ჰაერის ხარისხი საქართველოში გაუმჯობესდა — მაგრამ ახლომდებარე რეგიონებში მძიმე მდგომარეობაა. რა საფრთხეს წარმოადგენს დაბინძურებული ჰაერი ჩვენთვის და ჩვენს მიერ გამოყენებული დანამატებისთვის?
პროფესორ გიორგი ფხაკაძის კომენტარი:
საქართველოში ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესება ნამდვილად მისასალმებელია, თუმცა არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ დაბინძურებული ჰაერი მხოლოდ სუნთქვის პრობლემას არ იწვევს. ჰაერში არსებული მძიმე მეტალები და მტვრიანობა მარტივად ხვდება საკვებ პროდუქტებში, მცენარეულ ფხვნილებში და ბიოდანამატებში. ამიტომ წარმოშობის ქვეყანა და წარმოების კონტროლი ჯანმრთელობის დაცვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საკითხია.
რა ხდება თბილისში? — ჰაერი აშკარად უკეთესია
ბოლო დღეებში თბილისში ჰაერის ხარისხის მაჩვენებელი გადავიდა „კარგ“ კატეგორიაში (AQI 29–41). ეს ნიშნავს:
• დაბალი PM2.5
• სტაბილური ქარის მიმართულება
• შედარებით სუფთა ატმოსფერო
• ჯანმრთელობის ნაკლები გრძელვადიანი რისკი
ეს ერთ-ერთი იშვიათი პერიოდი იყო, როდესაც თბილისის ჰაერის ხარისხი რეალურად გაუმჯობესდა.
მაგრამ რეგიონში — განსაკუთრებით ერევანში და თურქეთის ჩრდილოეთში — სიტუაცია კვლავ მძიმეა
მონაცემები გვაჩვენებს, რომ მეზობელ ქალაქებში მდგომარეობა ბევრად უარესია:
• ერევანი — 157 (არაჯანსაღი)
• თურქეთის ჩრდილოეთი — 190–195 (ძალიანარაჯანსაღი)
• აღმოსავლეთ თურქეთი — 151+
PM2.5 ნაწილაკები ადამიანის თმის ღერზე 30-ჯერ წვრილია, და მარტივად აღწევს:
• ფილტვებში
• სისხლში
• გულში
• ტვინში
ეს უკვე ჯანმრთელობის საფრთხეა, რომელსაც რეგიონის მოსახლეობა ყოველდღიურად ებრძვის.
დელი — დედამიწის ერთ-ერთი ყველაზე დაბინძურებული ურბანული სივრცე
ინდოეთის დედაქალაქის და მიმდებარე ქალაქების მაჩვენებლები კვლავ უკიდურესად მაღალია:
• დელი: 170–205
• ფარიდაბადი: 173
• Dwarka (ახალი დელი): 193
ეს არის ზონა, სადაც ჰაერის დაბინძურება მუდმივად აღემატება ჯანმრთელობის საერთაშორისოდ განსაზღვრულ უსაფრთხო ნიშნულებს.
საფრთხე, რომელიც საქართველოში გაყიდული ინდოური დანამატებიდან მოდის
Herbal Healing Hands / ბატონი არუნის პროდუქციის წარმოება სწორედ ფარიდაბადში მდებარეობს, სადაც გარემოს დაბინძურების დონე უკიდურესად მაღალია.
და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია:
არ არსებობს არც ერთი დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომ ქარხანაში გამოიყენება:
• HEPA ფილტრები
• დახურული წარმოების სისტემა
• მძიმე მეტალების კონტროლი
• საერთაშორისო GMP სტანდარტი
• ISO სერტიფიკატები
• უსაფრთხოების სისტემები
ანუ სრულიად დაუდასტურებელია, რომ მძიმე მეტალები, PM2.5 და საწვავის წვის ნარჩენები არ ხვდება საბოლოო პროდუქტში, რომელსაც შემდეგ მომხმარებელი იღებს.
როგორ ხდება დაბინძურებული ჰაერის მოხვედრა დანამატებში?
