როგორ გვკლავს ცხოვრების სტილი.
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
თანამედროვე ცხოვრების ჩუმი მკვლელები
დღეს საქართველოში სიკვდილიანობის უმრავლესობა პირდაპირ უკავშირდება იმას, როგორ ვცხოვრობთ.
მოწევა, უმოძრაობა, არასწორი კვება, სტრესი და უძილობა — ეს ყველაფერი ქმნის ქრონიკული დაავადებების ფონს:
• გულის შეტევები
• ინსულტი
• დიაბეტი
• სიმსივნეები
• დეპრესია
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ არაჯანსაღი ცხოვრების სტილი პასუხისმგებელია მსოფლიოში სიკვდილიანობის 71%-ზე მეტზე.
მოწევა
• საქართველოში ყოველდღიური მწეველია 45%-ზე მეტი მამაკაცისა და დაახლოებით 10% ქალების
• თამბაქოს მოხმარება იწვევს ფილტვის, ყელისა და შარდსასქესო ორგანოების კიბოს
• ხელს უწყობს გულის იშემიურ დაავადებებს
• ორსულებში ასოცირებულია ნაყოფის განვითარების დარღვევებთან
• პასიური მოწევა კლავს ბავშვებს — განსაკუთრებით დახურულ სივრცეებში
შაქრიანი სასმელები და გადამუშავებული საკვები
• ერთ ბოთლ გაზიან სასმელში შედის დაახლოებით 10–13 ჩაის კოვზი შაქარი
• გადამუშავებული პროდუქტები სავსეა მავნე მარილით, ცხიმებით, ემულგატორებით და კონსერვანტებით
• შედეგი: ჭარბწონა, დიაბეტი, ღვიძლის გაცხიმოვნება, ნაწლავთა ანთებითი დაავადებები, ნაადრევი დაბერება
უმოძრაობა
• WHO გირჩევთ კვირაში მინიმუმ 150 წუთი ზომიერ ფიზიკურ აქტივობას
• უმოძრაობა ზრდის გულის დაავადების, დიაბეტის, კიბოს და დეპრესიის რისკს
• საქართველოში მოსახლეობის უმრავლესობა აკმაყოფილებს მხოლოდ მინიმუმს ან საერთოდ არ არის ფიზიკურად აქტიური
სტრესი და უძილობა
• ქრონიკული სტრესი ზრდის კორტიზოლის დონეს → აჩენს წნევას, დიაბეტს, იმუნოსუპრესიას
• 6 საათზე ნაკლები ძილი ღამეში ზრდის გულსისხლძარღვთა დაავადებებისა და ინსულტის რისკს
• საქართველოში მენტალური ჯანმრთელობის საკითხები კვლავ რჩება ტაბუდადებულ თემად — რის გამოც ბევრი ადამიანი ვერ იღებს დროულ დახმარებას
როგორ ვიცხოვროთ უკეთ?
5 მარტივი ნაბიჯი, რომელიც თითოეულმა ჩვენგანმა უნდა გაითვალისწინოს:
1. იმოძრავე ყოველდღე – მინიმუმ 30 წუთი სიარული ან სხვა აქტივობა
2. შეამცირე გადამუშავებული და შაქრიანი საკვები – აირჩიე ბუნებრივი, სახლში მომზადებული პროდუქტები
3. შეწყვიტე მოწევა და შეამცირე ალკოჰოლი – ჯანმრთელობის ყველაზე სწრაფი გაუმჯობესება აქ იწყება
4. იძინე 7–8 საათი ღამეში – რეგულარული ძილი განაპირობებს ფიზიკურ და მენტალურ ბალანსს
5. ისწავლე სტრესის მართვა – სუნთქვის ტექნიკა, მედიტაცია, ბუნებაში სეირნობა, სოციალური მხარდაჭერა
რას აკეთებენ სხვა ქვეყნები?
• საფრანგეთში აკრძალულია სწრაფი კვების რეკლამა ბავშვებისთვის
• კანადაში აიკრძალა ტრანსცხიმების გამოყენება ყველა საკვებში
• იაპონიაში ფიზიკური აქტივობა სკოლიდანვე გაწერილია ყოველდღიურ განრიგში
წყაროები:
• WHO – Noncommunicable Diseases: https://www.who.int/…/fact…/detail/noncommunicable-diseases
• Harvard Public Health – Lifestyle and Longevity: https://www.hsph.harvard.edu/nutritio…/healthy-living-guide/
• CDC – Smoking and Health: https://www.cdc.gov/tobacco/data_statistics/fact_sheets/
• Sleep Foundation: https://www.sleepfoundation.org/
გადმოწერე ჩვენი აპლიკაცია და შემოგვიერთდი შენის ეკოსისტემაში:
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
დამატებითი ინფორმაციისთვის ეწვიეთhttps://www.sheniekimi.ge
Sheni – შენი სივრცე, შენი ხმა, შენი საქართველო.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
#drpkhakadze #აქხარისხია #შენიექიმი #გიორგიფხაკაძე #შენიამბები #sheni #sheniambebi #accreditationge #ჯანსაღიცხოვრება #მოწევა #საკვები #უძილობა #სტრესი #ფიზიკურირეგულარობა #სიცოცხლისხანგრძლივობა @highlight Giorgi Pkhakadze SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა SheniEkimi.ge • შენი ექიმი
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
