ქოლესტერინი – მტერი თუ მეგობარი…
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
ქოლესტერინი აუცილებელია ადამიანის ორგანიზმისთვის.
ის გვეხმარება:
• უჯრედების სტრუქტურის შენარჩუნებაში
• ჰორმონების გამომუშავებაში
• ვიტამინ D-ის სინთეზში
მაგრამ როცა მისი დონე სისხლში მაღალ ნიშნულს აღწევს — იგი ხდება ჩუმი საფრთხე, რომელიც ეტაპობრივად აზიანებს გულს, ტვინს და მთელ სისხლძარღვთა სისტემას.
⸻
რატომ არის ცუდი ქოლესტერინი და როგორ იწვევს ინფარქტს?
ქოლესტერინის ორი ძირითადი ფორმა არსებობს:
• LDL (ცუდი ქოლესტერინი) – გროვდება არტერიების კედლებში და იწვევს ანთებას
• HDL (კარგი ქოლესტერინი) – ეხმარება ორგანიზმს ჭარბი ქოლესტერინის ღვიძლში დაბრუნებაში და გამოდევნაში
LDL-ის მაღალი დონე იწვევს არტერიების შიგნით პლაქების (ბალთების) დაგროვებას, რაც ამცირებს სისხლის ნაკადს.
ეს მდგომარეობა ეწოდება ათეროსკლეროზი — და სწორედ აქედან იწყება:
• ინფარქტი
• ინსულტი
• პერიფერიული არტერიული დაავადება
თუ პლაქა გასკდება, იქ წარმოიქმნება სისხლის შედედება (თრომბი) — რაც შესაძლოა სრულად გადაკეტოს არტერია.
⸻
რატომ გვემართება მაღალი ქოლესტერინი?
• ცხიმიანი და მავნე საკვები
• სიმსუქნე
• ფიზიკური უმოქმედობა
• მოწევა
• გენეტიკა
• შაქრიანი დიაბეტი
⸻
**მითი: ქოლესტერინი ცუდია —
სიმართლე: ქოლესტერინი აუცილებელია, მაგრამ სწორი ბალანსით!**
რა შეგვიძლია ვქნათ, რომ გულს არ ვავნოთ?
- ჯანმრთელი კვება – ნაკლები გადამუშავებული ცხიმი და ტრანსცხიმი
- მეტი ბოჭკოვანი პროდუქტები – ბოსტნეული, ხილი, მარცვლეული
- ფიზიკური აქტივობა – დღეში 30 წუთი ფეხით სეირნობა მაინც
- მოწევის სრული შეწყვეტა
- ექიმთან რეგულარული კონსულტაცია და სისხლის ანალიზი
⸻
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„ქოლესტერინი ბევრს ეშინია — მაგრამ რეალურად ბალანსი არის გასაღები.
სწორად შერჩეული კვება, მოძრაობა და ინფორმირებულობა არის გულის დაავადებების საუკეთესო პრევენცია.
გულს სჭირდება თავისუფალი გზა – ნუ მისცემთ ქოლესტერინს საშუალებას, რომ დაბლოკოს იგი.“
⸻
დასკვნა:
ქოლესტერინი არც “დამნაშავეა” და არც “გმირი”. ის უბრალოდ ბუნებრივი კომპონენტია, რომლის მენეჯმენტი ჩვენზეა დამოკიდებული.
ზედმეტი LDL და ნაკლები HDL = გულის ჩუმი საფრთხე.
დააბალანსეთ სხეული, შეინარჩუნეთ სიცოცხლე.
⸻
⸻
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე. პროფესორი ფხაკაძე არის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) კონსულტანტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი, გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი ჯანდაცვის საკითხებში და ასევე HelpAge International-ის ყოფილი რეგიონული მრჩეველი ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთისთვის. მისი საქმიანობა მოიცავს ჯანდაცვის პოლიტიკის განვითარებას, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სტრატეგიული პროგრამების დაგეგმვასა და განხორციელებას, საერთაშორისო პარტნიორობის გაძლიერებას და ჯანდაცვის სისტემების გაუმჯობესებას, განსაკუთრებული აქცენტით მოწყვლადი ჯგუფების — ლტოლვილების, ხანდაზმულების, ბავშვებისა და ქრონიკული პაციენტების მხარდაჭერაზე.
