პოზიციური თავბრუსხვევა – რა პრობლემებს იწვევს
პოზიციური თავბრუსხვევა – მოულოდნელი შეტევა, რომელსაც ყურადღება სჭირდება
საუბრობს ნეიროოტოლოგი, პროფესორი ეკა ხარხელი გადაცემაში “პირადი ექიმი მარი მალაზონია“
თვალის დახამხამებაში გაჩენილი ძლიერი თავბრუსხვევა შეიძლება საკმაოდ შემაშფოთებელი აღმოჩნდეს. ეს ერთ-ერთი იმ დაავადებათაგანია, რომელიც უცაბედად იჩენს თავს და ხშირად ფიზიკური გადაღლის შემდეგ იჩენს თავს – განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც დღესასწაულებზე ან აქტიური საოჯახო საქმიანობისას ჩვენს სხეულზე დიდი დატვირთვა მოდის.
რა იწვევს პოზიციურ თავბრუსხვევას?
პოზიციური თავბრუსხვევა დაკავშირებულია შიგნითა ყურის ბალანსის სისტემასთან, რომელიც მოძრაობის მიმართულებას და წონასწორობას აკონტროლებს. ხშირად ეს მდგომარეობა გამოწვეულია მაშინ, როცა მცირე კრისტალები – ე.წ. ოტოკონიები – გადაადგილდებიან და მოხვდებიან ნახევარწრიულ არხებში, რაც იწვევს არაბუნებრივ რეაქციას მოძრაობაზე.
როდის შეიძლება გაჩნდეს სიმპტომები?
ასეთი ტიპის თავბრუსხვევა ხშირად იწყება:
-
თავის ზემოთ აწევისას (მაგალითად, ფარდის დაკიდების დროს)
-
თაროზე გადადგმული ნივთის ჩამოღებისას
-
საწოლში გვერდის შეცვლისას ან მკვეთრად წამოდგომისას
შეიძლება თან ახლდეს ტრიალის დროს ძლიერი შეგრძნება, რომელიც რამდენიმე წამიდან ერთ წუთამდე გრძელდება. ზოგჯერ სიმპტომები გაჭიანურებულია და პერიოდულად გრძელდება, თუ კრისტალები კვლავ ბალანსის სისტემაშია მოხვედრილი და ზემოქმედებას ახდენს.
ვის ემართება ყველაზე ხშირად?
პოზიციური თავბრუსხვევა გავრცელებულია:
-
საშუალო ან უფროსი ასაკის ადამიანებში
-
მათ შორის, ვინც გადაღლილობას ან ზედმეტ ფიზიკურ დატვირთვას განიცდის
-
ადამიანებში, რომლებსაც უკვე ჰქონიათ მსგავსი ეპიზოდები
რატომ არის ეს მდგომარეობა საშიში?
მოულოდნელად გაჩენილ თავბრუსხვევას ხშირად თან ახლავს წონასწორობის დაკარგვა, რაც შეიძლება გამოიწვიოს დაცემის რისკი. ამ დროს ადამიანები ვერ ასწრებენ რეაგირებას და მოწყვეტით ვარდებიან, რაც ხშირ შემთხვევაში იწვევს მოტეხილობებს ან სხვა მძიმე ტრავმებს.
როგორ მოვერიდოთ რისკებს?
-
თუ უკვე გამოცდილი გაქვთ ასეთი სიმპტომები, ეცადეთ თავიდან აიცილოთ თავის მკვეთრი აწევა ან მორეცხვითი მოძრაობები
-
ზედმეტი დატვირთვისას, განსაკუთრებით სადღესასწაულო დღეებში, შეამცირეთ მოულოდნელი მოძრაობები
-
სიმპტომების გამოვლენის შემთხვევაში, მიმართეთ ნევროლოგს ან ოტონევროლოგს დიაგნოსტიკისთვის და მკურნალობის დასაწყებად
დასკვნა – ყურადღება მიაქციეთ სხეულის სიგნალებს
პოზიციური თავბრუსხვევა შეიძლება მოულოდნელად გამოვლინდეს, თუმცა სწორი პრევენცია და ჯანმრთელობაზე ზრუნვა საშუალებას გაძლევთ, შეამციროთ რისკები და მოერიდოთ არასასურველ შედეგებს. ყურადღება მიაქციეთ თქვენს მდგომარეობას და საჭიროების შემთხვევაში, დროულად მიმართეთ სპეციალისტს.
