ბილიონერების ქონება, უთანასწორობის ზრდა და მისი გავლენა საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე
სტატია პროფესორ გიორგი ფხაკაძის მიერ, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე
უთანასწორობის დრამატული ზრდა: რატომ უნდა გვაღელვებდეს ყველას?
მსოფლიოს 10 ყველაზე მდიდარი ადამიანის ქონება გასულ წელს სამი ჯერ უფრო სწრაფად გაიზარდა, ვიდრე ოდესმე. ახალი მონაცემები, გამოქვეყნებული Oxfam International-ის მიერ, ადასტურებს, რომ თუ ეს ადამიანები 99%-ით დაკარგავენ თავიანთ ქონებას, ისინი კვლავ ბილიონერებად დარჩებიან (1). ეს ფაქტი მხოლოდ ციფრების კოლექცია არ არის, ეს არის სიგნალი საზოგადოებისთვის, რომ უთანასწორობის მზარდი ტემპი საფრთხეს უქმნის გლობალურ საზოგადოებრივ ჯანმრთელობას.
როგორც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, მინდა ხაზი გავუსვა, რომ ჯანმრთელობა მხოლოდ ინდივიდუალური პასუხისმგებლობა არ არის. ეს არის სოციალური, ეკონომიკური და პოლიტიკური სისტემების შედეგი, რაც აისახება საზოგადოების უმეტესობაზე. უთანასწორობის პირობებში, დაბალი შემოსავლის მქონე ოჯახებს ნაკლები წვდომა აქვთ ჯანდაცვის სერვისებზე, რაც კიდევ უფრო ამძაფრებს პრობლემებს.
უთანასწორობა და ჯანდაცვის სისტემაზე მისი გავლენა
როდესაც მსოფლიოში ბილიონერების ქონება ამდენად იზრდება, სოციალური რესურსები უფრო მეტად კონცენტრირდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ საზოგადოებრივი სერვისების, მათ შორის ჯანდაცვის, დაფინანსება ხშირად უკანა პლანზე დგება.
გლობალურ დონეზე, ბოლო კვლევების მიხედვით, ყოველ 10 წამში მსოფლიოში ერთი ადამიანი იღუპება სიღარიბისა და ჯანმრთელობისთვის შეუფერებელი პირობების გამო (2). საქართველო, როგორც პოსტ-საბჭოთა ქვეყანა, მტკივნეულად განიცდის უთანასწორობის შედეგებს, რაც აისახება სიღარიბის დონეზე, ბავშვთა კვებაზე და ქრონიკულ დაავადებათა გავრცელებაზე.
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის განცხადებით:
“ჯანმრთელობა ფუფუნება არ უნდა იყოს. ის არის ადამიანის ფუნდამენტური უფლება, რომელიც სახელმწიფომ და საზოგადოებამ თანაბრად უნდა უზრუნველყოს. თუ ეს პრინციპი არ შესრულდება, ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური განვითარება განუხრელად შეფერხდება.”
რა არის გამოსავალი?
ბოლო წლებში Oxfam-ის მოწოდება, რომ წარსულში კოლონიური ძალების მიერ მიყენებული ზიანი კომპენსირებული უნდა იყოს, კიდევ ერთხელ ხაზს უსვამს ეკონომიკური სამართლიანობის მნიშვნელობას (3). საქართველოსთვის ეს ნიშნავს ახალი, მდგრადი მოდელის შექმნას, რომელიც საშუალებას მისცემს სიღარიბის ზღვარზე მყოფ ოჯახებს ჯანდაცვის ხარისხიანი სერვისებით სარგებლობა.
გლობალურ კონტექსტში ქვეყნებს სჭირდებათ სამართლიანი საგადასახადო სისტემა, სადაც მდიდრები უფრო დიდ წვლილს შეიტანენ საზოგადოებრივი სერვისების განვითარებაში.
პროფესორ ფხაკაძის თქმით:
“ჩვენ უნდა ვიზრუნოთ არა მხოლოდ მდიდრების, არამედ ღარიბი ოჯახების შესაძლებლობებზე, რომ მათ ჰქონდეთ წვდომა პირველადი ჯანდაცვის სერვისებზე და განათლებაზე. მდიდრების მეტი ჩართულობა სოციალურ პროგრამებში არის ეკონომიკური და სოციალური მდგრადობის გასაღები.”
მონაცემები და ფაქტები
1. გლობალური სიღარიბე ყოველწლიურად აფერხებს 1.4 ტრილიონი აშშ დოლარის ეკონომიკურ ზრდას (4).
2. საქართველოში 2022 წელს სიღარიბის მაჩვენებელი 18.5% იყო, რაც ნიშნავს, რომ ყოველი მეექვსე ადამიანი სიღარიბის ზღვარზე ცხოვრობდა (5).
3. ეროვნული სტატისტიკის მიხედვით, ქრონიკული დაავადებათა გავრცელება უფრო მეტად შესამჩნევია დაბალი შემოსავლის მქონე ოჯახებში, რაც მიანიშნებს ჯანდაცვის უთანასწორობაზე.
დასკვნა
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის სიტყვებით:
“საქართველოში სიღარიბის და უთანასწორობის დაძლევა შესაძლებელია მხოლოდ თუ თითოეული მოქალაქე, სახელმწიფოსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ერთად, აქტიურად ჩაერთვება პროცესებში.”
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე არის საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, რომელიც წლებია ებრძვის უთანასწორობას და ჯანდაცვის ხარისხის გაუმჯობესებისთვის მუშაობს. მისი ხედვა და ლიდერობა მუდმივად აძლიერებს საქართველოს მოსახლეობას უკეთესი ჯანდაცვის სისტემის მიღწევაში.
@highlight
@[61552603185704:2048:SheniEkimi.ge • http://xn--podalbard8ewa.ge/]
@[61554408115760:2048:SheniAmbebi.ge • http://xn--lodcajcveug2j.ge/]
წყაროები
1. Oxfam International. “Survival of the Richest.” https://www.oxfam.org
2. WHO. “Health Inequality and Global Poverty Statistics.” https://www.who.int
3. UNDP. “Addressing Global Economic Inequality.” https://www.undp.org
4. World Bank. “The Cost of Global Poverty.” https://www.worldbank.org
5. National Statistics Office of Georgia. “Poverty in Georgia.” https://www.geostat.ge
