მარილის ჭარბი მოხმარება შესაძლოა დეპრესიასა და შფოთვასთან იყოს კავშირში — ახალი კვლევა გაფრთხილებთ!
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
ბევრმა იცის, რომ მარილი არტერიულ წნევას ზრდის, მაგრამ იცოდით, რომ ის ასევე შეიძლება თქვენს ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე უარყოფითად იმოქმედოს?
BMJ-ის მიერ დაფუძნებულმა ახალი კვლევამ აჩვენა, რომ ადამიანებს, რომლებიც რეგულარულად უმატებენ მარილს საკვებს, აქვთ 39%-ით მაღალი რისკი დეპრესიისა და შფოთვის განვითარებისთვის.
კვლევის ძირითადი დეტალები:
• კვლევა ჩატარდა 25,000-ზე მეტ ადამიანზე, რომლებიც მონაწილეობდნენ UK Biobank პროგრამაში.
• მონაწილეები დაყვეს ჯგუფებად იმაზე დაყრდნობით, თუ როგორ ხშირად უმატებდნენ მარილს თავიანთ საკვებს.
• შედეგებმა აჩვენა, რომ ისინი, ვინც ყოველთვის უმატებენ მარილს, იმყოფებიან ყველაზე მაღალ რისკ-ჯგუფში.
• რისკი ფსიქიკური ჯანმრთელობის დარღვევებისთვის 39%-ით იზრდება, მაშინაც კი, როცა სხვა ფაქტორები — როგორიცაა ასაკი, სქესი, სიმსუქნე, ცხოვრების სტილი — გაითვალისწინეს.
როგორ შეიძლება მოქმედებდეს მარილი ჩვენს ტვინზე?
1. ნატრიუმის ჭარბი დონე ტვინში შეიძლება გავლენას ახდენდეს ნეიროტრანსმიტერების ბალანსზე, როგორიცაა სეროტონინი და დოფამინი — რაც ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.
2. მარილის ჭარბი მოხმარება ხელს უწყობს სისხლის მიმოქცევის გაუარესებას, რაც შეიძლება ტვინის ფუნქციების დაქვეითებას და „ცენტრალური ნერვული სისტემის“ სტრესს იწვევდეს.
3. შესაძლოა გამოწვევდეს ანთებით პროცესებს, რომლებიც ასოცირებულია დეპრესიასა და შფოთვასთან.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
„მარილი არ არის უბრალოდ გემოს მატარებელი — ის მოქმედებს თქვენს გულზე, თირკმელებზე და ახლა უკვე გვაქვს მტკიცებულება, რომ ტვინზეც. ჩვენ, საქართველოში, ხშირად ვხმარობთ ბევრ მარილს, მათ შორის ლობიოში, წვნიანში და მწნილებში — მაგრამ დროა სერიოზულად დავფიქრდეთ ამ ჩვევაზე.“
როგორ შევამციროთ რისკები?
• გააკონტროლეთ მარილის რაოდენობა საკვებში. ნუ უმატებთ მას სანამ არ გასინჯავთ.
• გამოიყენეთ სხვა არომატული სანელებლები, როგორიცაა ქინძი, ნიორი, ბაზილიკი.
• წაიკითხეთ ეტიკეტები — განსაკუთრებით მზა საკვების, რომელიც ხშირად ჭარბ მარილს შეიცავს.
• მიაქციეთ ყურადღება ფსიქიკურ მდგომარეობას — თუ გაქვთ შფოთვა, უძილობა ან დეპრესიის ნიშნები, განიხილეთ დიეტური ცვლილება.
წყაროები:UK Biobank Data Resource
World Health Organization (WHO) — “Salt reduction”
BMJ Nutrition, Prevention & Health (2024) — Salt intake and mental health outcomes
სრული ბმული: https://nutrition.bmj.com/content/latest
დაასვი შენს თავს კითხვა: აჭარბებ თუ არა მარილს ყოველდღიურ საკვებში? იქნებ დროა, ცოტა ნაკლები მარილი, მეტი ჯანმრთელობა და სიმშვიდე?
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, საერთაშორისო ჯანდაცვის ექსპერტი, WHO-ს ექსპერტი, Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი და გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი. მას აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება ჯანდაცვის სფეროში, როგორც საქართველოში, ასევე საერთაშორისო დონეზე.
