საგანგაშო კვლევა: ულტრადამუშავებული საკვები ზრდის ნაადრევი სიკვდილის რისკს
განსაკუთრებით 30–69 წლამდე ასაკის ადამიანებისთვის
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
სპეციალურად www.sheniekimi.ge-სთვის
ახლახან გამოქვეყნებული მასშტაბური მეტა-ანალიზი, რომელშიც 240,000-ზე მეტი ადამიანი მონაწილეობდა, ადასტურებს, რომ ულტრადამუშავებული საკვების მოხმარება მნიშვნელოვნად ზრდის ნაადრევი სიკვდილის რისკს.
კვლევის თანახმად, დიეტაში ყოველი დამატებითი 10%-ით ულტრადამუშავებული საკვების რაოდენობა ზრდის სიკვდილის რისკს 3%-ით — ეს განსაკუთრებით სერიოზული სიგნალია იმ ასაკობრივი ჯგუფისთვის, რომელსაც ჯერ კიდევ აქვს პრევენციის შანსი: 30–69 წელი.
რას გულისხმობს ულტრადამუშავებული საკვები?
ბრაზილიელი მკვლევრის, პროფესორ კარლოს აუგუსტო მონტეიროს განმარტებით, ულტრადამუშავებული საკვები არის:
• პროდუქტი, რომელიც არ შეიცავს ნატურალურ ინგრედიენტებს
• მზადდება ქიმიური პროცესებით
• ხშირად შეიცავს ხელოვნურ დანამატებს, არომატიზატორებს, საღებავებსა და ემულგატორებს
• წარმოადგენს ინდუსტრიულად შექმნილ “მომხიბვლელ”, სწრაფად მოსამზადებელ, მაგრამ ჯანმრთელობისთვის საზიანო პროდუქტს
კვლევის ძირითადი შედეგები:
• ულტრადამუშავებული საკვების 10%-ით მატება — ზრდის ნაადრევი სიკვდილის რისკს 3%-ით
• მცირე კვლევები 2024 წელს აჩვენებს:
50%-ით გაზრდილი გულისა და სისხლძარღვთა დაავადების რისკი
55%-ით გაზრდილი სიმსუქნის მაჩვენებელი
53%-ით მეტი შფოთვა და დეპრესია
41%-ით მეტი ძილის დარღვევა
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?
ამჟამად აშშ-ში:
• მოზრდილი მოსახლეობის 60% დიეტა შედგება ულტრადამუშავებული საკვებისგან
• საკვების მთლიანი მარაგის 70%-ზე მეტი წარმოადგენს ამ ტიპის პროდუქტს
ეს მონაცემები მხოლოდ ამერიკას არ ეხება — საქართველოშიც იზრდება სწრაფი და დამუშავებული საკვების მოხმარება, განსაკუთრებით ახალგაზრდა თაობაში. სწორედ ახლაა დრო, რომ განათლების გზით ვაჩვენოთ საზოგადოებას, რა განსხვავებაა ნამდვილ და იმიტირებულ საკვებს შორის.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ულტრადამუშავებული საკვები არ არის უბრალოდ სწრაფად მოსამზადებელი — ეს არის ჩუმი საფრთხე, რომელიც ნელ-ნელა აზიანებს ჩვენს იმუნურ, გონებრივ და გულ-სისხლძარღვთა სისტემას. სწორი კვება, ნატურალური პროდუქტები და საკვების გაშიფვრა — ეს უნდა იყოს ჩვენი მომავლის სტრატეგია.“
წყაროები:
• Science Direct, 2025
• Monteiro CA et al., NOVA classification
• American Journal of Clinical Nutrition, 2024
• CDC, WHO და Harvard TH Chan School of Public Health
ავტორის ბიოგრაფია:
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში.
#გიორგიფხაკაძე #drpkhakadze #შენიექიმი #ულტრადამუშავებულისაკვები #ჯანმრთელობა #კვება #sheni #sheniekimi #შენიამბები #აქხარისხია @highlight Giorgi Pkhakadze SheniEkimi.ge • შენი ექიმი SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა SheniSupra.ge • შენი სუფრა Accreditation Canada • აკრედიტაცია კანადა SheniSilamaze.ge • შენი სილამაზე SheniTbilisi.ge • შენი თბილისი SheniPositivi.ge • შენი პოზიტივი SheniSofeli.ge • შენი სოფელი Sheni.ge • შენი SheniEmigranti.ge • შენი ემიგრანტი SheniXma.ge • შენი ხმა @[61555294691495:2048:SheniDasveneba.ge • http://xn--lodacgecagy3bf1dze.ge/] SheniHoroskopi.ge • შენი ჰოროსკოპი SheniStartup.ge • შენი სტარტაპი SheniAcademia DrPkhakadze
