სიკვდილიანობის რუკა – საქართველოში სიკვდილიანობის ძირითადი მიზეზები, რატომ გვაქვს ასეთი სურათი?

By © საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტი

ივნისი 24, 2025

0

615

ექთნებს უგამოცდოდ საქმიანობა 2026 წლის 1 სექტემბრამდე შეეძლებათ — #post_seo_title

სიკვდილიანობის რუკა – ვინ, სად და რატომ?

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი

sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა

რას გვიჩვენებს სტატისტიკა?

საქართველოში სიკვდილიანობის ძირითადი მიზეზებია:

• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები

• ინსულტი და ინფარქტი

• ქრონიკული რესპირატორული დაავადებები

• დიაბეტი

• სიმსივნეები

დაამატეთ ამას სამწუხარო ფაქტი: შემთხვევების უმრავლესობა თავიდან აცილებადია ცხოვრების წესის შეცვლით და დროული პრევენციით.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით, საქართველო არაგადამდები დაავადებების გამო ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე მაღალი სიკვდილიანობის მაჩვენებლიან ქვეყანათა შორისაა.

ვინ და სად?

სქესი

• კაცები საქართველოში უფრო ხშირად იღუპებიან გულის დაავადებებით და ინსულტით — მაღალი თამბაქოს მოხმარების, სტრესის და ექიმთან დაგვიანებული მიმართვის გამო

• ქალებში მეტი შემთხვევაა დიაბეტისა და მაღალი წნევის ფონზე გამოწვეული ინსულტით

ასაკი

• 40 წლამდე: სიხშირით პირველია ტრავმები, თვითმკვლელობა და სიმსივნეები

• 40–65: მატულობს ინსულტი, ინფარქტი, დიაბეტი და ღვიძლის პრობლემები

• 65+: პირველ ადგილზეა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და რესპირატორული პრობლემები

რეგიონები

•მაღალი სიკვდილიანობა დაფიქსირებულია ქვემო ქართლში, შიდა ქართლში და სამეგრელოში

•შედარებით დაბალია მთიან რეგიონებში — შესაძლოა ცხოვრების ბუნებრივი სტილი და მეტი ფიზიკური აქტივობა

რატომ გვაქვს ასეთი სურათი?

1. არასაკმარისი სკრინინგი და პრევენცია — ბევრი ადამიანი საერთოდ არ იცის, რომ დიაბეტი ან მაღალი წნევა აქვს

2. მცირე ხელმისაწვდომობა პირველადი ჯანდაცვის სერვისებზე — განსაკუთრებით რეგიონებში

3. ცხოვრების არაჯანსაღი წესი – უმოძრაობა, გადამუშავებული საკვები, სტრესი

4. ექიმთან დაგვიანებული ვიზიტი — ხშირია მკურნალობის დაგვიანებული დაწყება

5. დაბალი ჯანმრთელობის განათლება და ცნობიერება

რა უნდა შევცვალოთ?

ეროვნული და პირადი დონეზე აუცილებელია:

• სიკვდილიანობის მიზეზების ანალიზი და რეგულარული მონიტორინგი

• ფოკუსი პრევენციულ მედიცინაზე – სკრინინგის პროგრამების გაძლიერება

• ჯანდაცვის სერვისებზე თანაბარი წვდომა ქალაქებსა და რეგიონებში

• ჯანმრთელობის განათლება სკოლიდანვე

• ციფრული ჯანმრთელობის აღრიცხვა და მონაცემებზე დაფუძნებული მენეჯმენტი

რას აკეთებენ სხვა ქვეყნები?

• ისლანდიაში 30 წელზე მეტი სისტემატურად ითვლიან რეგიონულ სიკვდილიანობას და შესაბამის პოლიტიკას გეგმავენ

• ფინეთში პრევენციულ პროგრამებში აქტიურად ჩართულნი არიან ადგილობრივი ხელისუფლებები

• კანადაში სიკვდილიანობის მონაცემები ხელმისაწვდომია საზოგადოებისთვის და ყოველწლიურად იშლება დაავადებების მიხედვით

წყაროები:

• WHO Global Health Estimates: https://www.who.int/data/gho

• Global Burden of Disease – IHME: https://vizhub.healthdata.org/gbd-compare/

• საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – სიკვდილიანობის მაჩვენებლები

• STEPS Survey Georgia 2021 – WHO

გადმოწერე ჩვენი აპლიკაცია და შემოგვიერთდი შენის ეკოსისტემაში:

iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB

Android: https://play.google.com/store/apps/details…

Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi

დამატებითი ინფორმაციისთვის ეწვიეთ

https://www.sheniekimi.ge

Sheni – შენი სივრცე, შენი ხმა, შენი საქართველო.

პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.