ბავშვთა კვების ფორმულების ხარისხი კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ახალშობილის ჯანმრთელობისთვის, საქართველოში კი მკაფიოდ განსაზღვრული ეროვნული სტანდარტები ჯერ კიდევ არ არსებობს, რაც მშობლებში, განსაკუთრებით კი ახალბედა მშობლებში, ბევრ კითხვით ნიშანს სვამს.
ბავშვთა კვების ფორმულების ხარისხი საქართველოში: რატომ არის ეს კრიტიკულად მნიშვნელოვანი?
ახალშობილთა კვება არა მხოლოდ პირველი თვეების სწორი განვითარებისთვის, არამედ მთელი სიცოცხლის მანძილზე ჯანმრთელობის საფუძველია. მსოფლიოს წამყვანი ორგანიზაციები, როგორიცაა WHO, EFSA და FDA, მკაცრ სტანდარტებს ადგენენ ბავშვთა საკვები ფორმულებისთვის, მაშინ როცა საქართველოში შესაბამისი რეგულაციები ჯერ კიდევ ჩამოუყალიბებელია.
ხარისხის კონტროლის საერთაშორისო სტანდარტები
გლობალურად, ახალშობილთა კვების ფორმულები გადიან მრავალდონიან შემოწმებას:
-
ლაბორატორიული ანალიზები
-
ჰიგიენის ტესტები
-
კლინიკური კვლევები – როგორ რეაგირებს ბავშვი პროდუქტზე (შეშუპება, ღებინება, წონის მატება)
-
შენახვის პირობების ტესტირება
ამ პროცესების გარეშე პროდუქტის უსაფრთხოება და ეფექტურობა ვერ დგინდება. ევროპასა და აშშ-ში ბავშვთა საკვების კლინიკური ტესტირება სავალდებულოა.
რა ხდება საქართველოში?
როგორც პროფესორი გიორგი ფხაკაძე აღნიშნავს, საქართველოში არ არსებობს გამჭვირვალე ეროვნული ბაზა, სადაც ნაჩვენებია რომელმა ფორმულამ გაიარა კლინიკური შეფასება და რომელმა – არა. სურსათის ეროვნული სააგენტო ამჟამად მხოლოდ პროდუქტის რეგისტრაციასა და ეტიკეტზე არსებული შემადგენლობის შესაბამისობას ამოწმებს, რაც არ მოიცავს უშუალო კლინიკურ ანალიზს.
განსაკუთრებით სარისკოა ბიუჯეტური ან ნაკლებად ცნობილი ბრენდები, რომელთა შემადგენლობა და უსაფრთხოება კლინიკურად არ არის დადასტურებული. ხშირად განსხვავება მხოლოდ ფასსა და პაკეტირებაში არ არის – არამედ ინგრედიენტების წარმომავლობასა და ხარისხში.
როგორია არსებული ფორმულების შემადგენლობა?
საქართველოში არსებული ზოგიერთი ბავშვთა კვების პროდუქტი შეიცავს:
-
პრობიოტიკებს (მაგალითად, Bifidobacterium, Lactobacillus)
-
ვიტამინ D-სა და რკინას
აღნიშნული დანამატები შესაძლოა სასარგებლო იყოს, თუმცა მათი დამატება უნდა იყოს:
-
მეცნიერულად დასაბუთებული
-
სწორად დოზირებული
-
გამჭვირვალედ მითითებული ეტიკეტზე
Codex Alimentarius და EFSA სწორედ ასეთ სტანდარტს მოითხოვენ. საქართველოში კი ხშირად არ არსებობს კვლევები, რომლებიც ამ ნივთიერებების რეალურ საჭიროებასა და ეფექტურობას ადასტურებს კონკრეტულ პროდუქტში.
რატომ უნდა გადახედოს სახელმწიფო რეგულაციებს?
პროფესორი ფხაკაძე ხაზგასმით ამბობს:
„ბავშვთა კვება არ უნდა იყოს მხოლოდ კომერციული პროდუქტი – ეს არის ზუსტი მეცნიერება და სახელმწიფოს პასუხისმგებლობა. სახელმწიფოს სჭირდება მკაფიო სტანდარტები და კლინიკური შემოწმების მექანიზმები.“
მისი აზრით, საქართველომ უნდა დაახლოოს კანონმდებლობა Codex Alimentarius-ს, უზრუნველყოს WHO-ს კოდის შესრულება და შექმნას ფუნქციური კონტროლის სისტემა.
დასკვნა
ბავშვთა კვება იწყება დაბადების პირველივე დღიდან და სწორედ აქედან იწყება საყოველთაო ჯანდაცვაც. ხარისხის გამკაცრებული კონტროლი, კლინიკური ტესტირება და პროდუქტის გამჭვირვალე ეტიკეტირება – ის მინიმუმია, რაც აუცილებელია ახალშობილების ჯანმრთელობის უზრუნველსაყოფად საქართველოში.