მტვრიანი და მძიმე მეტალებით დატვირთული ჰაერი წარმოებისას პირდაპირ ედება:
• მცენარეულ ფხვნილებს
• ექსტრაქტებს
• კაფსულების ზედაპირს
• გამხმარი ფოთლებისა და ფესვების ნედლეულს
თუ ქარხანა არ იყენებს სპეციალურ ფილტრაციას და დახურულ ტექნოლოგიას —
ჰაერში არსებული ტოქსიკური ნაწილაკები შედის პროდუქტის შიგნით და შემდეგ ადამიანის ორგანიზმში.
ეს არ არის თეორიული რისკი — ეს არის პრაქტიკული ყოველდღიური რეალობა ინდოეთის დაურეგულირებელ ქარხნებში.
რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება საქართველოში საცალო გაყიდვებში?
• წარმოების ადგილის დამალვა — სიგნალია საფრთხეზე
• არარსებული GMP ან ISO — ძალიან მაღალი რისკია
• უცნობი ნედლეული = მძიმე მეტალების მაღალი ალბათობა
• ინდოეთის დაბინძურებული რეგიონებიდან შემოტანილი დანამატები — პოტენციურად ტოქსიკურია
მოსახლეობამ აუცილებლად უნდა იცოდეს, რომ დაბინძურებული ჰაერი მხოლოდ ფილტვებისთვის არ არის პრობლემა —
ის შეიძლება ყოველდღიურად შევიდეს ორგანიზმში „ჯანმრთელობის დანამატის“ სახით.
მოკლე შეჯამება
• თბილისში ჰაერის ხარისხი გაუმჯობესებულია
• სომხეთსა და თურქეთში მაჩვენებლები კვლავ მძიმეა
• ინდოეთში, განსაკუთრებით დელიში, მდგომარეობა კრიტიკულია
• ამ ზონაში დამზადებული დანამატები დიდი ალბათობით შეიცავს მძიმე მეტალებს
• Herbal Healing Hands არ უზრუნველყოფს არცერთ საერთაშორისო სტანდარტს
ეს ყველაფერი ნიშნავს, რომ მოსახლეობამ უნდა იცოდეს რეალური რისკები და მიიღოს გადაწყვეტილებები მტკიცებულებაზე დაყრდნობით.
ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)
დელის დაბინძურებული ჰაერი ნამდვილად შეიძლება მოხვდეს დანამატებში?
დიახ. PM2.5 და მძიმე მეტალები წარმოებისას პირდაპირ ედება ნედლეულს, თუ დაცვა არ არის.
რა არის ყველაზე დიდი საფრთხე?
ტყვიის, კადმიუმის, არმის მსგავსი ტოქსინები, რომლებიც დროთა განმავლობაში აზიანებს ტვინს, გულს და თირკმელებს.
აქვს Herbal Healing Hands-ს რაიმე სერტიფიკატი?
არა. არც GMP, არც ISO, არც უსაფრთხოების განცხადება.
რა ვქნათ, თუ ინდოური დანამატი უკვე ვიყიდეთ?
შეაჩერეთ გამოყენება და გადაამოწმეთ პროდუქტის წარმომავლობა. დაურეგულირებელ დანამატებში მძიმე მეტალების კონცენტრაცია შეიძლება მაღალი იყოს.
უსაფრთხო ალტერნატივა არსებობს?
მხოლოდ ისეთი დანამატი, რომელსაც აქვს სრულყოფილი წარმოების კონტროლი, სერტიფიკატები და უსაფრთხოების ტესტები.
გადმოწერე „შენი ექიმი“ — ოფიციალური სამედიცინო პლატფორმა
პატივცემულო მკითხველებო,
ყველაზე სანდო, განახლებული და სამეცნიერო მასალები ხელმისაწვდომია ჩვენს აპლიკაციაში:
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი — ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი,
საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე,
WHO-ს ექსპერტი,
Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში,
გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი,
ჯანდაცვის სფეროში 25+ წლიანი საერთაშორისო გამოცდილებით.
წყაროები
1. World Air Quality Index Project. Global AQI Data. ხელმისაწვდომია: https://waqi.info
2. IQAir. Air Quality Data for Global Cities. ხელმისაწვდომია: https://www.iqair.com
3. World Health Organization. Ambient (outdoor) air pollution. ხელმისაწვდომია: https://www.who.int/…/ambient-(outdoor)-air-quality-and…
4. United Nations Environment Programme. Air pollution and health impacts. ხელმისაწვდომია: https://www.unep.org
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
