წონის დასაკლები ინიექციები და კიბოს რისკი – ახალი კვლევა რას გვიჩვენებს?
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
ახალი მონაცემები, რომელიც ამერიკის კლინიკური ონკოლოგიის ასოციაციის (ASCO) წლევანდელ კონფერენციაზე წარადგინეს, ცვლის წარმოდგენას ცნობილი წამლების — Ozempic-ის, Wegovy-სა და Zepbound-ის შესახებ.
მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ მედიაში გაჩნდა არაზუსტი ინტერპრეტაციები, ფაქტობრივად ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ ეს პრეპარატები შეიძლება უმნიშვნელოდ ამცირებდნენ სიმსუქნესთან დაკავშირებული კიბოების, მათ შორის საერთო მსხვილ ნაწლავზე (კოლორექტალურ კიბოზე) რისკს — განსაკუთრებით იმ ადამიანებში, ვინც იტანჯება სიმსუქნითა და ტიპი 2 დიაბეტით.
კვლევის ძირითადი მიგნებები:
GLP-1 ჯგუფის პრეპარატების გამოყენება (მაგ. Ozempic, Wegovy):
• ამცირებს სიმსუქნესთან დაკავშირებული კიბოს რისკს 7%-ით
• ამცირებს სიკვდილიანობას ნებისმიერი მიზეზით 8%-ით
• კოლონური კიბოს შემთხვევები 16%-ით ნაკლებია
• რექტალური კიბოს შემთხვევები 28%-ით ნაკლებია
(კვლევა დაფუძნებულია 85,000-ზე მეტი პაციენტის მონაცემებზე, რომლებიც 2013–2023 წლებში მკურნალობდნენ)
როგორ მოქმედებს GLP-1?
GLP-1 ჯგუფის პრეპარატები არეგულირებენ სისხლში შაქრის დონეს, ამცირებენ მადას და ხელს უწყობენ წონის დაკლებას. ეს ცვლილებები ერთობლივად ამცირებენ იმ რისკ-ფაქტორებს, რომლებიც დაკავშირებულია სხვადასხვა ტიპის სიმსუქნესთან დაკავშირებულ კიბოებთან — მათ შორის მსხვილ ნაწლავის კიბოსთან.
საყურადღებო ფაქტები:
კვლევები საკვირველია, მაგრამ ჯერ ვერ ამტკიცებენ პირდაპირ კავშირს – ისინი დაკვირვებით ხასიათდება და საჭიროებენ დამატებით გამოკვლევას, მათ შორის კლინიკურ ცდებს.
ეფექტი უფრო შესამჩნევია ქალებში, ვიდრე მამაკაცებში — შესაძლოა, ეს ჰორმონალური განსხვავებებით აიხსნას.
არ შეიძლება ამ ინფორმაციის გამოყენება ექიმის რეკომენდაციის გარეშე — თითოეული პაციენტის მდგომარეობა ინდივიდუალურია.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ ზუსტად და სწორად გაიგოს სამედიცინო ინფორმაცია. ზოგიერთი მედიამასალა შეეცადა შთაბეჭდილება შეექმნა, თითქოს წონის დასაკლები ინიექციები ზრდიან კიბოს რისკს – რაც ამ კვლევით არ დასტურდება.
პირიქით — ეს პრეპარატები შეიძლება გარკვეულ პაციენტებში ამცირებდნენ კიბოს რისკს, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ისინი უნივერსალური პრევენციული საშუალებებია. ექიმის რჩევის გარეშე მათი გამოყენება არ შეიძლება.
მთავარია, რომ მსგავსი კვლევები გვეხმარება უკეთ გავიგოთ კავშირები სიმსუქნეს, მეტაბოლიზმს და ონკოლოგიურ რისკებს შორის და დაგვაყენოს გზაზე, სადაც სამეცნიერო მტკიცებულება მართავს ჩვენს გადაწყვეტილებებს და არა სოციალური მედიის ხმაურიანი სათაურები.“
წყაროები:
1. Daily Mail. Weight-loss shots may reduce colon cancer risk by up to 28%. May 2025.
2. Reuters. GLP-1 diabetes drugs like Ozempic may modestly reduce cancer risks. May 2025.
3. AP News. Study links GLP-1 weight-loss drugs to reduced cancer risk in women. May 2025.
გაიგეთ მეტიშენი ექიმი – www.sheniekimi.ge
