კოღო არამარტო გიკბენთ — ის შარდავს თქვენს კანზე!
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
როცა კოღო გიკბენთ — ის პარალელურად განთავისუფლებასაც ახდენს
ხშირად ვფიქრობთ, რომ კოღოს ნაკბენი მხოლოდ სისხლის წოვაა — მაგრამ რეალობა უფრო შემზარავია:
- კოღო, როცა გიკბენთ, პარალელურად შარდავს თქვენზე.
დიახ!
ეს არ არის მეტაფორა — ეს არის ბიოლოგიური მექანიზმი, რომელსაც „დიურეზი“ ეწოდება.
რა ხდება ნაკბენის დროს?
- კოღოს (ძირითადად დედალი) სჭირდება სისხლში არსებული ცილები კვერცხების დასამწიფებლად.
- როცა ის სისხლს წოვს, ზედმეტი სითხე მის სხეულში გროვდება და სწრაფად ხდება განთავისუფლება — პირდაპირ თქვენი კანის ზედაპირზე.
ამ დროს გამოყოფილი სითხე შეიცავს:
• წყალს
• მარილებს
• შარდმჟავასა და ამიაკს — ანუ ნიტროგენულ ნარჩენს
• მცირე რაოდენობით ბაქტერიებსაც კი!
რატომ ხდება ეს?
- დედალი კოღო ძალიან მსუბუქია და თუ მთელი სისხლი შთანთქა ზედმეტი სითხის გამოყოფის გარეშე, მისი გაფრენა შეუძლებელი გახდება.
ამიტომ, ის თანდათან შლის ზედმეტ სითხეს პირდაპირ ნაკბენის ადგილას, რათა:
- შენარჩუნდეს მანევრულობა და სისწრაფე
- თავი დააღწიოს ხელის მოსმას ან საფრთხეს
განაგრძოს კვერცხის წარმოებისთვის საჭირო ცილების აკუმულაცია
ჯანმრთელობის რისკები
ეს ფაქტი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან:
1. კოღოები ცნობილია მრავალი დაავადების გადამტანებად, მათ შორის:
• მალარია
• დენგეს ცხელება
• ზიკას ვირუსი
• ჩიკუნგუნია
• დასავლური ნილოსის ვირუსი
2. მათი შარდითაც შესაძლოა ბაქტერიების ან ვირუსების გადაცემა, განსაკუთრებით დაზიანებულ კანზე.
კითხვები და პასუხები
1. ყველა კოღო შარდავს ნაკბენისას?
დიახ, მაგრამ ეს მხოლოდ მდედრ კოღოებს ეხება — ისინი იკვებებიან სისხლით. მამრები მხოლოდ მცენარეული წვენებით იკვებებიან.
2. ჩანს თუ არა ეს შარდი?
ხშირად — კი. ეს შეიძლება იყოს პატარა გამჭვირვალე წვეთი ნაკბენის ახლოს.
3. შეიძლება ჯანმრთელობაზე გავლენა ჰქონდეს?
ზოგადად ეს შარდი მავნე არ არის, მაგრამ თუ კოღო ინფიცირებულია, მაშინ დაავადების გადაცემა სავსებით შესაძლებელია.
4. როგორ ავიცილოთ თავიდან კოღოს ნაკბენი?
• გამოიყენეთ კოღოს საწინააღმდეგო სპრეი
• მოერიდეთ დაბინძურებულ წყალგაყინულ ადგილებს
• გამოიყენეთ ბადეები და დაცვითი ტანსაცმელი
• მოერიდეთ საღამოს/დილით გარეთ ყოფნას
5. რა უნდა ვქნათ, თუ ნაკბენმა ალერგია გამოიწვია?
დამატენიანებელი ბალზამები, ანტიჰისტამინური კრემები და საჭიროების შემთხვევაში ექიმის კონსულტაცია.
6. აქვს ეს ინფორმაცია მნიშვნელობა საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე?
აუცილებლად. ასეთი მცირე დეტალებიც კი ვირუსული დაავადებების გავრცელებასთანაა დაკავშირებული.
გადმოწერე აპლიკაცია “შენი ექიმი” – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
კონფლიქტების ინტერესის დეკლარაცია:
სტატია ეფუძნება ღია სამეცნიერო წყაროებს და არ წარმოადგენს არცერთი კომპანიის ან დაწესებულების დაფინანსებულ მასალას.
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
