სიკვდილიანობის რუკა – ვინ, სად და რატომ?
ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი
sheniekimi.ge | ოფიციალური სამედიცინო საინფორმაციო პლატფორმა
რას გვიჩვენებს სტატისტიკა?
საქართველოში სიკვდილიანობის ძირითადი მიზეზებია:
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები
• ინსულტი და ინფარქტი
• ქრონიკული რესპირატორული დაავადებები
• დიაბეტი
• სიმსივნეები
დაამატეთ ამას სამწუხარო ფაქტი: შემთხვევების უმრავლესობა თავიდან აცილებადია ცხოვრების წესის შეცვლით და დროული პრევენციით.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით, საქართველო არაგადამდები დაავადებების გამო ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე მაღალი სიკვდილიანობის მაჩვენებლიან ქვეყანათა შორისაა.
ვინ და სად?
სქესი
• კაცები საქართველოში უფრო ხშირად იღუპებიან გულის დაავადებებით და ინსულტით — მაღალი თამბაქოს მოხმარების, სტრესის და ექიმთან დაგვიანებული მიმართვის გამო
• ქალებში მეტი შემთხვევაა დიაბეტისა და მაღალი წნევის ფონზე გამოწვეული ინსულტით
ასაკი
• 40 წლამდე: სიხშირით პირველია ტრავმები, თვითმკვლელობა და სიმსივნეები
• 40–65: მატულობს ინსულტი, ინფარქტი, დიაბეტი და ღვიძლის პრობლემები
• 65+: პირველ ადგილზეა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და რესპირატორული პრობლემები
რეგიონები
•მაღალი სიკვდილიანობა დაფიქსირებულია ქვემო ქართლში, შიდა ქართლში და სამეგრელოში
•შედარებით დაბალია მთიან რეგიონებში — შესაძლოა ცხოვრების ბუნებრივი სტილი და მეტი ფიზიკური აქტივობა
რატომ გვაქვს ასეთი სურათი?
1. არასაკმარისი სკრინინგი და პრევენცია — ბევრი ადამიანი საერთოდ არ იცის, რომ დიაბეტი ან მაღალი წნევა აქვს
2. მცირე ხელმისაწვდომობა პირველადი ჯანდაცვის სერვისებზე — განსაკუთრებით რეგიონებში
3. ცხოვრების არაჯანსაღი წესი – უმოძრაობა, გადამუშავებული საკვები, სტრესი
4. ექიმთან დაგვიანებული ვიზიტი — ხშირია მკურნალობის დაგვიანებული დაწყება
5. დაბალი ჯანმრთელობის განათლება და ცნობიერება
რა უნდა შევცვალოთ?
ეროვნული და პირადი დონეზე აუცილებელია:
• სიკვდილიანობის მიზეზების ანალიზი და რეგულარული მონიტორინგი
• ფოკუსი პრევენციულ მედიცინაზე – სკრინინგის პროგრამების გაძლიერება
• ჯანდაცვის სერვისებზე თანაბარი წვდომა ქალაქებსა და რეგიონებში
• ჯანმრთელობის განათლება სკოლიდანვე
• ციფრული ჯანმრთელობის აღრიცხვა და მონაცემებზე დაფუძნებული მენეჯმენტი
რას აკეთებენ სხვა ქვეყნები?
• ისლანდიაში 30 წელზე მეტი სისტემატურად ითვლიან რეგიონულ სიკვდილიანობას და შესაბამის პოლიტიკას გეგმავენ
• ფინეთში პრევენციულ პროგრამებში აქტიურად ჩართულნი არიან ადგილობრივი ხელისუფლებები
• კანადაში სიკვდილიანობის მონაცემები ხელმისაწვდომია საზოგადოებისთვის და ყოველწლიურად იშლება დაავადებების მიხედვით
წყაროები:
• WHO Global Health Estimates: https://www.who.int/data/gho
• Global Burden of Disease – IHME: https://vizhub.healthdata.org/gbd-compare/
• საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – სიკვდილიანობის მაჩვენებლები
• STEPS Survey Georgia 2021 – WHO
გადმოწერე ჩვენი აპლიკაცია და შემოგვიერთდი შენის ეკოსისტემაში:
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
დამატებითი ინფორმაციისთვის ეწვიეთ
Sheni – შენი სივრცე, შენი ხმა, შენი საქართველო.
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე — დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, დიპლომირებული მედიკოსი (MD), ჯანდაცვის მაგისტრი (MPH) და მედიცინის დოქტორი (PhD) — არის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი, რომელსაც აქვს 25 წელზე მეტი გამოცდილება როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო დონეზე.
#drpkhakadze #აქხარისხია #შენიექიმი #გიორგიფხაკაძე #შენიამბები #sheni #sheniambebi #accreditationge #სიკვდილიანობა #ინსულტი #ინფარქტი #ჯანდაცვა #პრევენცია #საქართველოსჯანმრთელობა #ჯანსაღიცხოვრება Giorgi Pkhakadze SheniAmbebi.ge • შენი ამბები SheniMedicina.ge • შენი მედიცინა SheniEkimi.ge • შენი ექიმი
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
