიდევ უფრო ამძაფრებს კითხვას ფასების სამართლიანობაზე სხვა ქვეყნებში.
მეტი სანდო სამედიცინო ანალიზი იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
წყაროები
1. World Health Organization. WHO issues global guideline on the use of GLP-1 medicines in treating obesity [Internet]. Geneva: WHO; 2025 Dec 1 [cited 2025 Dec 12]. Available from: https://www.who.int/…/01-12-2025-who-issues-global…
2. Reuters. Novo Nordisk launches blockbuster diabetes drug Ozempic in India [Internet]. 2025 Dec 12 [cited 2025 Dec 12]. Available from: https://www.reuters.com/…/novo-nordisk-launches…/
3. World Health Organization. WHO updates list of essential medicines to include key cancer, diabetes treatments [Internet]. Geneva: WHO; 2025 Sep 5 [cited 2025 Dec 12]. Available from: https://www.who.int/news/item/05-09-2025-who-updates-list-of-essential-medicines-to-include-key-cancer–diabetes-treatments
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
