იცით თუ არა? საქართველოში საკვები დანამატებისთვის GMP სავალდებულო არ არის!
პრობლემა
ბევრი მომხმარებელი ფიქრობს, რომ თუ აფთიაქში იყიდეს საკვები დანამატი, ის იგივე ხარისხის კონტროლს გადის, რასაც მედიკამენტები.ეს ასე არ არის.
საქართველოში საკვები დანამატები კანონით საკვებად ითვლება და არა მედიკამენტად. ეს ნიშნავს, რომ მათზე მოქმედებს საკვების ტექნიკური რეგულაციები, და არა ფარმაცევტული GMP სტანდარტები.
რა ამბობს კანონი?
• საქართველოს მთავრობის დადგენილება №360 (2022) – „საკვებ დანამატებზე“.
• საქართველოს მთავრობის დადგენილება №227 (2024) – ტექნიკური რეგლამენტის განახლება.
• შესაბამისობა ეფუძნება ევროკავშირის დირექტივას 2002/46/EC (საკვები დანამატები) და რეგულაციას 1169/2011 (მომხმარებელთა ინფორმირება).
ამ დოკუმენტებით განსაზღვრულია, რომ:
• დანამატები უნდა იწარმოებოდეს საკვების უსაფრთხოების სტანდარტებით (HACCP, ISO 22000).
• სავალდებულოა ბატის სერტიფიკატი (CoA),
• თავისუფალი გაყიდვის სერტიფიკატი (Free Sale Certificate, FSC) წარმოშობის ქვეყნიდან,
• ეტიკეტირება ევროკავშირის წესების შესაბამისად.
GMP სერტიფიკატი საკვები დანამატებისთვის სავალდებულო არ არის.
მედიკამენტი vs დანამატი
• მედიკამენტი → მხოლოდ GMP ქარხანაში შეიძლება დამზადდეს.
• დანამატი → საკმარისია HACCP/ISO, GMP არ არის მოთხოვნილი.
მაგალითი:
• იგივე ვიტამინი D, თუ მედიკამენტად არის რეგისტრირებული → EU GMP სავალდებულოა.
• თუ დანამატად შემოაქვთ → GMP აღარ სჭირდება, საკმარისია საკვების სტანდარტები.
რისკები
• კომპანიებს შეუძლიათ გამოიყენონ სუსტი სერტიფიკატები (ISO, HACCP) და მომხმარებელს წარმოადგინონ თითქოს „ევროპული ხარისხის“ დანამატი.
• რეალურად ეს არ უდრის GMP-ს და არ იძლევა გარანტიას:
• დოზირების სიზუსტეზე,
• მძიმე მეტალების არარსებობაზე,
• აქტიური ნივთიერების სისუფთავეზე.
რატომ არის 2025 წლის 1 ოქტომბერი გარდამტეხი?
• ამ დღიდან საქართველო ოფიციალურად აღიარებს EU GMP სერტიფიკატებს მედიკამენტებისთვის.
• მაგრამ საკვები დანამატებისთვის რეგულაცია უცვლელი რჩება → ისევ მხოლოდ საკვების სტანდარტები.
• ეს ნიშნავს, რომ PSP, Greenway, Siberian Wellness, Amvilab და სხვა დისტრიბუტორებს კვლავ შეეძლებათ GMP-ს გარეშე დანამატების იმპორტი.
გამოსავალი
• სახელმწიფო დონეზე → საკვები დანამატებისთვისაც უნდა გახდეს სავალდებულო GMP, ან მინიმუმ EU GMP-ს საჯარო დადასტურება.
• მომხმარებლებისთვის → ყურადღება მიაქციეთ, ითხოვეთ:
• EU GMP სერტიფიკატი
• CoA (ბატის სერტიფიკატი)
• FSC (თავისუფალი გაყიდვის სერტიფიკატი)
ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)
საკვები დანამატისთვის ISO ან HACCP ხომ საკმარისია?
არა. ISO/HACCP მხოლოდ საკვების უსაფრთხოების მინიმალურ წესებს ეხება (სისუფთავე, წარმოების ჰიგიენა).
ეს არ ამოწმებს აქტიური ნივთიერების სისუფთავეს, დოზას და ბიოშეღწევადობას, რაც GMP-ის მთავარი არსია.
როგორ გავიგო, აქვს თუ არა დანამატს EU GMP?
- EU GMP სერტიფიკატები დარეგისტრირებულია EudraGMDP ბაზაში (ღია, საჯარო რეესტრი).
- თუ კომპანიას ნამდვილად აქვს EU GMP → ის ადვილად უნდა გაჩვენოთ.
- თუ „ვერ იძლევიან“ ან „კონფიდენციალურია“ → დიდი ალბათობით არ გააჩნიათ.
რატომ შეიძლება ერთი და იგივე ვიტამინი (მაგალითად D) ზოგჯერ მედიკამენტად ითვლებოდეს, ზოგჯერ დანამატად?
ეს დამოკიდებულია რეგისტრაციაზე.
თუ ვიტამინი დარეგისტრირებულია როგორც მედიკამენტი → GMP სავალდებულოა.
თუ როგორც საკვები დანამატი → GMP აღარ მოითხოვება, მხოლოდ ISO/HACCP.
საქართველოში თუ სავალდებულო არ არის, რატომ უნდა მოვითხოვო GMP?
იმიტომ, რომ GMP ერთადერთი გარანტიაა, რომ:
• პროდუქტი შეიცავს იმას, რაც ეტიკეტზე წერია,
• არ აქვს ტოქსიკური მინარევები (მძიმე მეტალები, პესტიციდები),
• დოზირება სტაბილურია და უსაფრთხოა.
ანუ ყველა დანამატი საქართველოში დაბალი ხარისხისაა?
არა. ზოგი კომპანია ნებაყოფლობით იყენებს EU GMP ქარხნებს, მაგრამ სამწუხაროდ ბევრი ამას მხოლოდ რეკლამაში ამბობს და დოკუმენტს არ ასაჯაროებს.
სწორედ ამიტომ არის მნიშვნელოვანი გამჭვირვალობა — კომპანიამ უნდა დადოს რეალური სერტიფიკატი, და არა მხოლოდ სიტყვები.
მეტი უახლესი და სანდო სამედიცინო ინფორმაცია იხილეთ ოფიციალურ პლატფორმაზე:
www.sheniekimi.ge – შენი ექიმი, შენი სივრცე, შენი ჯანმრთელობა.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
