სტენფორდის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა რეგენერაციულ მედიცინაში მნიშვნელოვან ეტაპს მიაღწიეს – ლაბორატორიაში გაზრდილი გულისა და ღვიძლის ორგანოიდების შექმნით, რომლებიც საკუთარ სისხლძარღვებს შეიცავს.
ეს ვასკულარიზებული ორგანოიდები მნიშვნელოვან წინსვლას წარმოადგენს, რადგან წინა ვერსიებს არ ჰქონდათ შეზღუდული ზომის მიღმა ზრდის უნარი შინაგანი სისხლის მიმოქცევის არარსებობის გამო.
სისხლძარღვების გარეშე, ორგანოიდების ცენტრში არსებული უჯრედები კვდებოდა საკვები ნივთიერებებისა და ჟანგბადის ნაკლებობის გამო. ფუნქციური სისხლძარღვების ქსელების დამატება მინი-ორგანოებს საშუალებას აძლევს შეინარჩუნონ უფრო რეალისტური სტრუქტურა, ფუნქცია და სიცოცხლის ხანგრძლივობა ლაბორატორიულ გარემოში.
გუნდი ძირითადად ფოკუსირებული იყო გულის ორგანოიდების შემუშავებაზე, რომლებიც გესტაციის დაახლოებით 6.5 კვირის შემდეგ ადამიანის ემბრიონულ გულს წააგავს.
ლაბორატორიაში გაზრდილი ეს გულები მუშაობას ახერხებდნენ და ავლენდნენ უჯრედების მრავალფეროვნებას, რაც ასახავს ადამიანის გულის განვითარების რეალურ ადრეულ სტადიას.
ზრდის სიგნალებისა და სტრუქტურული ხარაჩოების 34 სხვადასხვა კომბინაციის მკაცრი სკრინინგის გამოყენებით, მკვლევრებმა გამოავლინეს ოპტიმალური ფორმულა (მოხსენიებული, როგორც „მდგომარეობა 32“), რომელიც საიმედოდ წარმოქმნიდა უჯრედების ძირითად ტიპებს, მათ შორის კარდიომიოციტებს (გულის კუნთის უჯრედები), გლუვ კუნთებს და ენდოთელური უჯრედებს (რომლებიც ქმნიან სისხლძარღვებს).
ერთ-ერთი გასაოცარი გამოყენება იყო იმის ტესტირება, თუ როგორ შეიძლება ნაყოფის ქსოვილებმა რეაგირება მოახდინონ გარე ქიმიკატებზე.
გუნდმა გულის ორგანოიდები ფენტანილზე — ძლიერ ოპიოიდზე — მოახდინა ზემოქმედების ქვეშ და სისხლძარღვების ზრდის პათოლოგიური ზრდა დააფიქსირა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ორგანოიდებს შეუძლიათ წამლების ადრეულ განვითარებაზე ზემოქმედების მოდელირება.
ამას დიდი მნიშვნელობა აქვს ტოქსიკური ზემოქმედებისა და თანდაყოლილი დაავადებების წარმოშობის შესწავლისთვის.
გარდა ამისა, მკვლევარებმა ვასკულარიზაციის ტექნიკა ღვიძლის ორგანოიდებში გაიმეორეს, რაც ადასტურებს, რომ მიდგომა მოქნილი და მასშტაბირებადია.
გრძელვადიანი მიზანია იმპლანტირებადი ორგანოიდების შექმნა ადამიანის თერაპიაში გამოსაყენებლად, განსაკუთრებით დაზიანებული ორგანოების აღსადგენად.
მანამდე კი, ეს მინი-ორგანოები ღირებულ ახალ პლატფორმას წარმოადგენს წამლების ტესტირებისთვის, განვითარების ბიოლოგიისა და კვლევაში ცხოველებზე გამოყენების შემცირებისთვის — FDA-ს განახლებული მითითებების შესაბამისად, რომლებიც ადამიანის შესაბამისი მოდელების უპირატესობას ანიჭებენ.
