თმის საღებავი და სარძევე ჯირკვლის კიბო — 60%-მდე გაზრდილი რისკი?!
ახალი კვლევა, რომელიც ყველა ქალმა უნდა იცოდეს.
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, MD, MPH, PhD
საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
პროფესორის კომენტარი (საწყისში)
„ქალებო, ეს მხოლოდ სილამაზის არჩევანი არ არის — ეს არის ჯანმრთელობა და სიცოცხლე. თუ პროდუქტი შეიცავს ქიმიურ ნივთიერებებს, რომლებიც შესაძლოა კიბოს რისკს ზრდიდეს, საზოგადოებამ ამის შესახებ უნდა იცოდეს. ინფორმაცია = დაცვა.“
რა აჩვენა ახალმა კვლევამ?
მეცნიერულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ქალებს, რომლებიც რეგულარულად იყენებენ:
• მუდმივ (permanent) თმის საღებავებს
• მუქ ფერის საღებავებს
შეიძლიათ ჰქონდეთ სარძევე ჯირკვლის კიბოს განვითარების 60%-მდე გაზრდილი რისკი, შედარებით ქალებთან, რომლებიც თმას იშვიათად იღებავენ ან საერთოდ არ იყენებენ საღებავს.
რისკი განსაკუთრებით იზრდება:
• ხშირი და მრავალწლიანი გამოყენებისას
• როდესაც საღებავი მუქია (შეიცავს მეტ ქიმიკატს)
• როდესაც საღებავი თმის ძირებთან ხანგრძლივად რჩება
ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური კვლევა ამ თემაზე.
რატომ შეიძლება იყოს საფრთხე?
თმის საღებავებში გვხვდება:
• არომატული ამინები
• PPD (პარაფენილენდიამინი)
• სხვა სინთეზური ქიმიკატები, რომლებსაც შეუძლია:
• შეიწოვოს კანის მეშვეობით
• მოხვდეს სისხლის მიმოქცევაში
• დაგროვდეს ორგანიზმში
ლაბორატორიულად დადგინდა, რომ ამ ქიმიკატებს აქვთ კარცინოგენული პოტენციალი (კიბოს გამომწვევი უნარი).
„სილამაზე“ თუ ჯანმრთელობის რისკი?
ეს კვლევა არ ამბობს, რომ თმის საღებავი აუცილებლად იწვევს კიბოს.
ეს ნიშნავს:
ხშირი და ხანგრძლივი გამოყენება ზრდის რისკს.
მიზანი არ არის შიში — მიზანია ინფორმირებული არჩევანი.
როგორ შევამციროთ რისკი — პროფესორის რეკომენდაციები
იმ შემთხვევაში, თუ მაინც იღებავთ თმას:
• აირჩიეთ საღებავები „PPD-free“, „ammonia-free“ ან მცენარეულ ბაზაზე
• შეამცირეთ შეღებვის სიხშირე (არ შეიღებოთ თმა ყოველ 4 კვირაზე ხშირად)
• გამოიყენეთ ხელთათმანი და დამცავი ნიღაბი
• არ წაისვათ საღებავი დაზიანებულ ან გაღიზიანებულ კანზე
• საღებავი არ უნდა დარჩეს თავზე მეტ ხანს, ვიდრე ინსტრუქციაში წერია
• რეგულარულად ჩაიტარეთ სარძევე ჯირკვლის სკრინინგი
ფერი შეიძლება შეიცვალოს — ჯანმრთელობა კი არა.
უფრო უსაფრთხო ალტერნატივები
• ბუნებრივი საღებავები (ჰენა, ყავის ან მცენარეული ბაზა)
• ტონალურ/დროებით საღებავებზე გადასვლა
• შერჩევა პროდუქტებისა, რომლებიც შეიცავს ნაკლებ სინთეზურ ქიმიკატს
Q&A
ერთხელ შეღებვამ შესაძლოა გამოიწვიოს კიბო?
არა. რისკი დაკავშირებულია ხანგრძლივ და განმეორებით ზემოქმედებასთან.
ბუნებრივი საღებავები 100%-ით უსაფრთხოა?
არა, მაგრამ ქიმიური დატვირთვა გაცილებით ნაკლებია.
„უნდა შევწყვიტო თმის შეღებვა?“
არა. უბრალოდ გონივრულად აირჩიეთ და ნუ გადაჭარბებთ.
წყაროები
1. White AJ, et al. Hair dye and chemical straightener use and breast cancer risk. Int J Cancer. 2019;147(2):383-394. doi:10.1002/ijc.32738
2. Castaño J, et al. Aromatic amines in hair dyes: human exposure and carcinogenic risk. Environ Res. 2022;204:112273. doi:10.1016/j.envres.2021.112273
3. ECHA. Carcinogenic substances in consumer products. European Chemicals Agency; 2024.
4. IARC. Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. WHO/IARC; 2023.
5. USA Today. Hair dye and breast cancer study says hair products may increase risk. 2019. Available from: https://www.usatoday.com/…/hair-dye-and-breast…/2607792001/
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
Telegram: https://t.me/SheniEkimi
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
ავტორის ბიოგრაფია
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, MD, MPH, PhD — საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი 25+ წლის გამოცდილებით.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
