რთულია მდგომარეობა ბავშვებში – მობილური ტელეფონი უფრო საშიშია, ვიდრე ცნობილი მძიმე დაავადებები

თანამედროვე ტექნიკის გამოყენება ადამიანის ჯანმრთელობას და სიცოცხლეს დიდ რისკს უქმნის.

მათი ინტენსიური მოხმარება იწვევს მძიმე შედეგს. რთულია მდგომარეობა ბავშვებში, რომლებიც მობილურთან თანაცხოვრებას ადრეულ ასაკში ეჩვევიან. ტექნოლოგიების გავლენა ჯანმრთელობაზე: საფრთხეები ბავშვებსა და მოზარდებში

თანამედროვე ტექნოლოგიური მოწყობილობების — განსაკუთრებით მობილური ტელეფონების, სმარტფონების, ტელევიზორებისა და მიკროტალღური ღუმლების — გამოყენება შესაძლოა სერიოზულ ჯანმრთელობის პრობლემებს იწვევდეს. როგორც არაერთი სამეცნიერო კვლევა და სპეციალისტთა მოსაზრებები ადასტურებს, ელექტრომაგნიტური ველები, რომელთაც ეს მოწყობილობები გამოსცემენ, პირდაპირ უკავშირდება სიმსივნურ, გულ-სისხლძარღვთა და ნერვული სისტემის დარღვევებს.

მობილური ტელეფონის რისკები ჯანმრთელობისთვის

მობილური ტელეფონებით გამოწვეული ელექტრომაგნიტური გამოსხივება გავლენას ახდენს ტვინის ნერვულ უჯრედებზე, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს:

• არტერიული წნევის მატება (ჰიპერტონია)

• გულის რიტმის დარღვევა (არითმია)

• ხშირი თავის ტკივილი

• გონებრივი დაღლილობა და ყურადღების დეფიციტი

• კოგნიტიური უნარების დაქვეითება

განსაკუთრებით მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფებიან ბავშვები და მოზარდები. მათი ორგანიზმი — და განსაკუთრებით ტვინი — მეტად მგრძნობიარეა გამოსხივების მიმართ, ამიტომ მობილური ტექნიკის გამოყენება 16 წლამდე ასაკში რეკომენდებული არ არის.

რატომ არის მობილური ტელეფონი უფრო საშიში?

სმარტფონი სხეულთან მუდმივად ახლოსაა — ჯიბეში, ხელში ან ყურთან. კვლევები მიუთითებენ, რომ ტელეფონის გამოყენება უჯრედულ დონეზეც იწვევს ცვლილებებს, რაც შესაძლოა გახდეს სიმსივნური პროცესების გამწვავების ერთ-ერთი მიზეზი

ყურსასმენით საუბარიც არ არის უსაფრთხო ალტერნატივა — იგი ასევე გამოყოფს ელექტრომაგნიტურ გამოსხივებას და ზემოქმედებს როგორც ფსიქიკაზე, ისე იმუნურ სისტემაზე.

დამატებითი პრობლემებია:

• პიგმენტური ლაქების გაჩენა

• ტემპერატურის მატება სხეულში

• მობილური დამოკიდებულების ჩამოყალიბება

• სოციუმიდან იზოლაცია და ინტელექტუალური შესაძლებლობების დაქვეითება

ჰიგიენური რისკები

მობილური ტელეფონების ეკრანზე ათასობით ბაქტერია გროვდება — ხშირად გაცილებით მეტი, ვიდრე სამზარეულოს ნიჟარაზე. ყოველდღიური გამოყენება და ეკრანთან ხშირი შეხება ზრდის ინფექციების რისკსაც.

რეკომენდაციები ბავშვებისთვის

ტექნოლოგიური მოწყობილობების მიმართ მოზარდების მიდრეკილება სწრაფად იზრდება. ბავშვები ადრეული ასაკიდანვე ეჩვევიან ეკრანთან ურთიერთობას, რაც უარყოფითად მოქმედებს როგორც ფიზიკურ, ასევე ფსიქიკურ განვითარებაზე.

რეკომენდებული დრო ბავშვების ასაკის მიხედვით:

• 0-2 წელი – ტელეფონის გამოყენება სრულად აკრძალულია

• 3-5 წელი – ეკრანთან ყოფნის მაქსიმალური დრო: 1 საათი დღეში

• 6-18 წელი – მაქსიმუმ 3 საათი ეკრანთან ყოველდღიურად

პედიატრები გვაფრთხილებენ, რომ ხანგრძლივი ეკრანთან ყოფნა ასოცირდება მხედველობის პრობლემებთან, ყურადღების დეფიციტთან, ძილის დარღვევებთან და ზურგის ტკივილთან.

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის და საერთაშორისო კიბოს კვლევების სააგენტოს პოზიცია

გლობალური ჯანდაცვის ორგანოები — მათ შორის ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია (WHO) და IARC — მობილური ტელეფონების ელექტრომაგნიტურ გამოსხივებას „შესაძლო კარცეროგენად“ მიიჩნევენ. ამ კლასიფიკაციაში ისევე შედის მობილური ტელეფონები, როგორც ქიმიური ნივთიერებები: ქლოროფორმი, დდტ და ბენზოლი.

როგორ დავიცვათ თავი?

• ტელეფონი ნუ იქნება სხეულთან მუდმივ კონტაქტში — არ ატაროთ ჯიბეში

• საუბრისას ეკრანი 3 სმ-ით მაინც იყოს მოცილებული ყურიდან

• დაიცავით დისტანცია ელექტრონული ტექნიკისგან (მინ. 3-4 მეტრი)

• არ გამოიყენოთ ტელეფონი ძილის დროს — განსაკუთრებით ბალიშის ქვეშ ან საწოლთან ახლოს

• რეგულარულად გაწმინდეთ ეკრანი და კორპუსი ანტიბაქტერიული ხსნარით

• შეამცირეთ ეკრანზე გატარებული დრო ბავშვების შემთხვევაში, ასაკის შესაბამისად

დასკვნა

თანამედროვე ტექნოლოგიებმა უდიდესი კომფორტი და პროგრესი მოიტანა, თუმცა მათი არაგონივრული გამოყენება სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს ადამიანის ჯანმრთელობისთვის. რეგულარული მონიტორინგი, განათლება და პრევენციული ზომების მიღება აუცილებელია, განსაკუთრებით ბავშვებისა და მოზარდებისთვის.

გიორგი ფხაკაძე

მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (PhD), მედიცინის დოქტორი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH). საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის (PHIG) თავმჯდომარე. არის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი და Accreditation Canada-ს წარმომადგენელი საქართველოში. ეწევა აკადემიურ საქმიანობას დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტში. არის Georgian Medical Journal (GMJ)-ის დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო ნაშრომი საერთაშორისო რეცენზირებად ჟურნალებში, არის სახელმძღვანელოებისა და პროფესიული გზამკვლევების ავტორი. გიორგი ფხაკაძე აქტიურად მონაწილეობს ასობით ეროვნულ და საერთაშორისო სამეცნიერო-პროფესიულ კონფერენციასა და სამუშაო ჯგუფში, 25 წელზე მეტი გამოცდილებით საზოგადოებრივი ჯანდაცვის, ხარისხის სტანდარტებისა და ჯანდაცვის პოლიტიკის სფეროში. #აქხარისხია #drpkhakadze #sheniambebi

  კვლევა: ბოსტონის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ხელოვნური ინტელექტის ახალი ალგორითმი შეიმუშავეს - ალცჰაიმერის რისკების დადგენა

See Full Bio